Rais wa Senegal, Bassirou Diomaye Faye, amesema kuwa Ufaransa inapaswa kufunga kambi zake za kijeshi nchini humo, wakati taifa hilo linajiandaa kuadhimisha kumbukumbu ya miaka 80 ya mauaji ya kikatili yaliyofanywa wakati wa ukoloni.
Rais wa Ufaransa, Emmanuel Macron, amekiri kuwa vikosi vya Ufaransa vilihusika na "mauaji" ya wanajeshi wa Senegal mnamo 1944. Akizungumza na shirika la habari la AFP, Faye alisema hatua hiyo ni ya kupongezwa, lakini uwepo wa kambi za kijeshi za Ufaransa nchini Senegal hauendani na mamlaka ya kitaifa.
"Senegal ni nchi huru, ni taifa lenye mamlaka yake, na mamlaka ya kitaifa haikubaliani na uwepo wa kambi za kijeshi ndani ya nchi huru," alisema Faye katika mahojiano yaliyofanyika kwenye ikulu ya rais.
Kuondoa Vikosi vya Ufaransa
Faye, ambaye alichaguliwa kuwa rais Machi mwaka huu, aliahidi kuimarisha mamlaka ya Senegal na kuondoa utegemezi kwa mataifa ya kigeni. Hata hivyo, alisisitiza kuwa hatua hiyo haina maana ya kuvunja uhusiano na Ufaransa.
Nchi nyingine kadhaa zinazozungumza Kifaransa barani Afrika, zikiwemo Mali, Burkina Faso, na Niger, ambako wanajeshi wamechukua madaraka, zimefukuza vikosi vya Ufaransa na kutafuta washirika mbadala wa usalama.
Kwa mujibu wa vyanzo viwili vya serikali ya Ufaransa vilivyozungumza na AFP mwaka huu, Ufaransa inapanga kupunguza uwepo wake wa kijeshi barani Afrika. Idadi ya wanajeshi nchini Senegal na Gabon itapunguzwa kutoka 350 hadi 100, nchini Chad kutoka 1,000 hadi 300, na Côte d’Ivoire kutoka 600 hadi 100.
"Ufaransa inabaki kuwa mshirika muhimu kwa Senegal katika uwekezaji, uwepo wa kampuni za Kifaransa, na hata raia wa Kifaransa walioko Senegal," alisema Faye.
Macron Akiri Mauaji
Rais wa Senegal alisema amepokea barua kutoka kwa Macron inayokiri kuwa Ufaransa inahusika na mauaji ya kambi ya Thiaroye yaliyotokea Desemba 1, 1944. Tukio hilo limekuwa chanzo cha mvutano kati ya Paris na Dakar kwa miaka mingi.
Mnamo Novemba 1944, takriban wanajeshi 1,600 wa Kiafrika waliokuwa wametumikia Ufaransa na kushikiliwa mateka na Ujerumani walirejeshwa Dakar. Baada ya kuwasili katika kambi ya Thiaroye nje ya Dakar, walilalamika kuhusu kucheleweshwa kwa malipo yao, na baadhi wakakataa kurudi makwao bila kulipwa haki zao.
Vikosi vya Ufaransa vilifyatua risasi kwa waandamanaji, na kuua angalau watu 35, ingawa wanahistoria wanasema idadi inaweza kuwa kubwa zaidi.
Kudai Msamaha
"Nimepokea barua kutoka kwa Rais Emmanuel Macron akiweka wazi kuwa yale yalikuwa ni mauaji, bila utata wowote," alisema Faye.
Faye aliipongeza hatua hiyo ya Rais wa Ufaransa, ambaye pia ameomba radhi kwa kushindwa kuhudhuria maadhimisho ya miaka 80 ya tukio hilo.
Alisema anafikiria kudai msamaha rasmi kutoka Ufaransa.
"Kukiri kuwa mauaji yalifanyika kunapaswa kuleta matokeo ya kulipa fidia. Tunaamini kwamba hilo ni jambo linalopaswa kufuatia hatua hii."