jemsic
Member
- Jul 1, 2020
- 21
- 51
Magonjwa ya milipuko yamekuwa yakienea katika eneo kubwa sana na kuambukiza watu wengi kwa muda mfupi. Homa ya Uhispania, Virusi Vya Ukimwi na UVIKO-19 ni baadhi ya magonjwa ambayo yamekumba nchi tofautitofauti ikiwemo Tanzania katika historia ya wanadamu. Magonjwa haya yalisababisha athari mbaya ikiwa ni pamoja na vifo vya watu na kushuka kwa uchumi. Uchumi wa Kiafrika umekabiliwa na msukosuko kwa vizazi vingi sasa huku matukio yasiyotarajiwa ya magonjwa ya milipuko yakiongezeka na kusababisha kuelekeza fedha nyingi katika mapambano dhidi ya magonjwa ya milipuko. Ugonjwa wa UVIKO-19 ambao umeenea kwa ghafla Ulimwenguni umetoa changamoto kwa nchi nyingi kuzingatia jinsi ya kuimarisha viwanda vyao vya dawa na vifaa vya matibabu kwa kutumia viwango stahiki kama silaha kuu katika vita dhidi ya kuongezeka na kuenea kwa magonjwa ya milipuko.
Nchi nyingi kupitia sekta zao za afya zimekuwa zikifanya jitihada za kukabiliana na janga hili kwa kuanzisha na kuendeleza viwanda vya dawa na vifaa tiba. Ingawa juhudi zimefanywa kuzuia kuenea zaidi kwa magonjwa ya milipuko, yamekuwa yakipunguza kasi na kuongezeka tena kwa sababu ya kutumia dawa zisizo na ubora na viwango stahiki kwa matibabu na vifaa vya matibabu visivyofaa kwa utambuzi wa milipuko hiyo. Baadaye ilibainika kuwa utumiaji wa viwango katika tasnia ya dawa na vifaa tiba ungeleta uzalishaji wa bidhaa bora za matibabu na utoaji wa huduma bora kwa wananchi. Wakati huo huo, matumizi ya viwango katika tasnia ya dawa na vifaa tiba yangechochea na kuchangia pakubwa katika kujitegemea na kustahimili katika kupambana na magonjwa. Kwa mfano, Mamlaka ya Dawa na Vifaa Tiba Tanzania (TMDA) inahakikisha kuwa ubora wa dawa na vifaa tiba unakidhi viwango vinavyohitajika vya usalama na ufanisi kama kigezo kikuu cha kufikia uwezo wa katika katika matumizi ya dawa kwa ajili ya matibabu.
Licha ya umuhimu wa usanifishaji katika vifaa tiba na dawa, bado kuna changamoto kadhaa zinazokabili viwanda. Changamoto hizi zinazuia tasnia kujitegemea na kutofikia uthabiti katika vita dhidi ya magonjwa. Moja ya changamoto ni ukosefu wa miundombinu ya viwanda kwani ni kwa muda mrefu sasa tangu enzi za ukoloni kumekuwa na viwanda vichache vya kutengeneza dawa na kuunganisha vifaa tiba ikilinganishwa na nchi zilizoendelea kama Marekani na nchi za Ulaya kama Ujerumani. Changamoto hii inazifanya nchi nyingi za Kiafrika kutumia viwango kwa uhafifu kwa sababu ya kuwepo kwa viwanda vichache vya dawa na vifaa tiba au kupuuza kabisa matumizi yake kutokana na kutokuwepo kabisa kwa viwanda hivyo.
Si hivyo tu bali pia matumizi ya mbinu mbovu katika utayarishaji na uzalishaji wa dawa. Nchi yetu bado haijaendelea kiteknolojia na hii inasababisha uzalishaji wa chini wa kiwango cha dawa ambao husababisha ubora duni wa bidhaa ambazo haziwezi kuzuia magonjwa ya milipuko. Pia, uhifadhi na usafirishaji ambao haukidhi viwango hauwezi kuwa salama kwa matumizi ya watu binafsi. Kwa hivyo wataalamu na watengenezaji wa dawa na vifaa tibs hawapaswi kuzingatia wingi tu bali pia ubora kama mojawapo ya vipengele muhimu katika uzalishaji wa bidhaa za dawa na wa vifaa tiba.
Mikakati inayoweza kutumika kupunguza na ikiwezekana kuondoa changamoto zinazovikabili viwanda vya dawa na vifaa tiba nchini ni pamoja na utoaji wa fedha za kutosha ambazo ni muhimu kwa ajili ya kukidhi mahitaji ya kufanya tafiti, kuandaa warsha ili kuongeza uelewa, na kununua malighafi kwa ajili ya utengenezaji wa dawa na vifaa tiba. Serikali pia inapaswa kuwekeza fedha za kutosha kwa kuwawezesha wafamasia na wataalam wa vifaa tiba ili kuwawezesha kuanzisha viwanda vya kutengeneza dawa na vifaa tiba vyenye viwango vya ubora vya hali ya juu.Nchi nyingi kupitia sekta zao za afya zimekuwa zikifanya jitihada za kukabiliana na janga hili kwa kuanzisha na kuendeleza viwanda vya dawa na vifaa tiba. Ingawa juhudi zimefanywa kuzuia kuenea zaidi kwa magonjwa ya milipuko, yamekuwa yakipunguza kasi na kuongezeka tena kwa sababu ya kutumia dawa zisizo na ubora na viwango stahiki kwa matibabu na vifaa vya matibabu visivyofaa kwa utambuzi wa milipuko hiyo. Baadaye ilibainika kuwa utumiaji wa viwango katika tasnia ya dawa na vifaa tiba ungeleta uzalishaji wa bidhaa bora za matibabu na utoaji wa huduma bora kwa wananchi. Wakati huo huo, matumizi ya viwango katika tasnia ya dawa na vifaa tiba yangechochea na kuchangia pakubwa katika kujitegemea na kustahimili katika kupambana na magonjwa. Kwa mfano, Mamlaka ya Dawa na Vifaa Tiba Tanzania (TMDA) inahakikisha kuwa ubora wa dawa na vifaa tiba unakidhi viwango vinavyohitajika vya usalama na ufanisi kama kigezo kikuu cha kufikia uwezo wa katika katika matumizi ya dawa kwa ajili ya matibabu.
Licha ya umuhimu wa usanifishaji katika vifaa tiba na dawa, bado kuna changamoto kadhaa zinazokabili viwanda. Changamoto hizi zinazuia tasnia kujitegemea na kutofikia uthabiti katika vita dhidi ya magonjwa. Moja ya changamoto ni ukosefu wa miundombinu ya viwanda kwani ni kwa muda mrefu sasa tangu enzi za ukoloni kumekuwa na viwanda vichache vya kutengeneza dawa na kuunganisha vifaa tiba ikilinganishwa na nchi zilizoendelea kama Marekani na nchi za Ulaya kama Ujerumani. Changamoto hii inazifanya nchi nyingi za Kiafrika kutumia viwango kwa uhafifu kwa sababu ya kuwepo kwa viwanda vichache vya dawa na vifaa tiba au kupuuza kabisa matumizi yake kutokana na kutokuwepo kabisa kwa viwanda hivyo.
Si hivyo tu bali pia matumizi ya mbinu mbovu katika utayarishaji na uzalishaji wa dawa. Nchi yetu bado haijaendelea kiteknolojia na hii inasababisha uzalishaji wa chini wa kiwango cha dawa ambao husababisha ubora duni wa bidhaa ambazo haziwezi kuzuia magonjwa ya milipuko. Pia, uhifadhi na usafirishaji ambao haukidhi viwango hauwezi kuwa salama kwa matumizi ya watu binafsi. Kwa hivyo wataalamu na watengenezaji wa dawa na vifaa tibs hawapaswi kuzingatia wingi tu bali pia ubora kama mojawapo ya vipengele muhimu katika uzalishaji wa bidhaa za dawa na wa vifaa tiba.
Zaidi ya hayo, watunga sera, wabunge, viongozi na maafisa wa serikali wanaowajibika na wenye mamlaka juu ya tasnia ya dawa na vifaa vya matibabu wanapaswa kufungua macho yao na kuchukua hatua kali. Pia, wanapaswa kutunga na kutumia sheria na kanuni za kuweka na kutekeleza viwango kwa waagizaji haramu wa bidhaa za dawa na vifaa tiba ambavyo havizingatii viwango.
Mwisho kabisa, kuendesha mafunzo na warsha mbalimbali. Hii ni pamoja na kutoa elimu ya jinsi ya kutengeneza na kutumia bidhaa za dawa kama vile vitakasa mikono, glavu, barakoa, matangi ya usafi, na kutambua jukumu la teknolojia katika utoaji wa huduma. Makampuni ya dawa na wafanyakazi wa Shirika la Afya Duniani (WHO) katika nchi za Afrika wanapaswa kushirikishwa katika kutoa ujuzi wa dawa na vifaa tiba kupitia semina ili kusaidia jamii kujikinga na kuzuia magonjwa ya milipuko.
Hata hivyo, matumizi ya viwango yana jukumu la kutoa suluhu kwa changamoto zinazojitokeza katika kupambana na COVID-19 na milipuko ya siku zijazo kama ifuatavyo:
Kwanza, kuongezeka kwa vifaa vya maji safi na usafi wa mazingira ambavyo vitasaidia kudumisha usafi wa mtu mmoja mmoja na kuzuia ueneaji wa magonjwa. Kwa mfano, sanitaiza kwa ajili ya usafi wa mikono yenye viwango TZS 1650: 2014 na EAS 789: 2013 zimetumiwa na watu binafsi katika ofisi za serikali, mashirika na taasisi za Tanzania ili kuhakikisha usafi wa mikono yao mara kwa mara.
Pia kutumia viwango katika tiba asili: Waafrika ni maarufu sana kwa matumizi ya dawa za asili zitokonazo na mimea ya dawa kama vile Aloe Vera na limau tangu enzi ya mababu. Kwa mfano, matumizi ya viwango vya TZS 2156-1: 2018 na ARS 956-1: 2016 kwa dawa za Aloe Vera nchini Tanzania yamerahisisha utoaji wa dawa bora zenye uwezo wa kukabiliana na magonjwa mbalimbali.
Kwa hivyo, matumizi bora ya viwango na nchini yataimrisha ubora na usalama wa dawa na vifaa vya matibabu katika nyanja mbalimbali ikiwa ni pamoja na utengenezaji, uzalishaji, usafirishaji, uhifadhi na utunzaji ili kupambana na magonjwa. Wakati huo huo, utumiaji wa viwango katika dawa na vifaa tiba utaimarisha uchumi kufikia maendeleo endelevu kupitia kuongezeka zaidi kwa utalii, biashara ya kimataifa.
Upvote
6
