Nepotism katika uhusiano wa kijamii na Uongozi

[Venus Star]

Nepotism is the practice among those with power or influence of favouring relatives, friends, or associates, especially by giving them jobs.

Nepotism is the act of granting an advantage, privilege, or position to relatives or close friends in an occupation or field. These fields may include but are not limited to: business, politics, academia, entertainment, sports, religion, and other activities.

Hili jambo lilianza wakati wa utawala wa warumi, Papa aliweza kuwaingiza ndugu zake kuwa viongozi kwa lengo la kuendeleza koo zao. Lakini baadae jambo hili lilikuja kupigwa marufuku.

Katika nchi zetu za kiafrika jambo hili linaanza kushika mizizi. Tunaona kwenye siasa na kwenye uongozi sehemu kadha wa kadha ndugunization imeshika hatamu. Matokeo yake siyo mazuri sana.

Kwamfano:- Ukienda kwenye Company ya Vodacom utakuta wafanyakazi wengi ni wa jamii fulani. Wamepewa nyazifa kubwa kubwa.
Nenda kwenye bank utakuta hivyo hivyo.

Nepotism ni kansa kubwa sana katika maendeleo ya Taifa letu. Kwa sasa mambo haya yamekuwa wazi kabisa. Watoto wa viongozi ndio wanaoteuliwa kwenye nyazifa za ukuu wa wilaya, mikoa, DED na DAS. kama mtu hana uhusiano na kiongozi kupata nyazifa hizo sahau.

Nepotism imeenda sasa mpaka kwenye vyombo vya habari. Utakuta chombo fulani cha habari kinapendelea watu fulani tu.

Nepotism kwenye mpira wa miguu. Tazama viongozi wa clubs utaona Nepotism imekita mizizi.

 

[TikTok2021]

umenikumbusha BOT ya miaka ile ilivyokuwa imejaa watoto wa vigogo

 

[Venus Star]

JE NANI ANAWEZA KUKOMESHA HILI?

Kwa sasa jambo hili limekuwa kama kawaida. Viongozi wala hawaogopi kuongelea ndugu zao wazi wazi.
Kwa utafiti wangu mdogo nimekuja kuliona hilo kila kona sasa Nepotism imechukua mkondo wake.

Viongozi wanakuwa juu ya utaratibu, wanakuwa juu ya Katiba. Imekuwa kama mkusanyiko wa wanyama porini, hawana muongozo, kwamba swala akizaa mtoto fisi anakuja kumla.

Kwa sababu Nepotism inapigiwa chapuo na viongozi wakubwa kwa vitendo ni wakati mwafaka sasa kuanza kujadili katiba yenye manufaa kwa watu wote. Ndani ya katiba itaje miiko ya viongozi. Kama mtu anakuwa kiongozi ni mwiko kwake watu wake wa karibu kupata upendeleo wa namna yoyote.

 

[Venus Star]

Matokeo ya Nepotism Nchini Tanzania

1. Uzembe na ukosefu wa ufanisi: Watu ambao wamepewa nafasi za kazi au uongozi kwa sababu ya uhusiano wao wa familia au urafiki, badala ya kwa msingi wa ujuzi na uwezo, wanaweza kukosa motisha ya kufanya kazi kwa bidii au kuonyesha ufanisi. Hii inaweza kuathiri utendaji wa taasisi.
2. Kutokuwepo kwa usawa: Nepotism inaweza kusababisha kutokuwepo kwa usawa katika upatikanaji wa fursa za ajira au nafasi za uongozi. Watu wenye uwezo na sifa nzuri wanaweza kukosa nafasi hizo kwa sababu ya watu wenye uhusiano wa karibu na wenye mamlaka.
3. Kuathiri maendeleo ya taasisi: Kwa kutoweza kuajiri watu wenye uwezo na talanta, taasisi inaweza kukosa uvumbuzi na mawazo mapya ambayo yangeweza kuchangia katika maendeleo yake. Hii inaweza kuzuia ukuaji na maendeleo ya taasisi au kampuni hiyo.
4. Kuongeza ufisadi: Nepotism inaweza kuchochea ufisadi na ubadhirifu wa rasilimali. Watu wenye uhusiano wa karibu na wenye mamlaka wanaweza kutumia nafasi zao kwa faida binafsi au kwa manufaa ya familia zao, badala ya kuzingatia maslahi ya umma.

 

[Venus Star]

Nepotism jinsi inavyofanya kazi Tanzania​

1. Uteuzi wa familia na marafiki katika nafasi za uongozi: Kuna madai kwamba baadhi ya viongozi nchini Tanzania wameteua familia na marafiki zao katika nafasi za uongozi serikalini. Hii inaweza kujumuisha uteuzi wa watu ambao hawana uzoefu au sifa zinazostahili kwa nafasi hizo.

2. Ajira za familia katika taasisi za umma: Kuna madai kwamba watu wenye uhusiano wa karibu na viongozi wa serikali wamepewa ajira katika taasisi za umma bila kuzingatia mchakato wa kawaida wa ajira. Hii inaweza kusababisha ukosefu wa usawa na fursa za ajira kwa watu wengine wenye sifa nzuri.

3. Uteuzi wa viongozi wa serikali katika mashirika ya umma: Kuna madai ya uteuzi wa viongozi wa serikali katika mashirika ya umma kwa misingi ya uhusiano wa familia au urafiki, badala ya uwezo na uzoefu wa kitaalamu. Hii inaweza kuathiri utendaji na ufanisi wa mashirika hayo.

4. Uteuzi wa watu wa familia katika serikali za mitaa: Kuna ripoti za watu wenye uhusiano wa karibu na viongozi wa serikali za mitaa wakipewa nafasi za uongozi katika ngazi za vijiji au kata. Hii inaweza kusababisha ukosefu wa uwakilishi na kujenga hisia za kukosa usawa kati ya wananchi.

5. Upendeleo katika upatikanaji wa mikataba ya serikali: Kuna madai ya watu wenye uhusiano wa karibu na viongozi wa serikali kupewa mikataba ya serikali bila kufuata taratibu za manunuzi ya umma au kuzingatia ushindani. Hii inaweza kuathiri ushindani na kuzuia fursa kwa wajasiriamali wengine.

 

[Smotor]

Tuepuke huu mfumo.
Tunaweza kuepuka kwa kupunguza mamlaka ya mtawala katika position husika hasa katika kuteua wasaidizi wake.

 

[Venus Star]

Ili Tanzania iweze kujiepusha na tatizo la nepotism au upendeleo wa ndugu katika uteuzi wa viongozi na masuala mengine, ni muhimu kuhakikisha kuwa katiba na mfumo wa serikali vinakuwa na kanuni na mifumo inayolinda uwiano, uwazi, na uwajibikaji. Hapa kuna mbinu kadhaa ambazo zinaweza kutumiwa:

1. Kanuni ya Uwazi na Uwajibikaji: Katiba inaweza kuweka msisitizo mkubwa juu ya uwazi na uwajibikaji katika uteuzi wa viongozi na utoaji wa nafasi za kazi. Hii inaweza kujumuisha kuanzisha mchakato wa wazi wa kuajiri na kuteua viongozi, ambapo vigezo vya uteuzi vinawekwa wazi na kuzingatiwa kwa umakini. Pia, uwajibikaji unapaswa kuimarishwa, na mifumo ya kuchunguza na kuchukua hatua dhidi ya vitendo vya rushwa na upendeleo wa ndugu.

2. Tume ya Uteuzi: Tanzania inaweza kuunda tume huru ya uteuzi ambayo itakuwa na jukumu la kuchunguza na kuteua wagombea kwa nafasi za uongozi. Tume hiyo itapaswa kuhakikisha kuwa mchakato wa uteuzi unafanyika kwa uwazi na kulingana na vigezo vya uwezo na sifa za wagombea, badala ya uhusiano wa kifamilia.

3. Kujenga Taasisi Madhubuti: Ni muhimu kuimarisha taasisi zinazohusika na masuala ya utawala na uwajibikaji, kama vile mfumo wa mahakama, tume za kupambana na rushwa, na vyombo vya habari huru. Taasisi hizi zinapaswa kuwa na mamlaka na rasilimali za kutosha kutekeleza majukumu yao kwa ufanisi na kwa uhuru.

4. Elimu na Uhamasishaji: Kushughulikia tatizo la nepotism pia kunahitaji juhudi za kuongeza uelewa na kuelimisha umma kuhusu umuhimu wa uwazi, haki, na usawa katika uteuzi wa viongozi na masuala mengine ya kiutawala. Elimu ya umma inaweza kusaidia kubadilisha mtazamo wa watu na kuhamasisha mabadiliko katika mifumo ya utawala.