Jannatul Firdaus
JF-Expert Member
- Aug 4, 2026
- 446
- 1,113
Wakati Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) ikitoa tahadhari kuhusu uwezekano wa mvua kubwa katika msimu wa Vuli wa Oktoba hadi Desemba 2026, swali muhimu kwa sasa si kama mvua zitanyesha, bali ni Serikali imejiandaa kwa kiwango gani kukabiliana na madhara yake?
TMA imeonya kuhusu hali ya El Niño yenye nguvu, huku baadhi ya maeneo yakitarajiwa kupata mvua za wastani hadi juu ya wastani. Mvua hizo zinaweza kuongeza hatari ya mafuriko na kuathiri makazi, barabara, kilimo na shughuli nyingine za kiuchumi.
Tanzania tayari ina kumbukumbu ya madhara makubwa yaliyosababishwa na mvua. Desemba 2023, Wilaya ya Hanang mkoani Manyara ilikumbwa na mafuriko na maporomoko ya ardhi yaliyosababisha vifo vya watu 89, majeruhi 139 na kuwaathiri moja kwa moja takribani watu 5,600. Zaidi ya hapo, takribani ekari 750 za mazao ziliharibiwa, huku nyumba na miundombinu mbalimbali ikipata madhara.
Takwimu hizi zinatuambia jambo moja kubwa: asili haina upendeleo, haina huruma, na muhimu zaidi, haina ratiba ya kusubiri michakato ya ukiritimba wa ofisi za umma.
Hanang inapaswa kuwa somo. Tahadhari inapowasilishwa mapema, hatua pia zinapaswa kuchukuliwa mapema. Kusubiri maji yafike, mifereji izidiwa na barabara zikakatika ndipo uokoaji uanze kunaweza kuwa kuchelewa.
Na tukio la sasa nchini Nepal linaongeza uzito wa hoja hii. Mafuriko makubwa yaliyotokea katika eneo la mpaka wa Nepal na Tibet yamesababisha mamia ya vifo na maelfu ya watu kupotea, huku shughuli za uokoaji zikiendelea katika mazingira magumu. Kufikia Agosti 30, Reuters iliripoti kuwa takribani watu 750 walikuwa wamefariki na zaidi ya 3,000 walikuwa hawajulikani walipo.
Ingawa janga hilo la Nepal halikusababishwa moja kwa moja na El Niño, linatoa somo muhimu kuhusu nguvu ya majanga na umuhimu wa mifumo ya tahadhari na maandalizi ya mapema. Wakati maafa yanapoanza, muda wa kuanza kupanga huwa tayari umepungua.
Kwa Tanzania, hatua za msingi zinapaswa kuonekana kabla ya mvua kubwa kuanza: kusafisha mifereji na mitaro, kuondoa taka zinazoziba njia za maji, kutambua maeneo hatarishi na kuhakikisha wananchi wanapata taarifa za tahadhari kwa wakati.
Serikali imeshaanza kutoa tahadhari na kuhimiza maandalizi katika maeneo mbalimbali. Sasa kinachohitajika ni kuona tahadhari hizo zikigeuka kuwa vitendo, hasa katika maeneo ambayo tayari yana historia ya mafuriko.
Sasa hivi, unaposoma taarifa hii, toka nje. Itazame barabara ya mtaa wako. Itazame ule mtaro ulio karibu na nyumba yako. Umejaa mchanga? Chupa za plastiki zimeziba njia ya maji?, Kama jibu ni ndiyo, basi ujue maafa yanasubiri kalenda tu.
Usisubiri maji yakufike shingoni ndipo uanze kuuliza Serikali iko wapi. Safisha njia za maji, toa taarifa kwa mamlaka husika na chukua tahadhari mapema.
TMA imeonya kuhusu hali ya El Niño yenye nguvu, huku baadhi ya maeneo yakitarajiwa kupata mvua za wastani hadi juu ya wastani. Mvua hizo zinaweza kuongeza hatari ya mafuriko na kuathiri makazi, barabara, kilimo na shughuli nyingine za kiuchumi.
Tanzania tayari ina kumbukumbu ya madhara makubwa yaliyosababishwa na mvua. Desemba 2023, Wilaya ya Hanang mkoani Manyara ilikumbwa na mafuriko na maporomoko ya ardhi yaliyosababisha vifo vya watu 89, majeruhi 139 na kuwaathiri moja kwa moja takribani watu 5,600. Zaidi ya hapo, takribani ekari 750 za mazao ziliharibiwa, huku nyumba na miundombinu mbalimbali ikipata madhara.
Takwimu hizi zinatuambia jambo moja kubwa: asili haina upendeleo, haina huruma, na muhimu zaidi, haina ratiba ya kusubiri michakato ya ukiritimba wa ofisi za umma.
Hanang inapaswa kuwa somo. Tahadhari inapowasilishwa mapema, hatua pia zinapaswa kuchukuliwa mapema. Kusubiri maji yafike, mifereji izidiwa na barabara zikakatika ndipo uokoaji uanze kunaweza kuwa kuchelewa.
Na tukio la sasa nchini Nepal linaongeza uzito wa hoja hii. Mafuriko makubwa yaliyotokea katika eneo la mpaka wa Nepal na Tibet yamesababisha mamia ya vifo na maelfu ya watu kupotea, huku shughuli za uokoaji zikiendelea katika mazingira magumu. Kufikia Agosti 30, Reuters iliripoti kuwa takribani watu 750 walikuwa wamefariki na zaidi ya 3,000 walikuwa hawajulikani walipo.
Ingawa janga hilo la Nepal halikusababishwa moja kwa moja na El Niño, linatoa somo muhimu kuhusu nguvu ya majanga na umuhimu wa mifumo ya tahadhari na maandalizi ya mapema. Wakati maafa yanapoanza, muda wa kuanza kupanga huwa tayari umepungua.
Kwa Tanzania, hatua za msingi zinapaswa kuonekana kabla ya mvua kubwa kuanza: kusafisha mifereji na mitaro, kuondoa taka zinazoziba njia za maji, kutambua maeneo hatarishi na kuhakikisha wananchi wanapata taarifa za tahadhari kwa wakati.
Serikali imeshaanza kutoa tahadhari na kuhimiza maandalizi katika maeneo mbalimbali. Sasa kinachohitajika ni kuona tahadhari hizo zikigeuka kuwa vitendo, hasa katika maeneo ambayo tayari yana historia ya mafuriko.
Sasa hivi, unaposoma taarifa hii, toka nje. Itazame barabara ya mtaa wako. Itazame ule mtaro ulio karibu na nyumba yako. Umejaa mchanga? Chupa za plastiki zimeziba njia ya maji?, Kama jibu ni ndiyo, basi ujue maafa yanasubiri kalenda tu.
Usisubiri maji yakufike shingoni ndipo uanze kuuliza Serikali iko wapi. Safisha njia za maji, toa taarifa kwa mamlaka husika na chukua tahadhari mapema.