Sakata la Serikali ya Tanzania na BBC: Je, kufungia Vyombo Vya Habari ndiyo suluhu ya tuhuma za Utekaji?

Sakata la Serikali ya Tanzania na BBC: Je, kufungia Vyombo Vya Habari ndiyo suluhu ya tuhuma za Utekaji?

Kijana wa Ifoza

JF-Expert Member
Joined
Oct 31, 2025
Posts
1,180
Reaction score
2,302
Ndugu Wana-JamiiForums,

Hivi karibuni, mamlaka za serikali zimejitokeza kutoa tamko kali la kulalamikia mfululizo wa makala za kiuchunguzi kupitia kipindi cha BBC Africa Eye, wakidai kuwa chombo hicho kimekiuka misingi na weledi wa uandishi wa habari.

Ukiangalia kwa umakini jinsi mambo yanavyoendeshwa, utagundua namna taasisi zetu nyeti zinavyokabiliwa na changamoto kubwa ya ukosefu wa weledi, huku zikiongozwa kwa mihemko ya kile kinachoitwa "uchawa."

Serikali inafanya makosa makubwa sana kudhani inaweza kushindana na chombo kikubwa chenye nguvu ya kimataifa, ushawishi na weledi wa kisheria kama BBC. Ukweli ni kwamba, chombo kama hiki kikitenga muda na rasilimali kuandaa makala ya kiuchunguzi, ujue tayari mifumo yetu imetoboka kila idara.

Vipindi vya namna hii havitoi habari za kubahatisha; hufanya uchunguzi wa kina uliothibitishwa, ingawa kwa uhalisia, mambo yaliyozungumzwa kwenye makala hii yanajulikana mitaani kwetu na mashahidi wamenogesha tu kile kilicho wazi.


View: https://www.youtube.com/watch?v=9V11iRcPX1A

Badala ya kuchukua hatua za kidiplomasia na kujibu hoja kwa ushahidi, serikali inakimbilia kupiga kelele na kutishia kufungia vyombo vya habari kana kwamba BBC ni TBC ya ndani inayoweza kuamriwa.

Mbinu hii inafanana kabisa na jinsi walivyoshughulikia ripoti ya CNN kuhusu mauaji ya Oktoba 29—ni mtu yuleyule na mbinu zilezile zisizo na tija. Taswira ya nchi tayari imeshachafuka vibaya, na hakuna matamko yanayoweza kufunika ukiukwaji wa haki za binadamu

Kama serikali inadhani kutumia vitisho vya kisheria kutairudisha nyuma BBC, inapaswa kujifunza kutoka kwa Rais wa Marekani, Donald Trump. Trump alifungua kesi kubwa ya madai ya dola bilioni 10 dhidi ya BBC kufuatia makala ya Panorama iliyoangazia matukio ya Januari 6, akiamini chombo hicho kingeogopa na kurudi nyuma.

Hata hivyo, badala ya kutishika, mawakili wa BBC wametumia hatua ya upatikanaji wa ushahidi (discovery process) kukaba koo upande wa Trump kwa kudai kumbukumbu zake zote za kifedha, akaunti za benki na kumbukumbu za mawasiliano ya simu ili kuthibitisha kama kweli alipata hasara.

Matokeo yake, mawakili wa Trump sasa wanakimbia mahakamani, wakikwepa kutoa siri zao za ndani, wakichelewesha kesi, na hata kujikuta wakiononywa na jaji kwa kukosa makataa (deadlines) ya mahakama.

Ikiwa mtu mwenye nguvu kama Rais wa Marekani mawakili wake wanahaha mbele ya weledi wa kisheria wa BBC, serikali yetu hapa nchini inayumba kwa kudhani kelele na vitisho vya kufungia vyombo vya habari vitaisaidia.

Makala hii ya BBC yenye jina la “Tundu Lissu: A Fight Too Far?”, imeangazia kwa kina maisha ya kisiasa ya Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA, Mheshimiwa Tundu Lissu. Imeibua upya maswali mazito kuelekea chaguzi kuu, ikiwemo matukio ya kihistoria kama vile jaribio la mauaji dhidi yake mwaka 2017 ambapo alipigwa risasi 16, kukamatwa kwake mara kwa mara, na wimbi jipya la upotezwaji wa watu nchini.


Katika uzi huu, naomba tuangalie kwa ndani nini hasa BBC wamesema, nini serikali inapinga, na kwanini mbinu hii ya serikali ya kushambulia vyombo vya habari bila kujibu hoja haitaisaidia nchi yetu.

1. Nini Hasa Kiko Kwenye Ripoti ya BBC Africa Eye?

Ripoti hiyo ya uchunguzi imeweka hadharani taswira halisi ya kile kinachoonekana kama kurudi nyuma kwa demokrasia nchini Tanzania. Mambo makuu yaliyogusiwa ni pamoja na:
  • Kutofanyika kwa Uchunguzi wa Maana Wa Tukio La 2017: Ripoti inahoji kwanini hadi leo hakuna mtu aliyekamatwa au kufunguliwa mashtaka kuhusu waliojaribu kumuua Tundu Lissu eneo la Area D, Dodoma, mita chache kutoka makazi ya viongozi wa kiserikali.
  • Hofu ya Uchaguzi na Ukandamizaji wa Upinzani: Ripoti imeonesha jinsi gani viongozi wa upinzani wanavyokabiliwa na mazingira magumu ya kufanya siasa, ikiwemo kukamatwa kwa wingi kwa wanachama kabla na wakati wa mikutano yao.
  • Kesi za Uhaini na Vitisho: Imeainisha jinsi vyombo vya dola vinavyotumia sheria za nchi kuweka mashtaka mazito dhidi ya wakosoaji ili kuwanyamazisha.

2. Serikali ya Tanzania Inapinga Nini?

Msemaji wa Serikali amedai kuwa makala hiyo ina upendeleo mkubwa na inalenga kuichafua taswira ya Tanzania kimataifa. Hoja zao zinajikita hapa:
  • Kukiukwa kwa Misingi ya Uandishi: Serikali inadai kuwa BBC haikutoa nafasi ya kutosha kwa viongozi wakuu wa serikali na Spika wa Bunge kujibu tuhuma zilizotolewa kabla ya kurusha makala hiyo.
  • Ajenda ya Siri: Wanahisi kuwa makala hiyo imelenga kuchochea chuki miongoni mwa wananchi na kuonesha kuwa nchi haina amani, jambo linaloweza kuhatarisha uwekezaji na utalii.
Hata hivyo, upande wa BBC unasisitiza kuwa walifuata taratibu zote, waliandikia mamlaka husika barua rasmi kuomba ufafanuzi, na msimamo rasmi wa serikali ulijumuishwa ndani ya makala hiyo.

3. Uhakika wa Mambo: Nini Kinaendelea kwa Raia wa Kawaida na Wanasiasa?

Tukiweka kando malumbano haya, ukweli ulio wazi ni kwamba mambo yanayozungumzwa kwenye makala yanashuhudiwa kila siku na raia hapa nchini:
  • Wimbi la Utekaji na Kupotea kwa Watu: Miezi ya hivi karibuni imekuwa ya hofu kubwa. Tumeshuhudia kesi za wanaharakati na viongozi wa kisiasa (kama vile Ali Kibao na wengine) wakichukuliwa na watu wasiojulikana, wengine wakipatikana wakiwa wamekufa na wengine kutoonekana kabisa hadi leo.
  • Kufungiwa kwa Mitandao na Vyombo vya Habari: Serikali ya sasa ina mfululizo wa uzoefu wa kuweka vikwazo vya matumizi ya mtandao wa kijamii wa X (zamani Twitter), na baadhi ya magazeti ya ndani yamekuwa yakipewa barua za maonyo. Hii imetengeneza mazingira makubwa ya "kujikagua" (Self-censorship) kwa waandishi wa habari wa ndani kwa hofu ya kufutiwa leseni.

Hitimisho: Kwanini Kuisema BBC Bila Kujibu Tuhuma Haitasaidia Kitu?

Kukimbilia kutishia au kufungia vyombo vya habari vya kimataifa kila vinapotoa ripoti za uchunguzi ni mbinu ya kizamani na isiyo na tija na inaonyesha wazi jinsi serikali inavyokosa watu wenye weledi wa kukabili hoja.

Huwezi kufunika moshi wakati moto unaendelea kuwaka ndani ya nyumba. Kama serikali inataka kujisafisha kweli and kulinda heshima ya nchi, haitakiwi kushambulia BBC; inatakiwa kufanya yafuatayo:
  1. Kutoa Majibu ya Kisheria yenye Ushahidi: Kama Lissu hakupigwa risasi na mifumo ya dola, serikali itwambie uchunguzi wa polisi umefikia wapi na nani alifanya ukatili ule?
  2. Kukomesha Utekaji na Mauaji: Serikali iwaondolee wananchi hofu kwa kuhakikisha wale wote wanaopotea wanapatikana, na kukomesha kabisa vitendo vyote vya ukiukwaji wa haki za binadamu.
  3. Kuhakikisha Uhuru wa Habari: Kufungia mitandao au kutishia mashirika ya habari hakufanyi matatizo yapotee, bali kunazidi kuthibitisha kuwa kuna jambo linalofichwa na kuanikwa zaidi mbele ya mashirika yenye weledi mkubwa wa uchunguzi.
Kuziba midomo waandishi wa habari ni sawa na daktari anayevunja kipima joto (thermometer) kwa sababu kimeonesha mgonjwa ana homa kali. Kipima joto kikivunjika, homa haitaondoka. Serikali ijibu hoja kwa hoja, na itengeneze mazingira salama kwa raia wake.

Wana-JF, nyie mna mtazamo gani kuhusu hatua hii ya serikali dhidi ya BBC? Je, vitisho hivi vya kisheria na mbinu hizi visivyo na weledi ndiyo suluhu ya kulinda taswira ya nchi yetu kuelekea chaguzi kuu?

Tujadili
 
Ndugu Wana-JamiiForums,

Hivi karibuni, mamlaka za serikali zimejitokeza kutoa tamko kali la kulalamikia mfululizo wa makala za kiuchunguzi kupitia kipindi cha BBC Africa Eye, wakidai kuwa chombo hicho kimekiuka misingi na weledi wa uandishi wa habari.

Ukiangalia kwa umakini jinsi mambo yanavyoendeshwa, utagundua namna taasisi zetu nyeti zinavyokabiliwa na changamoto kubwa ya ukosefu wa weledi, huku zikiongozwa kwa mihemko ya kile kinachoitwa "uchawa."

Serikali inafanya makosa makubwa sana kudhani inaweza kushindana na chombo kikubwa chenye nguvu ya kimataifa, ushawishi na weledi wa kisheria kama BBC. Ukweli ni kwamba, chombo kama hiki kikitenga muda na rasilimali kuandaa makala ya kiuchunguzi, ujue tayari mifumo yetu imetoboka kila idara.

Vipindi vya namna hii havitoi habari za kubahatisha; hufanya uchunguzi wa kina uliothibitishwa, ingawa kwa uhalisia, mambo yaliyozungumzwa kwenye makala hii yanajulikana mitaani kwetu na mashahidi wamenogesha tu kile kilicho wazi.


View: https://www.youtube.com/watch?v=9V11iRcPX1A

Badala ya kuchukua hatua za kidiplomasia na kujibu hoja kwa ushahidi, serikali inakimbilia kupiga kelele na kutishia kufungia vyombo vya habari kana kwamba BBC ni TBC ya ndani inayoweza kuamriwa.

Mbinu hii inafanana kabisa na jinsi walivyoshughulikia ripoti ya CNN kuhusu mauaji ya Oktoba 29—ni mtu yuleyule na mbinu zilezile zisizo na tija. Taswira ya nchi tayari imeshachafuka vibaya, na hakuna matamko yanayoweza kufunika ukiukwaji wa haki za binadamu

Kama serikali inadhani kutumia vitisho vya kisheria kutairudisha nyuma BBC, inapaswa kujifunza kutoka kwa Rais wa Marekani, Donald Trump. Trump alifungua kesi kubwa ya madai ya dola bilioni 10 dhidi ya BBC kufuatia makala ya Panorama iliyoangazia matukio ya Januari 6, akiamini chombo hicho kingeogopa na kurudi nyuma.

Hata hivyo, badala ya kutishika, mawakili wa BBC wametumia hatua ya upatikanaji wa ushahidi (discovery process) kukaba koo upande wa Trump kwa kudai kumbukumbu zake zote za kifedha, akaunti za benki na kumbukumbu za mawasiliano ya simu ili kuthibitisha kama kweli alipata hasara.

Matokeo yake, mawakili wa Trump sasa wanakimbia mahakamani, wakikwepa kutoa siri zao za ndani, wakichelewesha kesi, na hata kujikuta wakiononywa na jaji kwa kukosa makataa (deadlines) ya mahakama.

Ikiwa mtu mwenye nguvu kama Rais wa Marekani mawakili wake wanahaha mbele ya weledi wa kisheria wa BBC, serikali yetu hapa nchini inayumba kwa kudhani kelele na vitisho vya kufungia vyombo vya habari vitaisaidia.

Makala hii ya BBC yenye jina la “Tundu Lissu: A Fight Too Far?”, imeangazia kwa kina maisha ya kisiasa ya Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA, Mheshimiwa Tundu Lissu. Imeibua upya maswali mazito kuelekea chaguzi kuu, ikiwemo matukio ya kihistoria kama vile jaribio la mauaji dhidi yake mwaka 2017 ambapo alipigwa risasi 16, kukamatwa kwake mara kwa mara, na wimbi jipya la upotezwaji wa watu nchini.


Katika uzi huu, naomba tuangalie kwa ndani nini hasa BBC wamesema, nini serikali inapinga, na kwanini mbinu hii ya serikali ya kushambulia vyombo vya habari bila kujibu hoja haitaisaidia nchi yetu.

1. Nini Hasa Kiko Kwenye Ripoti ya BBC Africa Eye?

Ripoti hiyo ya uchunguzi imeweka hadharani taswira halisi ya kile kinachoonekana kama kurudi nyuma kwa demokrasia nchini Tanzania. Mambo makuu yaliyogusiwa ni pamoja na:
  • Kutofanyika kwa Uchunguzi wa Maana Wa Tukio La 2017: Ripoti inahoji kwanini hadi leo hakuna mtu aliyekamatwa au kufunguliwa mashtaka kuhusu waliojaribu kumuua Tundu Lissu eneo la Area D, Dodoma, mita chache kutoka makazi ya viongozi wa kiserikali.
  • Hofu ya Uchaguzi na Ukandamizaji wa Upinzani: Ripoti imeonesha jinsi gani viongozi wa upinzani wanavyokabiliwa na mazingira magumu ya kufanya siasa, ikiwemo kukamatwa kwa wingi kwa wanachama kabla na wakati wa mikutano yao.
  • Kesi za Uhaini na Vitisho: Imeainisha jinsi vyombo vya dola vinavyotumia sheria za nchi kuweka mashtaka mazito dhidi ya wakosoaji ili kuwanyamazisha.

2. Serikali ya Tanzania Inapinga Nini?

Msemaji wa Serikali amedai kuwa makala hiyo ina upendeleo mkubwa na inalenga kuichafua taswira ya Tanzania kimataifa. Hoja zao zinajikita hapa:
  • Kukiukwa kwa Misingi ya Uandishi: Serikali inadai kuwa BBC haikutoa nafasi ya kutosha kwa viongozi wakuu wa serikali na Spika wa Bunge kujibu tuhuma zilizotolewa kabla ya kurusha makala hiyo.
  • Ajenda ya Siri: Wanahisi kuwa makala hiyo imelenga kuchochea chuki miongoni mwa wananchi na kuonesha kuwa nchi haina amani, jambo linaloweza kuhatarisha uwekezaji na utalii.
Hata hivyo, upande wa BBC unasisitiza kuwa walifuata taratibu zote, waliandikia mamlaka husika barua rasmi kuomba ufafanuzi, na msimamo rasmi wa serikali ulijumuishwa ndani ya makala hiyo.

3. Uhakika wa Mambo: Nini Kinaendelea kwa Raia wa Kawaida na Wanasiasa?

Tukiweka kando malumbano haya, ukweli ulio wazi ni kwamba mambo yanayozungumzwa kwenye makala yanashuhudiwa kila siku na raia hapa nchini:
  • Wimbi la Utekaji na Kupotea kwa Watu: Miezi ya hivi karibuni imekuwa ya hofu kubwa. Tumeshuhudia kesi za wanaharakati na viongozi wa kisiasa (kama vile Ali Kibao na wengine) wakichukuliwa na watu wasiojulikana, wengine wakipatikana wakiwa wamekufa na wengine kutoonekana kabisa hadi leo.
  • Kufungiwa kwa Mitandao na Vyombo vya Habari: Serikali ya sasa ina mfululizo wa uzoefu wa kuweka vikwazo vya matumizi ya mtandao wa kijamii wa X (zamani Twitter), na baadhi ya magazeti ya ndani yamekuwa yakipewa barua za maonyo. Hii imetengeneza mazingira makubwa ya "kujikagua" (Self-censorship) kwa waandishi wa habari wa ndani kwa hofu ya kufutiwa leseni.

Hitimisho: Kwanini Kuisema BBC Bila Kujibu Tuhuma Haitasaidia Kitu?

Kukimbilia kutishia au kufungia vyombo vya habari vya kimataifa kila vinapotoa ripoti za uchunguzi ni mbinu ya kizamani na isiyo na tija na inaonyesha wazi jinsi serikali inavyokosa watu wenye weledi wa kukabili hoja.

Huwezi kufunika moshi wakati moto unaendelea kuwaka ndani ya nyumba. Kama serikali inataka kujisafisha kweli and kulinda heshima ya nchi, haitakiwi kushambulia BBC; inatakiwa kufanya yafuatayo:
  1. Kutoa Majibu ya Kisheria yenye Ushahidi: Kama Lissu hakupigwa risasi na mifumo ya dola, serikali itwambie uchunguzi wa polisi umefikia wapi na nani alifanya ukatili ule?
  2. Kukomesha Utekaji na Mauaji: Serikali iwaondolee wananchi hofu kwa kuhakikisha wale wote wanaopotea wanapatikana, na kukomesha kabisa vitendo vyote vya ukiukwaji wa haki za binadamu.
  3. Kuhakikisha Uhuru wa Habari: Kufungia mitandao au kutishia mashirika ya habari hakufanyi matatizo yapotee, bali kunazidi kuthibitisha kuwa kuna jambo linalofichwa na kuanikwa zaidi mbele ya mashirika yenye weledi mkubwa wa uchunguzi.
Kuziba midomo waandishi wa habari ni sawa na daktari anayevunja kipima joto (thermometer) kwa sababu kimeonesha mgonjwa ana homa kali. Kipima joto kikivunjika, homa haitaondoka. Serikali ijibu hoja kwa hoja, na itengeneze mazingira salama kwa raia wake.

Wana-JF, nyie mna mtazamo gani kuhusu hatua hii ya serikali dhidi ya BBC? Je, vitisho hivi vya kisheria na mbinu hizi visivyo na weledi ndiyo suluhu ya kulinda taswira ya nchi yetu kuelekea chaguzi kuu?

Tujadili

Kwa uwelewa wangu Kama serikali ilipewa fursa na BBC,wakapinga chenga,ni sahihi BBC kurusha mambo ya upande mmoja!Hata mahakamani Kama upande mmoja hutokei,Kesi huamuliwa Kwa kuzingatia ushahidi wa upande mmoja.
 
Kwa uwelewa wangu Kama serikali ilipewa fursa na BBC,wakapinga chenga,ni sahihi BBC kurusha mambo ya upande mmoja!Hata mahakamani Kama upande mmoja hutokei,Kesi huamuliwa Kwa kuzingatia ushahidi wa upande mmoja.
Uko sahihi kabisa mdau. Kwenye uandishi wa habari na kisheria, kinachotakiwa ni kutoa fursa ya kujieleza (right of reply). Vyombo kama BBC hutoa nafasi hiyo rasmi ili kujilinda kisheria. Serikali inajidanganya kusema itachukua hatua za kisheria hapo baadae ili kuonekana ipo sawa, kwani itabidi iambie mahakama kuwa BBC haikuwapa nafasi. Hapo ndipo uongo na ukweli utakapojulikana kupitia mchakato wa kisheria unaoitwa 'discovery', ambapo BBC wataswasilisha barua za kuomba nafasi na pia wataitaka Serikali ya Tanzania kuwasilisha mahakamani mawasiliano yote ya ndani ya idara zao (internal communications) ili ukweli ujulikane kama walipiga chenga kwa makusudi. Ndio maana mataifa na taasisi nyingi huogopa sana kwenda vitani na shirika kama BBC lenye mawakili wabobezi, bajeti kubwa, na rasilimali za kutosha za kupambana mahakamani. Kama yule mzungu wa Afrika ya Kusini tu alitutoa makamasi hadi tukawa tunajificha na ndege zetu zisikamatwe, itakuwa BBC?
 
Ndugu Wana-JamiiForums,

Hivi karibuni, mamlaka za serikali zimejitokeza kutoa tamko kali la kulalamikia mfululizo wa makala za kiuchunguzi kupitia kipindi cha BBC Africa Eye, wakidai kuwa chombo hicho kimekiuka misingi na weledi wa uandishi wa habari.

Ukiangalia kwa umakini jinsi mambo yanavyoendeshwa, utagundua namna taasisi zetu nyeti zinavyokabiliwa na changamoto kubwa ya ukosefu wa weledi, huku zikiongozwa kwa mihemko ya kile kinachoitwa "uchawa."

Serikali inafanya makosa makubwa sana kudhani inaweza kushindana na chombo kikubwa chenye nguvu ya kimataifa, ushawishi na weledi wa kisheria kama BBC. Ukweli ni kwamba, chombo kama hiki kikitenga muda na rasilimali kuandaa makala ya kiuchunguzi, ujue tayari mifumo yetu imetoboka kila idara.

Vipindi vya namna hii havitoi habari za kubahatisha; hufanya uchunguzi wa kina uliothibitishwa, ingawa kwa uhalisia, mambo yaliyozungumzwa kwenye makala hii yanajulikana mitaani kwetu na mashahidi wamenogesha tu kile kilicho wazi.


View: https://www.youtube.com/watch?v=9V11iRcPX1A

Badala ya kuchukua hatua za kidiplomasia na kujibu hoja kwa ushahidi, serikali inakimbilia kupiga kelele na kutishia kufungia vyombo vya habari kana kwamba BBC ni TBC ya ndani inayoweza kuamriwa.

Mbinu hii inafanana kabisa na jinsi walivyoshughulikia ripoti ya CNN kuhusu mauaji ya Oktoba 29—ni mtu yuleyule na mbinu zilezile zisizo na tija. Taswira ya nchi tayari imeshachafuka vibaya, na hakuna matamko yanayoweza kufunika ukiukwaji wa haki za binadamu

Kama serikali inadhani kutumia vitisho vya kisheria kutairudisha nyuma BBC, inapaswa kujifunza kutoka kwa Rais wa Marekani, Donald Trump. Trump alifungua kesi kubwa ya madai ya dola bilioni 10 dhidi ya BBC kufuatia makala ya Panorama iliyoangazia matukio ya Januari 6, akiamini chombo hicho kingeogopa na kurudi nyuma.

Hata hivyo, badala ya kutishika, mawakili wa BBC wametumia hatua ya upatikanaji wa ushahidi (discovery process) kukaba koo upande wa Trump kwa kudai kumbukumbu zake zote za kifedha, akaunti za benki na kumbukumbu za mawasiliano ya simu ili kuthibitisha kama kweli alipata hasara.

Matokeo yake, mawakili wa Trump sasa wanakimbia mahakamani, wakikwepa kutoa siri zao za ndani, wakichelewesha kesi, na hata kujikuta wakiononywa na jaji kwa kukosa makataa (deadlines) ya mahakama.

Ikiwa mtu mwenye nguvu kama Rais wa Marekani mawakili wake wanahaha mbele ya weledi wa kisheria wa BBC, serikali yetu hapa nchini inayumba kwa kudhani kelele na vitisho vya kufungia vyombo vya habari vitaisaidia.

Makala hii ya BBC yenye jina la “Tundu Lissu: A Fight Too Far?”, imeangazia kwa kina maisha ya kisiasa ya Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA, Mheshimiwa Tundu Lissu. Imeibua upya maswali mazito kuelekea chaguzi kuu, ikiwemo matukio ya kihistoria kama vile jaribio la mauaji dhidi yake mwaka 2017 ambapo alipigwa risasi 16, kukamatwa kwake mara kwa mara, na wimbi jipya la upotezwaji wa watu nchini.


Katika uzi huu, naomba tuangalie kwa ndani nini hasa BBC wamesema, nini serikali inapinga, na kwanini mbinu hii ya serikali ya kushambulia vyombo vya habari bila kujibu hoja haitaisaidia nchi yetu.

1. Nini Hasa Kiko Kwenye Ripoti ya BBC Africa Eye?

Ripoti hiyo ya uchunguzi imeweka hadharani taswira halisi ya kile kinachoonekana kama kurudi nyuma kwa demokrasia nchini Tanzania. Mambo makuu yaliyogusiwa ni pamoja na:
  • Kutofanyika kwa Uchunguzi wa Maana Wa Tukio La 2017: Ripoti inahoji kwanini hadi leo hakuna mtu aliyekamatwa au kufunguliwa mashtaka kuhusu waliojaribu kumuua Tundu Lissu eneo la Area D, Dodoma, mita chache kutoka makazi ya viongozi wa kiserikali.
  • Hofu ya Uchaguzi na Ukandamizaji wa Upinzani: Ripoti imeonesha jinsi gani viongozi wa upinzani wanavyokabiliwa na mazingira magumu ya kufanya siasa, ikiwemo kukamatwa kwa wingi kwa wanachama kabla na wakati wa mikutano yao.
  • Kesi za Uhaini na Vitisho: Imeainisha jinsi vyombo vya dola vinavyotumia sheria za nchi kuweka mashtaka mazito dhidi ya wakosoaji ili kuwanyamazisha.

2. Serikali ya Tanzania Inapinga Nini?

Msemaji wa Serikali amedai kuwa makala hiyo ina upendeleo mkubwa na inalenga kuichafua taswira ya Tanzania kimataifa. Hoja zao zinajikita hapa:
  • Kukiukwa kwa Misingi ya Uandishi: Serikali inadai kuwa BBC haikutoa nafasi ya kutosha kwa viongozi wakuu wa serikali na Spika wa Bunge kujibu tuhuma zilizotolewa kabla ya kurusha makala hiyo.
  • Ajenda ya Siri: Wanahisi kuwa makala hiyo imelenga kuchochea chuki miongoni mwa wananchi na kuonesha kuwa nchi haina amani, jambo linaloweza kuhatarisha uwekezaji na utalii.
Hata hivyo, upande wa BBC unasisitiza kuwa walifuata taratibu zote, waliandikia mamlaka husika barua rasmi kuomba ufafanuzi, na msimamo rasmi wa serikali ulijumuishwa ndani ya makala hiyo.

3. Uhakika wa Mambo: Nini Kinaendelea kwa Raia wa Kawaida na Wanasiasa?

Tukiweka kando malumbano haya, ukweli ulio wazi ni kwamba mambo yanayozungumzwa kwenye makala yanashuhudiwa kila siku na raia hapa nchini:
  • Wimbi la Utekaji na Kupotea kwa Watu: Miezi ya hivi karibuni imekuwa ya hofu kubwa. Tumeshuhudia kesi za wanaharakati na viongozi wa kisiasa (kama vile Ali Kibao na wengine) wakichukuliwa na watu wasiojulikana, wengine wakipatikana wakiwa wamekufa na wengine kutoonekana kabisa hadi leo.
  • Kufungiwa kwa Mitandao na Vyombo vya Habari: Serikali ya sasa ina mfululizo wa uzoefu wa kuweka vikwazo vya matumizi ya mtandao wa kijamii wa X (zamani Twitter), na baadhi ya magazeti ya ndani yamekuwa yakipewa barua za maonyo. Hii imetengeneza mazingira makubwa ya "kujikagua" (Self-censorship) kwa waandishi wa habari wa ndani kwa hofu ya kufutiwa leseni.

Hitimisho: Kwanini Kuisema BBC Bila Kujibu Tuhuma Haitasaidia Kitu?

Kukimbilia kutishia au kufungia vyombo vya habari vya kimataifa kila vinapotoa ripoti za uchunguzi ni mbinu ya kizamani na isiyo na tija na inaonyesha wazi jinsi serikali inavyokosa watu wenye weledi wa kukabili hoja.

Huwezi kufunika moshi wakati moto unaendelea kuwaka ndani ya nyumba. Kama serikali inataka kujisafisha kweli and kulinda heshima ya nchi, haitakiwi kushambulia BBC; inatakiwa kufanya yafuatayo:
  1. Kutoa Majibu ya Kisheria yenye Ushahidi: Kama Lissu hakupigwa risasi na mifumo ya dola, serikali itwambie uchunguzi wa polisi umefikia wapi na nani alifanya ukatili ule?
  2. Kukomesha Utekaji na Mauaji: Serikali iwaondolee wananchi hofu kwa kuhakikisha wale wote wanaopotea wanapatikana, na kukomesha kabisa vitendo vyote vya ukiukwaji wa haki za binadamu.
  3. Kuhakikisha Uhuru wa Habari: Kufungia mitandao au kutishia mashirika ya habari hakufanyi matatizo yapotee, bali kunazidi kuthibitisha kuwa kuna jambo linalofichwa na kuanikwa zaidi mbele ya mashirika yenye weledi mkubwa wa uchunguzi.
Kuziba midomo waandishi wa habari ni sawa na daktari anayevunja kipima joto (thermometer) kwa sababu kimeonesha mgonjwa ana homa kali. Kipima joto kikivunjika, homa haitaondoka. Serikali ijibu hoja kwa hoja, na itengeneze mazingira salama kwa raia wake.

Wana-JF, nyie mna mtazamo gani kuhusu hatua hii ya serikali dhidi ya BBC? Je, vitisho hivi vya kisheria na mbinu hizi visivyo na weledi ndiyo suluhu ya kulinda taswira ya nchi yetu kuelekea chaguzi kuu?

Tujadili

Chama Cha Mazezeta
 
Uko sahihi kabisa mdau. Kwenye uandishi wa habari na kisheria, kinachotakiwa ni kutoa fursa ya kujieleza (right of reply). Vyombo kama BBC hutoa nafasi hiyo rasmi ili kujilinda kisheria. Serikali inajidanganya kusema itachukua hatua za kisheria hapo baadae ili kuonekana ipo sawa, kwani itabidi iambie mahakama kuwa BBC haikuwapa nafasi. Hapo ndipo uongo na ukweli utakapojulikana kupitia mchakato wa kisheria unaoitwa 'discovery', ambapo BBC wataswasilisha barua za kuomba nafasi na pia wataitaka Serikali ya Tanzania kuwasilisha mahakamani mawasiliano yote ya ndani ya idara zao (internal communications) ili ukweli ujulikane kama walipiga chenga kwa makusudi. Ndio maana mataifa na taasisi nyingi huogopa sana kwenda vitani na shirika kama BBC lenye mawakili wabobezi, bajeti kubwa, na rasilimali za kutosha za kupambana mahakamani. Kama yule mzungu wa Afrika ya Kusini tu alitutoa makamasi hadi tukawa tunajificha na ndege zetu zisikamatwe, itakuwa BBC?
Nashukuru mkuu, Ahsante Sana!
 
Back
Top Bottom