Ugaidi, kwa maana yake pana ni matumizi haramu ya vurugu za kimakusudi kufikia malengo ya kisiasa, haswa dhidi ya raia serikali iliyopo madarakani.
Mbinu hii ya ugaidi Inatumika haswa kuleta vurugu wakati wa amani.
Maneno "kigaidi" na "ugaidi" yalitokea wakati wa Mapinduzi ya Ufaransa mwishoni mwa karne ya 18 lakini yalitumika sana kimataifa na kupata umaarufu ulimwenguni mnamo miaka ya 1970 wakati wa mizozo ya Ireland ya Kaskazini na Israeli-Palestina.
Kuongezeka kwa mashambulio ya kujiua hasa miaka ya 1980 na kuendelea. Vyama vya kisiasa vimeshutumiwa kwa kutumia ugaidi kufanikisha malengo yao. Hivi ni pamoja na mashirika ya kisiasa ya mrengo wa kushoto, vikundi vya kitaifa, vikundi vya kidini, wanamapinduzi na serikali zinazotawala.
Sheria inayotangaza ugaidi kuwa jinai imepitishwa katika nchi nyingi. Wakati ugaidi unapofanywa na mataifa ya magharibi, hujiweka katika upande wa kushirikiana na serikali, lakini nyuma ya pazia yanaendesha maswala yenye nia ovu wakati mwingine hushindwa kujificha kushirikiana na magaidi waziwazi.
Taarifa za Ugaidi Ulimwenguni zilizokusanywa na Chuo Kikuu cha Maryland, College Park, imeaorodhesha zaidi ya matukio 61,000 ya ugaidi ambao sio wa serikali, na kusababisha vifo vya watu wasiopungua 140,000, kati ya mwaka 2000 na 2014.
Kiikolojia, neno ugaidi limetokana na kitenzi Kilatini Tersere, ambacho baadaye kinakuwa Terrere. Fomu ya mwisho inaonekana katika lugha za Uropa mapema karne ya 12; matumizi yake ya kwanza kujulikana kwa Kifaransa ni neno la kutisha mnamo mwaka 1160.
Kufikia 1356 neno terreur linatumika. Terreur ndio asili ya neno la Kiingereza la terrorisim, ambalo baadaye linakuwa neno la kisasa "ugaidi".
Tutaendelea kutazama historia ya Ugaidi.
Mbinu hii ya ugaidi Inatumika haswa kuleta vurugu wakati wa amani.
Maneno "kigaidi" na "ugaidi" yalitokea wakati wa Mapinduzi ya Ufaransa mwishoni mwa karne ya 18 lakini yalitumika sana kimataifa na kupata umaarufu ulimwenguni mnamo miaka ya 1970 wakati wa mizozo ya Ireland ya Kaskazini na Israeli-Palestina.
Kuongezeka kwa mashambulio ya kujiua hasa miaka ya 1980 na kuendelea. Vyama vya kisiasa vimeshutumiwa kwa kutumia ugaidi kufanikisha malengo yao. Hivi ni pamoja na mashirika ya kisiasa ya mrengo wa kushoto, vikundi vya kitaifa, vikundi vya kidini, wanamapinduzi na serikali zinazotawala.
Sheria inayotangaza ugaidi kuwa jinai imepitishwa katika nchi nyingi. Wakati ugaidi unapofanywa na mataifa ya magharibi, hujiweka katika upande wa kushirikiana na serikali, lakini nyuma ya pazia yanaendesha maswala yenye nia ovu wakati mwingine hushindwa kujificha kushirikiana na magaidi waziwazi.
Taarifa za Ugaidi Ulimwenguni zilizokusanywa na Chuo Kikuu cha Maryland, College Park, imeaorodhesha zaidi ya matukio 61,000 ya ugaidi ambao sio wa serikali, na kusababisha vifo vya watu wasiopungua 140,000, kati ya mwaka 2000 na 2014.
Kiikolojia, neno ugaidi limetokana na kitenzi Kilatini Tersere, ambacho baadaye kinakuwa Terrere. Fomu ya mwisho inaonekana katika lugha za Uropa mapema karne ya 12; matumizi yake ya kwanza kujulikana kwa Kifaransa ni neno la kutisha mnamo mwaka 1160.
Kufikia 1356 neno terreur linatumika. Terreur ndio asili ya neno la Kiingereza la terrorisim, ambalo baadaye linakuwa neno la kisasa "ugaidi".
Tutaendelea kutazama historia ya Ugaidi.
