Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Sababu hizi tatu,
ndio kuu kabisa zinazoongoza kuufanya
uonevu
uwepo katika jamii.
Mara nyingi wanaowafanyia wenzao,
uonevu huu
huwaona hao wanaowafanyia kuwa
hawaendani nao;
kwa kuwa tu wengine wana aibu,
kipato kidogo,
hawafanyi matukio wanayofanya wao,
rangi tofauti,
dini tofauti,
au hata jinsia tofauti na wao.
 
Sababu hizi tatu,
ndio kuu kabisa zinazoongoza kuufanya
uonevu
uwepo katika jamii.
Mara nyingi wanaowafanyia wenzao,
uonevu huu
huwaona hao wanaowafanyia kuwa
hawaendani nao;
kwa kuwa tu wengine wana aibu,
kipato kidogo,
hawafanyi matukio wanayofanya wao,
rangi tofauti,
dini tofauti,
au hata jinsia tofauti na wao.
 
Waonevu,
wanaweza kutumia maneno
au vitendo
kwenda kwa wanaowaona
wanyonge wao
ambao hata wakiwaonea hawawezi
kuwafanya kitu.
 
Kuna njia mbali mbali ambazo waonevu wanazitumia kutimiza azma zao
kwa mnyonge wao.
Na uonevu ambao
madhara yake yanaonekana kwa haraka
ni wa kimwili
kwani wengine huwapiga
wanyonge wao na kuwaumiza,
na wengine huwanyanyasa
kwa kuwashika maungo.
 
Uonevu wa maneno unaonekana
kuathiri
zaidi saikolojia ya
anayefanyiwa na ni mgumu kuonekana na wanajamii wengine.
Hapa waonevu hutumia njia mbali mbali kuwasilisha kwa muhusika
kwa kumteta,
kumtumia ujumbe wa kuumiza,
kumuandika vibaya katika kuta/ubao,
au kumsambazia
maneno ya uongo.
 
Siku za karibuni njia inayoonekana imeshika kasi
kutumiwa na waonevu ni
mtandao wa kijamii na
meseji za elektroniki.
 
Hivi unadhani anayeonewa anajisikiaje?
Kitu kimoja kikuu,
ni kuwa uonevu huwa haupokeleki kwa
yeyote anayefanyiwa.
Anaweza akavumilia siku za mwanzo
lakini
hali inapozidi kuwa mbaya
inawajengea hofu kali.
 
Anaweza kuvumilia kuitwa jina baya
au unyanyasaji wa kijinsia
mbele za watu siku za mwanzoni
lakini
ikiendelea inamuumiza sana
na inamjengea hali ya kumuogoga
sana mtu anayemfanyia
kitendo hicho,
na huingia kuathiri hadi maendeleo
yake ya shule,
afya au kazi.
 
Uchunguzi unaonyesha,
watu wanaofanyiwa uonevu
na wenzao
wana hatari ya kupata
matatizo ya afya ya akili,
kama kutojiamini,
msongo wa mawazo,
unyogovu, hofu,
au wengine huishia kujiua wenyewe.
 
Wanao waonea wengine
pia wako katika hatari,
kwani
anapoanza tabia hiyo
tangu akiwa mdogo
anapokua mkubwa huwa katika
kiwango kibaya zaidi
cha uhalifu.
Utafiti unaonyesha kuwa
katika kila watoto 4
waliowahi kujihusisha
na uonevu walikuja kuwa wahalifu wakubwa katika jamii zao wanapokuwa
na umri mkubwa.
 
Wanao waonea wengine
pia wako katika hatari,
kwani
anapoanza tabia hiyo
tangu akiwa mdogo
anapokua mkubwa huwa katika
kiwango kibaya zaidi
cha uhalifu.
Utafiti unaonyesha kuwa
katika kila watoto 4
waliowahi kujihusisha
na uonevu walikuja kuwa wahalifu wakubwa katika jamii zao wanapokuwa
na umri mkubwa.
 
Wengine huishia kukataliwa na wenzao
na kupoteza marafiki wengi
wanavyoendelea kukua,
na wanakuwa katika hatari ya
kukosa maendeleo mazuri
shuleni na kazini.
 
Cookies are required to use this site. You must accept them to continue using the site. Learn more…