Mturutumbi255
JF-Expert Member
- Jun 7, 2024
- 200
- 420
Jina langu ni Yohana Mayunga, mzaliwa wa Musoma, mkoa wa Mara. Katika maisha yangu, nimejifunza mengi kupitia methali, misemo, mafumbo, na nahau. Hizi ndizo nguzo zinazoniongoza katika safari yangu ya maisha. Nimepitia changamoto nyingi, lakini hekima za wahenga zimeniongoza na kunipa mwanga wa kujua lipi la kufanya. Hapa napenda kuwasimulia baadhi ya matukio yaliyobeba maana kubwa katika maisha yangu.
Nilizaliwa na kukulia Musoma Vijijini, katika kijiji kidogo kinachoitwa Chilolwe. Kama wahenga walivyosema, “Asiyesikia la mkuu huvunjika guu.” Wazazi wangu walinifundisha thamani ya kusikiliza na kujifunza kutoka kwa wakubwa. Baba yangu alikuwa mkulima na mwindaji maarufu kijijini kwetu. Alipenda kunifundisha mambo mengi, huku akitumia methali na misemo ya Kiswahili ili kunielewesha.
Siku moja, nilimfuata shambani, akiwa analima. Aliniambia, “Yohana, dunia ina mengi. Katika maisha, lazima uwe na subira kama ulivyo na subira unapolima na kusubiri mazao yako yakue. ‘Samaki mkunje angali mbichi’ ni methali inayotufundisha kwamba mafunzo bora yanapaswa kuanza mapema.” Hii ilinifunza umuhimu wa kujifunza na kufanya kazi kwa bidii tangu nikiwa mdogo.
Nilipokuwa kijana, niliungana na marafiki zangu katika michezo na shughuli mbalimbali. Kijijini kwetu, kulikuwa na tamasha la kila mwaka la mashindano ya ngoma na michezo ya jadi. Niliwahi kushiriki mashindano ya kukimbia na nilijaribu mara kadhaa lakini sikuweza kushinda. Wakati huo, nilijua maana ya methali “Mti mkavu haujayumbishwa na upepo.”
Babu yangu, ambaye alikuwa mzee mwenye hekima nyingi, aliniambia, “Yohana, usikate tamaa. ‘Haraka haraka haina baraka.’ Kila kitu kina wakati wake, na lazima ujifunze kuvumilia na kuendelea kujaribu. Kufeli mara moja haina maana kwamba hutafanikiwa siku za usoni.” Niliendelea kujitahidi, na hatimaye nilishinda mashindano, nikawa mfano kwa vijana wenzangu kuwa na subira na kutokata tamaa.
Nilipofika umri wa miaka ishirini na tano, nilikutana na Asha, binti mrembo kutoka kijiji cha jirani. Tulipendana na kuanza mipango ya ndoa. Lakini, kama walivyosema wahenga, “Penzi ni kikohozi, haliwezi kufichika.” Penzi letu lilipitia changamoto nyingi, hususan kutoka kwa baadhi ya ndugu na marafiki ambao hawakupendezwa na uhusiano wetu.
Mama yangu alinipa nasaha kwa kutumia methali: “Ukipenda boga, penda na ua lake.” Alinifundisha kuwa katika mapenzi, lazima ukubali mazuri na mabaya ya mwenzi wako. Asha na mimi tulivumilia na kupita kwenye changamoto hizo kwa umoja na upendo. Hatimaye tulifunga ndoa na kujenga familia yenye furaha na upendo.
Baada ya miaka kadhaa ya ndoa, niliamua kuanzisha biashara ndogo ya kuuza vifaa vya ujenzi mjini Musoma. Biashara haikuwa rahisi mwanzoni, na kulikuwa na nyakati nyingi za kushindwa. Lakini niliendelea kuwa na matumaini. Nilikumbuka methali ya Kiswahili inayosema, “Mali bila daftari hupotea bila habari.” Nilijifunza umuhimu wa kuweka kumbukumbu za biashara yangu vizuri.
Rafiki yangu Mzee Juma, mfanyabiashara maarufu mjini, aliniambia, “Yohana, biashara ni kama safari ndefu. ‘Mpanda ngazi hushuka,’ unapaswa kuwa na mipango na mikakati ya muda mrefu. Usikate tamaa, maana ‘mtaka cha uvunguni sharti ainame.’” Kwa kuzingatia ushauri huu, biashara yangu ilianza kukua na kuleta mafanikio makubwa.
Maisha hayakosi changamoto. Siku moja, nikiwa safarini kuelekea Mwanza kwa ajili ya biashara, gari letu lilivamiwa na majambazi. Walitufyatulia risasi na kututishia maisha. Katika hali ya kutisha, nilikumbuka methali ya Kiswahili: “Kuvuja kwa pakacha, nafuu ya mchukuzi.” Niliamua kuwa mtulivu na kufuata maelekezo yao ili kuokoa maisha yetu.
Mmoja wa majambazi alinigundua na kusema, “Wewe ni Yohana, yule mfanyabiashara wa Musoma?” Nilijibu kwa hofu, “Ndio, mimi ni Yohana.” Majambazi walionekana kumjua rafiki yangu mmoja ambaye nilikuwa nimemsaidia zamani. Alizungumza nao na hatimaye walituachia huru. Nilijua kuwa “Fadhila ya punda ni mateke,” lakini niliponea chupuchupu na kuapa kuwa makini zaidi katika safari zangu za kibiashara.
Katika maisha haya ya mapambano na mafanikio, nimejifunza thamani ya hekima za wahenga. Methali, misemo, na mafumbo yamekuwa sehemu muhimu ya maisha yangu. Kila hatua niliyopitia, kila changamoto niliyokutana nayo, ilinipa somo la thamani. Wahenga walisema, “Mwenye subira huvuta kheri,” nami nimeona ukweli wa maneno hayo katika maisha yangu.
Leo hii, ninapowaeleza hadithi yangu, nataka kila mmoja ajifunze kutoka kwenye hekima hizi. Katika maisha, usikate tamaa. Kumbuka kwamba “Mvumulivu hula mbivu.” Jifunze kusikiliza, kuheshimu na kuvumilia, maana “Akili ni nywele, kila mtu ana zake.” Maisha ni safari yenye milima na mabonde, lakini “Bahati haiji mara mbili,” hivyo tumia nafasi yako vizuri.
Nimalizie kwa kusema, “Kilicho cha wengi hakina hasara.” Hekima na maarifa ya wahenga ni hazina isiyoisha. Wajibu wetu ni kujifunza na kuyatumia ipasavyo. Nawaasa vijana na watu wote, tuishi kwa hekima na busara, tukumbuke kwamba “Kila ndege huruka na mbawa zake.” Hekima hizi zitatuongoza na kutuweka kwenye njia sahihi ya maisha yenye furaha na mafanikio.
Ahsanteni kwa kunisikiliza.
By Mturutumbi
Nilizaliwa na kukulia Musoma Vijijini, katika kijiji kidogo kinachoitwa Chilolwe. Kama wahenga walivyosema, “Asiyesikia la mkuu huvunjika guu.” Wazazi wangu walinifundisha thamani ya kusikiliza na kujifunza kutoka kwa wakubwa. Baba yangu alikuwa mkulima na mwindaji maarufu kijijini kwetu. Alipenda kunifundisha mambo mengi, huku akitumia methali na misemo ya Kiswahili ili kunielewesha.
Siku moja, nilimfuata shambani, akiwa analima. Aliniambia, “Yohana, dunia ina mengi. Katika maisha, lazima uwe na subira kama ulivyo na subira unapolima na kusubiri mazao yako yakue. ‘Samaki mkunje angali mbichi’ ni methali inayotufundisha kwamba mafunzo bora yanapaswa kuanza mapema.” Hii ilinifunza umuhimu wa kujifunza na kufanya kazi kwa bidii tangu nikiwa mdogo.
Nilipokuwa kijana, niliungana na marafiki zangu katika michezo na shughuli mbalimbali. Kijijini kwetu, kulikuwa na tamasha la kila mwaka la mashindano ya ngoma na michezo ya jadi. Niliwahi kushiriki mashindano ya kukimbia na nilijaribu mara kadhaa lakini sikuweza kushinda. Wakati huo, nilijua maana ya methali “Mti mkavu haujayumbishwa na upepo.”
Babu yangu, ambaye alikuwa mzee mwenye hekima nyingi, aliniambia, “Yohana, usikate tamaa. ‘Haraka haraka haina baraka.’ Kila kitu kina wakati wake, na lazima ujifunze kuvumilia na kuendelea kujaribu. Kufeli mara moja haina maana kwamba hutafanikiwa siku za usoni.” Niliendelea kujitahidi, na hatimaye nilishinda mashindano, nikawa mfano kwa vijana wenzangu kuwa na subira na kutokata tamaa.
Nilipofika umri wa miaka ishirini na tano, nilikutana na Asha, binti mrembo kutoka kijiji cha jirani. Tulipendana na kuanza mipango ya ndoa. Lakini, kama walivyosema wahenga, “Penzi ni kikohozi, haliwezi kufichika.” Penzi letu lilipitia changamoto nyingi, hususan kutoka kwa baadhi ya ndugu na marafiki ambao hawakupendezwa na uhusiano wetu.
Mama yangu alinipa nasaha kwa kutumia methali: “Ukipenda boga, penda na ua lake.” Alinifundisha kuwa katika mapenzi, lazima ukubali mazuri na mabaya ya mwenzi wako. Asha na mimi tulivumilia na kupita kwenye changamoto hizo kwa umoja na upendo. Hatimaye tulifunga ndoa na kujenga familia yenye furaha na upendo.
Baada ya miaka kadhaa ya ndoa, niliamua kuanzisha biashara ndogo ya kuuza vifaa vya ujenzi mjini Musoma. Biashara haikuwa rahisi mwanzoni, na kulikuwa na nyakati nyingi za kushindwa. Lakini niliendelea kuwa na matumaini. Nilikumbuka methali ya Kiswahili inayosema, “Mali bila daftari hupotea bila habari.” Nilijifunza umuhimu wa kuweka kumbukumbu za biashara yangu vizuri.
Rafiki yangu Mzee Juma, mfanyabiashara maarufu mjini, aliniambia, “Yohana, biashara ni kama safari ndefu. ‘Mpanda ngazi hushuka,’ unapaswa kuwa na mipango na mikakati ya muda mrefu. Usikate tamaa, maana ‘mtaka cha uvunguni sharti ainame.’” Kwa kuzingatia ushauri huu, biashara yangu ilianza kukua na kuleta mafanikio makubwa.
Maisha hayakosi changamoto. Siku moja, nikiwa safarini kuelekea Mwanza kwa ajili ya biashara, gari letu lilivamiwa na majambazi. Walitufyatulia risasi na kututishia maisha. Katika hali ya kutisha, nilikumbuka methali ya Kiswahili: “Kuvuja kwa pakacha, nafuu ya mchukuzi.” Niliamua kuwa mtulivu na kufuata maelekezo yao ili kuokoa maisha yetu.
Mmoja wa majambazi alinigundua na kusema, “Wewe ni Yohana, yule mfanyabiashara wa Musoma?” Nilijibu kwa hofu, “Ndio, mimi ni Yohana.” Majambazi walionekana kumjua rafiki yangu mmoja ambaye nilikuwa nimemsaidia zamani. Alizungumza nao na hatimaye walituachia huru. Nilijua kuwa “Fadhila ya punda ni mateke,” lakini niliponea chupuchupu na kuapa kuwa makini zaidi katika safari zangu za kibiashara.
Katika maisha haya ya mapambano na mafanikio, nimejifunza thamani ya hekima za wahenga. Methali, misemo, na mafumbo yamekuwa sehemu muhimu ya maisha yangu. Kila hatua niliyopitia, kila changamoto niliyokutana nayo, ilinipa somo la thamani. Wahenga walisema, “Mwenye subira huvuta kheri,” nami nimeona ukweli wa maneno hayo katika maisha yangu.
Leo hii, ninapowaeleza hadithi yangu, nataka kila mmoja ajifunze kutoka kwenye hekima hizi. Katika maisha, usikate tamaa. Kumbuka kwamba “Mvumulivu hula mbivu.” Jifunze kusikiliza, kuheshimu na kuvumilia, maana “Akili ni nywele, kila mtu ana zake.” Maisha ni safari yenye milima na mabonde, lakini “Bahati haiji mara mbili,” hivyo tumia nafasi yako vizuri.
Nimalizie kwa kusema, “Kilicho cha wengi hakina hasara.” Hekima na maarifa ya wahenga ni hazina isiyoisha. Wajibu wetu ni kujifunza na kuyatumia ipasavyo. Nawaasa vijana na watu wote, tuishi kwa hekima na busara, tukumbuke kwamba “Kila ndege huruka na mbawa zake.” Hekima hizi zitatuongoza na kutuweka kwenye njia sahihi ya maisha yenye furaha na mafanikio.
Ahsanteni kwa kunisikiliza.
By Mturutumbi
