Jackson94
JF-Expert Member
- Sep 14, 2016
- 492
- 560
Katika mfumo wa kisiasa wa Iran, kuna mgawanyo wa mamlaka kati ya Ayatollah (au Kiongozi Mkuu wa Kidini) na Rais, lakini mamlaka ya Ayatollah ni makubwa zaidi na yanashika nafasi ya juu kabisa katika uongozi wa nchi. Hapa ni maelezo ya mamlaka ya kila mmoja:
---
Ayatollah (Kiongozi Mkuu wa Kidini)
Ayatollah, anayejulikana rasmi kama Kiongozi Mkuu wa Iran, ni kiongozi wa juu kabisa wa nchi, na mamlaka yake ni ya kiroho na kisiasa. Huyu huchaguliwa na Baraza la Wataalamu (Assembly of Experts). Mamlaka yake ni kama ifuatavyo:
1. Uongozi wa Kidini na Kiitikadi
Kiongozi Mkuu ni mlezi wa mfumo wa Kiislamu (Wilayat al-Faqih), akisimamia masuala ya kidini na kuhakikisha sheria za Kiislamu zinafuatwa.
2. Juu ya Serikali na Jeshi
Ana mamlaka juu ya serikali, jeshi, na vikosi vya usalama, ikiwa ni pamoja na Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC).
Anaweza kutangaza vita au amani.
3. Nidhamu ya Kisiasa na Kiuchumi
Ana mamlaka ya kuchagua au kuidhinisha viongozi wa juu kama:
- Mkuu wa Majeshi
- Mkuu wa Vyombo vya Usalama na Upelelezi
- Jaji Mkuu
- Mkuu wa Shirika la Redio na Televisheni la Iran (IRIB)
- Anaweza kuingilia maamuzi ya serikali na hata kuyabatilisha ikiwa hayaendani na misingi ya Kiislamu.
4. Uteuzi wa Baraza la Walinzi (Guardian Council)
Anateua nusu ya wanachama wa Baraza la Walinzi, ambalo lina mamlaka ya kukagua sheria za bunge na kuidhinisha wagombea wa nafasi za kisiasa.
5. Uthibitisho wa Rais
Ingawa Rais huchaguliwa na wananchi, Kiongozi Mkuu ndiye anayethibitisha ushindi wa Rais kabla hajaanza kazi.
---
Rais wa Iran
Rais ni mkuu wa serikali na anachaguliwa moja kwa moja na wananchi kwa kipindi cha miaka minne. Majukumu yake ni kama ifuatavyo:
1. Uendeshaji wa Serikali
Rais husimamia shughuli za kila siku za serikali na utekelezaji wa sera za ndani na nje.
Huteua baraza la mawaziri (lazima lipate idhini ya bunge).
2. Diplomasia ya Kimataifa
Rais huwakilisha Iran katika masuala ya kimataifa, ikiwa ni pamoja na mikutano ya kimataifa na mazungumzo ya kidiplomasia.
Hushughulikia sera za nje, lakini lazima afanye kazi kwa kushirikiana na Kiongozi Mkuu.
3. Menejimenti ya Uchumi
Rais husimamia uchumi wa nchi, ikiwa ni pamoja na bajeti, biashara, na maendeleo ya viwanda, lakini bado anatakiwa kufuata maelekezo ya Kiongozi Mkuu.
4. Usimamizi wa Sheria
Rais anaweza kuwasilisha miswada ya sheria kwa bunge na kuhakikisha utekelezaji wa sheria.
5. Uhuru na Udhibiti wa Maamuzi
Ingawa Rais ana mamlaka, maamuzi yake muhimu mara nyingi yanahitaji kibali au ridhaa ya Kiongozi Mkuu, hasa yale yanayohusu sera za kimkakati.
---
Mlinganisho wa Mamlaka
Ayatollah/Kiongozi Mkuu:
Mamlaka yake ni ya mwisho katika maamuzi yote ya nchi. Yeye ni juu ya Rais, Bunge, na Mahakama, na maamuzi yake hayawezi kupingwa.
Rais:
Anafanya kazi kama kiongozi wa serikali, lakini mamlaka yake yamefungwa na maagizo ya Kiongozi Mkuu.
---
Hitimisho
Mfumo wa Iran unaonyesha kwamba Kiongozi Mkuu wa Kidini ndiye mwenye nguvu kubwa zaidi kuliko Rais, kwani ana mamlaka ya kuidhinisha au kufuta maamuzi yoyote ya serikali, kusimamia masuala ya kijeshi na kidini, na kulinda mfumo wa Kiislamu. Rais, ingawa ana jukumu muhimu, anatakiwa kufanya kazi kwa kufuata mwelekezo wa Kiongozi Mkuu.
© Jackson94
