youngkato
JF-Expert Member
- Sep 3, 2014
- 3,811
- 3,888
Kuna kipindi kwenye maisha ya kijana ambapo pesa inaanza kuingia.
Mshahara umeongezeka. Biashara inaanza kutoa faida. Kazi inaanza kukulipa. Umepata gepu la kupiga pesa kazini. Mteja mmoja anakuja, mwingine anaongezeka. Ghafla unaanza kuona pesa ambayo zamani ulikuwa unaiona kwenye ndoto.
Na hapo ndipo mtihani mkubwa unaanza.
Unaanza kujiuliza:
“Nikinunua gari sasa si nitakuwa nimefika?”
Unaona wenzako wana magari. Instagram unaona vijana wa umri wako wakiendesha magari mazuri. Marafiki wanakuambia, “Bro, maisha ni haya haya. Nunua gari ujiachie.”
Lakini kuna swali muhimu zaidi ambalo unatakiwa kujiuliza:
“Je, nina uwezo wa kumiliki gari, au nina uwezo tu wa kulinunua?”
Hivi ni vitu viwili tofauti kabisa.
Gari la kwanza lisikufanye maskini
Kununua gari si mwisho wa gharama.
Utanunua gari, lakini pia utahitaji mafuta, service, tyres, insurance, parking, repairs na gharama nyingine za matumizi.
Ndiyo maana kijana anayepata pesa kwa mara ya kwanza anatakiwa kuwa makini sana.
Usichanganye “nina pesa ya kununua gari” na “nina uwezo wa kumiliki gari.”
Unaweza kuwa na Tsh milioni 30 leo, ukatumia milioni 25 kununua gari, halafu ukabaki na milioni 5.
Gari lipo.
Lakini wewe umeanza tena maisha kutoka zero.
Kesho gari likipata tatizo la gharama kubwa, unaanza kukopa.
Hapo ndipo gari ambalo ulidhani ni alama ya mafanikio linageuka kuwa mzigo.
Basi muda sahihi wa kununua gari ni upi?
Muda sahihi si lazima uwe pale unapokuwa tajiri.
Muda sahihi ni pale ambapo gari haliwezi kuharibu mfumo wako wa kifedha.
Kabla hujanunua, jiulize maswali haya:
1. Nina emergency fund?
Kama kesho biashara yako itasimama, mteja mkubwa akiondoka au ukakosa kipato kwa miezi kadhaa, utaishi kwa kutumia nini?
Kama jibu ni:
“Nitatafuta tu.”
Bado hujawa tayari.
Kabla ya gari, jenga kwanza kinga yako ya kifedha.
2. Nina kipato kinachoeleweka?
Kama umeanza kupata pesa mwezi huu na tayari unataka kukimbilia showroom, tulia.
Angalia kama kipato chako kinaweza kudumu.
Mwezi mmoja wa kupata milioni 5 haukufanyi uwe na kipato cha milioni 5 kila mwezi.
Jenga kwanza mfumo unaozalisha pesa hata kama wewe hauko kwenye mood ya kufanya kazi kila siku.
3. Gari hili linanisaidia kutengeneza pesa au ni starehe tu?
Hili ni swali muhimu sana.
Kama gari linakusaidia kusafirisha bidhaa, kuwafikia wateja, kufanya delivery, kufungua maeneo mapya au kuongeza uwezo wako wa kufanya biashara, linaweza kuwa asset ya uzalishaji.
Lakini kama ni kwa ajili ya kuonekana tu mbele ya watu, fikiria mara mbili.
Usinunue liability kwa sababu ya pressure ya social media.
4. Baada ya kununua gari, bado ninaweza kuwekeza?
Hapa ndipo vijana wengi wanapokosea.
Wanatumia karibu kila kitu walichonacho kununua gari.
Baada ya hapo hakuna mtaji.
Hakuna investment.
Hakuna emergency fund.
Hakuna pesa ya kuongeza biashara.
Kila mwezi wanahangaika kutafuta mafuta na service.
Usinunue gari ambalo litakuzuia kununua assets nyingine.
Kuna tofauti kati ya “gari ninayotaka” na “gari ninayohitaji”
Ukipata pesa, usikimbilie gari la ndoto zako.
Anza na gari ambalo linaendana na maisha yako ya sasa.
Kama kipato chako kinaweza kumudu gari la milioni 15, usijilazimishe kununua la milioni 50 kwa sababu tu rafiki yako analo.
Unaweza kuanza na gari dogo, likakusaidia kukuza biashara, ukaongeza kipato, halafu baada ya miaka kadhaa ukapanda daraja.
Usijaribu kuonekana umefika wakati bado una safari ndefu.
Kijana anayejitafuta anatakiwa kufikiria hivi
Ukipata Tsh milioni 10 leo, usijiulize kwanza:
“Nitanunua gari gani?”
Jiulize:
“Hizi milioni 10 zinaweza kunisaidiaje kufikisha milioni 100?”
Ukipata milioni 30, usijiulize:
“Nitapata gari gani zuri?”
Jiulize:
“Nikiweka sehemu ya hii pesa kwenye biashara, skills, investments au assets, miaka mitano ijayo nitakuwa wapi?”
Hapo ndipo mindset inaanza kubadilika.
Kwa sababu lengo si kuonekana una pesa.
Lengo ni kujenga maisha ambayo yanazalisha pesa.
Lakini usiogope kutumia pesa
Hii haimaanishi usinunue gari mpaka uwe bilionea.
Hapana.
Kuna wakati gari ni muhimu.
Kuna wakati gari linaweza kuongeza productivity yako.
Kuna wakati usafiri wa uhakika ni muhimu kwa biashara yako, familia yako au kazi yako.
Tatizo si kununua gari.
Tatizo ni kununua gari mapema kuliko uwezo wako wa kulihudumia.
Ukifika kwenye hatua ambayo baada ya kununua gari bado una emergency fund, una kipato kinachoeleweka, una uwezo wa kugharamia matumizi yake na bado unaweza kuwekeza na kukuza biashara yako, hapo gari linaweza kuwa uamuzi mzuri.
Usinunue gari kwa ajili ya kuwafurahisha watu
Watu watakusifia siku ya kwanza.
“Bro umefika!”
Watapiga picha na wewe.
Watapanda gari lako.
Watakutumia emoji za fire kwenye status.
Lakini mwisho wa mwezi, wao hawatalipa mafuta yako.
Hawatalipia service.
Hawatalipia insurance.
Hawatalipa mkopo wako.
Wewe ndiye utabeba gharama zote.
Kwa hiyo usifanye maamuzi ya kifedha kwa ajili ya applause za watu.
Maisha yako hayajengwi na comments za Instagram.
Kumbuka hili
Kuna vijana ambao gari lao la kwanza liliwasaidia kufika mbali.
Na kuna wengine ambao gari lao la kwanza liliwafanya warudi nyuma miaka kadhaa.
Tofauti haikuwa gari.
Tofauti ilikuwa muda walionunua gari hilo.
Usikimbilie kumiliki vitu kwa sababu umeanza kupata pesa.
Kwanza jenga msingi.
Jenga kipato.
Jenga biashara.
Jenga savings.
Jenga investments.
Jenga emergency fund.
Jenga discipline.
Halafu nunua gari ambalo linaendana na maisha ambayo umejenga.
Kwa sababu gari lako la kwanza linapaswa kuwa sehemu ya safari yako ya mafanikio, sio sababu ya safari yako kurudi nyuma.
Usijiulize tu, “Ninaweza kununua gari?”
Jiulize:
“Baada ya kulinunua, bado nitakuwa financially stable?”
Hilo ndilo swali la muhimu.
Muda sahihi wa kununua gari yako ya kwanza ni pale unapoweza kulinunua bila kuharibu kesho yako. Au ikiharibika leo unaweza kununua nyingine hapo hapo.
Tamaa waachie wanawake
Mshahara umeongezeka. Biashara inaanza kutoa faida. Kazi inaanza kukulipa. Umepata gepu la kupiga pesa kazini. Mteja mmoja anakuja, mwingine anaongezeka. Ghafla unaanza kuona pesa ambayo zamani ulikuwa unaiona kwenye ndoto.
Na hapo ndipo mtihani mkubwa unaanza.
Unaanza kujiuliza:
“Nikinunua gari sasa si nitakuwa nimefika?”
Unaona wenzako wana magari. Instagram unaona vijana wa umri wako wakiendesha magari mazuri. Marafiki wanakuambia, “Bro, maisha ni haya haya. Nunua gari ujiachie.”
Lakini kuna swali muhimu zaidi ambalo unatakiwa kujiuliza:
“Je, nina uwezo wa kumiliki gari, au nina uwezo tu wa kulinunua?”
Hivi ni vitu viwili tofauti kabisa.
Gari la kwanza lisikufanye maskini
Kununua gari si mwisho wa gharama.
Utanunua gari, lakini pia utahitaji mafuta, service, tyres, insurance, parking, repairs na gharama nyingine za matumizi.
Ndiyo maana kijana anayepata pesa kwa mara ya kwanza anatakiwa kuwa makini sana.
Usichanganye “nina pesa ya kununua gari” na “nina uwezo wa kumiliki gari.”
Unaweza kuwa na Tsh milioni 30 leo, ukatumia milioni 25 kununua gari, halafu ukabaki na milioni 5.
Gari lipo.
Lakini wewe umeanza tena maisha kutoka zero.
Kesho gari likipata tatizo la gharama kubwa, unaanza kukopa.
Hapo ndipo gari ambalo ulidhani ni alama ya mafanikio linageuka kuwa mzigo.
Basi muda sahihi wa kununua gari ni upi?
Muda sahihi si lazima uwe pale unapokuwa tajiri.
Muda sahihi ni pale ambapo gari haliwezi kuharibu mfumo wako wa kifedha.
Kabla hujanunua, jiulize maswali haya:
1. Nina emergency fund?
Kama kesho biashara yako itasimama, mteja mkubwa akiondoka au ukakosa kipato kwa miezi kadhaa, utaishi kwa kutumia nini?
Kama jibu ni:
“Nitatafuta tu.”
Bado hujawa tayari.
Kabla ya gari, jenga kwanza kinga yako ya kifedha.
2. Nina kipato kinachoeleweka?
Kama umeanza kupata pesa mwezi huu na tayari unataka kukimbilia showroom, tulia.
Angalia kama kipato chako kinaweza kudumu.
Mwezi mmoja wa kupata milioni 5 haukufanyi uwe na kipato cha milioni 5 kila mwezi.
Jenga kwanza mfumo unaozalisha pesa hata kama wewe hauko kwenye mood ya kufanya kazi kila siku.
3. Gari hili linanisaidia kutengeneza pesa au ni starehe tu?
Hili ni swali muhimu sana.
Kama gari linakusaidia kusafirisha bidhaa, kuwafikia wateja, kufanya delivery, kufungua maeneo mapya au kuongeza uwezo wako wa kufanya biashara, linaweza kuwa asset ya uzalishaji.
Lakini kama ni kwa ajili ya kuonekana tu mbele ya watu, fikiria mara mbili.
Usinunue liability kwa sababu ya pressure ya social media.
4. Baada ya kununua gari, bado ninaweza kuwekeza?
Hapa ndipo vijana wengi wanapokosea.
Wanatumia karibu kila kitu walichonacho kununua gari.
Baada ya hapo hakuna mtaji.
Hakuna investment.
Hakuna emergency fund.
Hakuna pesa ya kuongeza biashara.
Kila mwezi wanahangaika kutafuta mafuta na service.
Usinunue gari ambalo litakuzuia kununua assets nyingine.
Kuna tofauti kati ya “gari ninayotaka” na “gari ninayohitaji”
Ukipata pesa, usikimbilie gari la ndoto zako.
Anza na gari ambalo linaendana na maisha yako ya sasa.
Kama kipato chako kinaweza kumudu gari la milioni 15, usijilazimishe kununua la milioni 50 kwa sababu tu rafiki yako analo.
Unaweza kuanza na gari dogo, likakusaidia kukuza biashara, ukaongeza kipato, halafu baada ya miaka kadhaa ukapanda daraja.
Usijaribu kuonekana umefika wakati bado una safari ndefu.
Kijana anayejitafuta anatakiwa kufikiria hivi
Ukipata Tsh milioni 10 leo, usijiulize kwanza:
“Nitanunua gari gani?”
Jiulize:
“Hizi milioni 10 zinaweza kunisaidiaje kufikisha milioni 100?”
Ukipata milioni 30, usijiulize:
“Nitapata gari gani zuri?”
Jiulize:
“Nikiweka sehemu ya hii pesa kwenye biashara, skills, investments au assets, miaka mitano ijayo nitakuwa wapi?”
Hapo ndipo mindset inaanza kubadilika.
Kwa sababu lengo si kuonekana una pesa.
Lengo ni kujenga maisha ambayo yanazalisha pesa.
Lakini usiogope kutumia pesa
Hii haimaanishi usinunue gari mpaka uwe bilionea.
Hapana.
Kuna wakati gari ni muhimu.
Kuna wakati gari linaweza kuongeza productivity yako.
Kuna wakati usafiri wa uhakika ni muhimu kwa biashara yako, familia yako au kazi yako.
Tatizo si kununua gari.
Tatizo ni kununua gari mapema kuliko uwezo wako wa kulihudumia.
Ukifika kwenye hatua ambayo baada ya kununua gari bado una emergency fund, una kipato kinachoeleweka, una uwezo wa kugharamia matumizi yake na bado unaweza kuwekeza na kukuza biashara yako, hapo gari linaweza kuwa uamuzi mzuri.
Usinunue gari kwa ajili ya kuwafurahisha watu
Watu watakusifia siku ya kwanza.
“Bro umefika!”
Watapiga picha na wewe.
Watapanda gari lako.
Watakutumia emoji za fire kwenye status.
Lakini mwisho wa mwezi, wao hawatalipa mafuta yako.
Hawatalipia service.
Hawatalipia insurance.
Hawatalipa mkopo wako.
Wewe ndiye utabeba gharama zote.
Kwa hiyo usifanye maamuzi ya kifedha kwa ajili ya applause za watu.
Maisha yako hayajengwi na comments za Instagram.
Kumbuka hili
Kuna vijana ambao gari lao la kwanza liliwasaidia kufika mbali.
Na kuna wengine ambao gari lao la kwanza liliwafanya warudi nyuma miaka kadhaa.
Tofauti haikuwa gari.
Tofauti ilikuwa muda walionunua gari hilo.
Usikimbilie kumiliki vitu kwa sababu umeanza kupata pesa.
Kwanza jenga msingi.
Jenga kipato.
Jenga biashara.
Jenga savings.
Jenga investments.
Jenga emergency fund.
Jenga discipline.
Halafu nunua gari ambalo linaendana na maisha ambayo umejenga.
Kwa sababu gari lako la kwanza linapaswa kuwa sehemu ya safari yako ya mafanikio, sio sababu ya safari yako kurudi nyuma.
Usijiulize tu, “Ninaweza kununua gari?”
Jiulize:
“Baada ya kulinunua, bado nitakuwa financially stable?”
Hilo ndilo swali la muhimu.
Muda sahihi wa kununua gari yako ya kwanza ni pale unapoweza kulinunua bila kuharibu kesho yako. Au ikiharibika leo unaweza kununua nyingine hapo hapo.
Tamaa waachie wanawake
