Moaz
Member
- Apr 6, 2018
- 88
- 127
Serikali nyingi za Afrika, ikiwemo Tanzania, zimekuwa vibaraka wa mataifa ya nje, hali ambayo inachangia kung’ang’ania madaraka, chaguzi zisizo huru, na ulinzi wa kimataifa kwa tawala za kidikteta. Hii ni sehemu ya mfumo mkubwa wa kisiasa na kiuchumi unaodumaza bara la Afrika, unaoendeshwa na mataifa yenye nguvu kwa maslahi yao.
Jinsi Serikali za Afrika Zinavyogeuzwa Vibaraka
1. Mikopo na Misaada ya Masharti
Mataifa ya nje, hasa nchi za Magharibi na China, hutumia mikopo na misaada kama chambo cha kuzifanya serikali za Afrika kuwa tegemezi. Serikali hizi hupewa fedha kwa masharti ambayo:
Yanawafanya waendeshe sera zinazowafaidisha wakopeshaji.
Yanadumaza uwezo wa nchi hizo kujitegemea kiuchumi.
Yanalazimisha utekelezaji wa sera zinazowanufaisha mataifa hayo badala ya wananchi wa Afrika.
2. Ulinzi kwa Viongozi Wanaowatii
Mataifa yenye nguvu hutoa ulinzi wa kidiplomasia kwa tawala kandamizi.
Viongozi wa Afrika wanaowatii hawaguswi na jumuiya za kimataifa hata wakifanya madhambi ya kisiasa, kama udikteta na kukandamiza haki za binadamu.
Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC) inawachukulia hatua viongozi wasio na uhusiano wa karibu na mataifa makubwa, lakini wale wanaosaidia maslahi yao wanalindwa. Mfano mzuri ni jinsi viongozi fulani wa Afrika wanavyoendelea kuwa madarakani kwa miongo mingi bila kushitakiwa, huku wengine wakisukumwa nje kwa sababu hawakufuata maagizo ya wakubwa.
3. Mapinduzi ya Kisiasa Yanayosimamiwa na Mataifa ya Nje
Mataifa makubwa hutumia mbinu za kijeshi, vibaraka wa ndani, au hata viongozi wa upinzani wanaowahonga ili kupindua serikali zinazopinga udhibiti wao.
Mifano ni mapinduzi yaliyotokea katika nchi kama Libya, DRC, na Burkina Faso, ambapo mataifa ya nje yalihusika moja kwa moja au kwa njia zisizo za moja kwa moja.
Mataifa ya Magharibi yana rekodi ndefu ya kufadhili na kupindua viongozi wa Afrika waliopinga maslahi yao, huku wakiwalinda wale wanaowatii.
4. Ulinzi wa Uchaguzi Bandia
Chaguzi nyingi za Afrika si za kidemokrasia, lakini jumuiya za kimataifa huzitambua kwa sababu zinawahakikishia viongozi wa mataifa hayo kubaki madarakani.
Uchaguzi ukiwa na dosari, jumuiya ya kimataifa hutuma waangalizi wa uchaguzi, ambao wengi wao ni sehemu ya mpango wa kuhalalisha udanganyifu wa kisiasa.
Mataifa haya hufadhili wagombea wanaowapenda kupitia misaada ya kifedha au vyombo vya habari vya kimataifa.
Kwa Nini Serikali za Afrika Zinang’ang’ania Madaraka?
1. Kulinda Maslahi ya Mataifa ya Nje
Viongozi wengi wa Afrika wapo madarakani kwa msaada wa mataifa ya nje, hivyo wanakosa uhuru wa kufanya maamuzi yanayowafaidisha wananchi wao.
Wanajua kwamba wakipoteza madaraka, watazamwa kama vikwazo kwa maslahi ya wakubwa na wataondolewa haraka.
2. Kujilinda Dhidi ya Uchunguzi wa Ufisadi na Uhalifu
Wengi wameiba mali ya taifa na kuhusika katika ufisadi mkubwa, hivyo wanahofia kufikishwa mahakamani iwapo wataachia madaraka.
Wanatumia kila njia, kama kubadili katiba au kutumia vyombo vya dola, ili kuendelea kutawala.
3. Kuendelea Kutumikia Wanaowadhibiti
Kwa sababu walisaidiwa na mataifa ya nje kupata madaraka, wanaendelea kuwatumikia kwa kuhakikisha mali za nchi zinanufaisha mabwana zao badala ya wananchi.
Wanahakikisha wawekezaji wa kigeni wanapewa mikataba ya kilaghai, huku mali za nchi zikishikiliwa na wageni.
Suluhisho: Afrika Inawezaje Kujinasua?
1. Kuwa na Viongozi Wenye Uzalendo na Maono
Afrika inahitaji viongozi wanaopenda nchi zao kuliko maslahi binafsi au maagizo kutoka nje.
Lazima wananchi waelimishwe ili wasichague viongozi wa kifisadi au vibaraka wa nje.
2. Kuondoa Utegemezi wa Kiuchumi
Afrika lazima ipunguze utegemezi wa misaada na mikopo ya kigeni.
Kuwekeza katika viwanda na kilimo ili kuwa na uchumi imara na usioyumba.
Kuweka sheria kali za kulinda rasilimali za taifa dhidi ya uporaji wa kimataifa.
3. Kuimarisha Mfumo wa Haki na Demokrasia ya Kweli
Kujenga mahakama huru zisizotawaliwa na wanasiasa.
Kuweka mifumo ya uchaguzi inayozuia udanganyifu.
Kuimarisha uhuru wa vyombo vya habari ili kuwashinikiza viongozi kuwajibika.
4. Ushirikiano wa Nchi za Afrika
Mataifa ya Afrika yanapaswa kushirikiana kuondoa udhibiti wa mataifa ya nje.
Umoja wa Afrika (AU) unatakiwa kuwa chombo madhubuti cha kulinda maslahi ya Afrika badala ya kutumiwa na mataifa makubwa.
Hitimisho
Afrika, ikiwemo Tanzania, inakabiliwa na changamoto ya kuwa mateka wa mataifa ya nje, ambapo serikali nyingi zinatumika kama vibaraka wa kulinda maslahi ya kigeni badala ya kuwahudumia wananchi wao. Hii ndiyo sababu kubwa ya kung’ang’ania madaraka, chaguzi za udanganyifu, na kuendelea kwa ufisadi mkubwa wa kitaasisi.
Suluhisho ni kuamsha fikra za Waafrika wote ili kutambua njama hii na kudai mabadiliko ya kweli. Bila hivyo, mataifa makubwa yataendelea kutawala Afrika kupitia vibaraka wao, na maendeleo yataendelea kuwa ndoto.
Jinsi Serikali za Afrika Zinavyogeuzwa Vibaraka
1. Mikopo na Misaada ya Masharti
Mataifa ya nje, hasa nchi za Magharibi na China, hutumia mikopo na misaada kama chambo cha kuzifanya serikali za Afrika kuwa tegemezi. Serikali hizi hupewa fedha kwa masharti ambayo:
Yanawafanya waendeshe sera zinazowafaidisha wakopeshaji.
Yanadumaza uwezo wa nchi hizo kujitegemea kiuchumi.
Yanalazimisha utekelezaji wa sera zinazowanufaisha mataifa hayo badala ya wananchi wa Afrika.
2. Ulinzi kwa Viongozi Wanaowatii
Mataifa yenye nguvu hutoa ulinzi wa kidiplomasia kwa tawala kandamizi.
Viongozi wa Afrika wanaowatii hawaguswi na jumuiya za kimataifa hata wakifanya madhambi ya kisiasa, kama udikteta na kukandamiza haki za binadamu.
Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC) inawachukulia hatua viongozi wasio na uhusiano wa karibu na mataifa makubwa, lakini wale wanaosaidia maslahi yao wanalindwa. Mfano mzuri ni jinsi viongozi fulani wa Afrika wanavyoendelea kuwa madarakani kwa miongo mingi bila kushitakiwa, huku wengine wakisukumwa nje kwa sababu hawakufuata maagizo ya wakubwa.
3. Mapinduzi ya Kisiasa Yanayosimamiwa na Mataifa ya Nje
Mataifa makubwa hutumia mbinu za kijeshi, vibaraka wa ndani, au hata viongozi wa upinzani wanaowahonga ili kupindua serikali zinazopinga udhibiti wao.
Mifano ni mapinduzi yaliyotokea katika nchi kama Libya, DRC, na Burkina Faso, ambapo mataifa ya nje yalihusika moja kwa moja au kwa njia zisizo za moja kwa moja.
Mataifa ya Magharibi yana rekodi ndefu ya kufadhili na kupindua viongozi wa Afrika waliopinga maslahi yao, huku wakiwalinda wale wanaowatii.
4. Ulinzi wa Uchaguzi Bandia
Chaguzi nyingi za Afrika si za kidemokrasia, lakini jumuiya za kimataifa huzitambua kwa sababu zinawahakikishia viongozi wa mataifa hayo kubaki madarakani.
Uchaguzi ukiwa na dosari, jumuiya ya kimataifa hutuma waangalizi wa uchaguzi, ambao wengi wao ni sehemu ya mpango wa kuhalalisha udanganyifu wa kisiasa.
Mataifa haya hufadhili wagombea wanaowapenda kupitia misaada ya kifedha au vyombo vya habari vya kimataifa.
Kwa Nini Serikali za Afrika Zinang’ang’ania Madaraka?
1. Kulinda Maslahi ya Mataifa ya Nje
Viongozi wengi wa Afrika wapo madarakani kwa msaada wa mataifa ya nje, hivyo wanakosa uhuru wa kufanya maamuzi yanayowafaidisha wananchi wao.
Wanajua kwamba wakipoteza madaraka, watazamwa kama vikwazo kwa maslahi ya wakubwa na wataondolewa haraka.
2. Kujilinda Dhidi ya Uchunguzi wa Ufisadi na Uhalifu
Wengi wameiba mali ya taifa na kuhusika katika ufisadi mkubwa, hivyo wanahofia kufikishwa mahakamani iwapo wataachia madaraka.
Wanatumia kila njia, kama kubadili katiba au kutumia vyombo vya dola, ili kuendelea kutawala.
3. Kuendelea Kutumikia Wanaowadhibiti
Kwa sababu walisaidiwa na mataifa ya nje kupata madaraka, wanaendelea kuwatumikia kwa kuhakikisha mali za nchi zinanufaisha mabwana zao badala ya wananchi.
Wanahakikisha wawekezaji wa kigeni wanapewa mikataba ya kilaghai, huku mali za nchi zikishikiliwa na wageni.
Suluhisho: Afrika Inawezaje Kujinasua?
1. Kuwa na Viongozi Wenye Uzalendo na Maono
Afrika inahitaji viongozi wanaopenda nchi zao kuliko maslahi binafsi au maagizo kutoka nje.
Lazima wananchi waelimishwe ili wasichague viongozi wa kifisadi au vibaraka wa nje.
2. Kuondoa Utegemezi wa Kiuchumi
Afrika lazima ipunguze utegemezi wa misaada na mikopo ya kigeni.
Kuwekeza katika viwanda na kilimo ili kuwa na uchumi imara na usioyumba.
Kuweka sheria kali za kulinda rasilimali za taifa dhidi ya uporaji wa kimataifa.
3. Kuimarisha Mfumo wa Haki na Demokrasia ya Kweli
Kujenga mahakama huru zisizotawaliwa na wanasiasa.
Kuweka mifumo ya uchaguzi inayozuia udanganyifu.
Kuimarisha uhuru wa vyombo vya habari ili kuwashinikiza viongozi kuwajibika.
4. Ushirikiano wa Nchi za Afrika
Mataifa ya Afrika yanapaswa kushirikiana kuondoa udhibiti wa mataifa ya nje.
Umoja wa Afrika (AU) unatakiwa kuwa chombo madhubuti cha kulinda maslahi ya Afrika badala ya kutumiwa na mataifa makubwa.
Hitimisho
Afrika, ikiwemo Tanzania, inakabiliwa na changamoto ya kuwa mateka wa mataifa ya nje, ambapo serikali nyingi zinatumika kama vibaraka wa kulinda maslahi ya kigeni badala ya kuwahudumia wananchi wao. Hii ndiyo sababu kubwa ya kung’ang’ania madaraka, chaguzi za udanganyifu, na kuendelea kwa ufisadi mkubwa wa kitaasisi.
Suluhisho ni kuamsha fikra za Waafrika wote ili kutambua njama hii na kudai mabadiliko ya kweli. Bila hivyo, mataifa makubwa yataendelea kutawala Afrika kupitia vibaraka wao, na maendeleo yataendelea kuwa ndoto.