Dalton Elijah
JF-Expert Member
- Jul 19, 2022
- 968
- 1,978
Uhuru wa vyombo vya habari nchini Tanzania upo kwenye jaribio hatari, kama vile kulazimisha giza na nuru kuoana kwa nguvu.
Hivi karibuni, hatua zilizochukuliwa na Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) dhidi ya mtandao mashuhuri wa kidigitali (Jamii Forums) zimewaacha wengi wetu tukijiuliza kama Mamlaka hii imejibadilisha kwa ujanja kuwa baraza la wazee wa kimila badala ya kuwa chombo cha kisheria cha udhibiti.
Kwa kiwango kinachoongezeka, TCRA inahalalisha vizuizi kwa kudai kuwa vyombo vya habari au waandishi wa habari wamekiuka kile wanachokiita ukiukaji wa desturi, mila na tamaduni za Kitanzania.
Lakini ni tamaduni za nani? Mila za nani? Desturi za nani? Ni ukweli ulio wazi kwamba maadili ya watu wa Pwani si sawa na ya Bara.
Tamaduni za Wamasai zinatofautiana na zile za Wanyakyusa. Sindimba ya Wamakonde siyo urithi wa Waluo, wala haifanani na Mganda wa Wangoni au Lipenenga la Wanyakyusa.
Hakuna taasisi moja inayoweza kudai kwa uhalali kuwa ndiyo inayofafanua “utamaduni wa Kitanzania” kwa wote.
Taifa letu lina upekee mkubwa mno, na utambulisho wetu umejengwa siyo juu ya utamaduni mmoja bali juu ya utaratibu wa kikatiba.
Tanzania haiongozwi na mabaraza ya kimila ya makabila. Ni jamhuri isiyo ya kidini, iliyojengwa juu ya Katiba, sheria na kanuni zinazowahusu raia wote kwa usawa.
Iwapo mwandishi wa habari au chombo cha habari kitakosea, jibu ni rahisi: eleza kifungu maalum cha sheria au kanuni kilichovunjwa, taja haki zinazopatikana kwa mtuhumiwa, na onyesha namna mchakato wa haki ulivyofuatwa.
Marejeo yasiyoeleweka na yasiyo na msingi kwa “utamaduni” au “mila” hayawezi kuwa mbadala wa sheria.
Demokrasia ya kweli inahitaji uvumilivu hata kwa maoni ambayo hatuyapendi. Huo ndiyo msingi wa uhuru wa kujieleza, uwajibikaji na ukomavu wa kiraia.
Kunyamazisha sauti za upinzani kwa kisingizio cha utamaduni ni hatua ya kurudi nyuma kuelekea katika ubabe, siyo hatua ya kwenda mbele kwenye haki.
Tuwe wazi: uhuru wa vyombo vya habari siyo zawadi inayotolewa na mila. Ni haki ya kikatiba inayohakikishwa na sheria. Taasisi kama TCRA lazima ziheshimu ukweli huu ikiwa Tanzania inataka kubaki kuwa taifa linaloongozwa na sheria na siyo kwa desturi tu.
BAK MWABUKUSI
Hivi karibuni, hatua zilizochukuliwa na Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) dhidi ya mtandao mashuhuri wa kidigitali (Jamii Forums) zimewaacha wengi wetu tukijiuliza kama Mamlaka hii imejibadilisha kwa ujanja kuwa baraza la wazee wa kimila badala ya kuwa chombo cha kisheria cha udhibiti.
Kwa kiwango kinachoongezeka, TCRA inahalalisha vizuizi kwa kudai kuwa vyombo vya habari au waandishi wa habari wamekiuka kile wanachokiita ukiukaji wa desturi, mila na tamaduni za Kitanzania.
Lakini ni tamaduni za nani? Mila za nani? Desturi za nani? Ni ukweli ulio wazi kwamba maadili ya watu wa Pwani si sawa na ya Bara.
Tamaduni za Wamasai zinatofautiana na zile za Wanyakyusa. Sindimba ya Wamakonde siyo urithi wa Waluo, wala haifanani na Mganda wa Wangoni au Lipenenga la Wanyakyusa.
Hakuna taasisi moja inayoweza kudai kwa uhalali kuwa ndiyo inayofafanua “utamaduni wa Kitanzania” kwa wote.
Taifa letu lina upekee mkubwa mno, na utambulisho wetu umejengwa siyo juu ya utamaduni mmoja bali juu ya utaratibu wa kikatiba.
Tanzania haiongozwi na mabaraza ya kimila ya makabila. Ni jamhuri isiyo ya kidini, iliyojengwa juu ya Katiba, sheria na kanuni zinazowahusu raia wote kwa usawa.
Iwapo mwandishi wa habari au chombo cha habari kitakosea, jibu ni rahisi: eleza kifungu maalum cha sheria au kanuni kilichovunjwa, taja haki zinazopatikana kwa mtuhumiwa, na onyesha namna mchakato wa haki ulivyofuatwa.
Marejeo yasiyoeleweka na yasiyo na msingi kwa “utamaduni” au “mila” hayawezi kuwa mbadala wa sheria.
Demokrasia ya kweli inahitaji uvumilivu hata kwa maoni ambayo hatuyapendi. Huo ndiyo msingi wa uhuru wa kujieleza, uwajibikaji na ukomavu wa kiraia.
Kunyamazisha sauti za upinzani kwa kisingizio cha utamaduni ni hatua ya kurudi nyuma kuelekea katika ubabe, siyo hatua ya kwenda mbele kwenye haki.
Tuwe wazi: uhuru wa vyombo vya habari siyo zawadi inayotolewa na mila. Ni haki ya kikatiba inayohakikishwa na sheria. Taasisi kama TCRA lazima ziheshimu ukweli huu ikiwa Tanzania inataka kubaki kuwa taifa linaloongozwa na sheria na siyo kwa desturi tu.
BAK MWABUKUSI