Serikali ya Kenya imeanzisha mchakato wa kuchukua ardhi zinazomilikiwa na watu binafsi katika kaunti mbalimbali nchini kwa ajili ya miradi ya kijeshi, ujenzi wa barabara, madaraja, usambazaji wa maji na miundombinu mingine ya umma.
Katika matangazo yaliyochapishwa kwenye Gazeti Rasmi la Serikali mwishoni mwa Oktoba 2026, Tume ya Kitaifa ya Ardhi (NLC) ilieleza kuwa mchakato huo utafanyika kwa mujibu wa Sheria ya Ardhi, inayoruhusu serikali kuchukua ardhi ya kibinafsi kwa matumizi ya umma kwa kufuata taratibu za kisheria na kutoa fidia inayostahili.
Miongoni mwa miradi iliyotangazwa ni ujenzi wa kambi mpya ya kijeshi ya ndege katika Kaunti ya Wajir, ambapo NLC inalenga kuchukua ardhi yenye ukubwa wa hekta 0.8401 inayomilikiwa na Elyas Sheikh Abdinoor.
Ardhi hiyo, inayotambulika kwa nambari Wajir Township Block 2/1424, imeorodheshwa kwa ajili ya mradi wa Wajir Air Base chini ya Wizara ya Ulinzi.
Kwa mujibu wa NLC, hatua hiyo inalenga kupanua miundombinu ya kijeshi nchini, huku Kenya ikiwa tayari na vituo vikuu vya ndege za kijeshi vya Moi Air Base jijini Nairobi na Laikipia Air Base mjini Nanyuki.
Katika Kaunti ya Lamu, NLC pia imeanzisha hatua za kupata ardhi kwa ajili ya mradi wa LAPSSET, unaolenga kuimarisha usafirishaji na biashara kupitia bandari, barabara na miundombinu ya kikanda.
Ardhi mbili zenye ukubwa wa jumla ya hekta 303.55, zinazomilikiwa na kampuni ya Amine Limited, zimeorodheshwa katika mchakato huo. Kikao cha kusikiliza madai ya fidia kimepangwa kufanyika Novemba 18 katika ofisi ya Chifu wa Mokowe.
Miradi mingine inahusisha ujenzi wa Daraja la Maghor katika Kaunti ya Narok, Daraja la Mugeni linalounganisha maeneo ya Kisii na Bomet, pamoja na ununuzi wa ardhi ya ekari tano karibu na kambi ya kijeshi ya Kenyatta Barracks katika Kaunti ya Nakuru.
Serikali pia inalenga kupata ardhi katika Kaunti ya Murang'a kwa ajili ya mradi wa kuboresha usambazaji wa maji na mifumo ya majitaka.
NLC imewataka wamiliki wa ardhi wanaoathirika kuwasilisha nyaraka za umiliki, vitambulisho, nambari za KRA PIN na maelezo ya akaunti za benki ili kusaidia katika tathmini ya madai ya fidia.
Hata hivyo, matangazo hayo hayamaanishi kuwa ardhi zote zilizoorodheshwa tayari zimechukuliwa na serikali. Mchakato wa kisheria bado unajumuisha ukaguzi wa mipango, kusikiliza madai ya wamiliki na kuamua fidia inayostahili.
Kwa familia na wafanyabiashara wanaomiliki ardhi katika maeneo hayo, suala muhimu sasa ni kuhakikisha haki zao zinalindwa na kwamba miradi ya maendeleo haitekelezwi bila kufuata sheria
Je, ni hatua gani zitahakikisha wamiliki wanalipwa fidia ya haki?
Katika matangazo yaliyochapishwa kwenye Gazeti Rasmi la Serikali mwishoni mwa Oktoba 2026, Tume ya Kitaifa ya Ardhi (NLC) ilieleza kuwa mchakato huo utafanyika kwa mujibu wa Sheria ya Ardhi, inayoruhusu serikali kuchukua ardhi ya kibinafsi kwa matumizi ya umma kwa kufuata taratibu za kisheria na kutoa fidia inayostahili.
Miongoni mwa miradi iliyotangazwa ni ujenzi wa kambi mpya ya kijeshi ya ndege katika Kaunti ya Wajir, ambapo NLC inalenga kuchukua ardhi yenye ukubwa wa hekta 0.8401 inayomilikiwa na Elyas Sheikh Abdinoor.
Ardhi hiyo, inayotambulika kwa nambari Wajir Township Block 2/1424, imeorodheshwa kwa ajili ya mradi wa Wajir Air Base chini ya Wizara ya Ulinzi.
Kwa mujibu wa NLC, hatua hiyo inalenga kupanua miundombinu ya kijeshi nchini, huku Kenya ikiwa tayari na vituo vikuu vya ndege za kijeshi vya Moi Air Base jijini Nairobi na Laikipia Air Base mjini Nanyuki.
Katika Kaunti ya Lamu, NLC pia imeanzisha hatua za kupata ardhi kwa ajili ya mradi wa LAPSSET, unaolenga kuimarisha usafirishaji na biashara kupitia bandari, barabara na miundombinu ya kikanda.
Ardhi mbili zenye ukubwa wa jumla ya hekta 303.55, zinazomilikiwa na kampuni ya Amine Limited, zimeorodheshwa katika mchakato huo. Kikao cha kusikiliza madai ya fidia kimepangwa kufanyika Novemba 18 katika ofisi ya Chifu wa Mokowe.
Miradi mingine inahusisha ujenzi wa Daraja la Maghor katika Kaunti ya Narok, Daraja la Mugeni linalounganisha maeneo ya Kisii na Bomet, pamoja na ununuzi wa ardhi ya ekari tano karibu na kambi ya kijeshi ya Kenyatta Barracks katika Kaunti ya Nakuru.
Serikali pia inalenga kupata ardhi katika Kaunti ya Murang'a kwa ajili ya mradi wa kuboresha usambazaji wa maji na mifumo ya majitaka.
NLC imewataka wamiliki wa ardhi wanaoathirika kuwasilisha nyaraka za umiliki, vitambulisho, nambari za KRA PIN na maelezo ya akaunti za benki ili kusaidia katika tathmini ya madai ya fidia.
Hata hivyo, matangazo hayo hayamaanishi kuwa ardhi zote zilizoorodheshwa tayari zimechukuliwa na serikali. Mchakato wa kisheria bado unajumuisha ukaguzi wa mipango, kusikiliza madai ya wamiliki na kuamua fidia inayostahili.
Kwa familia na wafanyabiashara wanaomiliki ardhi katika maeneo hayo, suala muhimu sasa ni kuhakikisha haki zao zinalindwa na kwamba miradi ya maendeleo haitekelezwi bila kufuata sheria
Je, ni hatua gani zitahakikisha wamiliki wanalipwa fidia ya haki?