Nadhani mabadiliko ya kweli yanaanza kwa kuwa na independent institutions. Hii inamaanisha kuwa na free judiciary ambayo inaweza kutoa haki bila kuingiliwa na wanasiasa, strong anti-corruption body inayoweza kupambana na corruption kwa yeyote bila kujali nafasi yake, na free press inayoweza kuripoti ukweli bila vitisho au shinikizo.
Pia tunahitaji civic education ili wananchi wajue haki zao, wajue serikali inapaswa kuwajibika vipi, na waweze kudai uwajibikaji inapohitajika.
Zaidi ya hayo, ofisi za umma zinapaswa kuwa na sheria na taratibu zilizo wazi, transparency katika matumizi ya fedha za umma, na regular oversight ili kuhakikisha hakuna mtu aliye juu ya law.
Lengo ni kujenga mfumo ambao unafanya kazi bila kutegemea mtu mmoja au kiongozi mmoja. Mfumo ambao hata viongozi wakibadilika, institutions zinaendelea kufanya kazi kwa haki na kwa maslahi ya wananchi.
Hii si kitu kinachotokea kwa siku moja. Inahitaji muda, uvumilivu, na kujenga trust ya wananchi kwa institutions zao. Lakini huo ndiyo msingi wa maendeleo ya kudumu.
Pia tunahitaji civic education ili wananchi wajue haki zao, wajue serikali inapaswa kuwajibika vipi, na waweze kudai uwajibikaji inapohitajika.
Zaidi ya hayo, ofisi za umma zinapaswa kuwa na sheria na taratibu zilizo wazi, transparency katika matumizi ya fedha za umma, na regular oversight ili kuhakikisha hakuna mtu aliye juu ya law.
Lengo ni kujenga mfumo ambao unafanya kazi bila kutegemea mtu mmoja au kiongozi mmoja. Mfumo ambao hata viongozi wakibadilika, institutions zinaendelea kufanya kazi kwa haki na kwa maslahi ya wananchi.
Hii si kitu kinachotokea kwa siku moja. Inahitaji muda, uvumilivu, na kujenga trust ya wananchi kwa institutions zao. Lakini huo ndiyo msingi wa maendeleo ya kudumu.