HOJA Mfumo wa Sekretariati ya Ajira wa Data-Bank kudumu kwa Mwaka mmoja unaumiza Vijana

HOJA Mfumo wa Sekretariati ya Ajira wa Data-Bank kudumu kwa Mwaka mmoja unaumiza Vijana

Hoja ya Mdau inayopendekeza maboresho au mabadiliko ndani ya jamii, inayotakiwa kuangakiwa kwa mapana na Mamlaka husika

Abdul Nondo

JF-Expert Member
Joined
Oct 28, 2016
Posts
525
Reaction score
2,950
THE VICIOUS CYCLE OF YOUTH UNEMPLOYABILITY.

Naomba leo nizungumze na mamlaka ya Serikali Ofisi ya Rais Tume ya Utumishi wa Umma chini ya Waziri Mhe. Ridhiwani Kikwete, pia Sekretarieti Ya Ajira.

Kuna mfumo upo kwenye Ajira Portal unaitwa "Data Bank". Mfumo huu upo kwa mujibu wa kanuni (Principal Rule) GN 322 ya 2021 kanuni ya 22(1),(2),(3),(4) na Kanuni (Amended Rule )GN 579 ya 2022 Kanuni ya 22(5).

Ajira zinapotangazwa huwa kuna idadi ya nafasi zinazohitajika,ila kulingana na tatizo la ukosefu wa Ajira kuwa kubwa, Vijana wengi hujitokeza kwenye usaili na hatimaye wengi wanafaulu (Both Written and Oral Interviews) ukilinganisha na uchache wa nafasi.

Kama nafasi ni 200, unakuta waliojitokeza ni 1000 na waliofaulu ni 350, hivyo kinachofanyika katika hao 350 wanachukuliwa 200 na 150 wanahifadhiwa kwenye Data Bank (Passed and Stored into Data bank) kwa ajili ya kuajiriwa moja kwa moja bila usaili ikiwa nafasi zitajitokeza.

Changamoto ipo hapo kwa Vijana waliofaulu na kuwekwa kwenye Data Bank, Kanuni(Amended Rule )GN 579 ya 2022 kanuni ya 22(5)inasema watadumu kwa muda wa Mwaka mmoja tuu kama hakuna nafasi zilizotangazwa Data bank ina expire kama bidhaa sokoni.

Hivyo, watatakiwa kufanya usaili tena. Mfumo huu ni mzuri ila una changamoto kadhaa.

Moja, hakuna haja ya Data Bank ku expire sababu maarifa na uwezo wa mtu hauwezi ku expire kama bidhaa sokoni.

Ninapendekeza kanuni ziondoe expire au iwe miaka 2, nchi kama Canada na nchi nyingi wana huu mfumo wanaita Reserve Pools/Qualified pools hawana expire bali wanawaajiri muda wowote nafasi za taaluma zao zinapojitokeza.

file_0000000060008211acbea67b1d79c4b6.png

Mfano, Nchini kwetu Septemba 2024 nafasi za kada ya Afya na Elimu zilitangazwa,wapo Vijana waliofaulu wakawekwa Data-Bank ila ilipofika Septemba 2025 wakaambiwa wame expire ila mwezi uliofuata Oktoba 2025 nafasi za kada ya Afya na Ualimu zikatangazwa, Vijana wale wa Data Bank wakaomba tena wakakosa na kutupwa nje wakiambiwa wamefeli.

Ni kama kuna kuviziana na kukomoana, jambo ambalo si sahihi na kinachotokea ni kama huo mchoro wa circle juu.

Mfumo huu uangaliwe upya na jina libadilishwe isiitwe DATABANK, uitwe"RESERVE POOLS" labda itasaidia badili mindset za wenye mamlaka.

Mwisho, Serikali iweke kipaumbele kuajiri Vijana na itengeneze mazingira bora kwa sekta binafsi ili kusaidia kuajiri, na mazingira bora ya uwezeshaji Vijana kujiajiri.

Kwani hali ni mbaya, kwa takwimu nchini kwetu Tanzania kwa mujibu wa ILFS (Integrated Labour Force Survey, 2021) na sera ya Maendeleo ya Vijana ya 2007 toleo la 2024 inasema kwa Mwaka Vijana Milioni Moja huingia kwenye soko la ajira ila ni Vijana laki mbili tuu ndio hupata ajira sekta rasmi aidha sekta ya umma au binafsi.

Huku Vijana laki 8 wakiachwa nje na kwa taarifa ya TCU kila mwaka wahitimu takribani elfu 60 wanamaliza vyuo vikuu, mfano Nchini kwetu hadi sasa tuna uhaba wa walimu 279,202 huku Mtaani kukiwa na Vijana wahitimu walimu wengi sana bila ajira, huku ajira za Serikali za Serikali zikiwa chache sana.


Changamoto hii huongeza Vijana Mtaani, na kupanua ukuaji wa shughuli zisizo rasmi kwa Vijana. Hadi sasa nchini kwetu shughuli siziso rasmi ni 80%. Ni muhimu mambo haya kuangaliwa vyema.

file_0000000060008211acbea67b1d79c4b6.png


Abdul Nondo.
Mwenyekiti wa Ngome ya Vijana Taifa -ACT Wazalendo .
02/Oktoba/2026.
 

Attachments

  • file_0000000060008211acbea67b1d79c4b6.png
    file_0000000060008211acbea67b1d79c4b6.png
    1.6 MB · Views: 15
Sasa wale ambao hawajaingia kwenye data bank hawapewi nafasi ya kufanya vizuri au kujaribu tena… kwa maana hiyo ukifeli mara moja ndio basi tena usubiri mpaka waishe wote database
 
Mi naona wangewaboreshea pia kujua kama upo kwenye hiyo Database au bank
 
Huo utaratibu upo sahihi kwa 100%
Ukitumia akili za kawaida tuu utaona huo utaratibu ni sahihi.

Labda tuseme waongeze muda na najua haiwezi kuzidi miaka miwili
 
THE VICIOUS CYCLE OF YOUTH UNEMPLOYABILITY.

Naomba leo nizungumze na mamlaka ya Serikali Ofisi ya Rais Tume ya Utumishi wa Umma chini ya Waziri Mhe. Ridhiwani Kikwete, pia Sekretarieti Ya Ajira.

Kuna mfumo upo kwenye Ajira Portal unaitwa "Data Bank". Mfumo huu upo kwa mujibu wa kanuni (Principal Rule) GN 322 ya 2021 kanuni ya 22(1),(2),(3),(4) na Kanuni (Amended Rule )GN 579 ya 2022 Kanuni ya 22(5).

Ajira zinapotangazwa huwa kuna idadi ya nafasi zinazohitajika,ila kulingana na tatizo la ukosefu wa Ajira kuwa kubwa, Vijana wengi hujitokeza kwenye usaili na hatimaye wengi wanafaulu (Both Written and Oral Interviews) ukilinganisha na uchache wa nafasi.

Kama nafasi ni 200, unakuta waliojitokeza ni 1000 na waliofaulu ni 350, hivyo kinachofanyika katika hao 350 wanachukuliwa 200 na 150 wanahifadhiwa kwenye Data Bank (Passed and Stored into Data bank) kwa ajili ya kuajiriwa moja kwa moja bila usaili ikiwa nafasi zitajitokeza.

Changamoto ipo hapo kwa Vijana waliofaulu na kuwekwa kwenye Data Bank, Kanuni(Amended Rule )GN 579 ya 2022 kanuni ya 22(5)inasema watadumu kwa muda wa Mwaka mmoja tuu kama hakuna nafasi zilizotangazwa Data bank ina expire kama bidhaa sokoni.

Hivyo, watatakiwa kufanya usaili tena. Mfumo huu ni mzuri ila una changamoto kadhaa.

Moja, hakuna haja ya Data Bank ku expire sababu maarifa na uwezo wa mtu hauwezi ku expire kama bidhaa sokoni.

Ninapendekeza kanuni ziondoe expire au iwe miaka 2, nchi kama Canada na nchi nyingi wana huu mfumo wanaita Reserve Pools/Qualified pools hawana expire bali wanawaajiri muda wowote nafasi za taaluma zao zinapojitokeza.


Mfano, Nchini kwetu Septemba 2024 nafasi za kada ya Afya na Elimu zilitangazwa,wapo Vijana waliofaulu wakawekwa Data-Bank ila ilipofika Septemba 2025 wakaambiwa wame expire ila mwezi uliofuata Oktoba 2025 nafasi za kada ya Afya na Ualimu zikatangazwa, Vijana wale wa Data Bank wakaomba tena wakakosa na kutupwa nje wakiambiwa wamefeli.

Ni kama kuna kuviziana na kukomoana, jambo ambalo si sahihi na kinachotokea ni kama huo mchoro wa circle juu.

Mfumo huu uangaliwe upya na jina libadilishwe isiitwe DATABANK, uitwe"RESERVE POOLS" labda itasaidia badili mindset za wenye mamlaka.

Mwisho, Serikali iweke kipaumbele kuajiri Vijana na itengeneze mazingira bora kwa sekta binafsi ili kusaidia kuajiri, na mazingira bora ya uwezeshaji Vijana kujiajiri.

Kwani hali ni mbaya, kwa takwimu nchini kwetu Tanzania kwa mujibu wa ILFS (Integrated Labour Force Survey, 2021) na sera ya Maendeleo ya Vijana ya 2007 toleo la 2024 inasema kwa Mwaka Vijana Milioni Moja huingia kwenye soko la ajira ila ni Vijana laki mbili tuu ndio hupata ajira sekta rasmi aidha sekta ya umma au binafsi.

Huku Vijana laki 8 wakiachwa nje na kwa taarifa ya TCU kila mwaka wahitimu takribani elfu 60 wanamaliza vyuo vikuu, mfano Nchini kwetu hadi sasa tuna uhaba wa walimu 279,202 huku Mtaani kukiwa na Vijana wahitimu walimu wengi sana bila ajira, huku ajira za Serikali za Serikali zikiwa chache sana.


Changamoto hii huongeza Vijana Mtaani, na kupanua ukuaji wa shughuli zisizo rasmi kwa Vijana. Hadi sasa nchini kwetu shughuli siziso rasmi ni 80%. Ni muhimu mambo haya kuangaliwa vyema.

View attachment 3682453

Abdul Nondo.
Mwenyekiti wa Ngome ya Vijana Taifa -ACT Wazalendo .
02/Oktoba/2026.
Huoni databank isipokuwa na expire date itakuwa tatizo zaidi, wahitimu wapya hawatapata fulsa ya kuingia kwenye usaili watakuwa wanachukuliwa wale waliohifadhiwa kwenye database tu hadi waishe sio leo.

Ni vyema databank iendelee kuwa ya mwaka mmoja hivyohivyo ili kutoa fulsa kwa wahitimu wapya kupambania fulsa ya ajira.
 
Huoni databank isipokuwa na expire date itakuwa tatizo zaidi, wahitimu wapya hawatapata fulsa ya kuingia kwenye usaili watakuwa wanachukuliwa wale waliohifadhiwa kwenye database tu hadi waishe sio leo.

Ni vyema databank iendelee kuwa ya mwaka mmoja hivyohivyo ili kutoa fulsa kwa wahitimu wapya kupambania fulsa ya ajira.
Gharama walizotumia utawarudishia wewe au ndio unaleta mambo ya Kamali unabet na Maisha ya watu sio?

Yaan watu hawajijui km wapo kwenye hio databank hilo tatizo la kwanza, mfano rahisi ukituma maombi unapata notification ipo pale inasoma "application received" ukipasua written inasoma "selected for Practical/Oral" ukipasua Oral kwanini haiandiki chochote inakua tu kimya km umepasua na haujui chochote mpaka pdf itoke na ikitoka na jina lako halipo hujui chochote tena km upo kwenye databank au upo wapi maana hakuna notification yoyote pale inayokuonyesha kwamba "your in a databank" ili vijana wapumue.

Hilo ni tatizo kubwa sana ambalo hao jamaa wa ajira aidha wanalijua na wanafanya makusudi kutokulifanyia kazi au wanalijua ila hawataki kulifanyia kazi kwa maslahi yao binafsi.

Na hilo suala la muda ya miezi 12 hili ni tatizo la pili kwa sababu muda ni mfupi saana ilibidi iwe hata miaka 3½ angalau kidogo, hakuna kuwazuia wengine ila kuna kua na uhakika wa vijana kupata ajira kuliko kurudia rudia jambo lile kila baada ya miezi 12 na wakati ulishafaulu inakua km unacheza Kamali
 
Gharama walizotumia utawarudishia wewe au ndio unaleta mambo ya Kamali unabet na Maisha ya watu sio? Yaan watu hawajijui km wapo kwenye hio databank hilo tatizo la kwanza ukituma maombi unapata notification ipo pale inasoma "application received" ukipasua written inasoma "selected for Practical/Oral" ukipasua Oral kwanini haiandiki km umepasua na haujui chochote mpaka pdf itoke na ikitoka hujui chochote tena km upo kwenye databank au upo wapi maana hakuna notification yoyote pale inayokuonyesha kwamba "your in a databank" ili vijana wapumue. Na hio muda ya miezi 12 ni mfupi saana ilibidi iwe hata miaka 3½ angalau kidogo, hakuna kuwazuia wengine ila kuna kua na huakika wa vijana kupata ajira kuliko kurudia rudia jambo lile kila baada ya miezi 12 na wakati ulishafaulu inakua km unacheza Kamali
Ww n mpumbavu na huna akili, unachojua n kulalamika bila kufatilia mambo.
 
Gharama walizotumia utawarudishia wewe au ndio unaleta mambo ya Kamali unabet na Maisha ya watu sio?

Yaan watu hawajijui km wapo kwenye hio databank hilo tatizo la kwanza, mfano rahisi ukituma maombi unapata notification ipo pale inasoma "application received" ukipasua written inasoma "selected for Practical/Oral" ukipasua Oral kwanini haiandiki chochote inakua tu kimya km umepasua na haujui chochote mpaka pdf itoke na ikitoka na jina lako halipo hujui chochote tena km upo kwenye databank au upo wapi maana hakuna notification yoyote pale inayokuonyesha kwamba "your in a databank" ili vijana wapumue.

Hilo ni tatizo kubwa sana ambalo hao jamaa wa ajira aidha wanalijua na wanafanya makusudi kutokulifanyia kazi au wanalijua ila hawataki kulifanyia kazi kwa maslahi yao binafsi.

Na hilo suala la muda ya miezi 12 hili ni tatizo la pili kwa sababu muda ni mfupi saana ilibidi iwe hata miaka 3½ angalau kidogo, hakuna kuwazuia wengine ila kuna kua na uhakika wa vijana kupata ajira kuliko kurudia rudia jambo lile kila baada ya miezi 12 na wakati ulishafaulu inakua km unacheza Kamali
Upo sahihi mzee
 
Ww n mpumbavu na huna akili, unachojua n kulalamika bila kufatilia mambo.
Sio kulalamika, watu wametoa pesa kuenda sehemu za kufanyia usahili, wengine wakakodi vyumba, kula na muda, iweje isiwe sababu ya msingi wao kuendelea kutambulika kwenye mfumo!!?
 
Gharama walizotumia utawarudishia wewe au ndio unaleta mambo ya Kamali unabet na Maisha ya watu sio?

Yaan watu hawajijui km wapo kwenye hio databank hilo tatizo la kwanza, mfano rahisi ukituma maombi unapata notification ipo pale inasoma "application received" ukipasua written inasoma "selected for Practical/Oral" ukipasua Oral kwanini haiandiki chochote inakua tu kimya km umepasua na haujui chochote mpaka pdf itoke na ikitoka na jina lako halipo hujui chochote tena km upo kwenye databank au upo wapi maana hakuna notification yoyote pale inayokuonyesha kwamba "your in a databank" ili vijana wapumue.

Hilo ni tatizo kubwa sana ambalo hao jamaa wa ajira aidha wanalijua na wanafanya makusudi kutokulifanyia kazi au wanalijua ila hawataki kulifanyia kazi kwa maslahi yao binafsi.

Na hilo suala la muda ya miezi 12 hili ni tatizo la pili kwa sababu muda ni mfupi saana ilibidi iwe hata miaka 3½ angalau kidogo, hakuna kuwazuia wengine ila kuna kua na uhakika wa vijana kupata ajira kuliko kurudia rudia jambo lile kila baada ya miezi 12 na wakati ulishafaulu inakua km unacheza Kamali
Upo nyuma sana.

Inaonekana hujui chochote, upo nyuma sana na hii Dunia.

Muwe mnafutilia vitu kabla ya kutukana watu.
 

Attachments

  • IMG-20261002-WA0153.jpg
    IMG-20261002-WA0153.jpg
    160.5 KB · Views: 10
  • IMG-20261002-WA0154.jpg
    IMG-20261002-WA0154.jpg
    163.1 KB · Views: 8
  • IMG-20261002-WA0156.jpg
    IMG-20261002-WA0156.jpg
    130.1 KB · Views: 11
  • IMG-20261002-WA0155.jpg
    IMG-20261002-WA0155.jpg
    65.2 KB · Views: 11
Kwa kweli hii inakera na inachosha sana. Mtu unaingia kwenye usaili, unapita hatua hizo, unawekwa kwenye Data Bank kwa maana umeonekana unakidhi vigezo, halafu baada ya mwaka mmoja unaambiwa taarifa zako zime-expire na urudie tena kila kitu.

Na cha kushangaza zaidi, nafasi yenyewe ni ileile, sifa ni zilezile, job description ni ileile na mahitaji ni yaleyale. Sasa maana ya “passed and stored in the Data Bank” ni nini kama baada ya mwaka mmoja tunarudishwa mwanzo na kulazimishwa kufanya kitu kilekile tena?

Mtu anaweza kuingia oral interview mara mbili, tatu au zaidi, akapita, akawekwa kwenye Data Bank, halafu mwaka unaisha—reset! Anza tena kama vile hakuna chochote kilichowahi kutokea.

Hii kwa kweli inakatisha tamaa. Tunatumia muda, nguvu, pesa na miaka yetu kwenye mchakato uleule, wakati nafasi na mahitaji yake hayajabadilika.

Kama tumepita na tukawekwa kwenye Data Bank, basi hiyo Data Bank ina maana gani hasa? Kwa nini kila mwaka tunarudishwa sifuri? Hii ni fucking frustrating.
 
Back
Top Bottom