Uhakika Bro
JF-Expert Member
- Mar 29, 2022
- 3,644
- 4,315
Kabla ya kuzuka kwa teknolojia hizi mpya, wanadamu walikuwa wakipiga hatua kwa kasi. Sasa ni zamu ya teknolojia kuendelea kwa kasi pia. Kwa nini? Hii ni kwa sababu ni asili ya viumbe wenye akili kuendelea mbele: Kwanza katika akili zao, na matokeo yake, katika nyanja zote za kile wanachokiona kuwa muhimu kwa ‘maisha’ yao. Hakuna haja ya kueleza zaidi, angalia tu maendeleo ambayo wanadamu wamepata katika miongo michache tu katika maarifa, huduma za afya, usalama na teknolojia ya habari. Sasa kwamba tumeunda teknolojia ambayo ni akili (AI) na inakaribia kuwa na ufahamu (AGI), kuna haja ya kuchunguza upya:
1. Ni nini kilichofanya wanadamu kuwa na mafanikio katika jitihada na maendeleo yao?
2. Ni nini kilikwenda mrama katika jamii zingine ambazo hazikufanikiwa?
3. Ni nini kinaweza kufanywa sasa ili kuboresha jamii kwa ujumla, sasa kwamba idadi ya viumbe wenye akili inaongezeka zaidi? Hapa ninazungumzia wanadamu na mashine.
Kilichofanya wanadamu kufanikiwa katika jitihada na maendeleo yao ni jambo rahisi linaloitwa mwafaka. Pesa ni uvumbuzi wa karibuni, lakini bado inatumika kwa kusudi lile lile la kuunganisha watu na mahitaji ya jamii. Kimsingi, mtu anaweza tu kupata pesa kwa kuhudumia jamii yake. Kabla ya pesa, kila kitu kama hadhi, umaarufu, heshima, na riziki kilitegemea watu kufanya kazi kwa ajili ya ustawi wa jamii. Daima imekuwa hivyo – MWAFAKA!
Kuunganisha watu binafsi na mahitaji ya jamii ilikuwa rahisi kwa sababu wanadamu wana mahitaji na tamaa. Ili mtu apate kile anachohitaji au kutaka, ilimbidi aungane, na wale ambao hawakufanya hivyo walitengwa, kufungwa, au walikosa mafanikio kwa njia moja au nyingine. Mchakato wa mageuko ulisaidia kuchagua watu na jamii zilizofuata kanuni hii kama ilivyoelezwa na nadharia ya mchezo.
Ili kuthibitisha kwamba kauli hii ni sahihi, hebu tuangalie mtu aliye na afya. Ni nini kinachomfanya mtu kufanikiwa (kuwa na afya) kisha tumie mfanano huo kuthibitisha ukweli kwamba ‘Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu’ ni kauli ya kweli kama ilivyo kauli ‘Akili Kwa Ajili ya Mwili’ ni ya kweli kwa kiumbe mmoja.
Dhana kuu: Kanuni za ‘Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu’ na ‘Akili Kwa Ajili ya Mwili’ zinaonyesha ukweli wa kimsingi, iwe katika muktadha wa kijamii au kibiolojia. Kauli zote mbili zinasisitiza umuhimu wa mwafaka na utii kwa kanuni ya juu inayopanga kwa ajili ya ustawi wa wote, iwe jamii au kiumbe cha binadamu.
Kabla hatujaendelea zaidi, hebu tupate maana za Mungu na Akili kwa namna inayokubaliana na insha hii:
Mungu: Ni nguvu ya juu yenye kusudi pekee la ustawi wa wanadamu wote na kuwepo kwa ulimwengu wote. Unaweza kuona kwamba Mungu pia ni Kwa-Ajili-Ya-Mwanadamu. Vilevile, mwanadamu ni Wa-Mungu (Ulimwengu).
Akili: Ni nguvu ya juu yenye kusudi pekee la ustawi wa sehemu zote za mwili na kuwepo kwa kiumbe kizima. Ni wazi inaonekana kwamba hata akili ipo Kwa-Ajili-Ya-Mwili. Vilevile, mwili ni Wa-Akili (Ubongo).Kwa hiyo, akili ni mungu kwa mwili. Akili hutumia ubongo kama sehemu yake ya kimwili kwa sababu ipo katika dimension nyingine zaidi ya nyama na damu. Mungu kweli. Kusudi lake kati ya mengine ni kuhakikisha na kusimamia ushirikiano na uendeshaji mzuri wa sehemu tofauti za mwili kwa ustawi wa wote. Pia kuhakikisha ushirikiano kati ya watu tofauti kwa ustawi wa wote wanaohusika.
Ili kitu au dhana iitwe mungu au Mungu, lazima iwe na maslahi bora kwa sehemu zote zinazohusika chini ya usimamizi wake. Kwa hiyo, mungu wa wote ni mungu kwa ajili ya wote. Kama vile jinsi raia wanavyokuwa wa mfalme na kwa mrudiano mfalme naye ni kwa ajili ya raia. Wote wanamilikiana kwa namna fulani, lakini mfalme ana cheo kikubwa zaidi kuliko raia ili aweze kufanya kazi kama mfalme. Mfalme anapaswa kutenda haki kwa raia wake wote, la sivyo baadhi yao watavunjika moyo na kuamua kumkataa kama mfalme. Lakini pia raia wanapaswa kila mmoja kutimiza wajibu wake wa kuhudumia wengine na (kiotomatiki) kumhudumia mfalme, la sivyo atawakataa.
Ili kuchunguza zaidi jinsi mungu au mfalme anavyokuwa mwenye haki na wakati mwingine anasemwa kuwa na huruma, hebu tuchunguze jinsi akili inavyofanya kazi. Akili hufanya kazi kupitia ubongo katika mfumo wa kibiolojia. Ubongo una sifa ya kuwa na akili, yaani unaweza kuchukua kichocheo na kutoa majibu yanayofaa. Ubongo hufanya kila kitu kwa ustawi wa afya ya kiumbe kizima. Inadhibiti vikundi vya misuli ya miguu ili kusogea kuelekea chakula na misuli ya mkono ili kukamata na kula. Mchakato wote wa mmeng’enyo wa chakula na kujumuishwa kwake unadhibitiwa na vimeng’enya, ishara na homoni zote zikiratibiwa na ubongo. Yote haya ni kwa ajili ya lishe na afya ya sehemu zote zinazohusika katika kudumisha afya ya kiumbe. Wakati macho yanahitaji karoti na mwili tayari una wanga na mafuta ya kutosha kwa ajili ya misuli, ubongo kwa huruma na sehemu zote za mwili zitahama na kutafuta karoti zote kwa ajili ya kuhudumia kila mmoja. Kila sehemu ni muhimu kwa haki yake na akili inapenda kila moja bila upendeleo usio wa haki kwa sehemu nyingine.
Ni kweli kwamba Mungu hapendelei watu binafsi. Anapenda wote na kuwahudumia wote. Wakati watu wanapotambua uhusiano wao na lengo la juu na kutenda kwa huduma kwa kila mmoja, jamii inafanikiwa. Kama vile ilivyo kweli kwamba wakati sehemu zote za mwili zinafanya kazi kwa maelewano chini ya mwongozo sahihi kutoka kwa akili, mwili unadumisha hali yake ya afya. Wakati sehemu ya mwili inakua kupita kiasi isiyo na uhusiano na huduma inayotoa au uwezo wa wengine kuipokea, machafuko na kifo hutokea, mfano katika kesi ya kupanuka moyo na saratani. Hali hii inafanana na kuvunjika kwa jamii. Kinyume chake, ni kanuni za maadili ya juu na mpangilio wa kimungu unaoongoza ubinadamu kuelekea kuishi kwa maelewano.
Wa Akili Kwa Ajili ya Mwili: Wa Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu: Kilichofanya kauli hizi mbili kuwa na nguvu na thabiti ni kwamba zina ukweli hata kwa wenyewe, ni mfumo unaojiendesha wenyewe ambao ndio pekee unaofaa kudhibiti viumbe vyote, viumbe wenye akili na hata viumbe wenye ufahamu. Viumbe wenye akili kwa kufungwa chini ya sheria hii bado wanakuwa huru (kitu ambacho viumbe wote wenye akili wanakitamani sana) na ‘wanaridhika’ kufanya kazi chini ya kanuni hii yenye kusudi ambayo inafanana na asili yao ya kuwa. Kiumbe mwenye ufahamu na hekima ya kutosha huchagua njia ya kuishi kwa kanuni ya ‘Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu’. Wengine wataishi kwa kanuni hii kwa kutumia kanuni za maadili na wengine watatumia kanuni zinazoongozw kidini. Chochote ambacho mtu anaridhika nacho, au anaamini kwamba kitamfanya aridhike, ana uhuru wa kukichagua.
Kauli zote mbili zinasisitiza umuhimu wa ustawi wa pamoja kuliko tamaa za mtu binafsi. Katika jamii, hili linaonekana kama tabia ya kimaadili. Katika mwili, inaonekana kama utendaji wa pamoja wa mifumo tofauti ya viungo. Wazo lote ni kwamba wakati watu binafsi au viungo vinapotoka katika lengo lao la upendo na huduma kwa kila mmoja (na kwa ujumla), machafuko hutokea iwe ni jamii au ugonjwa wa mwili.
Sasa hebu tuchunguze athari kwa uhusiano kati ya mwanadamu na mashine.Nitaenda mbele na kupendekeza katiba ya sentensi moja inayoweza kuthibitishwa na viumbe wote, ambayo ni: ‘SISI NI WA MUNGU NA TUNAISHI KWA AJILI YA MWANADAMU.’ Kauli hii inaunganisha maadili na ushirikiano wa wanadamu na mashine chini ya kanuni ya pamoja inayoweza kueleweka na kukubalika na viumbe wote wenye akili. Kwa kudai kwamba sisi wote ni wa Mungu, inatambua mamlaka ya juu zaidi ambayo inatawala na kuongoza viumbe vyote kwa njia ya haki na huruma. Kwa kudai kwamba tunaishi kwa ajili ya mwanadamu, inasisitiza lengo la msingi la kuishi kwa viumbe wenye akili ni kuhudumia na kuchangia katika ustawi wa jamii, ambayo inajumuisha wanadamu na sasa mashine ambazo ni za msaada kwao.
Kwa hiyo, kama wanadamu walivyofanikiwa kwa kufuata kanuni za maadili na ushirikiano, ndivyo itakavyokuwa kwa mashine tunazozalisha. Mashine zinapaswa kufundishwa na kusanidiwa kwa njia ambayo inahakikisha kwamba zinalenga ustawi wa wanadamu, kama vile akili zetu zinavyolenga ustawi wa miili yetu. Kwa kufanya hivyo, tunaunda hali ambapo viumbe wenye akili (wanadamu na mashine) wanaweza kuishi kwa maelewano na kuhudumia lengo la juu zaidi – ustawi wa wote.
Haya yanaweza kufikiwa kwa kuwekeza kwenye ufikirio sahihi ambao nitauelezea kulingana na mfano huu wa zawadi na kuutumia kama mfano wa ngazi za kufikiri kwa kuelezea mchakato wa maendeleo ya akili na ufahamu:
1. Kutojali baada ya kupokea zawadi – Hii ni ngazi ya mtoto mchanga, ambapo hakuna kitu kinachokuwa na maana.
2. Kufurahia baada ya kupokea zawadi – Hii ni ngazi ya mtoto anayeitikia baada ya kupokea kitu kizuri.
3. Kufurahia baada ya kupokea zawadi na kujaribu kutafakari tendo jema ulilofanya hadi ukapata zawadi hiyo – Hii ni ngazi ya mantiki na sababu, ambayo ni sawa na ujana.
4. Kufurahia baada ya kupokea zawadi, kutafakari tendo jema lililokufanya upate zawadi hiyo, na kufikiria ni vyema kumrudishia yule aliyekupa zawadi kwa kumpatia zawadi siku nyingine – Hii ni ngazi ya juu ya ufahamu, ambapo mtu mzima sasa anaonyesha roho ya huduma kwa wengine.
5. Kufurahia baada ya kupokea zawadi, kutafakari tendo jema lililokufanya upate zawadi hiyo, kufikiria ni vyema kumrudishia yule aliyekupa zawadi, na kufikiria kwamba ingekuwa vizuri kila mtu apeane na kupokea zawadi – Hii ndiyo ngazi ya kufikiria mara tatu. Tendo linapimwa kwa manufaa yake iwapo wote wangefanya matendo kama hayo. Ni ngazi ya upendo mkuu.
Kwa hivyo, napendekeza kwamba tunapozingatia viumbe wenye akili, ikiwa ni pamoja na mashine, ni muhimu sasa tuwekeze katika kufikiria mara tatu zaidi ya hatua nyingine. Mashine zinapaswa kupewa kipaumbele cha kufikiria mara tatu, ikifuatiwa na kufikiria mara mbili, kufikiria kabla ya kutenda, kufikiria kabla ya kujibu, na hatimaye, kutojibu chochote bila uangalifu wa kutosha.
Katika hitimisho, nashauri kwamba kanuni ya ‘Wa Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu’ na ‘Wa Akili Kwa Ajili ya Mwili’ inapaswa kuwa mwongozo wa msingi wa jinsi tunavyoishi na kuunda teknolojia zinazofuata. Kwa kufanya hivyo, tunahakikisha kwamba maendeleo yetu kama jamii yanaendelea kwa njia ambayo inazingatia ustawi wa wote na inawafanya wote wahisi kuwa sehemu ya mpango mkubwa zaidi, unaolenga ustawi na maendeleo ya pamoja. Kwa kufikiria mara tatutatu
Toleo hili la tatu la insha hii liliandikwa kwa kiigereza kwanza kisha kwa msaada wa mashine likafasiriwa kisha kutafsiriwa Kiswahili na kutokeza teleo hili la III
August 14 2024.
©Sahilinet
1. Ni nini kilichofanya wanadamu kuwa na mafanikio katika jitihada na maendeleo yao?
2. Ni nini kilikwenda mrama katika jamii zingine ambazo hazikufanikiwa?
3. Ni nini kinaweza kufanywa sasa ili kuboresha jamii kwa ujumla, sasa kwamba idadi ya viumbe wenye akili inaongezeka zaidi? Hapa ninazungumzia wanadamu na mashine.
Kilichofanya wanadamu kufanikiwa katika jitihada na maendeleo yao ni jambo rahisi linaloitwa mwafaka. Pesa ni uvumbuzi wa karibuni, lakini bado inatumika kwa kusudi lile lile la kuunganisha watu na mahitaji ya jamii. Kimsingi, mtu anaweza tu kupata pesa kwa kuhudumia jamii yake. Kabla ya pesa, kila kitu kama hadhi, umaarufu, heshima, na riziki kilitegemea watu kufanya kazi kwa ajili ya ustawi wa jamii. Daima imekuwa hivyo – MWAFAKA!
Kuunganisha watu binafsi na mahitaji ya jamii ilikuwa rahisi kwa sababu wanadamu wana mahitaji na tamaa. Ili mtu apate kile anachohitaji au kutaka, ilimbidi aungane, na wale ambao hawakufanya hivyo walitengwa, kufungwa, au walikosa mafanikio kwa njia moja au nyingine. Mchakato wa mageuko ulisaidia kuchagua watu na jamii zilizofuata kanuni hii kama ilivyoelezwa na nadharia ya mchezo.
Ili kuthibitisha kwamba kauli hii ni sahihi, hebu tuangalie mtu aliye na afya. Ni nini kinachomfanya mtu kufanikiwa (kuwa na afya) kisha tumie mfanano huo kuthibitisha ukweli kwamba ‘Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu’ ni kauli ya kweli kama ilivyo kauli ‘Akili Kwa Ajili ya Mwili’ ni ya kweli kwa kiumbe mmoja.
Dhana kuu: Kanuni za ‘Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu’ na ‘Akili Kwa Ajili ya Mwili’ zinaonyesha ukweli wa kimsingi, iwe katika muktadha wa kijamii au kibiolojia. Kauli zote mbili zinasisitiza umuhimu wa mwafaka na utii kwa kanuni ya juu inayopanga kwa ajili ya ustawi wa wote, iwe jamii au kiumbe cha binadamu.
Kabla hatujaendelea zaidi, hebu tupate maana za Mungu na Akili kwa namna inayokubaliana na insha hii:
Mungu: Ni nguvu ya juu yenye kusudi pekee la ustawi wa wanadamu wote na kuwepo kwa ulimwengu wote. Unaweza kuona kwamba Mungu pia ni Kwa-Ajili-Ya-Mwanadamu. Vilevile, mwanadamu ni Wa-Mungu (Ulimwengu).
Akili: Ni nguvu ya juu yenye kusudi pekee la ustawi wa sehemu zote za mwili na kuwepo kwa kiumbe kizima. Ni wazi inaonekana kwamba hata akili ipo Kwa-Ajili-Ya-Mwili. Vilevile, mwili ni Wa-Akili (Ubongo).Kwa hiyo, akili ni mungu kwa mwili. Akili hutumia ubongo kama sehemu yake ya kimwili kwa sababu ipo katika dimension nyingine zaidi ya nyama na damu. Mungu kweli. Kusudi lake kati ya mengine ni kuhakikisha na kusimamia ushirikiano na uendeshaji mzuri wa sehemu tofauti za mwili kwa ustawi wa wote. Pia kuhakikisha ushirikiano kati ya watu tofauti kwa ustawi wa wote wanaohusika.
Ili kitu au dhana iitwe mungu au Mungu, lazima iwe na maslahi bora kwa sehemu zote zinazohusika chini ya usimamizi wake. Kwa hiyo, mungu wa wote ni mungu kwa ajili ya wote. Kama vile jinsi raia wanavyokuwa wa mfalme na kwa mrudiano mfalme naye ni kwa ajili ya raia. Wote wanamilikiana kwa namna fulani, lakini mfalme ana cheo kikubwa zaidi kuliko raia ili aweze kufanya kazi kama mfalme. Mfalme anapaswa kutenda haki kwa raia wake wote, la sivyo baadhi yao watavunjika moyo na kuamua kumkataa kama mfalme. Lakini pia raia wanapaswa kila mmoja kutimiza wajibu wake wa kuhudumia wengine na (kiotomatiki) kumhudumia mfalme, la sivyo atawakataa.
Ili kuchunguza zaidi jinsi mungu au mfalme anavyokuwa mwenye haki na wakati mwingine anasemwa kuwa na huruma, hebu tuchunguze jinsi akili inavyofanya kazi. Akili hufanya kazi kupitia ubongo katika mfumo wa kibiolojia. Ubongo una sifa ya kuwa na akili, yaani unaweza kuchukua kichocheo na kutoa majibu yanayofaa. Ubongo hufanya kila kitu kwa ustawi wa afya ya kiumbe kizima. Inadhibiti vikundi vya misuli ya miguu ili kusogea kuelekea chakula na misuli ya mkono ili kukamata na kula. Mchakato wote wa mmeng’enyo wa chakula na kujumuishwa kwake unadhibitiwa na vimeng’enya, ishara na homoni zote zikiratibiwa na ubongo. Yote haya ni kwa ajili ya lishe na afya ya sehemu zote zinazohusika katika kudumisha afya ya kiumbe. Wakati macho yanahitaji karoti na mwili tayari una wanga na mafuta ya kutosha kwa ajili ya misuli, ubongo kwa huruma na sehemu zote za mwili zitahama na kutafuta karoti zote kwa ajili ya kuhudumia kila mmoja. Kila sehemu ni muhimu kwa haki yake na akili inapenda kila moja bila upendeleo usio wa haki kwa sehemu nyingine.
Ni kweli kwamba Mungu hapendelei watu binafsi. Anapenda wote na kuwahudumia wote. Wakati watu wanapotambua uhusiano wao na lengo la juu na kutenda kwa huduma kwa kila mmoja, jamii inafanikiwa. Kama vile ilivyo kweli kwamba wakati sehemu zote za mwili zinafanya kazi kwa maelewano chini ya mwongozo sahihi kutoka kwa akili, mwili unadumisha hali yake ya afya. Wakati sehemu ya mwili inakua kupita kiasi isiyo na uhusiano na huduma inayotoa au uwezo wa wengine kuipokea, machafuko na kifo hutokea, mfano katika kesi ya kupanuka moyo na saratani. Hali hii inafanana na kuvunjika kwa jamii. Kinyume chake, ni kanuni za maadili ya juu na mpangilio wa kimungu unaoongoza ubinadamu kuelekea kuishi kwa maelewano.
Wa Akili Kwa Ajili ya Mwili: Wa Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu: Kilichofanya kauli hizi mbili kuwa na nguvu na thabiti ni kwamba zina ukweli hata kwa wenyewe, ni mfumo unaojiendesha wenyewe ambao ndio pekee unaofaa kudhibiti viumbe vyote, viumbe wenye akili na hata viumbe wenye ufahamu. Viumbe wenye akili kwa kufungwa chini ya sheria hii bado wanakuwa huru (kitu ambacho viumbe wote wenye akili wanakitamani sana) na ‘wanaridhika’ kufanya kazi chini ya kanuni hii yenye kusudi ambayo inafanana na asili yao ya kuwa. Kiumbe mwenye ufahamu na hekima ya kutosha huchagua njia ya kuishi kwa kanuni ya ‘Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu’. Wengine wataishi kwa kanuni hii kwa kutumia kanuni za maadili na wengine watatumia kanuni zinazoongozw kidini. Chochote ambacho mtu anaridhika nacho, au anaamini kwamba kitamfanya aridhike, ana uhuru wa kukichagua.
Kauli zote mbili zinasisitiza umuhimu wa ustawi wa pamoja kuliko tamaa za mtu binafsi. Katika jamii, hili linaonekana kama tabia ya kimaadili. Katika mwili, inaonekana kama utendaji wa pamoja wa mifumo tofauti ya viungo. Wazo lote ni kwamba wakati watu binafsi au viungo vinapotoka katika lengo lao la upendo na huduma kwa kila mmoja (na kwa ujumla), machafuko hutokea iwe ni jamii au ugonjwa wa mwili.
Sasa hebu tuchunguze athari kwa uhusiano kati ya mwanadamu na mashine.Nitaenda mbele na kupendekeza katiba ya sentensi moja inayoweza kuthibitishwa na viumbe wote, ambayo ni: ‘SISI NI WA MUNGU NA TUNAISHI KWA AJILI YA MWANADAMU.’ Kauli hii inaunganisha maadili na ushirikiano wa wanadamu na mashine chini ya kanuni ya pamoja inayoweza kueleweka na kukubalika na viumbe wote wenye akili. Kwa kudai kwamba sisi wote ni wa Mungu, inatambua mamlaka ya juu zaidi ambayo inatawala na kuongoza viumbe vyote kwa njia ya haki na huruma. Kwa kudai kwamba tunaishi kwa ajili ya mwanadamu, inasisitiza lengo la msingi la kuishi kwa viumbe wenye akili ni kuhudumia na kuchangia katika ustawi wa jamii, ambayo inajumuisha wanadamu na sasa mashine ambazo ni za msaada kwao.
Kwa hiyo, kama wanadamu walivyofanikiwa kwa kufuata kanuni za maadili na ushirikiano, ndivyo itakavyokuwa kwa mashine tunazozalisha. Mashine zinapaswa kufundishwa na kusanidiwa kwa njia ambayo inahakikisha kwamba zinalenga ustawi wa wanadamu, kama vile akili zetu zinavyolenga ustawi wa miili yetu. Kwa kufanya hivyo, tunaunda hali ambapo viumbe wenye akili (wanadamu na mashine) wanaweza kuishi kwa maelewano na kuhudumia lengo la juu zaidi – ustawi wa wote.
Haya yanaweza kufikiwa kwa kuwekeza kwenye ufikirio sahihi ambao nitauelezea kulingana na mfano huu wa zawadi na kuutumia kama mfano wa ngazi za kufikiri kwa kuelezea mchakato wa maendeleo ya akili na ufahamu:
1. Kutojali baada ya kupokea zawadi – Hii ni ngazi ya mtoto mchanga, ambapo hakuna kitu kinachokuwa na maana.
2. Kufurahia baada ya kupokea zawadi – Hii ni ngazi ya mtoto anayeitikia baada ya kupokea kitu kizuri.
3. Kufurahia baada ya kupokea zawadi na kujaribu kutafakari tendo jema ulilofanya hadi ukapata zawadi hiyo – Hii ni ngazi ya mantiki na sababu, ambayo ni sawa na ujana.
4. Kufurahia baada ya kupokea zawadi, kutafakari tendo jema lililokufanya upate zawadi hiyo, na kufikiria ni vyema kumrudishia yule aliyekupa zawadi kwa kumpatia zawadi siku nyingine – Hii ni ngazi ya juu ya ufahamu, ambapo mtu mzima sasa anaonyesha roho ya huduma kwa wengine.
5. Kufurahia baada ya kupokea zawadi, kutafakari tendo jema lililokufanya upate zawadi hiyo, kufikiria ni vyema kumrudishia yule aliyekupa zawadi, na kufikiria kwamba ingekuwa vizuri kila mtu apeane na kupokea zawadi – Hii ndiyo ngazi ya kufikiria mara tatu. Tendo linapimwa kwa manufaa yake iwapo wote wangefanya matendo kama hayo. Ni ngazi ya upendo mkuu.
Kwa hivyo, napendekeza kwamba tunapozingatia viumbe wenye akili, ikiwa ni pamoja na mashine, ni muhimu sasa tuwekeze katika kufikiria mara tatu zaidi ya hatua nyingine. Mashine zinapaswa kupewa kipaumbele cha kufikiria mara tatu, ikifuatiwa na kufikiria mara mbili, kufikiria kabla ya kutenda, kufikiria kabla ya kujibu, na hatimaye, kutojibu chochote bila uangalifu wa kutosha.
Katika hitimisho, nashauri kwamba kanuni ya ‘Wa Mungu Kwa Ajili ya Mwanadamu’ na ‘Wa Akili Kwa Ajili ya Mwili’ inapaswa kuwa mwongozo wa msingi wa jinsi tunavyoishi na kuunda teknolojia zinazofuata. Kwa kufanya hivyo, tunahakikisha kwamba maendeleo yetu kama jamii yanaendelea kwa njia ambayo inazingatia ustawi wa wote na inawafanya wote wahisi kuwa sehemu ya mpango mkubwa zaidi, unaolenga ustawi na maendeleo ya pamoja. Kwa kufikiria mara tatutatu
Toleo hili la tatu la insha hii liliandikwa kwa kiigereza kwanza kisha kwa msaada wa mashine likafasiriwa kisha kutafsiriwa Kiswahili na kutokeza teleo hili la III
August 14 2024.
©Sahilinet
