New Designer
JF-Expert Member
- Aug 8, 2025
- 551
- 879
Moja ya sababu zinazoweza kuchangia nchi yetu kubaki nyuma kiteknolojia ni namna tunavyoweka malengo yetu. Tumekuwa tukijiwekea malengo madogo, huku malengo makubwa ya kiteknolojia yakionekana kuwa magumu au yasiyowezekana kuyafikia. Mwisho wa siku, tunajikuta tukipata matokeo madogo kwa sababu hatujathubutu kulenga makubwa.
Malengo madogo huweka mipaka ya matokeo tunayoweza kuyafikia, lakini malengo makubwa hutufungulia fursa za kuunda ajira nyingi, kuongeza mapato, kukuza uchumi na kujenga heshima ya nchi katika medani ya kimataifa.
Teknolojia si suala la kuwa na mifumo ya kisasa pekee. Ni fursa ya kujenga viwanda vya kidijitali, kuanzisha kampuni zenye ushindani wa kimataifa, kuunda bidhaa zinazoweza kuuzwa ndani na nje ya nchi, kuvutia uwekezaji na kutengeneza ajira kwa maelfu ya vijana wetu.
Changamoto nyingine ni kwamba, wakati mwingine tunakuwa na malengo madogo katika kujenga teknolojia zetu wenyewe, lakini tunakuwa na matarajio makubwa katika kukuza na kutumia teknolojia zilizotengenezwa nje ya nchi. Tunazipa nafasi kubwa teknolojia hizo bila kujiuliza vya kutosha: Je, tunapata ajira ngapi kutokana nazo? Je, zinatuingizia mapato kiasi gani? Je, zinachangia kwa kiwango gani kukuza uchumi wetu, kujenga uwezo wa ndani na kumiliki teknolojia tunazozitumia?
Ni muhimu kutambua kwamba teknolojia za nje zinaweza kutuletea manufaa makubwa. Hata hivyo, kuzitumia pekee bila kujenga uwezo wetu wa kubuni, kuendeleza na kumiliki teknolojia zetu wenyewe kunaweza kutufanya tuendelee kutegemea ubunifu wa wengine, huku fursa nyingi za kiuchumi na ajira zikiundwa nje ya nchi yetu.
Hatuwezi kutarajia kuwa taifa lenye nguvu kiteknolojia ikiwa tunatumia nguvu nyingi kukuza teknolojia za wengine kuliko kujenga uwezo wa teknolojia zetu wenyewe.
Tunapaswa kubadili mtazamo wetu. Badala ya kujiuliza tu jinsi tunavyoweza kutumia teknolojia zilizopo, tunapaswa pia kujiuliza jinsi tunavyoweza kuunda teknolojia zitakazotumiwa na wengine duniani. Badala ya kulenga kutatua changamoto ndogo pekee, tunapaswa kuthubutu kujenga suluhisho zinazoweza kutengeneza masoko mapya, kutoa ajira nyingi na kuingiza mapato makubwa nchini.
Hatuhitaji kuishia kuwa watumiaji wazuri wa teknolojia; tunahitaji pia kuwa wabunifu, wazalishaji na wamiliki wa teknolojia zenye ushindani wa kimataifa.
Haya ndiyo maono yanayoweza kusaidia kuibadilisha Tanzania kutoka taifa linalotegemea teknolojia za nje kuwa taifa linalochangia katika kuziunda teknolojia za dunia.
Maono makubwa hayahakikishi mafanikio, lakini bila kuthubutu kuweka malengo makubwa, tunajiwekea wenyewe mipaka ya kile tunachoweza kufanikisha.
Tukitaka maendeleo makubwa ya kiteknolojia, tunapaswa kuanza kwa kubadili ukubwa wa malengo yetu.
Malengo madogo huweka mipaka ya matokeo tunayoweza kuyafikia, lakini malengo makubwa hutufungulia fursa za kuunda ajira nyingi, kuongeza mapato, kukuza uchumi na kujenga heshima ya nchi katika medani ya kimataifa.
Teknolojia si suala la kuwa na mifumo ya kisasa pekee. Ni fursa ya kujenga viwanda vya kidijitali, kuanzisha kampuni zenye ushindani wa kimataifa, kuunda bidhaa zinazoweza kuuzwa ndani na nje ya nchi, kuvutia uwekezaji na kutengeneza ajira kwa maelfu ya vijana wetu.
Changamoto nyingine ni kwamba, wakati mwingine tunakuwa na malengo madogo katika kujenga teknolojia zetu wenyewe, lakini tunakuwa na matarajio makubwa katika kukuza na kutumia teknolojia zilizotengenezwa nje ya nchi. Tunazipa nafasi kubwa teknolojia hizo bila kujiuliza vya kutosha: Je, tunapata ajira ngapi kutokana nazo? Je, zinatuingizia mapato kiasi gani? Je, zinachangia kwa kiwango gani kukuza uchumi wetu, kujenga uwezo wa ndani na kumiliki teknolojia tunazozitumia?
Ni muhimu kutambua kwamba teknolojia za nje zinaweza kutuletea manufaa makubwa. Hata hivyo, kuzitumia pekee bila kujenga uwezo wetu wa kubuni, kuendeleza na kumiliki teknolojia zetu wenyewe kunaweza kutufanya tuendelee kutegemea ubunifu wa wengine, huku fursa nyingi za kiuchumi na ajira zikiundwa nje ya nchi yetu.
Hatuwezi kutarajia kuwa taifa lenye nguvu kiteknolojia ikiwa tunatumia nguvu nyingi kukuza teknolojia za wengine kuliko kujenga uwezo wa teknolojia zetu wenyewe.
Tunapaswa kubadili mtazamo wetu. Badala ya kujiuliza tu jinsi tunavyoweza kutumia teknolojia zilizopo, tunapaswa pia kujiuliza jinsi tunavyoweza kuunda teknolojia zitakazotumiwa na wengine duniani. Badala ya kulenga kutatua changamoto ndogo pekee, tunapaswa kuthubutu kujenga suluhisho zinazoweza kutengeneza masoko mapya, kutoa ajira nyingi na kuingiza mapato makubwa nchini.
Hatuhitaji kuishia kuwa watumiaji wazuri wa teknolojia; tunahitaji pia kuwa wabunifu, wazalishaji na wamiliki wa teknolojia zenye ushindani wa kimataifa.
Haya ndiyo maono yanayoweza kusaidia kuibadilisha Tanzania kutoka taifa linalotegemea teknolojia za nje kuwa taifa linalochangia katika kuziunda teknolojia za dunia.
Maono makubwa hayahakikishi mafanikio, lakini bila kuthubutu kuweka malengo makubwa, tunajiwekea wenyewe mipaka ya kile tunachoweza kufanikisha.
Tukitaka maendeleo makubwa ya kiteknolojia, tunapaswa kuanza kwa kubadili ukubwa wa malengo yetu.