Wakuu;
Ukitoa lile la Maraidhiano ambalo Serikali na CCM wameamua kulibeba na kutumia chawa na kupe wao kusambaza, haya ni mambo mengine manne ambayo wakiyafanya na baada ya Marekani kuthibitisha kuwa kweli yamefanyika ndio wataondoa vikwazo vyao na kuendelea kushirikiana na Tanzania...
(1) Imechukua hatua za kutunga na kutekeleza mageuzi ya uchaguzi yanayolenga kuendeleza uchaguzi huru, wa haki na wa uwazi;
(2) Imeonyesha hatua kubwa katika kusitisha kesi za jinai zilizoanzishwa kwa sababu za kisiasa au zisizo halali kisheria, na kuwaachilia viongozi wa upinzani na watu wengine waliokuwa wamewekwa kizuizini kwa misingi ya kisiasa;
(3) Imeruhusu wachunguzi huru wa nje kuendesha uchunguzi wa kujitegemea kuhusu vurugu za uchaguzi wa Oktoba 2025;
(4) Imeanzisha mazungumzo na viongozi wa upinzani chini ya usimamizi wa mpatanishi au chombo huru cha upande wa tatu, ili kujadili hatua za maridhiano na njia ya kusonga mbele kufuatia ghasia za uchaguzi wa Oktoba 2025; na
(5) Imechukua hatua za kuhakikisha kuwa wahusika wa vyombo vya habari, waandishi wa habari, na watendaji wa asasi za kiraia wanafanya kazi zao kwa uhuru, bila kuathiriwa na vurugu zinazodhaminiwa na serikali.
Ukiachana na Maridhiano, unaona kuna kingine chochote ambacho Serikali iko tayari kufanya?
Pia soma
~ Bunge la Ulaya laitaka Tume kufuta Ufadhili wa Mwaka 2026 kwa Tanzania
~ PostGE2025 - Kombo aenda ubalozi wa EU Tanzania kuzungumzia vikwazo
~ PostGE2025 - Yaliyomo kwenye muswada wa Marekani kuipa vikwazo Tanzania. Polisi, TISS na Wachina wametajwa
~ Media zimeendelea kutumika kama toilet paper suala la mahusiano kati ya Marekani na Tanzania!
=====
Hapo chini ni tafsiri ya Muswada wote uliofanyiwa maboresho kwa msaada ya AI.....
KATIKA SENATE YA MAREKANI—Mkutano wa 119, Kikao cha 2.S. 4577
Kufanya tathmini upya ya uhusiano wa nchi mbili kati ya Marekani na Tanzania, na kwa madhumuni mengine.
SEHEMU YA 1. JINA FUPI.
Sheria hii inaweza kutajwa kama ‘‘Sheria ya Tathmini Upya ya Uhusiano wa Nchi Mbili kati ya Marekani na Tanzania’’.
SEH. 2. MAJUMUISHO.
Bunge linajumuisha yafuatayo:
(1) Tanzania ni moja ya uchumi unaokua kwa kasi zaidi barani Afrika kukiwa na ukuaji thabiti wa kiuchumi katika muongo uliopita kutokana na upanuzi wa sekta kuu, zikiwemo kilimo, madini, na utalii.
(2) Kuegemea kwa Tanzania kama mshirika wa Marekani kuzidi kutiliwa shaka kutokana na ukandamizaji wa kisiasa unaoendelea, ukiukwaji wa uhuru wa kidini na uhuru wa kujieleza, na vikwazo vya kudumu vya uwekezaji wa Marekani.
(3) Uchaguzi mkuu wa Oktoba 29, 2025, uligubikwa na uingiliaji mkubwa wa kisiasa, ikijumuisha uchezaji wa kura na ukiukwaji wa ujumlishaji wa kura, ambao ulimpendelea Rais aliyopo madarakani Samia Suluhu Hassan na wagombea wengine wa chama chenye idadi kubwa ya wabunge nchini Tanzania, Chama Cha Mapinduzi (CCM).
(4) Kuelekea uchaguzi mkuu katika uchaguzi wa Tanzania wa Oktoba 29, 2025, matukio mengi ya utekaji nyara wa kisiasa na kupotea kwa watu yalifanyika Tanzania, hivi karibuni zaidi likiwa ni utekaji nyara na kupotea baadae kwa Balozi wa Tanzania Humphrey Polepole mnamo Oktoba 6, 2025.
(5) Hatua mbalimbali za CCM, chama cha kisiasa ambacho kimeshikilia mfululizo idadi kubwa ya wabunge na kudhibiti serikali kuu ya Tanzania tangu kuundwa kwa CCM mnamo 1977, zimeharibu vibaya demokrasia nchini humo.
(6) Kesi inayoendelea ya uhaini ya mwanachama wa upinzani wa Chadema Tundu Lissu, mashtaka ya ugaidi dhidi ya Naibu wa Chadema John Heche, na mashtaka na uzuizaji wa wanachama wengine wa chama cha upinzani yana msukumo wa kisiasa na yanalenga kuwazuia wanasiasa wa upinzani kugombea uchaguzi.
(7) Serikali ya Tanzania imejihusisha na ukiukwaji wa uhuru wa kidini, ikiwa ni pamoja na kufuta usajili wa taasisi za kidini, unyanyasaji, uzuizaji, na mashambulizi dhidi ya viongozi wa kidini, na vikwazo juu ya ibada na kujieleza kidini.
(8) Wakati wa maandamano makubwa ya raia dhidi ya uchaguzi mkuu wa Tanzania wa Oktoba 29, 2025, ambao ulikuwa wa udanganyifu na usio halali, Polisi wa Tanzania na Majeshi ya Ulinzi ya Tanzania waliua mamia ya raia wa Tanzania na kuhatarisha maisha ya raia wa Marekani na watalii waliotembelea nchi hiyo.
(9) Wakati waandamanaji wakikabiliwa na mashambulizi kutoka kwa Majeshi ya Usalama ya Tanzania, Serikali ya Tanzania iliweka uzuizaji wa mtandao wa intaneti ulioathiri miunganisho ya mtandaoni, mawasiliano, biashara, na benki, na kuvuruga biashara ya kikanda na kuigharimu nchi hiyo kiasi kinachokadiriwa kuwa $238,000,000 katika mchakato huo.
(10) Katika kujibu ghasia hizi na machafuko ambayo hayajawahi kushuhudiwa nchini Tanzania, Ubalozi wa Marekani nchini Tanzania ulitoa Tahadhari ya Usalama mnamo Oktoba 30, 2025, ukiwataka raia wa Marekani nchini Tanzania kujikinga mahali walipo.
(11) Kufuatia maandamano ya uchaguzi, tume ya uchaguzi ya Tanzania ilitoa matokeo yaliyopingwa kutoka kwa uchaguzi huo wa udanganyifu, ikimtangaza Rais Samia Suluhu Hassan kuwa mshindi kwa asilimia 98 ya kura.
(12) Mnamo Desemba 4, 2025, Wizara ya Mambo ya Nje ilitangaza mapitio ya kina ya uhusiano wa nchi mbili kati ya Marekani na Tanzania.
SEH. 3. MSIMAMO WA BUNGE.
Ni msimamo wa Bunge kwamba—
(1) katika kipindi cha miaka mitatu iliyopita, hatua za Serikali ya Tanzania—
(A) zimepindua demokrasia;
(B) zimevunja waziwazi haki za binadamu za raia zinazotambulika kimataifa;
(C) zimevuruga biashara ya kikanda;
(D) zimehatarisha usalama na amani ya Watanzania, watalii, na jumuiya ya kidiplomasia;
(E) zinaweka maslahi ya kitaifa ya Marekani nchini Tanzania katika hatari; na
(F) zinatishia kudhoofisha utulivu wa kikanda na ushirikiano wa muda mrefu wa nchi mbili kati ya Marekani na Tanzania; na
(2) Marekani—
(A) inaunga mkono uamuzi wa kusitisha mpango wa kiwango cha chini wa Shirika la Changamoto za Milenia (Millennium Challenge Corporation6) la Tanzania;
(B) inaonyesha mshikamano na watu wa Tanzania;
(C) inatambua viwango vya ghasia ambavyo havijawahi kushuhudiwa vilivyotokea Tanzania; na
(D) inaunga mkono wito wa uchunguzi huru wa kimataifa kuhusu ghasia za kabla na baada ya uchaguzi nchini Tanzania utakaopelekea wale waliofanya ghasia dhidi ya raia wa Tanzania kuwajibishwa kwa ukiukwaji wa haki za binadamu zinazotambulika kimataifa.
SEH. 4. MAPITIO YA UHUSIANO WA MAREKANI NA TANZANIA.
(a) TATHMINI UPYA YA UHUSIANO WA NCHI MBILI KATI YA MAREKANI NA TANZANIA. — Waziri wa Mambo ya Nje, kwa uratibu na Waziri wa Ulinzi, Mwakilishi wa Biashara wa Marekani, na wakuu wa mashirika mengine husika ya Shirikisho, watafanya tathmini upya ya kina ya uhusiano wa nchi mbili kati ya Marekani na Tanzania.
(b) VIPENGELE. — Tathmini upya inayotakiwa chini ya kifungu kidogo cha (a) itajumuisha—
(1) kupitia jitihada zilizochukuliwa na Wizara ya Mambo ya Nje kushinikiza kuachiliwa kwa viongozi wa kidini na wa upinzani waliozuiliwa kimakosa na Serikali ya Tanzania
(2) kuchambua vipaumbele vya kidemokrasia na mwelekeo wa Tanzania;
(3) kuandaa mkakati wa kina unaoainisha mageuzi ya kidemokrasia yanayohitajika nchini Tanzania;
(4) kutathmini msaada wa usalama wa Marekani kwa Tanzania ili kuhakikisha Majeshi ya Ulinzi ya Tanzania na Polisi wa Tanzania ni washirika wa kuaminika ambao—
(A) wanazingatia haki za binadamu na misingi ya utawala wa sheria iliyoainishwa kikatiba nchini Tanzania; na
(B) kulinda usalama wa raia na wageni wote nchini Tanzania;
(5) kutathmini uhusiano kati ya Serikali ya Tanzania na Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China, ikijumuisha—
(A) ushirikiano wa kijeshi na kiusalama, ikijumuisha mafunzo, mazoezi, uhamishaji wa silaha, na ushirikiano kati ya vyombo vya ulinzi, ujasusi, au vya usimamizi wa sheria;
(B) ushirikiano wa kiuchumi, ikijumuisha uwekezaji, mikopo, na ufadhili unaohusisha taasisi zinazomilikiwa na serikali ya China au zinazohusiana nayo, na athari za shughuli hizo kwenye ufikiaji wa soko, uendelevu wa madeni, na ushindani wa kampuni za Marekani; na
(C) ushirikiano wa kisiasa na Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China unaolenga kudhoofisha misingi ya kidemokrasia, kuendeleza uimara wa chama kimoja, na kuimarisha hisia dhidi ya Marekani na dhidi ya Magharibi ndani ya nchi na kimataifa;
(6) kutathmini athari zinazoweza kutokea kutokana na hatua zilizoidhinishwa chini ya Sheria hii kwenye maslahi ya kimkakati na kiusalama ya Marekani nchini Tanzania na Afrika Mashariki, ikijumuisha ushirikiano wa usalama wa kikanda, usalama wa baharini, na ushindani na Jamhuri ya Watu wa China; na
(7) kutathmini uhusiano kati ya Serikali ya Tanzania na Serikali ya Shirikisho la Urusi, ikijumuisha—
(A) ushirikiano wa kijeshi na kiusalama, ikijumuisha mafunzo, mazoezi, uhamishaji wa silaha, na ushirikiano kati ya vyombo vya ulinzi, ujasusi, au vya usimamizi wa sheria; na
(B) shughuli za ushirikiano wa kiuchumi, ikijumuisha uwekezaji, mikopo, na ufadhili unaohusisha taasisi zinazomilikiwa na serikali ya Urusi au zinazohusiana nayo, na athari za shughuli hizo kwenye ufikiaji wa soko, uendelevu wa madeni, na ushindani wa kampuni za Marekani, kwa msisitizo maalum juu ya uwekezaji wa Urusi katika sekta za nishati, madini ya kimkakati, huduma za afya, na kilimo.
(c) RIPOTI. — Sio baada ya siku 90 tangu tarehe ya kuanza kutumika kwa Sheria hii, Waziri wa Mambo ya Nje atawasilisha ripoti kwa kamati husika za Bunge inayojumuisha matokeo ya tathmini upya inayotakiwa chini ya kifungu kidogo cha (a).
SEH. 5. RIPOTI KUHUSU WATU FULANI KATIKA NAFASI ZA UONGOZI NCHINI TANZANIA.
Sio baada ya siku 180 tangu tarehe ya kuanza kutumika kwa Sheria hii, Waziri wa Mambo ya Nje atawasilisha ripoti kwa kamati husika za Bunge inayojumuisha orodha ya kila mtu wa kigeni ambaye Waziri atamgundua kuwa—
(1) anashikilia nafasi ya juu katika Serikali ya Tanzania, uongozi wa Chama Cha Mapinduzi, Jeshi la Polisi la Tanzania, Jeshi la Wananchi wa Tanzania, au Idara ya Usalama na Ujasusi ya Tanzania; na
(2) anahusika na au anashirikiana na, au amejihusisha moja kwa moja au isivyo moja kwa moja katika—
(A) kuamuru, kudhibiti, au kuelekeza vinginevyo utekaji nyara, ukandamizaji wa kupoteza watu, au uzuizaji wa kiholela wa wapinzani wa kisiasa, waandishi wa habari, au wanaharakati wa asasi za kiraia;
(B) kulenga unyanyasaji, vitisho, uzuizaji, au matumizi ya ghasia dhidi ya waandishi wa habari, mashirika ya habari, au wanaharakati ili kukandamiza upinzani au kunyamazisha utoaji wa taarifa za umma kuhusu ukiukwaji wa haki za binadamu zinazotambulika kimataifa;
(C) udhibiti au vizuizi vingine kwenye vyombo vya habari, uzuizaji au upunguzaji wa ufikiaji wa intaneti, au vizuizi juu ya uhuru wa kujieleza vinavyolenga kuficha ukiukwaji wa haki za binadamu zinazotambulika kimataifa au kuzuia uenezaji wa taarifa za kuaminika;
(D) ukiukwaji mkubwa wa uhuru wa kidini, ikijumuisha mateso ya watu au vikundi kwa misingi ya dini, makatazo au vizuizi juu ya ibada ya kidini, mkusanyiko, au kujieleza, au vitendo vya ghasia, ulazimishaji, au ubaguzi dhidi ya jamii za kidini;
(E) matumizi ya mbinu za ukandamizaji wa kuvuka mipaka zinazolenga raia wa kigeni, raia wa Tanzania, na wanachama wa diaspora kikanda na kimataifa;
(F) mauaji ya kiholela, utesaji, au ukiukwaji mkubwa wa haki za binadamu zinazotambulika kimataifa; au
(G) hatua zingine zinazovunja au kudhoofisha haki za binadamu zinazotambulika kimataifa au uhuru wa kiraia waliopewa raia wa Tanzania chini ya Katiba ya Tanzania.
SEH. 6. VIKWAZO
(a) KWA UJUMLA. — Sio baada ya siku 30 tangu kuwasilishwa kwa ripoti inayotakiwa chini ya sehemu ya 5, Rais anaweza kuweka vikwazo vilivyoelezwa katika kifungu kidogo cha (b) kuhusiana na mtu yeyote wa kigeni aliyeelezwa katika sehemu ya 5(1) ambaye Waziri wa Mambo ya Nje atagundua kuwa anakidhi vigezo vilivyoelezwa katika sehemu ya 5(2).
(b) MAELEZO YA VIKWAZO. — Vikwazo vilivyoelezwa katika kifungu kidogo hiki ni vikwazo vilivyoidhinishwa chini ya Sheria ya Uwajibikaji wa Haki za Binadamu ya Global Magnitsky (22 U.S.C. 10101 et seq.).
SEH. 7. KATAZO LA MSAADA FULANI NA UWEKEZAJI WA MAREKANI KWA TANZANIA.
(a) KATAZO. — Isipokuwa kama ilivyoelezwa katika vifungu vidogo vya (c) na (d), msaada, ruzuku, mikopo, dhamana ya mikopo, bima, uwekezaji wa hisa, na msaada mwingine unaotolewa na Shirika la Kimataifa la ufadhili wa Maendeleo la Marekani, Benki ya Usafirishaji na Uingizaji wa Bidhaa ya Marekani, au Shirika la Biashara na Maendeleo la Marekani haviwezi kuahidiwa, kutumiwa, au kupatikana vinginevyo kwa chombo chochote nchini Tanzania.
(b) USITISHAJI BAADA YA UTHIBITISHO. — Katazo lililo chini ya kifungu kidogo cha (a) litasitishwa kuanzia tarehe ambayo ni siku 30 baada ya tarehe ambayo Waziri wa Mambo ya Nje atawasilisha kwa kamati husika za Bunge uthibitisho wa maandishi kwamba Serikali ya Tanzania imezihusisha—
(1) Imechukua hatua za kutunga na kutekeleza mageuzi ya uchaguzi yanayolenga kuendeleza uchaguzi huru, wa haki na wa uwazi;
(2) Imeonyesha hatua kubwa katika kusitisha kesi za jinai zilizoanzishwa kwa sababu za kisiasa au zisizo halali kisheria, na kuwaachilia viongozi wa upinzani na watu wengine waliokuwa wamewekwa kizuizini kwa misingi ya kisiasa;
(3) Imeruhusu wachunguzi huru wa nje kuendesha uchunguzi wa kujitegemea kuhusu vurugu za uchaguzi wa Oktoba 2025;
(4) Imeanzisha mazungumzo na viongozi wa upinzani chini ya usimamizi wa mpatanishi au chombo huru cha upande wa tatu, ili kujadili hatua za maridhiano na njia ya kusonga mbele kufuatia ghasia za uchaguzi wa Oktoba 2025; na
(5) Imechukua hatua za kuhakikisha kuwa wahusika wa vyombo vya habari, waandishi wa habari, na watendaji wa asasi za kiraia wanafanya kazi zao kwa uhuru, bila kuathiriwa na vurugu zinazodhaminiwa na serikali.
(c) ISIPOKUWA. — Katazo lililo chini ya kifungu kidogo cha (a) halitatumika kwa—
(1) msaada wa kibinadamu;
(2) msaada wa afya; au
(3) msaada wa kusaidia demokrasia, haki za binadamu, utawala bora, na asasi za kiraia nchini Tanzania.
(d) MSAMAHA. — Waziri wa Mambo ya Nje anaweza kusamehe katazo lililo chini ya kifungu kidogo cha (a) ikiwa Waziri ataamua na kuzijulisha kamati husika za Bunge kwamba utoaji wa msamaha huo ni kwa maslahi ya kitaifa ya Marekani.SEH.
8. KATAZO LA FEDHA ZA SHIRIKA LA CHANGAMOTO ZA MILENIA (MILLENNIUM CHALLENGE COR-19 PORATION) KWA TANZANIA.
(a) KATAZO. — Isipokuwa kama ilivyoelezwa katika kifungu kidogo cha (b), hakuna fedha zilizoidhinishwa kutengwa au kupatikana vinginevyo kutekeleza sehemu ya 609 au 616 ya Sheria ya Changamoto za Milenia ya 2003 (22 U.S.C. 7708 na 7715) zinazoweza kupatikana kwa ajili ya Tanzania.
(b) USITISHAJI BAADA YA UTHIBITISHO. — Katazo lililo chini ya kifungu kidogo cha (a) litasitishwa kuanzia tarehe ambayo ni siku 30 baada ya tarehe ambayo Bodi ya Wakurugenzi ya Shirika la Changamoto za Milenia, ikitenda kupitia Afisa Mtendaji Mkuu wa Shirika la Changamoto za Milenia, itakapowasilisha kwa kamati husika za Bunge uthibitisho wa maandishi kwamba Serikali ya Tanzania imeonyesha dhamira yake kwa utawala wa haki na wa kidemokrasia kwa mujibu wa vigezo vilivyoelezwa katika sehemu ya 607 ya Sheria ya Changamoto za Milenia ya 2003 (22 U.S.C. 7706).
SEH. 10. UKOMO
Sheria hii itakoma kuwa na nguvu au athari yoyote kuanzia tarehe ambayo ni miaka 5 baada ya tarehe ya kuanza kutumika kwa Sheria hii.