Mlikataa Katiba Mpya Ingelikuwa Na Mgombea Binafsi Ikawa Dawa Ya Kelele Nyakati Kama Hizi

[SankaraBoukaka]

Kwa miaka mingi sasa, kila msimu wa uchaguzi unapokaribia nchini Tanzania, huambatana na kelele, malalamiko, na misuguano isiyoisha kutoka kwa wanachama wa vyama vya siasa haswa CCM, tena wale wanaokatwa kugombea.

Ni hali inayorudiwa kila wakati watu wanasema wameonewa, wameenguliwa kwa makusudi, wamehujumiwa, ama hawakupatiwa haki ya msingi ya kugombea kwa misingi ya kidemokrasia.

Lakini kama kweli tunataka amani ya kisiasa, demokrasia ya kweli, na utulivu wa taifa letu, basi dawa pekee ya hizi kelele na lawama ni kuruhusu mgombea binafsi kushiriki uchaguzi.

Vyama Vimegeuka Vizingiti

Ukweli mchungu ni kwamba vyama vingi vya siasa vimegeuka kuwa kuta kubwa zinazozuia haki ya mtu mmoja mmoja. Hata watu wanaokubalika kwa wananchi, wanaojulikana kwa utendaji wao, na wenye nia safi ya kulitumikia taifa, hukatwa mapema tu katika hatua za awali za mchujo kwa sababu zisizo wazi. Wengine hukatwa kwa sababu ya makundi ya kiushindani ndani ya chama, kwa sababu ya ukabila, uhusiano wao na viongozi wa juu au hata kwa sababu ya chuki binafsi.

Na matokeo yake ni nini? Kelele, vurugu, maandamano ya ndani ya vyama, na wakati mwingine kususia uchaguzi. Wapiga kura wanabaki na chaguo moja lililotengenezwa na kikundi kidogo chenye maslahi binafsi. Hii siyo demokrasia. Hii ni utawala wa wachache kwa jina la wengi.

Mgombea Binafsi: Haki Bila Vizuizi

Mgombea binafsi ni mtu ambaye anasimama kugombea nafasi ya uongozi bila kupitia chama chochote cha siasa. Hili linamaanisha kwamba mtu yeyote mwenye nia ya dhati na anayekubalika na wananchi anaweza kuomba nafasi ya kuwatumikia bila kuhitaji ridhaa ya kikundi chochote cha chama.

Iwapo tungekuwa na nafasi ya mgombea binafsi, basi kila mtu aliyekatwa na chama angeweza kusema: "Sawa, mmenikataa, lakini naenda kuwaambia wananchi moja kwa moja." Hii ingepunguza kelele zote za 'nimekatwa', 'nimeonewa', 'sijui kimefanyika nini', kwa sababu wangekuwa na njia mbadala ya kwenda kwa wananchi bila kupitia mageti ya chama.

Demokrasia ya Kweli

Demokrasia siyo tu kupiga kura; ni pamoja na kuwa na uhuru wa kuchagua na kuchaguliwa. Kumpa mtu uwezo wa kugombea bila kulazimika kupitia chama ni kupanua uwanja wa demokrasia. Ni kuruhusu sauti tofauti, fikra mpya, na watu wasio sehemu ya “siasa za mfumo” kupata nafasi ya kuleta mabadiliko.

Aidha, mgombea binafsi huongeza uwajibikaji. Bila chama cha kumlinda au kumsafishia njia, mgombea huyo lazima ajitume kwa wananchi na kuwajibika kwa kila hatua yake. Anaongoza kwa uwezo wake, si kwa kivuli cha chama.

 

[Lycaon pictus]

Kunyima haki ya mgombea binafsi ni kukiuka haki ya kikatiba. Bahati mbaya vyama vyote vinafaidika na kutokuwepo mgombea binafsi. Ni Mtikila pekee aliona uhaki wa suala hili.

 

[macho_mdiliko]

Kwa miaka mingi sasa, kila msimu wa uchaguzi unapokaribia nchini Tanzania, huambatana na kelele, malalamiko, na misuguano isiyoisha kutoka kwa wanachama wa vyama vya siasa haswa CCM, tena wale wanaokatwa kugombea.

Ni hali inayorudiwa kila wakati watu wanasema wameonewa, wameenguliwa kwa makusudi, wamehujumiwa, ama hawakupatiwa haki ya msingi ya kugombea kwa misingi ya kidemokrasia.

Lakini kama kweli tunataka amani ya kisiasa, demokrasia ya kweli, na utulivu wa taifa letu, basi dawa pekee ya hizi kelele na lawama ni kuruhusu mgombea binafsi kushiriki uchaguzi.

Vyama Vimegeuka Vizingiti

Ukweli mchungu ni kwamba vyama vingi vya siasa vimegeuka kuwa kuta kubwa zinazozuia haki ya mtu mmoja mmoja. Hata watu wanaokubalika kwa wananchi, wanaojulikana kwa utendaji wao, na wenye nia safi ya kulitumikia taifa, hukatwa mapema tu katika hatua za awali za mchujo kwa sababu zisizo wazi. Wengine hukatwa kwa sababu ya makundi ya kiushindani ndani ya chama, kwa sababu ya ukabila, uhusiano wao na viongozi wa juu au hata kwa sababu ya chuki binafsi.

Na matokeo yake ni nini? Kelele, vurugu, maandamano ya ndani ya vyama, na wakati mwingine kususia uchaguzi. Wapiga kura wanabaki na chaguo moja lililotengenezwa na kikundi kidogo chenye maslahi binafsi. Hii siyo demokrasia. Hii ni utawala wa wachache kwa jina la wengi.

Mgombea Binafsi: Haki Bila Vizuizi

Mgombea binafsi ni mtu ambaye anasimama kugombea nafasi ya uongozi bila kupitia chama chochote cha siasa. Hili linamaanisha kwamba mtu yeyote mwenye nia ya dhati na anayekubalika na wananchi anaweza kuomba nafasi ya kuwatumikia bila kuhitaji ridhaa ya kikundi chochote cha chama.

Iwapo tungekuwa na nafasi ya mgombea binafsi, basi kila mtu aliyekatwa na chama angeweza kusema: "Sawa, mmenikataa, lakini naenda kuwaambia wananchi moja kwa moja." Hii ingepunguza kelele zote za 'nimekatwa', 'nimeonewa', 'sijui kimefanyika nini', kwa sababu wangekuwa na njia mbadala ya kwenda kwa wananchi bila kupitia mageti ya chama.

Demokrasia ya Kweli

Demokrasia siyo tu kupiga kura; ni pamoja na kuwa na uhuru wa kuchagua na kuchaguliwa. Kumpa mtu uwezo wa kugombea bila kulazimika kupitia chama ni kupanua uwanja wa demokrasia. Ni kuruhusu sauti tofauti, fikra mpya, na watu wasio sehemu ya “siasa za mfumo” kupata nafasi ya kuleta mabadiliko.

Aidha, mgombea binafsi huongeza uwajibikaji. Bila chama cha kumlinda au kumsafishia njia, mgombea huyo lazima ajitume kwa wananchi na kuwajibika kwa kila hatua yake. Anaongoza kwa uwezo wake, si kwa kivuli cha chama.

Nadhani wewe hujui matatizo yalipolalia. Tatizo kubwa ni nguvu za rais wa Tanzania na CCM kufanya lolote wapendalo bila wakuwazuia. Hivyo basi hata kama kungekuwa na mgombea binafsi, bado Samia na CCM wangemwona ni tishio na kumzulia kesi za uongo kama walivyofanya kwa Lissu au hata kumuua. Hivyo basi katiba mpya nzuri itakayoondoa umungu mtu wa rais na kufanya mihimili ya uongozi kujitegemea ni muhimu kabla hujawaza lolote.