TAJIRI MKUU WA MATAJIRI
JF-Expert Member
- Dec 1, 2010
- 11,999
- 24,328
Pesa inafuata mifumo na sheria za kiuchumi kwa sababu ni chombo kilichoundwa na binadamu ili kuratibu thamani, uzalishaji, na ubadilishanaji wa bidhaa na huduma. Tofauti na imani au maombi, ambayo yanajikita kwenye ulimwengu wa kiroho na hisia, pesa inafanya kazi katika ulimwengu wa kimaada (physical world) unaoongozwa na kanuni zisizobadilika.
Hapa kuna uchambuzi wa kina kwanini pesa inatii mifumo na sio maombi:
1. Pesa ni Kipimo cha Thamani (Value), Sio Uhitaji
Mifumo ya kifedha haijali jinsi mtu anavyohitaji pesa au jinsi anavyoomba kwa uchungu. Pesa inamfuata mtu anayetoa thamani inayoweza kupimika.
2. Sheria ya Uhitaji na Ugavi (Demand and Supply)
Thamani ya pesa na jinsi inavyozunguka inatawaliwa na kanuni ya kiuchumi ya uhitaji na ugavi.
3. Pesa Inafuata Kanuni za Hisabati, Sio Miujiza
Mifumo ya kifedha imejengwa juu ya hesabu sahihi (Mathematics).
4. Tabia na Nidhamu ya Kifedha (Financial Literacy)
Pesa ina tabia zake (sheria za usimamizi, bajeti, na uwekezaji). Mifumo ya kifedha inawazawadia wale wanaozifuata tabia hizi, bila kujali dini, kabila, au maadili yao ya kiroho.
5. Tofauti ya Kazi ya Maombi na Kazi ya Mifumo
Hii haina maana kwamba maombi hayana nafasi, bali yana kazi tofauti:
Hapa kuna uchambuzi wa kina kwanini pesa inatii mifumo na sio maombi:
1. Pesa ni Kipimo cha Thamani (Value), Sio Uhitaji
Mifumo ya kifedha haijali jinsi mtu anavyohitaji pesa au jinsi anavyoomba kwa uchungu. Pesa inamfuata mtu anayetoa thamani inayoweza kupimika.
- Mifumo: Ukisuluhisha tatizo la watu (kama kutengeneza teknolojia, kutoa huduma ya matibabu, au kuuza chakula), mfumo unakulipa kulingana na ukubwa wa tatizo ulilosuluhisha.
- Maombi: Maombi yanaonyesha uhitaji na nia ya ndani ya mtu, lakini hayazalishi huduma au bidhaa sokoni. Mfumo wa soko hautambui "nia", unatambua "matokeo".
2. Sheria ya Uhitaji na Ugavi (Demand and Supply)
Thamani ya pesa na jinsi inavyozunguka inatawaliwa na kanuni ya kiuchumi ya uhitaji na ugavi.
- Ikiwa ujuzi wako ni adimu na unahitajika sana, utalipwa pesa nyingi.
- Ikiwa unaomba usiku kucha lakini ujuzi wako unafanywa na kila mtu, thamani yako sokoni inabaki kuwa chini. Pesa haitajiimarisha mikononi mwako kwa sababu tu umeomba, bali kwa sababu soko linakuhitaji.
3. Pesa Inafuata Kanuni za Hisabati, Sio Miujiza
Mifumo ya kifedha imejengwa juu ya hesabu sahihi (Mathematics).
- Uwekezaji na Akiba: Ukizidisha 2 × 2 unapata 4. Ukisave na kuwekeza kwenye mifumo inayozalisha faida (kama hisa, majengo, au biashara), hesabu inakulinda na kukuza pesa yako.
- Ukila mtaji wako wote na kuomba msaada wa kiungu, hesabu ya sifuri (0) itabaki kuwa sifuri. Maombi hayawezi kubadilisha kanuni ya hesabu kwamba matumizi yakizidi mapato, unadeficit (unafilisika).
4. Tabia na Nidhamu ya Kifedha (Financial Literacy)
Pesa ina tabia zake (sheria za usimamizi, bajeti, na uwekezaji). Mifumo ya kifedha inawazawadia wale wanaozifuata tabia hizi, bila kujali dini, kabila, au maadili yao ya kiroho.
- Mtu asiyeomba lakini akawa na nidhamu ya kuhifadhi na kuwekeza atakuwa tajiri kwa sababu ametii mfumo wa ulimbikizaji wa mtaji (Capital Accumulation).
- Mtu anayeomba sana lakini akipata pesa anaitapanya, atabaki masikini kwa sababu amevunja sheria za usimamizi wa pesa.
5. Tofauti ya Kazi ya Maombi na Kazi ya Mifumo
Hii haina maana kwamba maombi hayana nafasi, bali yana kazi tofauti:
- Kazi ya Maombi: Inaleta amani ya akili, matumaini, msukumo wa ndani (motivation), na nidhamu ya nafsi. Maombi yanaweza kukupa wazo la biashara au nguvu ya kuvumilia magumu.
- Kazi ya Mifumo: Baada ya kupata lile wazo kupitia maombi/msukumo, ni lazima ulisajili, ulifanyie kazi, utafute wateja, na usimamie hesabu. Pesa inakuja kwenye hatua hii ya pili (ya mfumo), sio kwenye hatua ya kwanza