Ukipewa nafasi ya uongozi iwe kwa kuchaguliwa, kuteuliwa au kwa kudra za Mwenyezi Mungu, inatoa nafasi nzuri na halisia ya watu unaowaongoza kukufahamu kiuhalisia wewe ni mtu wa namna gani. Nafasi utakayokuwa nayo inaweza kukuinua au kukuporomosha.
Tukirudi kwa kilichotokea baada ya Spika Ndugai kujiuzulu, na kisha wabunge kumchagua mwenzao mmoja, Dr. Tulia kuwa Spika, matarajio ya wengi ilikuwa pengine mabadiliko haya ya kumleta spika mpya, pamoja na Bunge kujaa wabunge wengi batili kwa mujibu wa katiba na sheria, kulikuwa na matarajio kuwa huenda Dr. Tulia angekuwa bora zaidi kuliko mtangulizi wake, kwa maana binadamu siku zote, kwenye mabadiliko, hutarajia kupata kilicho bora zaidi.
Bahati mbaya, nchi ilikuwa kwenye ubaya, kisha ikaenda kwenye ubaya zaidi.
Dr. Tulia, akiwa spika akatangaza wazi kuwa Bunge linapofanya kazi ni lazima lifuate matakwa ya Serikali. Na akatamka wazi kuwa Rais na Serikali ndiyo maboss wa Bunge.
Kama vile ilikuwa imepangwa, naye Jaji mkuu akawaambia majaji kuwa wakati wote wanapotoa hukumu wazingatie matakwa ya Serikali. Kauli hizi za wakubwa wa mihimili miwili, zikaufanya mhimili wa mahakama na mhimili wa Bunge kuwa idara za Serikali.
Kilichofuatia wote tumeshuhudia kazi ya Bunge na kazi ya kila mbunge akiwa bungeni ikawa ni kumsifu tu Rais na Serikali. Serikali na Rais iwe wametenda mema au mambo ya hovyo, Bunge chini ya Dr. Tulia kazi yake kubwa ikawa ni kusifu na kupitisha kila kitu kinacholetwa na Serikali Bungeni; na Dr. Tulia akizuia hoja zinazoonekana zinahoji utendaji wa Serikali. Wananchi wanakumbuka jinsi Spika Tulia, hivi karibuni, wakati watu wakitekwa na kupotezwa, alivyozuia Bunge lisijadili jambo hilo.
Na hiyo ilifuatia baada ya Rais Samia kudai kuwa utekaji haupo, na wanaotekwa ni drama. Hivyo Dr. Tulia kama mtu ambaye kazi yake ni kulifanya Bunge kuwa kama idara tu Serikali, alichokifanya ni kuisistiza kauli ya mkuu wake, hivyo naye akarudia maneno ya mkuu wake kwa lugha tofauti kuwa, kusiwe na hisia kuwa kila anayepotea ametekwa na Serikali. Baada ya kauli hiyo akazuia mjadala juu ya Watanzania wanaoikosoa serikali kutekwa na kupotezwa.
Lakini hayo yalifuatia tukio baya kabisa kwenye historia ya nchi yetu ambapo, Bunge chini ya Tulia, lilipitisha mkataba wa hovyo kabisa wa IGA unaopora sovereignity ya nchi. Mkataba ambao hata mtu asiyejua sheria, aliona wazi kabisa ni mkataba mbaya.
Mkataba huo ambao taasisi mbalimbali independent kuanzia TLS, watu binafsi wataalam waliobobea katika masuala ya kisheria na mikataba, taasisi za dini, baadhi ya viongozi wa kitaifa wastaafu, wote walitamka kwa uwazi kuwa IGA ile ilikuwa ya hovyo kabisa. Lakini Tulia, bila ya kujali maoni ya na hisia za wananchi, alihakikisha mkataba huo unapita, na mpaka sasa ni janga ambalo Taifa linaisha nalo, kwa sababu IGA hiyo haijabadilishwa hata nukta moja.
Walichofanya ni kwenda kutengeneza HIGA ambayo inaweza kumpumbaza mtu kuona mambo ni mazuri, wakati IGA imesimama vile vile, na wakati wowote DPW inaweza kuitumia. Kufuatia IGA hiyo, kuna kila dalili, huko mbeleni, Tanzania ikapatwa na yale yaliyoipata nchi ya Djibout, ambayo viongozi wake baada ya kupewa rushwa, nchi ikaingia kwenye mkataba wa kishenzi na DPW, baadaye wazalendo wakachachamaa, wakaamua kuvunja mkataba, DPW wakaenda mahakama za UK, kulingana na mkataba waliousaini, Djibout ikahukumiwa kuilipa DPW zaidi ya dola za Marekani milioni 700.
Hata sisi kwa ubaya wa IGA iliyopo, kuna siku tutafika huko. Na hilo likitokea, mmoja wa wahusika muhimu watakaokuwa wameliletea hasara hiyo Taifa, ni Spika wa Bunge Dr. Tulia.
Matukio haya mabaya, ambayo yamelifanya Bunge kuwa chawa wa Rais na Serikali, yametupatia nafsi ya kufahamu kwa ukaribu na usahihi kuwa tuna Spika wa Bunge wa namna gani.
Na kwa haya aliyoyafanya Spika kwa Taifa hili, kuna haja kweli kuendelea na mtu huyu kwenye nafasi hiyo? Au kwa vile anaoenda sana kazi ya upambe, ingefaa akawa huku ikulu ambako kazi yake kubwa ingekuwa ni kumteyea Rais na Serikali?
Pia soma: Tulia Ackson awataka viongozi wa magharibi kumheshimu. Ni baada ya kushambuliwa kuhusu kukutana na Vladmir Putin
