Rorscharch
JF-Expert Member
- Jul 22, 2013
- 878
- 2,014
Kwa kadri miaka ilivyozidi kusonga mbele, imani yangu kwa CHADEMA imeendelea kupungua. Nilivyokuwa nikikua kisiasa na kuchambua kwa undani zaidi kuhusu mfumo wa uongozi wa ulimwengu wa kisasa – "neo-liberal global order" – nimegundua kwamba siasa za upinzani barani Afrika zimekuwa na changamoto kubwa.
Upinzani Barani Afrika: Tumaini au Taswira ya Kupita?
Katika muktadha wa Tanzania na bara la Afrika kwa ujumla, upinzani umekuwa kama nuru ndogo kwa baadhi ya wananchi wenye kiu ya mabadiliko. Hata hivyo, inabidi tujiulize: Je, upinzani umekuwa na mafanikio ya kimsingi kwa nchi zote ambazo vyama tawala vya muda mrefu vimeondolewa? Inasikitisha kuona kuwa katika nchi zaidi ya ishirini ambazo upinzani umefanikiwa kung'oa tawala kongwe, hakuna mfano wa maana unaoashiria kuwa mambo yamebadilika kwa faida ya wananchi wa kawaida.
Nini Kinachokwamisha Upinzani?
Kwa nini, katika nchi hizi ambazo upinzani ulifanikisha kuchukua madaraka, hali inarudi kuwa sawa na ilivyokuwa awali? Hali hii inatufanya tujiulize: Je, tatizo ni mifumo au upinzani wenyewe? Nchi zetu barani zinaendelea kuona mabadiliko madarakani, lakini mara kwa mara, utawala mpya unafanana sana na ule uliopita. Viongozi wa upinzani wanapoingia madarakani, wengi huendelea na sera na taratibu zilezile ambazo awali walidai kupinga.
Ili kuelewa changamoto hii kwa kina, nimeona ni muhimu kuchunguza nje ya mipaka ya bara letu. Wale wanaoleta na kushinikiza demokrasia, kwa mfano nchi za Magharibi, wamekuwa na ushawishi mkubwa katika siasa za Afrika. Mfumo wa kisiasa ambao wamechochea umekuwa ukiwapa upinzani nguvu ya kuingia madarakani, lakini mara nyingi utawala wao unakuwa kama kivuli cha tawala za awali.
Upinzani kama Geresha: Mchezo wa Mataifa ya Magharibi?
Kwa mtazamo wangu, mfumo wa uongozi wa kisiasa na siasa za upinzani barani ni mbinu iliyobuniwa na kuratibiwa na mataifa ya Magharibi, ili kuendeleza ajenda zao na kuhakikisha maslahi yao yanalindwa. Vyama vya upinzani, ingawa vinasimama kwa kauli za uwazi na haki, mara nyingi hujikuta katika mifumo ya kipebari ambayo inakandamiza wanyonge na kuendeleza maslahi ya wachache. Hii inawafanya washindwe kufikia malengo ya kweli ya umma waliowaahidi mageuzi.
Kwa mfano, upinzani ulioingia madarakani kwa nguvu ya umma na kusisitiza demokrasia ya umma hawezi kudumu katika mapambano dhidi ya mifumo ya kiuchumi ya ubepari inayojenga matabaka katika jamii. Mfumo huu umejikita katika kanuni za kipebari, ambazo mara nyingi hazilingani na maslahi ya wananchi wa kawaida.
Hivyo, CHADEMA Ni Mkombozi au Backup ya Magharibi?
Kwa mujibu wa uchambuzi huu, naweza kusema kwamba CHADEMA – kama ilivyo kwa vyama vingi vya upinzani barani Afrika – si mbadala wa kweli kwa chama tawala bali ni “backup” ya nchi za Magharibi. Vyama vya upinzani kama CHADEMA vina nafasi ya kuingia madarakani iwapo tu chama tawala kitapoteza mvuto kwa umma, lakini pindi vingi vinapopata fursa hiyo, vinawekewa mipaka na masharti ya kutekeleza ajenda ya Magharibi.
Kwa lugha nyingine, ni kama kwamba tunacheza kandanda kwenye uwanja ambao sheria zake na mataji yamewekwa na wafadhili kutoka nje, ambao hawajatuheshimu vya kutosha kuweza kushirikiana nasi katika kuweka malengo yetu wenyewe.
Hitimisho
Upinzani barani Afrika umejengwa kwa matumaini ya mabadiliko, lakini umeendelea kuwa na changamoto nyingi. Inaonekana kuwa kuna nguvu za nje zinazoshawishi na kudhibiti upinzani ili kudumisha maslahi yao. Hivyo basi, wananchi wa Afrika wanahitaji kuzidi kuwa makini, na kuelewa kwamba si kila mabadiliko ya uongozi ni dhamira ya dhati kwa maendeleo yao, bali wakati mwingine ni ushawishi kutoka nje uliojificha kwa mgongo wa demokrasia.
Upinzani Barani Afrika: Tumaini au Taswira ya Kupita?
Katika muktadha wa Tanzania na bara la Afrika kwa ujumla, upinzani umekuwa kama nuru ndogo kwa baadhi ya wananchi wenye kiu ya mabadiliko. Hata hivyo, inabidi tujiulize: Je, upinzani umekuwa na mafanikio ya kimsingi kwa nchi zote ambazo vyama tawala vya muda mrefu vimeondolewa? Inasikitisha kuona kuwa katika nchi zaidi ya ishirini ambazo upinzani umefanikiwa kung'oa tawala kongwe, hakuna mfano wa maana unaoashiria kuwa mambo yamebadilika kwa faida ya wananchi wa kawaida.
Nini Kinachokwamisha Upinzani?
Kwa nini, katika nchi hizi ambazo upinzani ulifanikisha kuchukua madaraka, hali inarudi kuwa sawa na ilivyokuwa awali? Hali hii inatufanya tujiulize: Je, tatizo ni mifumo au upinzani wenyewe? Nchi zetu barani zinaendelea kuona mabadiliko madarakani, lakini mara kwa mara, utawala mpya unafanana sana na ule uliopita. Viongozi wa upinzani wanapoingia madarakani, wengi huendelea na sera na taratibu zilezile ambazo awali walidai kupinga.
Ili kuelewa changamoto hii kwa kina, nimeona ni muhimu kuchunguza nje ya mipaka ya bara letu. Wale wanaoleta na kushinikiza demokrasia, kwa mfano nchi za Magharibi, wamekuwa na ushawishi mkubwa katika siasa za Afrika. Mfumo wa kisiasa ambao wamechochea umekuwa ukiwapa upinzani nguvu ya kuingia madarakani, lakini mara nyingi utawala wao unakuwa kama kivuli cha tawala za awali.
Upinzani kama Geresha: Mchezo wa Mataifa ya Magharibi?
Kwa mtazamo wangu, mfumo wa uongozi wa kisiasa na siasa za upinzani barani ni mbinu iliyobuniwa na kuratibiwa na mataifa ya Magharibi, ili kuendeleza ajenda zao na kuhakikisha maslahi yao yanalindwa. Vyama vya upinzani, ingawa vinasimama kwa kauli za uwazi na haki, mara nyingi hujikuta katika mifumo ya kipebari ambayo inakandamiza wanyonge na kuendeleza maslahi ya wachache. Hii inawafanya washindwe kufikia malengo ya kweli ya umma waliowaahidi mageuzi.
Kwa mfano, upinzani ulioingia madarakani kwa nguvu ya umma na kusisitiza demokrasia ya umma hawezi kudumu katika mapambano dhidi ya mifumo ya kiuchumi ya ubepari inayojenga matabaka katika jamii. Mfumo huu umejikita katika kanuni za kipebari, ambazo mara nyingi hazilingani na maslahi ya wananchi wa kawaida.
Hivyo, CHADEMA Ni Mkombozi au Backup ya Magharibi?
Kwa mujibu wa uchambuzi huu, naweza kusema kwamba CHADEMA – kama ilivyo kwa vyama vingi vya upinzani barani Afrika – si mbadala wa kweli kwa chama tawala bali ni “backup” ya nchi za Magharibi. Vyama vya upinzani kama CHADEMA vina nafasi ya kuingia madarakani iwapo tu chama tawala kitapoteza mvuto kwa umma, lakini pindi vingi vinapopata fursa hiyo, vinawekewa mipaka na masharti ya kutekeleza ajenda ya Magharibi.
Kwa lugha nyingine, ni kama kwamba tunacheza kandanda kwenye uwanja ambao sheria zake na mataji yamewekwa na wafadhili kutoka nje, ambao hawajatuheshimu vya kutosha kuweza kushirikiana nasi katika kuweka malengo yetu wenyewe.
Hitimisho
Upinzani barani Afrika umejengwa kwa matumaini ya mabadiliko, lakini umeendelea kuwa na changamoto nyingi. Inaonekana kuwa kuna nguvu za nje zinazoshawishi na kudhibiti upinzani ili kudumisha maslahi yao. Hivyo basi, wananchi wa Afrika wanahitaji kuzidi kuwa makini, na kuelewa kwamba si kila mabadiliko ya uongozi ni dhamira ya dhati kwa maendeleo yao, bali wakati mwingine ni ushawishi kutoka nje uliojificha kwa mgongo wa demokrasia.