1. Kutokuwepo kwa haki katika mgawanyo wa malipo ya ziada (Extra Duty/OC)
Habari, katika Halmashauri ya Wilaya ya Butiama, kuna changamoto ya baadhi ya wakuu wa idara na vitengo kutumia mamlaka yao vibaya, hasa linapokuja suala la kugawana malipo ya ziada (OC).
Kwa mfano, ikiwa idara ina watumishi watano, akiwemo mkuu wa idara, na kiasi cha OC kilichotengwa ni Sh1,000,000, mkuu wa idara anaweza kuchukua Sh500,000 kwa ajili yake kwa kutafuta sababu za kuhalalisha malipo hayo. Kisha, kiasi kinachobaki cha Sh500,000 hugawanywa kwa watumishi watano, kila mmoja akipata Sh100,000.
Katika hali hiyo, mkuu wa idara anakuwa amepata jumla ya Sh600,000, huku kila mtumishi mwingine akipata Sh100,000 pekee.
Hali hii inaleta maswali kuhusu haki na uwazi katika mgawanyo wa fedha hizo. Ikiwa kuna utaratibu maalumu wa kugawana OC kwa uwiano tofauti, ni muhimu watumishi wa idara husika wakae pamoja, wakubaliane na kuelewa vigezo vinavyotumika. Hata hivyo, baadhi ya wakuu wa idara hudai kuwa wao ndio wenye mamlaka ya kuamua jinsi OC itakavyogawanywa.
Kwa mtazamo wangu, utaratibu huu unatoa mwanya wa baadhi ya wakuu wa idara kujipa kipaumbele na kufanya maamuzi yanayoweza kuongozwa na maslahi binafsi badala ya haki na uwazi.
2. Kutowajumuisha baadhi ya watumishi katika malipo ya posho
Changamoto nyingine hutokea pale shughuli fulani inapofanyika, hata ikiwa si shughuli ya kawaida ya idara, na kuwepo kwa malipo ya posho kwa washiriki.
Katika baadhi ya matukio, kuna watumishi wanaoshiriki katika shughuli hizo lakini majina yao hayaingizwa kwenye orodha ya wanaostahili kulipwa posho. Wakati mwingine, mtumishi anaweza kuandikwa kwenye orodha ya malipo, lakini posho yake ikachukuliwa na mtu mwingine, na suala hilo kuishia hapo bila hatua zaidi.
Hali hii inazua maswali kuhusu usimamizi wa orodha za malipo, uwajibikaji na haki kwa watumishi wanaoshiriki katika shughuli husika.
Kwa ujumla, changamoto hizi zinaonekana kuwa za muda mrefu na zimekuwa zikichukuliwa kama jambo la kawaida. Ni muhimu uongozi wa Halmashauri ya Wilaya ya Butiama pamoja na mamlaka husika kuchunguza malalamiko haya na kuhakikisha kuwa mgawanyo wa OC na posho unafanyika kwa kuzingatia taratibu zilizowekwa, vigezo vinavyoeleweka na uwazi, bila upendeleo wala matumizi mabaya ya mamlaka.
Habari, katika Halmashauri ya Wilaya ya Butiama, kuna changamoto ya baadhi ya wakuu wa idara na vitengo kutumia mamlaka yao vibaya, hasa linapokuja suala la kugawana malipo ya ziada (OC).
Kwa mfano, ikiwa idara ina watumishi watano, akiwemo mkuu wa idara, na kiasi cha OC kilichotengwa ni Sh1,000,000, mkuu wa idara anaweza kuchukua Sh500,000 kwa ajili yake kwa kutafuta sababu za kuhalalisha malipo hayo. Kisha, kiasi kinachobaki cha Sh500,000 hugawanywa kwa watumishi watano, kila mmoja akipata Sh100,000.
Katika hali hiyo, mkuu wa idara anakuwa amepata jumla ya Sh600,000, huku kila mtumishi mwingine akipata Sh100,000 pekee.
Hali hii inaleta maswali kuhusu haki na uwazi katika mgawanyo wa fedha hizo. Ikiwa kuna utaratibu maalumu wa kugawana OC kwa uwiano tofauti, ni muhimu watumishi wa idara husika wakae pamoja, wakubaliane na kuelewa vigezo vinavyotumika. Hata hivyo, baadhi ya wakuu wa idara hudai kuwa wao ndio wenye mamlaka ya kuamua jinsi OC itakavyogawanywa.
Kwa mtazamo wangu, utaratibu huu unatoa mwanya wa baadhi ya wakuu wa idara kujipa kipaumbele na kufanya maamuzi yanayoweza kuongozwa na maslahi binafsi badala ya haki na uwazi.
2. Kutowajumuisha baadhi ya watumishi katika malipo ya posho
Changamoto nyingine hutokea pale shughuli fulani inapofanyika, hata ikiwa si shughuli ya kawaida ya idara, na kuwepo kwa malipo ya posho kwa washiriki.
Katika baadhi ya matukio, kuna watumishi wanaoshiriki katika shughuli hizo lakini majina yao hayaingizwa kwenye orodha ya wanaostahili kulipwa posho. Wakati mwingine, mtumishi anaweza kuandikwa kwenye orodha ya malipo, lakini posho yake ikachukuliwa na mtu mwingine, na suala hilo kuishia hapo bila hatua zaidi.
Hali hii inazua maswali kuhusu usimamizi wa orodha za malipo, uwajibikaji na haki kwa watumishi wanaoshiriki katika shughuli husika.
Kwa ujumla, changamoto hizi zinaonekana kuwa za muda mrefu na zimekuwa zikichukuliwa kama jambo la kawaida. Ni muhimu uongozi wa Halmashauri ya Wilaya ya Butiama pamoja na mamlaka husika kuchunguza malalamiko haya na kuhakikisha kuwa mgawanyo wa OC na posho unafanyika kwa kuzingatia taratibu zilizowekwa, vigezo vinavyoeleweka na uwazi, bila upendeleo wala matumizi mabaya ya mamlaka.
