Interested Observer
JF-Expert Member
- Mar 27, 2006
- 3,384
- 4,428
Hapo nyuma nilielezea kuwa Tanzania government procurement is very complicated na complication yenyewe inaletwa na mambo ya rushwa. Serikali wanawajua GE, Wartsila, CAT, Mits, nk. Hizi kampuni zina special working relationship na governments worldwide. This is because Power/Enegy sector is a backbone of the Economy of any country. Being domestic or Industrial. Countries now are fighting how to countrol energy sources. Huwezi kucheza na power/Energy sector, nchi zote duniani hazifanyi mchezo na sector hizi, Huwezi kuwaachia wahuni wafanye hizi kazi. Tumeona jinsi Unocal/Chev walivyowashushua wle CNOOC. Nchi kama Russia na China zina-export coal au gas au petrol kwa kibali maalumu.
Vile vile hizi sector zina corruption ya hali ya juu sawa sawa na construction industry, etc. Lakini scrutiny of who have to supply is very important. Richmond kama walitaka kusupply haya magenerator, kwa sababu wao siyo watengenezaji wa haya majenerator walionyesha working agreement na major supplier gani? au manufacturer? Katika procurement lazima kum-convince user kuwa una uwezo wa ku-supply. Lazima yule user anayekupa deal ajue mambo machache, kama source of the products, and your financial standing, means of conveyance, manufacturer na logistics zote related to this business. Sasa hii serikali haikuassess yote hayo wakatoa deal ya millions and millions of dollars, how? Jibu unalo mwenyewe.
Njoo hapa chini, kila wiki hupokea list ya products ambazo nimewahi kuuza, na mie na procure for certain countries. But frankly speaking huwezi kucompare zile bei zinazosemwa tanzania na actual facts ya hizi generators.
Binafsi nimewahi kwenda Ministry Of Energy, nikamwona katibu mkuu wakati ule kutaka kuongelea haya masuala ya procurement (kupata deal), vile vile niliongelea kuhusu mradi ambao ulikuwa Hydro with some co-investors. First implication: Pale ministry yule jamaa alikuwa hana muda na mimi. His face told me the answers "before he spoke". Aliniambia niende Tanesco. Sikuchoka. Nilienda Tanesco nikaambiwa nimwone General Manager Technical, Mr. Msowoya. Niliingia ofisini kwake tuka-chat vizuri sana, maisha et etc. Kwenye dili hii niliambiwa, "unfortunately we do not discuss these deals with brokers companies and individuals", we only discuss with World Bank and IMF. That was the end of the story. Tukaongelea tu mambo ya procurement ya electrical components, circuit breakers, plugs ambavyo mie sikuwa na interest navyo.
Sasa see how these people make money.
Nimeorozesha magenerator machache hapa chini, unafikiri ni lipi ambalo hawa Richmond and other watakuwa wamewauzia Tanzania 10000% ni lile la 1978. How? Najua! Look down here. These prices are indicative only you can negotiate to half the price. Angalia lile la USD 50million linauzwa USD 7million
2) Power Plant, GE Frame 6 Gas Turbine-Generator and
Single Automatic Extraction Steam Turbine-Generator from a Combined Cycle Plant built in 1991.
The Frame 6 is Dual Fuel with Inlet Fogging, the HRSG has Duct Burners, and the Steam Turbine was completely rebuilt about 4 years ago
The Combined Cycle Heat Rate (efficiency ) is about 8300 BTU/kwh.
Output is about 55 MW @ 60 Hz.
The Plant is still like new, for sale because loss of a power sale contract.
All of the Equipment is in great shape and being moved out and the building will be demolished now, the Power Plant is still intact and ready for loading at extra cost.
This Plant new cost is about U$50 M, right now the whole
Plant can be sold at U$7.0 M as is where is.
This is a great buy for someone who wants a Plant.
Additional Specification and photos attached.
All maintenance records also available.
===================================================================
3) 20 MW, Power Plant, Bunker-C Oil, 1978
(2) x 10 MW, 6.6 kV, 60 Hz, 3600 RPM
Built in 1978 by Fuji Electric Co., Ltd
Now Under Power in Far-East Plant and can be seen in Running (for min. Power Cost)
Will be shut down in Oct. 2006 and available for sale since the Customer purchased New Larger Plant
Estimated Total Weight of the Plant : around 4000 Ton
Major Description of the Plant
Steam Turbine
Manufacturer : Fuji Electric Co., Ltd., Japan
Type : One Casing Extracting Condensing Type
Rated Output : 10 MW
Speed : 3600 RPM
Inlet Steam Press : 61 kg/cm2 abs
Inlet Steam Temp. : 482 degrees C
Exit Steam Press (No. 1/2/3) : 16.2 / 3.95 / 0.90 kg/cm2 abs
Condenser Press : 0.121
AC Generator
Type : PFT 450 / 45-2
Output : 12,500 kVA
Voltage : 6.6 kV
Current : 1094 A
Rating : Continuous
Speed : 3600 rpm
Phase : 3
Frequency : 60 Hz
Poles : 2
Insul Class : B
Ex. Voltage : 100 V
Temp Raise (Armature) : 80 degrees
Ex. Current : 425 A
Temp Rise (Fielde) : 90 degrees
Boiler
Manufacturer : Mitsuibishi Hyundai (Japan/Korea)
Max Cont Rating : 50 TPH
Type : VU-60
Max. Press : 70 kg / cm2g
Steam Temp. : 485 degrees C
Fuel : Bunker-C Oil
Efficiency : 87%
Price Indication:
Plant : U$7.5 Million as is where is.
Dismantling Cost : about U$1.5 M, around 3 months required
Also available (at Buyerâs cost): Supervision of Re-Installation (Engineering & Operatoration....), Know-how transfer etc.....
Pictures and further details available on request.
IT TOOK ME GUTS TO PUT THIS ONE HERE, THIS IS NOT MY SYSTEM, IT MAY HARM FEELING OF SOME PEOPLE, BUT FOR SURE THIS COUNTRY IS NOW IN CROSSROADS!!
===
Sakata la Richmond lilianza wakati mipango ya ujenzi wa bomba la mafuta kutoka Dar es Salaam hadi Mwanza ilikuwa ikiandaliwa. Kulikuwa na ushindani mkali wa kimataifa ili kupata kandarasi ya ujenzi huo. Hatimaye kandarasi ilitolewa kwa kampuni ya Kimarekani isiyojulikana sana inayoitwa Richmond Development Company. Hata hivyo, ilionekana wazi kuwa kampuni hii haikuwa na uwezo wa kutekeleza mradi huo.
Mwaka 2006, Tanzania ilikumbwa na tatizo kubwa la upatikanaji wa umeme, na kama hatua ya dharura, Richmond ilipewa kandarasi ya kusambaza jenereta zenye uwezo wa kuzalisha megawati 100 kwa gharama ya shilingi bilioni 172. Hata hivyo, jenereta hizo zilichelewa kufika, na zilipofika hazikufanya kazi ipasavyo.
Bomba la mafuta halikujengwa, na jenereta zilitolewa na kampuni nyingine. Sehemu ya kandarasi hiyo ilihusisha makubaliano kwamba serikali ilipaswa kulipa dola 137,000 kwa siku bila kujali kiasi cha umeme kilichozalishwa. Wabunge wa upinzani walianza kuhisi harufu ya ufisadi na hatimaye Bunge liliunda Kamati Teule ya kuchunguza sakata hilo, chini ya uenyekiti wa Mbunge wa Kyela kutoka chama tawala CCM, Dkt. Harrison Mwakyembe. Kamati hiyo ilifanya kazi kwa bidii na hatimaye ikawasilisha ripoti yenye kurasa 165.
Mnamo Februari 8, gazeti la The Guardian liliandika kuhusu kilichotokea baada ya Dkt. Mwakyembe kuwasilisha ripoti yake bungeni: "Desturi za uungwana na lugha za upole ziliwekwa kando, kwani wabunge walizungumza kwa hasira na uchungu walipochangia mjadala wa ripoti ya kamati teule. Wabunge wa upinzani na wale wa CCM walizungumza kwa sauti moja wakikosoa mkataba uliosainiwa na maafisa wa juu wa serikali kwa niaba ya TANESCO... Lilikuwa ni 'Bunge lililozaliwa upya,' wabunge wakitangaza wazi kuwa enzi za kuvumilia uovu na kusaini mikataba mibovu na mawaziri na maafisa wa umma huku Bunge likitazama bila msaada zimefikia mwisho.
Baada ya kusikia matokeo ya uchunguzi wa kamati, wabunge walisema: "Ni wakati sasa sisi wabunge kushirikiana bila kujali tofauti za kisiasa katika masuala yenye maslahi ya umma. Tunapaswa kulinda ustawi wa mamilioni ya Watanzania wanaoteseka kwa sababu ya mikataba hii mibovu." Anna Komu (Mbunge wa upinzani CUF) alisema: "Shilingi bilioni 200 zilizopotea ni sawa na bajeti ya mwaka mzima ya wizara za Elimu, Maendeleo ya Jamii, Jinsia na Watoto." Philemon Ndesamburo (Mbunge wa upinzani CHADEMA), alimtaka Rais amuondoe mkuu wa TAKUKURU na Mwanasheria Mkuu wa Serikali kutoka kwenye kikosi kazi kinachochunguza kashfa ya BoT na akasema kuwa waliohusika na mkataba wa Richmond wanapaswa kufikishwa mahakamani na mali zao kutaifishwa na serikali. "Katika baadhi ya nchi, watu kama hawa hunyongwa hadharani," alisema.
Dkt. Mwakyembe aliwaambia wabunge kuwa kamati yake imebaini pasi na shaka kwamba Richmond haikustahili kupewa zabuni ya kuleta jenereta. "Tunapenda kutangaza mbele ya Bunge hili kwamba Richmond Development Company LLC, iliyoshinda zabuni na hatimaye kusaini mkataba na TANESCO tarehe 23 Juni 2006, haikuwa na uzoefu, ujuzi, wala uwezo wa kifedha."
Kampuni hiyo haikuwa na rekodi za hisa wala usajili nchini Marekani au Tanzania, na mchakato mzima wa zabuni ulikumbwa na ufisadi na ukiukwaji mkubwa wa taratibu. Baadaye, Richmond iliipa Dowans Holdings kandarasi hiyo.
Dkt. Mwakyembe aliwasilisha mapendekezo 16 ya kuhakikisha waliohusika na "kitendo hiki cha aibu" wanachukuliwa hatua stahiki. Alisema kuwa kwa kuwa uteuzi wa Richmond kama mshindi wa zabuni ulifanywa na Waziri Mkuu Edward Lowassa mwenyewe tarehe 21 Juni 2006, na kwa kuwa alishinikiza kampuni hiyo kupewa zabuni hiyo, basi ni juu yake kufikiria wajibu wake kwa taifa.
Kamati pia ilipendekeza kwamba Waziri wa Nishati na Madini, Nazir Karamagi, awajibishwe kwa kuizuia TANESCO kujiondoa kwenye mkataba, jambo ambalo shirika hilo lilitaka kufanya. Kamati ilisema kuwa uamuzi wa Karamagi ulionyesha kuwa baadhi ya viongozi waliaminiwa lakini walikuwa wakitumia nafasi zao kwa manufaa binafsi badala ya kuzingatia maslahi ya taifa.
Kuhusu ripoti iliyotolewa baadaye na Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU), ambayo ilithibitisha uhalali wa mkataba wa Richmond, kamati ilisema kuwa ripoti hiyo ilikuwa ni njama ya kuficha ukweli. Kamati ilipendekeza mabadiliko ya haraka katika uongozi wa TAKUKURU ili kurejesha imani ya umma kwa taasisi hiyo, kwani haikuwepo kwa ajili ya kuficha makosa.
Kamati pia ilipendekeza kuwa Mwanasheria Mkuu wa Serikali, Johnson Mwanyika, pamoja na mwakilishi wake, Donald Chidowu, ambao walihusika katika timu ya majadiliano ya serikali, wafukuzwe kazi mara moja kwa kushindwa kuishauri serikali juu ya dosari mbalimbali katika mkataba huo. Mwakyembe alisema kuwa kamati yake haikuweza kuelewa kiwango cha dharau kilichoonyeshwa na maafisa wa Wizara ya Nishati na Madini, ambao walikaidi kwa makusudi ushauri wa baraza la mawaziri kuhusu kufuata taratibu za manunuzi.
Pia, mara tatu waliyapuuza maoni ya kiufundi ya Mamlaka ya Udhibiti wa Manunuzi ya Umma (PPRA) na hatimaye waliipa Richmond kandarasi huku waombaji wengine wanane wakikataliwa.
Kamati ya Mwakyembe ilishauri zaidi juu ya umuhimu wa serikali kuachana na mtazamo wa kikoloni wa kuweka siri mikataba kati yake na makampuni binafsi. Alisema kuwa kamati za kudumu za Bunge zinapaswa kushirikishwa katika hatua za awali za maandalizi ya mikataba.
Ripoti ya kamati pia ilimuhusisha Waziri wa zamani wa Nishati, Dkt. Ibrahim Msabaha, kwa machafuko yaliyotokea katika mchakato mzima, hali iliyozuia makampuni mengine yenye sifa bora kushinda zabuni hiyo. Mwakyembe alisema kuwa Msabaha aliripotiwa kuwaambia wabunge kwamba hakuwa na mamlaka ya kushughulikia dosari zilizojitokeza kwa sababu kampuni hiyo ilikuwa ya “bosi mkubwa,” akimaanisha Waziri Mkuu. “Mimi nimeshakuwa kama Bangusilo,” akimaanisha katika lugha ya Kizaramo, "mwanakondoo wa kafara" anayetoa maisha yake kwa ajili ya wengine – Guardian.
Mwakyembe alisema kuwa kwa kuwa Richmond ilijitambulisha kwa uongo kama kampuni iliyosajiliwa Marekani, wamiliki wake pamoja na washirika wote wanapaswa kufikishwa mbele ya sheria. Kuhusu madai kwamba Wakala wa Usajili wa Biashara na Leseni (BRELA) uliruhusu kubadilishwa kwa mafaili halisi ya Richmond na kuwekwa ya kughushi, Mwakyembe alisema BRELA inapaswa kuwasilisha ripoti kwa wizara husika kila wiki na nakala za mafaili hayo zihifadhiwe na serikali kwa usalama.
Mivutano iliendelea pale Mbunge wa CCM, Lucas Seleli, ambaye alikuwa mjumbe wa Kamati Teule, alipotoa hotuba kali akipinga madai ya Waziri Mkuu Lowassa kwamba kamati ilikuwa imemhukumu bila kumpa nafasi ya kujitetea. Seleli alimshinikiza Waziri Mkuu kufuta madai yake, vinginevyo angeomba matumizi ya Kanuni za Kudumu za Bunge ili kumlazimisha Waziri Mkuu kuomba radhi. Seleli alisema kuwa Lowassa alihusika moja kwa moja katika mchakato mzima wa zabuni.
Wakati Lowassa alipoinuka kujibu madai ya Seleli, alisema kuwa kipengele kimoja katika ripoti hiyo kilichomsumbua sana kilisema kuwa “Wamiliki wa Richmond ni Waziri Mkuu Edward Lowassa na rafiki yake wa karibu, Mbunge wa Igunga, Rostam Aziz.” Spika wa Bunge aliepuka mjadala huo kwa kuwaalika wabunge wengine kuchangia mjadala wa ripoti hiyo.
Baada ya mjadala huo, Waziri Mkuu alitangaza kujiuzulu kutokana na kashfa ya Richmond. Mawaziri wawili pia walijiuzulu: Waziri wa Nishati na Madini, Nazir Karamagi, na Waziri wa Ushirikiano wa Afrika Mashariki, Dkt. Ibrahim Msabaha. Karamagi alisema kuwa serikali ilisaini mkataba huo kwa nia njema kwa sababu nchi ilikuwa inakabiliwa na tatizo la umeme – Guardian.
Jambo lililoumiza zaidi wakati wa kukusanya ushahidi, alisema mwenyekiti wa kamati, lilikuwa ni hofu kubwa iliyoonyeshwa na maafisa wa serikali, wakiwemo wataalamu. “Ni wakati sasa kwa Bunge hili kutunga sheria itakayowalinda maafisa wa chini wanapotoa taarifa kwa mamlaka husika kwa maslahi ya taifa.”
Baada ya yote haya, hadi mwishoni mwa Aprili 2008, Richmond bado ilikuwa ikijitangaza kwenye magazeti kama kampuni inayoheshimika – Guardian.
2008
JANUARY 2010 - MARCH 2010
APRIL 2011 - JUNE 2011
JULY 2011 - DECEMBER 2011
2014
2015
Vile vile hizi sector zina corruption ya hali ya juu sawa sawa na construction industry, etc. Lakini scrutiny of who have to supply is very important. Richmond kama walitaka kusupply haya magenerator, kwa sababu wao siyo watengenezaji wa haya majenerator walionyesha working agreement na major supplier gani? au manufacturer? Katika procurement lazima kum-convince user kuwa una uwezo wa ku-supply. Lazima yule user anayekupa deal ajue mambo machache, kama source of the products, and your financial standing, means of conveyance, manufacturer na logistics zote related to this business. Sasa hii serikali haikuassess yote hayo wakatoa deal ya millions and millions of dollars, how? Jibu unalo mwenyewe.
Njoo hapa chini, kila wiki hupokea list ya products ambazo nimewahi kuuza, na mie na procure for certain countries. But frankly speaking huwezi kucompare zile bei zinazosemwa tanzania na actual facts ya hizi generators.
Binafsi nimewahi kwenda Ministry Of Energy, nikamwona katibu mkuu wakati ule kutaka kuongelea haya masuala ya procurement (kupata deal), vile vile niliongelea kuhusu mradi ambao ulikuwa Hydro with some co-investors. First implication: Pale ministry yule jamaa alikuwa hana muda na mimi. His face told me the answers "before he spoke". Aliniambia niende Tanesco. Sikuchoka. Nilienda Tanesco nikaambiwa nimwone General Manager Technical, Mr. Msowoya. Niliingia ofisini kwake tuka-chat vizuri sana, maisha et etc. Kwenye dili hii niliambiwa, "unfortunately we do not discuss these deals with brokers companies and individuals", we only discuss with World Bank and IMF. That was the end of the story. Tukaongelea tu mambo ya procurement ya electrical components, circuit breakers, plugs ambavyo mie sikuwa na interest navyo.
Sasa see how these people make money.
Nimeorozesha magenerator machache hapa chini, unafikiri ni lipi ambalo hawa Richmond and other watakuwa wamewauzia Tanzania 10000% ni lile la 1978. How? Najua! Look down here. These prices are indicative only you can negotiate to half the price. Angalia lile la USD 50million linauzwa USD 7million
2) Power Plant, GE Frame 6 Gas Turbine-Generator and
Single Automatic Extraction Steam Turbine-Generator from a Combined Cycle Plant built in 1991.
The Frame 6 is Dual Fuel with Inlet Fogging, the HRSG has Duct Burners, and the Steam Turbine was completely rebuilt about 4 years ago
The Combined Cycle Heat Rate (efficiency ) is about 8300 BTU/kwh.
Output is about 55 MW @ 60 Hz.
The Plant is still like new, for sale because loss of a power sale contract.
All of the Equipment is in great shape and being moved out and the building will be demolished now, the Power Plant is still intact and ready for loading at extra cost.
This Plant new cost is about U$50 M, right now the whole
Plant can be sold at U$7.0 M as is where is.
This is a great buy for someone who wants a Plant.
Additional Specification and photos attached.
All maintenance records also available.
===================================================================
3) 20 MW, Power Plant, Bunker-C Oil, 1978
(2) x 10 MW, 6.6 kV, 60 Hz, 3600 RPM
Built in 1978 by Fuji Electric Co., Ltd
Now Under Power in Far-East Plant and can be seen in Running (for min. Power Cost)
Will be shut down in Oct. 2006 and available for sale since the Customer purchased New Larger Plant
Estimated Total Weight of the Plant : around 4000 Ton
Major Description of the Plant
Steam Turbine
Manufacturer : Fuji Electric Co., Ltd., Japan
Type : One Casing Extracting Condensing Type
Rated Output : 10 MW
Speed : 3600 RPM
Inlet Steam Press : 61 kg/cm2 abs
Inlet Steam Temp. : 482 degrees C
Exit Steam Press (No. 1/2/3) : 16.2 / 3.95 / 0.90 kg/cm2 abs
Condenser Press : 0.121
AC Generator
Type : PFT 450 / 45-2
Output : 12,500 kVA
Voltage : 6.6 kV
Current : 1094 A
Rating : Continuous
Speed : 3600 rpm
Phase : 3
Frequency : 60 Hz
Poles : 2
Insul Class : B
Ex. Voltage : 100 V
Temp Raise (Armature) : 80 degrees
Ex. Current : 425 A
Temp Rise (Fielde) : 90 degrees
Boiler
Manufacturer : Mitsuibishi Hyundai (Japan/Korea)
Max Cont Rating : 50 TPH
Type : VU-60
Max. Press : 70 kg / cm2g
Steam Temp. : 485 degrees C
Fuel : Bunker-C Oil
Efficiency : 87%
Price Indication:
Plant : U$7.5 Million as is where is.
Dismantling Cost : about U$1.5 M, around 3 months required
Also available (at Buyerâs cost): Supervision of Re-Installation (Engineering & Operatoration....), Know-how transfer etc.....
Pictures and further details available on request.
IT TOOK ME GUTS TO PUT THIS ONE HERE, THIS IS NOT MY SYSTEM, IT MAY HARM FEELING OF SOME PEOPLE, BUT FOR SURE THIS COUNTRY IS NOW IN CROSSROADS!!
===
Sakata la Richmond lilianza wakati mipango ya ujenzi wa bomba la mafuta kutoka Dar es Salaam hadi Mwanza ilikuwa ikiandaliwa. Kulikuwa na ushindani mkali wa kimataifa ili kupata kandarasi ya ujenzi huo. Hatimaye kandarasi ilitolewa kwa kampuni ya Kimarekani isiyojulikana sana inayoitwa Richmond Development Company. Hata hivyo, ilionekana wazi kuwa kampuni hii haikuwa na uwezo wa kutekeleza mradi huo.
Mwaka 2006, Tanzania ilikumbwa na tatizo kubwa la upatikanaji wa umeme, na kama hatua ya dharura, Richmond ilipewa kandarasi ya kusambaza jenereta zenye uwezo wa kuzalisha megawati 100 kwa gharama ya shilingi bilioni 172. Hata hivyo, jenereta hizo zilichelewa kufika, na zilipofika hazikufanya kazi ipasavyo.
Bomba la mafuta halikujengwa, na jenereta zilitolewa na kampuni nyingine. Sehemu ya kandarasi hiyo ilihusisha makubaliano kwamba serikali ilipaswa kulipa dola 137,000 kwa siku bila kujali kiasi cha umeme kilichozalishwa. Wabunge wa upinzani walianza kuhisi harufu ya ufisadi na hatimaye Bunge liliunda Kamati Teule ya kuchunguza sakata hilo, chini ya uenyekiti wa Mbunge wa Kyela kutoka chama tawala CCM, Dkt. Harrison Mwakyembe. Kamati hiyo ilifanya kazi kwa bidii na hatimaye ikawasilisha ripoti yenye kurasa 165.
Wabunge walishangazwa na kughadhabika
Mnamo Februari 8, gazeti la The Guardian liliandika kuhusu kilichotokea baada ya Dkt. Mwakyembe kuwasilisha ripoti yake bungeni: "Desturi za uungwana na lugha za upole ziliwekwa kando, kwani wabunge walizungumza kwa hasira na uchungu walipochangia mjadala wa ripoti ya kamati teule. Wabunge wa upinzani na wale wa CCM walizungumza kwa sauti moja wakikosoa mkataba uliosainiwa na maafisa wa juu wa serikali kwa niaba ya TANESCO... Lilikuwa ni 'Bunge lililozaliwa upya,' wabunge wakitangaza wazi kuwa enzi za kuvumilia uovu na kusaini mikataba mibovu na mawaziri na maafisa wa umma huku Bunge likitazama bila msaada zimefikia mwisho.
Baada ya kusikia matokeo ya uchunguzi wa kamati, wabunge walisema: "Ni wakati sasa sisi wabunge kushirikiana bila kujali tofauti za kisiasa katika masuala yenye maslahi ya umma. Tunapaswa kulinda ustawi wa mamilioni ya Watanzania wanaoteseka kwa sababu ya mikataba hii mibovu." Anna Komu (Mbunge wa upinzani CUF) alisema: "Shilingi bilioni 200 zilizopotea ni sawa na bajeti ya mwaka mzima ya wizara za Elimu, Maendeleo ya Jamii, Jinsia na Watoto." Philemon Ndesamburo (Mbunge wa upinzani CHADEMA), alimtaka Rais amuondoe mkuu wa TAKUKURU na Mwanasheria Mkuu wa Serikali kutoka kwenye kikosi kazi kinachochunguza kashfa ya BoT na akasema kuwa waliohusika na mkataba wa Richmond wanapaswa kufikishwa mahakamani na mali zao kutaifishwa na serikali. "Katika baadhi ya nchi, watu kama hawa hunyongwa hadharani," alisema.
Ripoti ya Kamati Teule
Dkt. Mwakyembe aliwaambia wabunge kuwa kamati yake imebaini pasi na shaka kwamba Richmond haikustahili kupewa zabuni ya kuleta jenereta. "Tunapenda kutangaza mbele ya Bunge hili kwamba Richmond Development Company LLC, iliyoshinda zabuni na hatimaye kusaini mkataba na TANESCO tarehe 23 Juni 2006, haikuwa na uzoefu, ujuzi, wala uwezo wa kifedha."
Kampuni hiyo haikuwa na rekodi za hisa wala usajili nchini Marekani au Tanzania, na mchakato mzima wa zabuni ulikumbwa na ufisadi na ukiukwaji mkubwa wa taratibu. Baadaye, Richmond iliipa Dowans Holdings kandarasi hiyo.
Dkt. Mwakyembe aliwasilisha mapendekezo 16 ya kuhakikisha waliohusika na "kitendo hiki cha aibu" wanachukuliwa hatua stahiki. Alisema kuwa kwa kuwa uteuzi wa Richmond kama mshindi wa zabuni ulifanywa na Waziri Mkuu Edward Lowassa mwenyewe tarehe 21 Juni 2006, na kwa kuwa alishinikiza kampuni hiyo kupewa zabuni hiyo, basi ni juu yake kufikiria wajibu wake kwa taifa.
Kamati pia ilipendekeza kwamba Waziri wa Nishati na Madini, Nazir Karamagi, awajibishwe kwa kuizuia TANESCO kujiondoa kwenye mkataba, jambo ambalo shirika hilo lilitaka kufanya. Kamati ilisema kuwa uamuzi wa Karamagi ulionyesha kuwa baadhi ya viongozi waliaminiwa lakini walikuwa wakitumia nafasi zao kwa manufaa binafsi badala ya kuzingatia maslahi ya taifa.
Kuhusu ripoti iliyotolewa baadaye na Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU), ambayo ilithibitisha uhalali wa mkataba wa Richmond, kamati ilisema kuwa ripoti hiyo ilikuwa ni njama ya kuficha ukweli. Kamati ilipendekeza mabadiliko ya haraka katika uongozi wa TAKUKURU ili kurejesha imani ya umma kwa taasisi hiyo, kwani haikuwepo kwa ajili ya kuficha makosa.
Kamati pia ilipendekeza kuwa Mwanasheria Mkuu wa Serikali, Johnson Mwanyika, pamoja na mwakilishi wake, Donald Chidowu, ambao walihusika katika timu ya majadiliano ya serikali, wafukuzwe kazi mara moja kwa kushindwa kuishauri serikali juu ya dosari mbalimbali katika mkataba huo. Mwakyembe alisema kuwa kamati yake haikuweza kuelewa kiwango cha dharau kilichoonyeshwa na maafisa wa Wizara ya Nishati na Madini, ambao walikaidi kwa makusudi ushauri wa baraza la mawaziri kuhusu kufuata taratibu za manunuzi.
Pia, mara tatu waliyapuuza maoni ya kiufundi ya Mamlaka ya Udhibiti wa Manunuzi ya Umma (PPRA) na hatimaye waliipa Richmond kandarasi huku waombaji wengine wanane wakikataliwa.
Kamati ya Mwakyembe ilishauri zaidi juu ya umuhimu wa serikali kuachana na mtazamo wa kikoloni wa kuweka siri mikataba kati yake na makampuni binafsi. Alisema kuwa kamati za kudumu za Bunge zinapaswa kushirikishwa katika hatua za awali za maandalizi ya mikataba.
Ripoti ya kamati pia ilimuhusisha Waziri wa zamani wa Nishati, Dkt. Ibrahim Msabaha, kwa machafuko yaliyotokea katika mchakato mzima, hali iliyozuia makampuni mengine yenye sifa bora kushinda zabuni hiyo. Mwakyembe alisema kuwa Msabaha aliripotiwa kuwaambia wabunge kwamba hakuwa na mamlaka ya kushughulikia dosari zilizojitokeza kwa sababu kampuni hiyo ilikuwa ya “bosi mkubwa,” akimaanisha Waziri Mkuu. “Mimi nimeshakuwa kama Bangusilo,” akimaanisha katika lugha ya Kizaramo, "mwanakondoo wa kafara" anayetoa maisha yake kwa ajili ya wengine – Guardian.
Mwakyembe alisema kuwa kwa kuwa Richmond ilijitambulisha kwa uongo kama kampuni iliyosajiliwa Marekani, wamiliki wake pamoja na washirika wote wanapaswa kufikishwa mbele ya sheria. Kuhusu madai kwamba Wakala wa Usajili wa Biashara na Leseni (BRELA) uliruhusu kubadilishwa kwa mafaili halisi ya Richmond na kuwekwa ya kughushi, Mwakyembe alisema BRELA inapaswa kuwasilisha ripoti kwa wizara husika kila wiki na nakala za mafaili hayo zihifadhiwe na serikali kwa usalama.
Mivutano iliendelea pale Mbunge wa CCM, Lucas Seleli, ambaye alikuwa mjumbe wa Kamati Teule, alipotoa hotuba kali akipinga madai ya Waziri Mkuu Lowassa kwamba kamati ilikuwa imemhukumu bila kumpa nafasi ya kujitetea. Seleli alimshinikiza Waziri Mkuu kufuta madai yake, vinginevyo angeomba matumizi ya Kanuni za Kudumu za Bunge ili kumlazimisha Waziri Mkuu kuomba radhi. Seleli alisema kuwa Lowassa alihusika moja kwa moja katika mchakato mzima wa zabuni.
Wakati Lowassa alipoinuka kujibu madai ya Seleli, alisema kuwa kipengele kimoja katika ripoti hiyo kilichomsumbua sana kilisema kuwa “Wamiliki wa Richmond ni Waziri Mkuu Edward Lowassa na rafiki yake wa karibu, Mbunge wa Igunga, Rostam Aziz.” Spika wa Bunge aliepuka mjadala huo kwa kuwaalika wabunge wengine kuchangia mjadala wa ripoti hiyo.
Baada ya mjadala huo, Waziri Mkuu alitangaza kujiuzulu kutokana na kashfa ya Richmond. Mawaziri wawili pia walijiuzulu: Waziri wa Nishati na Madini, Nazir Karamagi, na Waziri wa Ushirikiano wa Afrika Mashariki, Dkt. Ibrahim Msabaha. Karamagi alisema kuwa serikali ilisaini mkataba huo kwa nia njema kwa sababu nchi ilikuwa inakabiliwa na tatizo la umeme – Guardian.
Jambo lililoumiza zaidi wakati wa kukusanya ushahidi, alisema mwenyekiti wa kamati, lilikuwa ni hofu kubwa iliyoonyeshwa na maafisa wa serikali, wakiwemo wataalamu. “Ni wakati sasa kwa Bunge hili kutunga sheria itakayowalinda maafisa wa chini wanapotoa taarifa kwa mamlaka husika kwa maslahi ya taifa.”
Baada ya yote haya, hadi mwishoni mwa Aprili 2008, Richmond bado ilikuwa ikijitangaza kwenye magazeti kama kampuni inayoheshimika – Guardian.
2008
- Ripoti ya Richmond Bungeni (FULL TEXT) na yatokanayo
- Msimamo wa chama huenda ukatawala mjadala wa RichMond
- Hoseah na Richmond
- Kashfa ya Richmond: Lowassa, Karamagi na Dkt. Msabaha Wajiuzulu
- Mwanyika: Sihusiki na kashfa ya Richmond
- Vyuo vikuu watoa tamko juu ya EPA, Richmond
- Richmond yaibukia Uganda
- Richmond, EPA kuibukia Butiama
- richmond nyingine yaibuka mwanza
- Ufisadi wa EPA, Richmond wadhalilisha Watanzania Marekani
- Mwenyekiti Kamati ya Richmond akatiwa maji
- Kumekucha: Parliament to discuss EPA, Richmond -Speaker
- Sakata za Richmond, EPA sasa kuhamia katika vikao vya CCM
- NEC yazika mzimu wa Richmond
- Bunge uchwara lataka EPA na Richmond ziwekwe kando
- Tunajadili Bajeti,Tunaizika EPA,Richmond: Lakini Je,Tunayajua haya?
- Ex-Richmond power deal may be extended to 2012
- Mama Mongela: Mitambo ya Richmond/Dowans itaifishwe
- Rostam, Msabaha, Kikwete and Richmond - Yes I said it again!
- Serikali ilivyotekeleza Maazimio ya Bunge Richmond-Pinda.
- CUF waisakama serikali kuhusu Richmond, EPA, rada, ufisadi
- Kuondoka kwa Kampuni ya Richmond/Dowans sasa kwabakia kitendawili
- Kikwete umeshindwa EPA, tunakusubiri Richmond
- Richmond Tanzania kufutwa rasmi leo
- Brela kuomba maoni ya wadau kuhusu Richmond
EYE SPY: Here comes another Richmond?
EYE SPY: Here comes another 'Richmond'? Adam Lusekelo THIS DAY Dar es Salaam LOVELY! Tanesco is zapping Tanzanians with yet another power-rationing schedule that will see us go without electricity for up to 10 hours. Have we been there before? Yes, indeed. And we didn't like it...www.jamiiforums.com
- Polisi yaanza kuhoji wahusika Richmond
- Mrithi wa Richmond auza mitambo
- Mbunge Mnyaa aishangaa serikali kuhusu maagizo ya Richmond
- Mkurugenzi wa Richmond apandishwa kizimbani!
- Sakata la Richmond kulipuka upya
- Richmond scam taught us - Sitta
- Richmond watimka na bilioni 23 za walipa kodi
- Je, ripoti ya Mwakyembe kuhusu Richmond ilificha nini?
- Sakata la Richmond lalipuka tena bungeni
- Serikali yazuia mjadala wa Richmond
- Is Artumas Another Richmond? Maana Mtaji wanategemea Guarantee ya Barrick
- Dr. Mwakyembe na Powerpool: Kuna mgongano wa maslahi na Dowans/Richmond?
- Richmond/Dowans saga continues
- Sophia Simba: Richmond haikulipwa hata senti tano
- Richmond mtihani mgumu kwa Pinda
- Lipumba amhusisha JK na Richmond
- Kikwete hana mkono kashfa ya Richmond - Ikulu
- Tamko la Ikulu juu ya Richmond
- The Richmond Saga: Lowassa kutinga kortini
- "watuhumiwa" wa kashfa za IPTL na RICHMOND kutoa ushahidi dhidi ya Mramba.
- Vita ya Richmond yarejea kwa kasi
- Sakata la RICHMOND: Serikali kukwaa kisiki
- Richmond sumu kali CCM
- Richmond: Sitta anahusika pia?
- Hivi ndivyo Lowassa alishiriki Richmond
- Richmond, Kiwira, TRL, TICTS...
- Richmond founder eyes more contracts
- Now Richmond mocks Bunge probe findings...
- Kamati Teule ya Richmond ilitumia sh 400 milioni?!!
- 'Ndoa' ya Hosea, Richmond na Serikali ni batili, ivunjwe
- What Richmond got from the big rip-off
- Sababu 3 Kuonyesha Kwamba Richmond ni Mali ya Rostam Zatajwa!
- Rais Kikwete anahusika Richmond?Mungu azidi kutubariki, atufunulie akili zetu
- China yanyonga waliohusika na kashfa ya maziwa wahusika Richmond na EPA vipi?
- A new richmond is coming
- Richmond nyingine yazimwa Tanesco
JANUARY 2010 - MARCH 2010
- John Cheyo: Serikali mnaficha nini RICHMOND
- Philip Marmo: Sakata la richmond, tuliowaadhibu wanatosha
- Ripoti ya Kamati ya Shellukindo iliyofunga mjadala wa Richmond
- Wanaharakati kuandamana kupinga maamuzi ya Bunge kuhusu Richmond
- Govt: Richmond scam files far from closed
- Slaa kuupeleka mjadala wa Richmond kwa wananchi
- Richmond; Tumejenga nyumba mchangani
- KIBANDA: Richmond; Lowassa ni kafara sasa JK abebeshwe zigo
- Mzimu Buzwagi, Richmond wamkaba Karamagi jimboni
- Wabunge waliogongana Richmond warudishwe- Mzee Mwanakijiji
- Harrison MwakyembeLowassa is not sincere on Richmond
- Elections 2010 Elimu bure inawezekana kama tuliweza kumlipa richmond 156 milioni kwa siku
- Richmond na Dowans ni mali ya nani?
- Government signs more Richmond-type contracts
- RICHMOND walilipwa 152 mil kila siku for 2 yrs, Richomnd = DOWANS =185 bil again..!!
- Mitambo Dowans bado ya Richmond
- Richmond sued in US over Dar power deal
- Richmond: Ofisi na anuani yao Tanzania anayefahmu! Tuwashtaki!
- Selelii: Rostam ni mmiliki wa Dowans, Richmond
- Jinsi Richmond/Dowans walivyoizunguka TANESCO na Taifa
- Lowasa Kapewa Kamati - Ukichaa wa CCM... Richmond Kaiba Badala ya Jela, CCM Cheo Juu
- Mbunge CCM ataja mmiliki wa Richmond: Bunge 2008
- AXIS OF EVIL: TANESCO/Mkono Advocates/Rex Attorneys/IPTL/Richmond/Dowans
- Mashahidi dhidi ya bosi wa Richmond wakwama
APRIL 2011 - JUNE 2011
- Richmond did not meet tender requirements for tender floated by TANESCO - Witness
- Mwakapugi atajwa Kesi ya Richmond
- Expert testifies at Richmond case
- Richmond kuwa DOWANS ni kosa kubwa sana ila DOWANS kuwa Symbion ni sawa kabisa
- Richmond > DOWANS > Symbion = Money laundering acts
JULY 2011 - DECEMBER 2011
- Lowassa ana dhambi nyingine zaidi ya Richmond?
- Mahakama yamwachia huru Naeem Gire wa Richmond
- Richmond mpya Singida
- Kwanini middleman wa Richmond, Dowans na Symbion hakamatwi?
- Elections 2010 Chimbuko la Dowans/Richmond na uchaguzi wa Igunga
- Sitta: DOWANS iliirithi Richmond isiyotambuliwa kisheria; Aapa kamwe hatakubali serikali kuilipa!
- Tuzo ya DOWANS kwa TANESCO ni utapeli kama Richmond ilivyokuwa; Hakukuwa na hukumu ICC!
- Wakuu, waziri Sitta ananichanganya kuhusu Richmond. Ukweli ni upi?
- Lowassa aongea na vyombo vya habari; akataa kugusia suala la Richmond/DOWANS
- Ufisadi wa mabilioni kama Richmond - Umeme wa dharura - Mipango ya utapeli yakwama Marekani
- Zimwi la Richmond bado lamuandama Lowassa
- Lowassa: Wakining'oa NEC nitaeleza ukweli kuhusu Richmond
- Richmond mpya nayo tunasubiri kamati teule
- Lowassa aikana Richmond, asema alijiuzulu kwa heshima ya serikali na chama chake!
- Dr. Mwakyembe na Powerpool: Kuna mgongano wa maslahi na Dowans/Richmond?
- Kama JK ni Rafiki Mkubwa wa Lowassa ni Nani anaweza kuwatenganisha sakata la Richmond????
- Malipo ya downs/richmond, kati ya JK na Lowasa nani anatudai?
- Kikwete tambua kuwa Watanzania hatuwezi kufunga jalada la Richmond Kirahisi hivi!
- Malenga wetu na sakata la Richmond
- Kesi ya Richmond: JK, Mwakyembe, Lowassa............who is a winner?
- Uhusika wa Rais Kikwete katika utapeli wa Richmond...kwa mujibu wa Lowassa ?
- Mbona hatuonekani kujiandaa tusifikwe na Richmond nyingine?
- Richmond kutikisa Bunge
- Mzimu wa Richmond warejea bungeni leo katika mjadala wa gesi asilia
- Kashfa ya Richmond bado mbichi
- Serikali imjibu Lowassa, jinsi Richmond & Dowans zimezuia maelfu ya ajira serikalini
- Richmond mpya wizara ya nishati
- Mhe. Edward Lowassa Richmond kuibuliwa 2008 kama si mapenzi ya Mungu Israel na aseme
2014
- Lowassa aliyekataliwa akimnadi Sioi atakubalika na Mzimu wake wa Richmond kwenye Urais?
- "Zimwi" la Richmond bado linamtesa Edward Lowassa na mbio za urais
- Nani anatakiwa kutuambia ukweli kuhusu Richmond kati ya Lowassa na Dr. Mwakyembe?
- Mwakyembe's Dar railways project bears the hallmarks of the Richmond/DOWANS dejavu!
- Kabla ya IPTL na RICHMOND pale TANESCO kulikuwa na...
- Kasoro zilizomo ktk kamati za uchungzi za Richmond, ESCROW .n.k
- Kama Kashfa Escrow ni "Richmond", Then, Lowassa Alionewa?, Kama Ni "EPA!" Then, Wahusika Wasionewe!
2015
- Lowassa hawezi kuikana Richmond
- Wabunge wajirudi: Wadai Lowassa hakuchukua hata senti ya Richmond!
- Lowassa: Sihusiki na Richmond, ilitungwa kunichafua. Sitohama CCM!
- Kwa nini Zitto Kabwe alitaka tununue mitambo chakavu ya Richmond?
- Urais 2015: Uhusiano wa Samwel Sitta na Richmond
- Richmond, Lowassa and the race to Ikulu
- Ushauri wa Bure Kwa Hon Dr. Harison Mwakyembe (Mb)-Kwa Hili la Richmond!, Bora Ujikalie Kimya!
- Samwel Sitta kumwaga yote juu ya Richmond; asema liwalo na liwe
- Samwel Sitta kasababisha hasara kubwa kwa taifa kupitia sakata la Richmond?
- Dr. Mwakyembe tumekusikia, Sasa tuambie ukweli kuhusu ile siri mliyoificha kuhusu Richmond
- Mjadala wa Richmond urejeshwe tena bungeni
- Makongoro Nyerere: Edward Lowassa ni muongo, fisadi na alituiba pesa kupitia Richmond
- Makongoro Nyerere: Edward Lowassa ni muongo, fisadi na alituiba pesa kupitia Richmond
- Kama Lowassa unasema Richmond si ya kwako, ile Mvua ya kutoka Thailand ni ya nani?
- Mahakama Yamwachia Huru Mtuhumiwa Wa Richmond
- Kauli za Lowassa husu Richmond zapishana ndani ya miezi mitatu
- Wingi wa Wabunge wa Upinzani 2015-20. Je! Escrow, EPA, Richmond, DeepGreen, Meremeta Kujadilia Upya?
- Majibu ya Lowassa kuhusu kuhusika kwake na Richmond hayajanishawishi
- Zitto: Iundwe Tume huru ya kimahakama kulichunguza suala la Richmond
- Sakata la Richmond: Lowassa kikombe hakiepukiki
- David Kafulila live ndani ya HotMix - EATV, Amtaja Kikwete sakata la Richmond
- Sakata la Richmond: Dr. Mwakyembe amkaanga Lowassa, Kumburuza Mahakamani...
- PROPAGANDA MFU: Tushike lipi RICHMOND au ESCROW?
- Video: Lowassa na Mwakyembe, Nani anasema ukweli kuhusu Richmond?
- Upotoshaji wa makusudi juu ya obama kusifu richmond
- Lowassa agoma kujibu swali la Richmond
- Rev. Kishoka Anauliza Kuhusu Richmond
- Rais Kikwete amtaja mhusika wa Richmond
- Tundu Lissu: Richmond ni ya Rais Kikwete
- Mmiliki wa Richmond Company, Mohamed Gire hajatoa rushwa
- Dr. Mwakyembe afunguka kuhusu Richmond na dhamira yake kugombea Ubunge tena - Oktoba 23, 2015
- Sakata la Lowassa na Richmond: Jifunze kitu kupitia CHADEMA
- MCC: Vita kati ya Serikali ya Magufuli na vibaraka (Wadau wa Richmond, Dowans na Symbion)
- Tamko: Bunge latakiwa lijadili Mkataba wa Richmond, Lugumi, NSSF na home shopping center
- Mwakyembe: Kesi ya Richmond tuliifanya kwa roho safi kwa kupiga magoti kwa Mungu
- Mustakabali wa ufisadi, Richmond na usalama wa aliyekuwa Waziri Mkuu Edward Lowassa
- The RICHMOND saga is on the way
- Hukumu kesi ya wakala Richmond Aprili 21, 2017, hii ni hukumu ya pili kwa kesi moja
- Kwa mwenendo wa Mwakyembe, Richmond tuna mashaka nayo
- Mwakyembe awatega wabunge CHADEMA, awaambia wakitaka ukweli warudishe hoja ya Richmond Bungeni
- Swali kwa Mwakyembe: Ina maana alilidanganya Taifa juu ya Richmond? Ukweli upi atauleta ulio kweli?
- Kigogo Richmond aibwaga serikali kortini, ndo naelewa kwanini Mwakyembe/CCM hawaendi mahakamani
- Sakata la Richmond: Lowassa amjibu Mwakyembe, asema asitafte mtaji wa kisiasa
- KUBENEA Tuambie LOWASSA Alishajibu Hii Makala Yako Kuhusu RICHMOND?
- Said Kubenea: Mkataba Wa Richmond Ulisainiwa Na Lowassa Kikwete Akiwa Nje Ya Nchi
- Tumeamua kufukuza watumishi zaidi ya 9000;vipi kuhusu mafisadi wa KAGODA,EPA,RICHMOND,DEEPGREEN,n.k?
- LHRC: katiba mpya inahitajika, RICHMOND, Riporti ya LUGUMI na ESCROW zirudishwe tena bungeni
- TAKUKURU kwa sasa wanachunguza kashfa za RICHMOND, EPA na Rada
- Lowassa: Mpaka leo naamini ishu ilikuwa Uwaziri Mkuu siyo Richmond
- Miaka 10 ya Kashfa ya Richmond bila ya Lowassa kufikishwa mahakamani!
- Richmond ya Korosho ishapigwa, gazeti la East Africa ladai kampuni ilinunua Korosho ni hewa, Bei kushuka Kuna wakubwa wanawala wakulima
- Huyu kweli ndio Mwakyembe wa Richmond? Huyu ndio aliomba aombewe apone na leo anakataza asiulizwe Azory Gwanda?
- Naomba kuuliza; hii symbion power ndo ile Dowans/Richmond ya Lowassa?
- Richmond case study: Je, Waziri Mkuu Majaliwa atavuka kikwazo cha Lowassa kwa ma-V 8 haya?
- Tusifurahie uwekezaji wa Rostam Azizi tukasahau tulivyopigwa kupiti Kagoda, Epa na Richmond
- How PAP acquired IPTL for almost nothing and looted US$124m from the BoT
- Hayati John Pombe Magufuli alitutoa kwenye giza totoro lililoleta kashfa kubwa ya Ufisadi wa Richmond na Escrow
- Mwaka 2008,Katibu Mkuu akiwa Daktari Wilbroad Slaa,Chadema ilifufuka baada ya kutokea kashfa ya "Richmond" na kuendesha "Operation Sangara"
- Baada ya Richmond je, bandari ya Dar es Salaam itafuata?
- Hukumu ya Assad, ili RichMond Mpya iingize mtambo Kimyakimya!
- Kama bunge liliwahi kumwajibisha Waziri Mkuu kwa ufisadi wa Richmond kwanini lishindwe hawa waliotajwa na report ya CAG?
- Sakata la Richmond lingesubiri Novemba aliyejiuzulu angekuwa bado Waziri Mkuu
- Mzee Lowassa hawezi kusahau kipindi hiki cha Richmond
- Edward Lowassa umeondoka bila kufumbua fumbo la Richmond
- Mwakyembe alitumika kumuumiza Lowassa kwenye kashfa ya Richmond
- Kama kweli Waziri Bashe katoa kibali cha kuagiza Sukari kwa kampuni ya simu, hii haitakuwa na tofauti na Ufisadi wa Lowassa Richmond
- Godbless Lema na wenzake anacheza michezo ya siasa za enzi za Lowassa wa Richmond?
