Mara kwa mara, ninapofanya manunuzi madukani au kwa mama ntilie, nimekuwa nikishuhudia jambo linalonitatiza: bidhaa kufungiwa kwenye makaratasi yaliyoandikwa taarifa nyeti kama vile mitihani ya wanafunzi wa kidato cha nne, kidato cha pili, na darasa la saba.
Maandishi hayo yakiwa na majina, alama, na taarifa nyingine za wanafunzi, hutumika bila kujali faragha na usiri wa taarifa hizo.
Hali hii imenifanya nijiulize: kwa nini nyaraka hizi zinazopaswa kutunzwa au kuharibiwa kwa uangalifu zinaishia mikononi mwa wauzaji kama vifungashio vya bidhaa?
Ili kuelewa zaidi, nilizungumza na baadhi ya wauzaji waliodai kuwa hupokea makaratasi hayo kutoka kwa wasambazaji wa vifungashio ambao hawanufaiki na vifaa vya kufunga vilivyo salama.
Inaonekana kuwa makaratasi haya hununuliwa kwa bei nafuu na hivyo kufanikisha matumizi ya aina hii.
Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi na Athari za Matumizi Holela Kwa mujibu wa Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi, ni kosa kusambaza au kutumia taarifa za watu bila idhini yao.
Sheria hii inalenga kuhakikisha kuwa taarifa binafsi kama vile majina, namba za mitihani, na rekodi za masomo zinalindwa dhidi ya matumizi ya ovyo yanayoweza kuhatarisha faragha ya wahusika. Hivyo basi, matumizi ya mitihani ya wanafunzi kama vifungashio ni ukiukwaji wa haki za faragha na usalama wa taarifa za wanafunzi hao.
Zaidi ya hayo, tatizo hili linaweza kuwa na athari kubwa zaidi. Wanafunzi na wazazi wanahitaji kuwa na imani kuwa taarifa zinazohusiana na masomo yao zinatunzwa vyema na mamlaka zinazohusika. Endapo taarifa hizi zinaweza kupatikana kirahisi mitaani, inapelekea mashaka kuhusu usalama wa taarifa nyingine muhimu zinazosimamiwa na mamlaka za elimu.
Ni wazi kuwa suala hili linahitaji kushughulikiwa kwa haraka na umakini. Mamlaka husika kama vile wizara ya elimu na halmashauri za mitaa zinapaswa kuzingatia na kudhibiti jinsi mitihani ya zamani na taarifa nyingine nyeti zinavyohifadhiwa na kuteketezwa ili kuepusha matumizi ya aina hii.
Kwa kufanya hivyo, wataweza kuzuia ukiukwaji wa Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi na kuhakikisha faragha ya wanafunzi inalindwa.
Mimi kama mwananchi, natoa wito kwa mamlaka husika kuhakikisha sheria na taratibu zinatekelezwa kikamilifu ili kudhibiti uharibifu sahihi wa nyaraka za shule na kulinda taarifa binafsi za wanafunzi.
Pia, soma: Tume ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi imezinduliwa, ianze na wale wanatumia taarifa za watu kwenye Vifungashio
Maandishi hayo yakiwa na majina, alama, na taarifa nyingine za wanafunzi, hutumika bila kujali faragha na usiri wa taarifa hizo.
Hali hii imenifanya nijiulize: kwa nini nyaraka hizi zinazopaswa kutunzwa au kuharibiwa kwa uangalifu zinaishia mikononi mwa wauzaji kama vifungashio vya bidhaa?
Ili kuelewa zaidi, nilizungumza na baadhi ya wauzaji waliodai kuwa hupokea makaratasi hayo kutoka kwa wasambazaji wa vifungashio ambao hawanufaiki na vifaa vya kufunga vilivyo salama.
Inaonekana kuwa makaratasi haya hununuliwa kwa bei nafuu na hivyo kufanikisha matumizi ya aina hii.
Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi na Athari za Matumizi Holela Kwa mujibu wa Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi, ni kosa kusambaza au kutumia taarifa za watu bila idhini yao.
Sheria hii inalenga kuhakikisha kuwa taarifa binafsi kama vile majina, namba za mitihani, na rekodi za masomo zinalindwa dhidi ya matumizi ya ovyo yanayoweza kuhatarisha faragha ya wahusika. Hivyo basi, matumizi ya mitihani ya wanafunzi kama vifungashio ni ukiukwaji wa haki za faragha na usalama wa taarifa za wanafunzi hao.
Zaidi ya hayo, tatizo hili linaweza kuwa na athari kubwa zaidi. Wanafunzi na wazazi wanahitaji kuwa na imani kuwa taarifa zinazohusiana na masomo yao zinatunzwa vyema na mamlaka zinazohusika. Endapo taarifa hizi zinaweza kupatikana kirahisi mitaani, inapelekea mashaka kuhusu usalama wa taarifa nyingine muhimu zinazosimamiwa na mamlaka za elimu.
Ni wazi kuwa suala hili linahitaji kushughulikiwa kwa haraka na umakini. Mamlaka husika kama vile wizara ya elimu na halmashauri za mitaa zinapaswa kuzingatia na kudhibiti jinsi mitihani ya zamani na taarifa nyingine nyeti zinavyohifadhiwa na kuteketezwa ili kuepusha matumizi ya aina hii.
Kwa kufanya hivyo, wataweza kuzuia ukiukwaji wa Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi na kuhakikisha faragha ya wanafunzi inalindwa.
Mimi kama mwananchi, natoa wito kwa mamlaka husika kuhakikisha sheria na taratibu zinatekelezwa kikamilifu ili kudhibiti uharibifu sahihi wa nyaraka za shule na kulinda taarifa binafsi za wanafunzi.
Pia, soma: Tume ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi imezinduliwa, ianze na wale wanatumia taarifa za watu kwenye Vifungashio