Davidmmarista
JF-Expert Member
- Apr 11, 2024
- 1,367
- 2,451
Ndege Wasioonekana Wakitua Usiku.
Kuna mambo yanayotokea gizani, huku wanyama wa porini wakiendelea na maisha yao ya kawaida. Huku raia wa kawaida wakijishughulisha na maisha yao, ndege fulani hutua usiku, mzigo hupakuliwa, mikataba hutia saini, na asubuhi watu huamka na kushangaa—mbona ardhi yao si yao tena?
Mikataba hii haipitishwi kwa shangwe, haijadiliwi kwa uwazi, lakini yenyewe inazaa matokeo ambayo kila mmoja wetu anaishi nayo kila siku. Wapo wanaosafiri nje kwa ndege za daraja la juu kusaini mikataba ya “kuleta maendeleo”, lakini baada ya miaka michache, tunaona mashimo na madeni badala ya neema iliyotarajiwa.
Leo tunajadili haya mambo kwa njia ya mafumbo. Wenye masikio wasikie, na wenye macho waone.
Simba Wanaolinda Nyama kwa Niaba ya Mwewe
Katika msitu mmoja, simba walipewa kazi ya kulinda nyama ya porini ili wanakijiji wote wale kwa haki. Lakini kilichotokea ni tofauti—simba wakashirikiana na mwewe, wakamletea nyama safi huku wanakijiji wakishangaa kwanini wao wanapata mifupa tu.
Hii ni hadithi tu, lakini ukigeuza macho kwenye migodi ya dhahabu, almasi, na madini mengine yenye thamani, huwezi kuacha kujiuliza: Kwanini wanyonge wanaambulia vumbi, wakati wachache wakiendelea kunenepa?
Kuna mkataba mmoja uliofanyika miaka kadhaa iliyopita. Ilisemekana kuwa ni wa maendeleo ya sekta ya madini, lakini ukweli ni kwamba sehemu kubwa ya faida inabaki kwa wale waliokuwa mezani, huku wenye ardhi yao wakibaki na mashimo.
Mikono Isiyoonekana Inayoshika Kalamu Kubwa
Katika jiji lenye minara mirefu, kuna watu wanaoendesha magari yenye vioo vyeusi, wasioonekana hadharani lakini wana ushawishi mkubwa kwenye maamuzi ya taifa. Wao hawagombanii nafasi za kisiasa, lakini ni wao wanaoamua nani anakuwa na sauti na nani anyamazishwe.
Wamekaa kwenye mabaraza ya maamuzi ya kimataifa, wakijifanya wanatoa “ushauri wa kitaalamu”, lakini ushauri wao mara nyingi huwanufaisha wao wenyewe. Wanakuambia, "Ili taifa liendelee, lazima tukubali masharti fulani." Masharti hayo yanaweza kuwa kuuza raslimali kwa bei ya kutupa au kukubali deni ambalo wajukuu zetu hawatalimaliza.
Mfano halisi? Kuna nchi jirani ambayo ilikubali mkataba wa "uendelezaji wa bandari"—matokeo yake, bandari hiyo sasa si yao tena. Wenye macho waangalie, kwani njia hiyo hiyo inatumika kwenye sekta zingine pia.
Barabara za Bilioni, Lakini Zina Nyufa Mwaka Mmoja Tu🥲
Kuna mkandarasi mmoja, kila anapopewa kandarasi ya ujenzi wa barabara, gharama hupanda ghafla mara tatu ya ilivyotarajiwa. Lakini cha kushangaza, mwaka mmoja baadaye, barabara inakuwa na mashimo. Ukifuatilia unakuta kandarasi ilitiwa saini na watu waliokaa ofisini kwa muda mfupi tu, lakini walihakikisha wanaweka majina yao kwenye kila mkataba mnono.
Je, unajua kuwa baadhi ya miradi mikubwa inayotekelezwa na serikali si ya taifa, bali ni ya watu binafsi waliojificha nyuma ya kivuli cha mashirika ya kimataifa? Ndio maana kuna mradi fulani wa miundombinu ambao ulisemekana utagharimu bilioni chache tu, lakini ghafla ukawa trilioni, na hakuna anayejua wapi tofauti hiyo imeenda.
😐!
Hapo zamani za kale, kulikuwa na mto mkubwa uliokuwa ukitoa maji safi kwa vijiji vyote. Lakini siku moja, watu fulani walifika na kudai kuwa "ili maji yawe bora zaidi, ni lazima yabinafsishwe." Wenyeji wakashangilia, wakidhani watafaidika, lakini baada ya muda, wakaanza kununua maji kwa bei ghali kutoka kwa wale wale waliowaahidi neema.
Leo hii, mashirika fulani yanafanya kazi ya kujifanya "yanainua uchumi wa taifa", lakini kumbe ni njia ya kuchukua rasilimali kidogo kidogo huku wananchi wakifurahia makombo. Migodi, ardhi, maji, misitu—vyote vina hatima inayofanana.
Maswali Ambayo Hakuna Anayepaswa Kuuuliza
Kwanini mikataba mikubwa ya taifa inakuwa siri?
Kwanini kila sekta yenye rasilimali ina wakala wa kigeni anayeonekana kuwa na mamlaka kuliko wenyeji?
Kwanini miradi mingi ya kimataifa inalenga maeneo yenye utajiri wa rasilimali, lakini sio maeneo yenye matatizo ya kweli ya kijamii?
Wenye macho waone, wenye masikio wasikie. Kama hujaelewa, basi haikuwa kwa ajili yako. Lakini kama umeelewa, basi usijibu—tafakari tu.
Kuna mambo yanayotokea gizani, huku wanyama wa porini wakiendelea na maisha yao ya kawaida. Huku raia wa kawaida wakijishughulisha na maisha yao, ndege fulani hutua usiku, mzigo hupakuliwa, mikataba hutia saini, na asubuhi watu huamka na kushangaa—mbona ardhi yao si yao tena?
Mikataba hii haipitishwi kwa shangwe, haijadiliwi kwa uwazi, lakini yenyewe inazaa matokeo ambayo kila mmoja wetu anaishi nayo kila siku. Wapo wanaosafiri nje kwa ndege za daraja la juu kusaini mikataba ya “kuleta maendeleo”, lakini baada ya miaka michache, tunaona mashimo na madeni badala ya neema iliyotarajiwa.
Leo tunajadili haya mambo kwa njia ya mafumbo. Wenye masikio wasikie, na wenye macho waone.
Simba Wanaolinda Nyama kwa Niaba ya Mwewe
Katika msitu mmoja, simba walipewa kazi ya kulinda nyama ya porini ili wanakijiji wote wale kwa haki. Lakini kilichotokea ni tofauti—simba wakashirikiana na mwewe, wakamletea nyama safi huku wanakijiji wakishangaa kwanini wao wanapata mifupa tu.
Hii ni hadithi tu, lakini ukigeuza macho kwenye migodi ya dhahabu, almasi, na madini mengine yenye thamani, huwezi kuacha kujiuliza: Kwanini wanyonge wanaambulia vumbi, wakati wachache wakiendelea kunenepa?
Kuna mkataba mmoja uliofanyika miaka kadhaa iliyopita. Ilisemekana kuwa ni wa maendeleo ya sekta ya madini, lakini ukweli ni kwamba sehemu kubwa ya faida inabaki kwa wale waliokuwa mezani, huku wenye ardhi yao wakibaki na mashimo.
Mikono Isiyoonekana Inayoshika Kalamu Kubwa
Katika jiji lenye minara mirefu, kuna watu wanaoendesha magari yenye vioo vyeusi, wasioonekana hadharani lakini wana ushawishi mkubwa kwenye maamuzi ya taifa. Wao hawagombanii nafasi za kisiasa, lakini ni wao wanaoamua nani anakuwa na sauti na nani anyamazishwe.
Wamekaa kwenye mabaraza ya maamuzi ya kimataifa, wakijifanya wanatoa “ushauri wa kitaalamu”, lakini ushauri wao mara nyingi huwanufaisha wao wenyewe. Wanakuambia, "Ili taifa liendelee, lazima tukubali masharti fulani." Masharti hayo yanaweza kuwa kuuza raslimali kwa bei ya kutupa au kukubali deni ambalo wajukuu zetu hawatalimaliza.
Mfano halisi? Kuna nchi jirani ambayo ilikubali mkataba wa "uendelezaji wa bandari"—matokeo yake, bandari hiyo sasa si yao tena. Wenye macho waangalie, kwani njia hiyo hiyo inatumika kwenye sekta zingine pia.
Barabara za Bilioni, Lakini Zina Nyufa Mwaka Mmoja Tu🥲
Kuna mkandarasi mmoja, kila anapopewa kandarasi ya ujenzi wa barabara, gharama hupanda ghafla mara tatu ya ilivyotarajiwa. Lakini cha kushangaza, mwaka mmoja baadaye, barabara inakuwa na mashimo. Ukifuatilia unakuta kandarasi ilitiwa saini na watu waliokaa ofisini kwa muda mfupi tu, lakini walihakikisha wanaweka majina yao kwenye kila mkataba mnono.
Je, unajua kuwa baadhi ya miradi mikubwa inayotekelezwa na serikali si ya taifa, bali ni ya watu binafsi waliojificha nyuma ya kivuli cha mashirika ya kimataifa? Ndio maana kuna mradi fulani wa miundombinu ambao ulisemekana utagharimu bilioni chache tu, lakini ghafla ukawa trilioni, na hakuna anayejua wapi tofauti hiyo imeenda.
😐!
Hapo zamani za kale, kulikuwa na mto mkubwa uliokuwa ukitoa maji safi kwa vijiji vyote. Lakini siku moja, watu fulani walifika na kudai kuwa "ili maji yawe bora zaidi, ni lazima yabinafsishwe." Wenyeji wakashangilia, wakidhani watafaidika, lakini baada ya muda, wakaanza kununua maji kwa bei ghali kutoka kwa wale wale waliowaahidi neema.
Leo hii, mashirika fulani yanafanya kazi ya kujifanya "yanainua uchumi wa taifa", lakini kumbe ni njia ya kuchukua rasilimali kidogo kidogo huku wananchi wakifurahia makombo. Migodi, ardhi, maji, misitu—vyote vina hatima inayofanana.
Maswali Ambayo Hakuna Anayepaswa Kuuuliza
Kwanini mikataba mikubwa ya taifa inakuwa siri?
Kwanini kila sekta yenye rasilimali ina wakala wa kigeni anayeonekana kuwa na mamlaka kuliko wenyeji?
Kwanini miradi mingi ya kimataifa inalenga maeneo yenye utajiri wa rasilimali, lakini sio maeneo yenye matatizo ya kweli ya kijamii?
Wenye macho waone, wenye masikio wasikie. Kama hujaelewa, basi haikuwa kwa ajili yako. Lakini kama umeelewa, basi usijibu—tafakari tu.
