Jerlamarel
JF-Expert Member
- Sep 14, 2021
- 843
- 2,525
Hii hotuba kwa kweli imegusia maswala ya msingi sana na ambayo marais wengine wameogopa kuyaongelea kwa kuwaogopa donor countries.
Mojawapo ya hayo mambo ni kama yafuatayo:
1. Afrika inatakiwa kujenga uchumi ambao hautegemei misaada na mikopo, kwa sababu uzoefu wa muda mrefu na wenye uchungu umetufundisha kwamba, bila kujali misaada hiyo ni ya ukarimu(charity), tutabaki maskini.
2. Matumizi ya chanjo kama nyenzo ya kudhibiti uhamiaji itakuwa hatua ya kurudisha nyuma juhudi za chanjo ya UVIKO-19 (Hatua za hivi karibuni za kuzuia kuingia raia kutoka katika baadhi nchi zingine huko Uropa, ambazo zinaonyesha kwamba Covishield, chanjo ya OxfordAstraZeneca iliyotengenezwa India, haitambuliwi na nchi hizi.)
3. Muundo wa sasa (UN) wa ushirikiano wa kiuchumi duniani, ulioundwa miaka sabini na saba (77) iliyopita, umethibitisha kutotosha kufadhili miundombinu na mabadiliko ya kiuchumi katika nchi zinazoendelea. Umoja wa Mataifa na mashirika yake mengine unahitaji kuundwa upya ili kukidhi mahitaji ya dunia ya sasa.
4. Ikiwa mkutano maarufu huko San Francisco ungefanyika leo, tungekuwa na Mkataba tofauti wa Umoja wa Mataifa ambao ungeandikwa. Vivyo hivyo, Benki ya Dunia au IMF au WHO, ambayo imezaliwa leo, ingekuwa taasisi tofauti kabisa na zile zilizoanzishwa baada ya Vita vya Kidunia, kwa kuwa nchi nyingi katika ulimwengu wa leo, haswa katika Afrika na Karibiani, hawakuwepo San Francisco.
5. Janga la UVIKO-19 limetuonyesha kuwa, licha ya maendeleo makubwa katika sayansi na teknolojia, bado tuna mengi ya kujifunza na kugundua juu ya mwili wa mwanadamu na juu ya maisha. Kufikia sasa, licha ya utabiri wa kutisha kuwa miili itapakaa katika barabara za Afrika kutokana na UVIKO-19, na licha ya kutokuwa na ufikiaji mwingi wa chanjo kama vile ulimwengu ulioendelea, Afrika inaonekana, kwa rehema, imeepuka kiwango kibaya zaidi cha vifo vya COVID-19.
6. G20 ipanuliwe na bara la Afrika liwe na uwakilishi wa kiti kimoja kama ilivyo kwa EU. Kuingizwa kwa Umoja wa Afrika kwenye G21 iliyopanuliwa kutakuwa na matokeo chanya ndani ya Afrika kama ambavyo ushiriki wa EU ulivyo katika G20 ndani ya Uropa, utaimarisha uratibu wa sera na mshikamano katika uchumi wa Afrika wenye nchi hamsini na nne (54). Kuwepo kwa Umoja wa Afrika mezani, kundi hilo lingekuwa na uwakilishi wa nchi hamsini na nne (54) zaidi, watu bilioni 1.3 zaidi, na pato zaidi la $ trilioni 2.3. Ongezeko hili la ajabu la uwakilishi litaongeza kiti kimoja tu mezani, na kama dakika kumi zaidi kwa majadiliano, lakini, itapanua zaidi uratibu wa sera za ulimwengu ili kuwezesha ulimwengu wenye mafanikio zaidi, unaojumuisha na endelevu kuwahi kutokea.
HOTUBA YA RAIS WA JAMHURI YA GHANA, NANA ADDO DANKWA AKUFO-ADDO, KWENYE KIKAO CHA 76 CHA BUNGE KUU LA UMOJA WA MATAIFA, JUMATANO, TAREHE 22 SEPTEMBA 2021, NEW YORK, U.S.A, MADA IKIWA "KUJENGA UVUMILIVU KUPITIA TUMAINI LA KUPONA KUTOKA COVID-19, UJENZI MPYA WA KUDUMU, MUITIKIO WA MAHITAJI YA DUNIA, KUHESHIMU HAKI ZA WATU, NA KUFUFUA UMOJA WA MATAIFA"
Bwana Rais, nakupongeza sana kwa kuchukua nafasi yako kama Rais wa Mkutano Mkuu, Bunge la Wanadamu, na nakutakia heri katika usimamizi wa mambo yetu. Nampongeza pia Katibu Mkuu kwa kuchaguliwa tena kwa kauli moja kwa muhula wa pili. Ajenda ya Kawaida ambayo ameelezea inatupatia mfumo wenye nguvu ambao ndani yake tunaweza kushughulikia maswala ya ulimwengu kwa miongo hii ya kwanza ya karne ya 21. Uwepo hapa, New York, wa viongozi mia moja na mbili (102) wa mataifa, katika Mkutano huu wa 76, unatuambia juu ya azimio letu la kurudisha ulimwengu katika hali ya kawaida.
Bado hatuko hapo, lakini tunafanya maendeleo makubwa. Huko nyuma mnamo 2017, nilipojitokeza mara ya kwanza kwenye Mkutano Mkuu kama Rais mpya wa Ghana, nilisema wala Ghana wala Afrika hawataki kuwa makovu kwenye dhamiri ya mtu yeyote. Nilisema tunataka kujenga uchumi ambao hautegemei misaada na misaada, kwa sababu uzoefu mrefu na wenye uchungu umetufundisha kwamba, bila kujali misaada hiyo ni ya ukarimu, tutabaki maskini. Kati ya 2017 hadi 2020, Ghana ilirekodi wastani wa ukuaji wa 7%, kati ya ya juu zaidi ulimwenguni.
Mnamo mwaka wa 2020, wakati uchumi wa ulimwengu na Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara ilipata kushuka kwa 3.5% na 2.1%, mtawaliwa, Ghana ilikuwa moja ya nchi chache ambazo zilitoa kiwango kizuri cha ukuaji. Huu ni ushahidi wa dhamira yetu ya kujenga Ghana isiyotegemea Msaada. Mwaka mmoja kuendelea, ingawa viwango vya maambukizo na vifo viko chini katika Ukanda mzima, athari ya virusi kwa uchumi na maisha imekuwa juu. Nambari za hivi karibuni kutoka Benki ya Maendeleo ya Afrika zinaonyesha kuwa uchumi wa Kiafrika, ambao ulishuka kwa 2.1% mnamo 2020, bado haujarejea katika viwango vya wakati ugonjwa wa COVID-19 haujaanza. Waafrika zaidi ya milioni thelathini waliangukia katika umaskini uliokithiri mnamo 2020, na karibu milioni arobaini wanaweza kufanya hivyo mnamo 2021.
Athari za kijamii zimekuwa mbaya; zaidi ya ajira milioni mia tatu na tatu za Kiafrika zimepotea. Wanawake, ambao wanahesabu asilimia arobaini (40%) ya jumla ya ajira, wameathirika sana. Mheshimiwa Rais, tunawasikiliza wanasayansi: ni dhahiri kwamba chanjo ndiyo njia ya kulinda idadi ya watu, na kuzifufua jamii. Chanjo ya asilimia sabini (70%) kwa muda mfupi iwezekanavyo, kama inavyofanyika mahali pengine ulimwenguni, inamaanisha Waafrika milioni mia tisa lazima wapewe chanjo. Upangaji wa Afreximbank wa Kikosi cha Upataji Chanjo cha Afrika cha bilioni mbili cha upatikanaji wa chanjo milioni Johnson na Johnson milioni mia nne ni sehemu ya Mkakati wa Kihistoria wa Chanjo ya Upataji Chanjo ya COVID-19. Ni hatua muhimu sana katika mapambano yetu ya pamoja dhidi ya janga hilo, katika bara wanaougua mzigo mkubwa wa utaifa wa chanjo.
Mpango wa chanjo ya Kikosi cha Upataji Chanjo ya Afrika, ambao imetengenezwa nchini Afrika Kusini, ndio shughuli moja kubwa na kubwa zaidi ya biashara tangu kuanza kutumika kwa Eneo la Biashara Huria la Bara la Januari mnamo Januari mwaka huu. Ni ushuhuda mzuri wa faida za uzalishaji wa ndani na ununuzi uliokusanywa barani Afrika, kama malengo ya Mkataba wa Eneo la Biashara Huria la Bara la Afrika. Ghana inakubaliana na wito wa Azimio la Roma la Afya Ulimwenguni kwa leseni ya hiari na uhamishaji wa teknolojia ili kukuza uzalishaji wa chanjo.
Umoja wa Afrika unafanya kazi na WHO, WTO na washirika wengine wa ulimwengu kupanua utengenezaji na chanjo yake. Sisi, huko Ghana, hadi sasa, tumepokea dozi milioni tano, ambazo zimetolewa kwa wafanyakazi wa afya walio mstari wa mbele na wale ambao wameainishwa kama walio katika hatari zaidi. Milioni tano sio takwimu ya kudharauliwa, haswa tunapofikiria hali iliivyo katika nchi zingine nyingi za Kiafrika. Tunashukuru kwamba juhudi zetu katika usimamizi wa janga na usambazaji wa chanjo zimetambuliwa, na tumepokea kiasi hiki hadi sasa. Bado tunatarajia kuchanja milioni ishirini ya watu wetu ifikapo mwisho wa mwaka.
Kwa bahati mbaya hatua za hivi karibuni za kuzuia kuingia raia kutoka katika baadhi nchi zingine huko Uropa, ambazo zinaonyesha kwamba Covishield, chanjo ya OxfordAstraZeneca iliyotengenezwa India, haitambuliwi na nchi hizi. Kinachovutia ni ukweli kwamba chanjo hii ilitolewa kwa nchi 3 za Kiafrika kupitia kituo cha COVAX. Matumizi ya chanjo kama nyenzo ya kudhibiti uhamiaji itakuwa hatua ya kurudisha nyuma juhudi za chanjo ya UVIKO-19. Bwana Rais, mara ya mwisho kuwa na msukosuko kama huo ulimwenguni ilikuwa wakati wa Vita vya Kidunia vya pili, ambavyo vilisababisha kuanzishwa kwa utaratibu mpya wa ulimwengu.
Shirika hili, Umoja wa Mataifa, na taasisi zingine za Bretton Woods ziliundwa kudumisha amani na usalama wa kimataifa, kusaidia kujenga upya uchumi uliovunjika wa baada ya vita, na kukuza ushirikiano wa kiuchumi duniani. Hata kabla ya mlipuko wa janga, wengi walikuwa wamehitimisha kuwa muundo wa sasa wa ushirikiano wa kiuchumi duniani, ulioundwa miaka sabini na saba (77) iliyopita, umethibitisha kutotosha kufadhili miundombinu na mabadiliko ya kiuchumi katika nchi zinazoendelea.
Kwa kuzingatia ukosefu wa uwezo wa mfumo wa kifedha wa ulimwengu kutoa matokeo muhimu ya kufadhili maendeleo endelevu, tunahitaji uhakiki mzuri. COVID-19 inatoa nafasi nzuri ya kutafakari tena ushirikiano wa kiuchumi duniani, kwa kuzingatia kanuni za kuheshimiana, usawa, uendelevu, na ustawi wa pamoja unaofikiriwa na SDGs. Hakuna swali lakini hebu tujiulize kwamba, ikiwa mkutano maarufu huko San Francisco ungefanyika leo, tungekuwa na Mkataba tofauti wa Umoja wa Mataifa ambao ungeandikwa. Vivyo hivyo, Benki ya Dunia au IMF au WHO, ambayo imezaliwa leo, ingekuwa taasisi tofauti kabisa na zile zilizoanzishwa baada ya Vita vya Kidunia, kwa kuwa nchi nyingi katika ulimwengu wa leo, haswa katika Afrika na Karibiani, hawakuwepo San Francisco.
Janga hilo pia limetuonyesha kuwa, licha ya maendeleo makubwa katika sayansi na teknolojia, bado tuna mengi ya kujifunza na kugundua juu ya mwili wa mwanadamu na juu ya maisha. Kufikia sasa, licha ya utabiri wa kutisha kuwa miili itapakaa katika barabara za Afrika kutokana na UVIKO-19, na licha ya kutokuwa na ufikiaji mwingi wa chanjo kama vile ulimwengu ulioendelea, Afrika inaonekana, kwa rehema, imeepuka kiwango kibaya zaidi cha vifo vya COVID-19. Na, kwa hilo, tunamshukuru Mungu.
Ghana inataka kushiriki mawazo machache, ambayo, tunaamini, inapaswa kuunda msingi wa ushirikiano mpya wa ulimwengu:
Kwanza, tunahitaji kuimarisha ufadhili wa mashirika yaliyopo ya afya duniani. Hii lazima ijumuishe msingi mkubwa zaidi, wa kutabirika wa fedha za kimataifa kwa WHO na Vituo vya kanda vya Udhibiti wa Magonjwa, ambao hufanya jukumu kuu katika usalama wa afya duniani. Itahitaji kujitolea kwa asilimia moja (1%) ya Pato la Taifa kufadhili afya ya ulimwengu. Huu ni uwekezaji katika faida ya umma ya ulimwengu, sio msaada. Pili, lazima tuendeleze fedha zaidi za ujasiri ili kujenga tena ubora, na kwa utayari wa siku zijazo. Kote katika bara la Afrika, mapato yamepungua kwa kiasi cha dola bilioni mia moja na hamsini ($ 150 bilioni), kwani uchumi bado umetetereka kutokana na athari za kiuchumi za janga hilo. Serikali za Afrika tayari zimetumia akiba adimu kupambana na janga hilo, na kutoa ulinzi wa kijamii kwa mamilioni ya kaya zilizoathirika.
Ghana imekuwa ikitetea kuwa ufadhili mpya lazima pia ushughulikie changamoto za kimuundo zaidi ya kujibu mahitaji ya kifedha ya haraka, kwa kutoa njia za kuwezesha uwekezaji katika miundombinu ya afya, teknolojia, mazingira, na watu ambao wangeimarisha uthabiti na urejeshwaji sawa. Mgao wa SDR ambao haujawahi kutokea wa IMF wa dola bilioni mia sita na hamsini ($ 650 bilioni) unatoa fursa ya kipekee ya kutoa rasilimali zaidi za kifedha kushughulikia ukosefu mkubwa wa haki ambao janga hilo limefunua, na mgogoro ujao. Mgao wa Afrika ni kama dola bilioni thelathini na tatu ($ 33 bilioni). Ikiwa kungekuwa na wakati wa Mpango Madhubuti kwa Afrika, basi ni sasa! Uingizwaji wa SDR unapaswa kuchukuliwa kama juhudi ya kichocheo cha kupiga hatua Afrika hadi ngazi inayofuata ya maendeleo ya binadamu, na kuhakikisha ustawi endelevu wa ulimwengu.
Viongozi wa Kiafrika wamependekeza kupitishwa kwa busara na uwazi kwa asilimia ishirini na tano hadi thelathini na tano (25% -35%) ya SDRs, ambayo ni dola bilioni mia moja na sitini hadi mia mbili thelathini, kutoka nchi tajiri hadi nchi zilizo hatarini, dola bilioni mia moja ($ 100 bilioni) ambazo zinapaswa kujitolea kwa Afrika. Tunakaribisha msaada wa nchi za Ulaya zilizowakilishwa katika Mkutano wa Afrika huko Ufaransa, IMF, G7 na G20, kwa ugawaji mwingine wa SDR. Bwana Rais, mapato ya SDRs yaliyopelekwa yanapaswa kufadhili upatikanaji wa chanjo na utengenezaji, uwekezaji wa hali ya hewa na kijani kibichi, na Utaratibu wa Utulivu wa Afrika, kama Utaratibu wa Utulivu wa Ulaya, ambao utalinda utulivu wa kifedha barani.
Sehemu ya mgao inapaswa pia kusaidia kufadhili mtaji wa Benki ya Maendeleo ya Afrika na Afreximbank kusaidia ukuaji wa viwanda, uundaji wa ajira kwa wakala na mpango wa Biashara Huria ya Bara la Afrika. Tatu, lazima tuweke tena utaratibu mpya wa mashirika muhimu ya kimataifa na taasisi za kifedha za kimataifa kama Umoja wa Mataifa, Taasisi zingine za Bretton Woods, na G20 ili kuakisi ujumuishaji, kusaidia uwekezaji wa nchi katika bidhaa za umma za ulimwengu, na kuhakikisha msaada wa kifedha unaofuatiliwa haraka kwa jenga vizuri zaidi, na ujiandae kwa magonjwa ya mlipuko yajayo. Kwa mfano, siri ya ufanisi wa G20 ni kwamba inafanikisha uwakilishi wa idadi ya watu na uchumi wa ulimwengu na idadi anuwai ya viongozi kwenye meza, kuwezesha kasi na kubadilika kwa mazungumzo na uamuzi.
Kuingizwa kwa Umoja wa Afrika kwenye G21 iliyopanuliwa kutakuwa na matokeo chanya ndani ya Afrika kama ambavyo ushiriki wa EU ulivyo katika G20 ndani ya Uropa, utaimarisha uratibu wa sera na mshikamano katika uchumi wa Afrika wenye nchi hamsini na nne (54). Kuwepo kwa Umoja wa Afrika mezani, kundi hilo lingekuwa na uwakilishi wa nchi hamsini na nne (54) zaidi, watu bilioni 1.3 zaidi, na pato zaidi la $ trilioni 2.3. Ongezeko hili la ajabu la uwakilishi litaongeza kiti kimoja tu mezani, na kama dakika kumi zaidi kwa majadiliano, lakini, itapanua zaidi uratibu wa sera za ulimwengu ili kuwezesha ulimwengu wenye mafanikio zaidi, unaojumuisha na endelevu kuwahi kutokea.
Nne, sisi, Afrika, tumejitolea kama yoyote katika mapambano dhidi ya Mabadiliko ya Tabia nchi. Tunaamini, hata hivyo, kwamba vita ni bora zaidi ikiwa tutaweza kudumisha usawa kati ya umuhimu wa kiuchumi, kisiasa na mazingira - nafasi ambazo tutazungumza huko Glasgow, katika Mkutano wa COP 26, ambao unapaswa kuwa moja ya sehemu mpya ya Compact Global. Mwishowe, sasa zaidi ya hapo awali, lazima tulinde demokrasia, utawala wa kikatiba na haki za binadamu ulimwenguni. Katika miezi ishirini na nne (24) iliyopita, tumeshuhudia kushambuliwa kwa demokrasia ulimwenguni kote, wakati mwingine hata katika nchi zilizoendelea ambapo tulifikiri makubaliano juu ya mfumo wa kidemokrasia wa utawala ulikuwa umekomaa. Mheshimiwa Rais, Afrika Magharibi, matukio ya hivi karibuni nchini Mali na Guinea yamedhoofisha utawala wa kidemokrasia katika ukanda wetu.
ECOWAS, chombo cha kanda ambacho ninayo heshima ya kuwa Mwenyekiti wa sasa, kimejitolea bila dhamana kudumisha utawala wa kidemokrasia katika Jumuiya ya ECOWAS. Ndio sababu Guinea na Mali, wanachama wa msingi wa Jumuiya hiyo, wamesimamishwa, wakisubiri kurejeshwa kwa utawala wa kidemokrasia. Tunakaribisha msaada wa Umoja wa Mataifa kwa hatua zilizochukuliwa. ECOWAS imeipa Guinea miezi sita (6) kufanya hivyo, na imeomba kuachiliwa mara moja kwa Rais Alpha Conde. Katika ziara yangu huko Conakry Ijumaa iliyopita, viongozi wa jeshi walionyesha nia yao ya kuhakikisha anaachiliwa karibu, na ni matumaini yetu kwamba watatimiza ahadi yao.
Mamlaka pia imeweka wazi kwa serikali ya kijeshi nchini Mali, kwamba haijajiandaa kujadili kuongeza muda wa mwisho wa Februari wa kufanyika kwa uchaguzi wa kidemokrasia, kwani hatua muhimu zinazochukuliwa zinaweza kufanywa, pamoja na utashi wa kisiasa, ratiba iliyoidhinishwa na ECOWAS. Ni bora serikali, na mamlaka ya kidemokrasia, iwepo haraka iwezekanavyo, kutekeleza mageuzi muhimu kwa utulivu wa baadaye na ukuaji wa Mali, na hivyo kuongeza uwezo wa mapambano muhimu dhidi ya ugaidi nchini Mali na Sahel pana .
Sisi, huko Ghana, tumeamua sana kwamba tutaendelea kutetea demokrasia na utawala wa kikatiba, na kusimamia haki za binadamu. Tutafanya kazi kuimarisha taasisi zinazounga mkono demokrasia katika nchi yetu na katika ukanda wetu. Tutaendelea kuunga mkono Umoja wa Mataifa na mashirika mengine ya kimataifa kusaidia kutukumbusha kwamba, kwa kweli, hakuna mtu ambaye ni kisiwa. Ninakushukuruni kwa umakini wenu.
Soma Hotuba nzima kwa kiingereza hapa:
presidency.gov.gh
Mojawapo ya hayo mambo ni kama yafuatayo:
1. Afrika inatakiwa kujenga uchumi ambao hautegemei misaada na mikopo, kwa sababu uzoefu wa muda mrefu na wenye uchungu umetufundisha kwamba, bila kujali misaada hiyo ni ya ukarimu(charity), tutabaki maskini.
2. Matumizi ya chanjo kama nyenzo ya kudhibiti uhamiaji itakuwa hatua ya kurudisha nyuma juhudi za chanjo ya UVIKO-19 (Hatua za hivi karibuni za kuzuia kuingia raia kutoka katika baadhi nchi zingine huko Uropa, ambazo zinaonyesha kwamba Covishield, chanjo ya OxfordAstraZeneca iliyotengenezwa India, haitambuliwi na nchi hizi.)
3. Muundo wa sasa (UN) wa ushirikiano wa kiuchumi duniani, ulioundwa miaka sabini na saba (77) iliyopita, umethibitisha kutotosha kufadhili miundombinu na mabadiliko ya kiuchumi katika nchi zinazoendelea. Umoja wa Mataifa na mashirika yake mengine unahitaji kuundwa upya ili kukidhi mahitaji ya dunia ya sasa.
4. Ikiwa mkutano maarufu huko San Francisco ungefanyika leo, tungekuwa na Mkataba tofauti wa Umoja wa Mataifa ambao ungeandikwa. Vivyo hivyo, Benki ya Dunia au IMF au WHO, ambayo imezaliwa leo, ingekuwa taasisi tofauti kabisa na zile zilizoanzishwa baada ya Vita vya Kidunia, kwa kuwa nchi nyingi katika ulimwengu wa leo, haswa katika Afrika na Karibiani, hawakuwepo San Francisco.
5. Janga la UVIKO-19 limetuonyesha kuwa, licha ya maendeleo makubwa katika sayansi na teknolojia, bado tuna mengi ya kujifunza na kugundua juu ya mwili wa mwanadamu na juu ya maisha. Kufikia sasa, licha ya utabiri wa kutisha kuwa miili itapakaa katika barabara za Afrika kutokana na UVIKO-19, na licha ya kutokuwa na ufikiaji mwingi wa chanjo kama vile ulimwengu ulioendelea, Afrika inaonekana, kwa rehema, imeepuka kiwango kibaya zaidi cha vifo vya COVID-19.
6. G20 ipanuliwe na bara la Afrika liwe na uwakilishi wa kiti kimoja kama ilivyo kwa EU. Kuingizwa kwa Umoja wa Afrika kwenye G21 iliyopanuliwa kutakuwa na matokeo chanya ndani ya Afrika kama ambavyo ushiriki wa EU ulivyo katika G20 ndani ya Uropa, utaimarisha uratibu wa sera na mshikamano katika uchumi wa Afrika wenye nchi hamsini na nne (54). Kuwepo kwa Umoja wa Afrika mezani, kundi hilo lingekuwa na uwakilishi wa nchi hamsini na nne (54) zaidi, watu bilioni 1.3 zaidi, na pato zaidi la $ trilioni 2.3. Ongezeko hili la ajabu la uwakilishi litaongeza kiti kimoja tu mezani, na kama dakika kumi zaidi kwa majadiliano, lakini, itapanua zaidi uratibu wa sera za ulimwengu ili kuwezesha ulimwengu wenye mafanikio zaidi, unaojumuisha na endelevu kuwahi kutokea.
__________________________________________________________________________
SOMA HOTUBA NZIMA KWA KISWAHILI HAPA CHINI:
SOMA HOTUBA NZIMA KWA KISWAHILI HAPA CHINI:
HOTUBA YA RAIS WA JAMHURI YA GHANA, NANA ADDO DANKWA AKUFO-ADDO, KWENYE KIKAO CHA 76 CHA BUNGE KUU LA UMOJA WA MATAIFA, JUMATANO, TAREHE 22 SEPTEMBA 2021, NEW YORK, U.S.A, MADA IKIWA "KUJENGA UVUMILIVU KUPITIA TUMAINI LA KUPONA KUTOKA COVID-19, UJENZI MPYA WA KUDUMU, MUITIKIO WA MAHITAJI YA DUNIA, KUHESHIMU HAKI ZA WATU, NA KUFUFUA UMOJA WA MATAIFA"
Bwana Rais, nakupongeza sana kwa kuchukua nafasi yako kama Rais wa Mkutano Mkuu, Bunge la Wanadamu, na nakutakia heri katika usimamizi wa mambo yetu. Nampongeza pia Katibu Mkuu kwa kuchaguliwa tena kwa kauli moja kwa muhula wa pili. Ajenda ya Kawaida ambayo ameelezea inatupatia mfumo wenye nguvu ambao ndani yake tunaweza kushughulikia maswala ya ulimwengu kwa miongo hii ya kwanza ya karne ya 21. Uwepo hapa, New York, wa viongozi mia moja na mbili (102) wa mataifa, katika Mkutano huu wa 76, unatuambia juu ya azimio letu la kurudisha ulimwengu katika hali ya kawaida.
Bado hatuko hapo, lakini tunafanya maendeleo makubwa. Huko nyuma mnamo 2017, nilipojitokeza mara ya kwanza kwenye Mkutano Mkuu kama Rais mpya wa Ghana, nilisema wala Ghana wala Afrika hawataki kuwa makovu kwenye dhamiri ya mtu yeyote. Nilisema tunataka kujenga uchumi ambao hautegemei misaada na misaada, kwa sababu uzoefu mrefu na wenye uchungu umetufundisha kwamba, bila kujali misaada hiyo ni ya ukarimu, tutabaki maskini. Kati ya 2017 hadi 2020, Ghana ilirekodi wastani wa ukuaji wa 7%, kati ya ya juu zaidi ulimwenguni.
Mnamo mwaka wa 2020, wakati uchumi wa ulimwengu na Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara ilipata kushuka kwa 3.5% na 2.1%, mtawaliwa, Ghana ilikuwa moja ya nchi chache ambazo zilitoa kiwango kizuri cha ukuaji. Huu ni ushahidi wa dhamira yetu ya kujenga Ghana isiyotegemea Msaada. Mwaka mmoja kuendelea, ingawa viwango vya maambukizo na vifo viko chini katika Ukanda mzima, athari ya virusi kwa uchumi na maisha imekuwa juu. Nambari za hivi karibuni kutoka Benki ya Maendeleo ya Afrika zinaonyesha kuwa uchumi wa Kiafrika, ambao ulishuka kwa 2.1% mnamo 2020, bado haujarejea katika viwango vya wakati ugonjwa wa COVID-19 haujaanza. Waafrika zaidi ya milioni thelathini waliangukia katika umaskini uliokithiri mnamo 2020, na karibu milioni arobaini wanaweza kufanya hivyo mnamo 2021.
Athari za kijamii zimekuwa mbaya; zaidi ya ajira milioni mia tatu na tatu za Kiafrika zimepotea. Wanawake, ambao wanahesabu asilimia arobaini (40%) ya jumla ya ajira, wameathirika sana. Mheshimiwa Rais, tunawasikiliza wanasayansi: ni dhahiri kwamba chanjo ndiyo njia ya kulinda idadi ya watu, na kuzifufua jamii. Chanjo ya asilimia sabini (70%) kwa muda mfupi iwezekanavyo, kama inavyofanyika mahali pengine ulimwenguni, inamaanisha Waafrika milioni mia tisa lazima wapewe chanjo. Upangaji wa Afreximbank wa Kikosi cha Upataji Chanjo cha Afrika cha bilioni mbili cha upatikanaji wa chanjo milioni Johnson na Johnson milioni mia nne ni sehemu ya Mkakati wa Kihistoria wa Chanjo ya Upataji Chanjo ya COVID-19. Ni hatua muhimu sana katika mapambano yetu ya pamoja dhidi ya janga hilo, katika bara wanaougua mzigo mkubwa wa utaifa wa chanjo.
Mpango wa chanjo ya Kikosi cha Upataji Chanjo ya Afrika, ambao imetengenezwa nchini Afrika Kusini, ndio shughuli moja kubwa na kubwa zaidi ya biashara tangu kuanza kutumika kwa Eneo la Biashara Huria la Bara la Januari mnamo Januari mwaka huu. Ni ushuhuda mzuri wa faida za uzalishaji wa ndani na ununuzi uliokusanywa barani Afrika, kama malengo ya Mkataba wa Eneo la Biashara Huria la Bara la Afrika. Ghana inakubaliana na wito wa Azimio la Roma la Afya Ulimwenguni kwa leseni ya hiari na uhamishaji wa teknolojia ili kukuza uzalishaji wa chanjo.
Umoja wa Afrika unafanya kazi na WHO, WTO na washirika wengine wa ulimwengu kupanua utengenezaji na chanjo yake. Sisi, huko Ghana, hadi sasa, tumepokea dozi milioni tano, ambazo zimetolewa kwa wafanyakazi wa afya walio mstari wa mbele na wale ambao wameainishwa kama walio katika hatari zaidi. Milioni tano sio takwimu ya kudharauliwa, haswa tunapofikiria hali iliivyo katika nchi zingine nyingi za Kiafrika. Tunashukuru kwamba juhudi zetu katika usimamizi wa janga na usambazaji wa chanjo zimetambuliwa, na tumepokea kiasi hiki hadi sasa. Bado tunatarajia kuchanja milioni ishirini ya watu wetu ifikapo mwisho wa mwaka.
Kwa bahati mbaya hatua za hivi karibuni za kuzuia kuingia raia kutoka katika baadhi nchi zingine huko Uropa, ambazo zinaonyesha kwamba Covishield, chanjo ya OxfordAstraZeneca iliyotengenezwa India, haitambuliwi na nchi hizi. Kinachovutia ni ukweli kwamba chanjo hii ilitolewa kwa nchi 3 za Kiafrika kupitia kituo cha COVAX. Matumizi ya chanjo kama nyenzo ya kudhibiti uhamiaji itakuwa hatua ya kurudisha nyuma juhudi za chanjo ya UVIKO-19. Bwana Rais, mara ya mwisho kuwa na msukosuko kama huo ulimwenguni ilikuwa wakati wa Vita vya Kidunia vya pili, ambavyo vilisababisha kuanzishwa kwa utaratibu mpya wa ulimwengu.
Shirika hili, Umoja wa Mataifa, na taasisi zingine za Bretton Woods ziliundwa kudumisha amani na usalama wa kimataifa, kusaidia kujenga upya uchumi uliovunjika wa baada ya vita, na kukuza ushirikiano wa kiuchumi duniani. Hata kabla ya mlipuko wa janga, wengi walikuwa wamehitimisha kuwa muundo wa sasa wa ushirikiano wa kiuchumi duniani, ulioundwa miaka sabini na saba (77) iliyopita, umethibitisha kutotosha kufadhili miundombinu na mabadiliko ya kiuchumi katika nchi zinazoendelea.
Kwa kuzingatia ukosefu wa uwezo wa mfumo wa kifedha wa ulimwengu kutoa matokeo muhimu ya kufadhili maendeleo endelevu, tunahitaji uhakiki mzuri. COVID-19 inatoa nafasi nzuri ya kutafakari tena ushirikiano wa kiuchumi duniani, kwa kuzingatia kanuni za kuheshimiana, usawa, uendelevu, na ustawi wa pamoja unaofikiriwa na SDGs. Hakuna swali lakini hebu tujiulize kwamba, ikiwa mkutano maarufu huko San Francisco ungefanyika leo, tungekuwa na Mkataba tofauti wa Umoja wa Mataifa ambao ungeandikwa. Vivyo hivyo, Benki ya Dunia au IMF au WHO, ambayo imezaliwa leo, ingekuwa taasisi tofauti kabisa na zile zilizoanzishwa baada ya Vita vya Kidunia, kwa kuwa nchi nyingi katika ulimwengu wa leo, haswa katika Afrika na Karibiani, hawakuwepo San Francisco.
Janga hilo pia limetuonyesha kuwa, licha ya maendeleo makubwa katika sayansi na teknolojia, bado tuna mengi ya kujifunza na kugundua juu ya mwili wa mwanadamu na juu ya maisha. Kufikia sasa, licha ya utabiri wa kutisha kuwa miili itapakaa katika barabara za Afrika kutokana na UVIKO-19, na licha ya kutokuwa na ufikiaji mwingi wa chanjo kama vile ulimwengu ulioendelea, Afrika inaonekana, kwa rehema, imeepuka kiwango kibaya zaidi cha vifo vya COVID-19. Na, kwa hilo, tunamshukuru Mungu.
Ghana inataka kushiriki mawazo machache, ambayo, tunaamini, inapaswa kuunda msingi wa ushirikiano mpya wa ulimwengu:
Kwanza, tunahitaji kuimarisha ufadhili wa mashirika yaliyopo ya afya duniani. Hii lazima ijumuishe msingi mkubwa zaidi, wa kutabirika wa fedha za kimataifa kwa WHO na Vituo vya kanda vya Udhibiti wa Magonjwa, ambao hufanya jukumu kuu katika usalama wa afya duniani. Itahitaji kujitolea kwa asilimia moja (1%) ya Pato la Taifa kufadhili afya ya ulimwengu. Huu ni uwekezaji katika faida ya umma ya ulimwengu, sio msaada. Pili, lazima tuendeleze fedha zaidi za ujasiri ili kujenga tena ubora, na kwa utayari wa siku zijazo. Kote katika bara la Afrika, mapato yamepungua kwa kiasi cha dola bilioni mia moja na hamsini ($ 150 bilioni), kwani uchumi bado umetetereka kutokana na athari za kiuchumi za janga hilo. Serikali za Afrika tayari zimetumia akiba adimu kupambana na janga hilo, na kutoa ulinzi wa kijamii kwa mamilioni ya kaya zilizoathirika.
Ghana imekuwa ikitetea kuwa ufadhili mpya lazima pia ushughulikie changamoto za kimuundo zaidi ya kujibu mahitaji ya kifedha ya haraka, kwa kutoa njia za kuwezesha uwekezaji katika miundombinu ya afya, teknolojia, mazingira, na watu ambao wangeimarisha uthabiti na urejeshwaji sawa. Mgao wa SDR ambao haujawahi kutokea wa IMF wa dola bilioni mia sita na hamsini ($ 650 bilioni) unatoa fursa ya kipekee ya kutoa rasilimali zaidi za kifedha kushughulikia ukosefu mkubwa wa haki ambao janga hilo limefunua, na mgogoro ujao. Mgao wa Afrika ni kama dola bilioni thelathini na tatu ($ 33 bilioni). Ikiwa kungekuwa na wakati wa Mpango Madhubuti kwa Afrika, basi ni sasa! Uingizwaji wa SDR unapaswa kuchukuliwa kama juhudi ya kichocheo cha kupiga hatua Afrika hadi ngazi inayofuata ya maendeleo ya binadamu, na kuhakikisha ustawi endelevu wa ulimwengu.
Viongozi wa Kiafrika wamependekeza kupitishwa kwa busara na uwazi kwa asilimia ishirini na tano hadi thelathini na tano (25% -35%) ya SDRs, ambayo ni dola bilioni mia moja na sitini hadi mia mbili thelathini, kutoka nchi tajiri hadi nchi zilizo hatarini, dola bilioni mia moja ($ 100 bilioni) ambazo zinapaswa kujitolea kwa Afrika. Tunakaribisha msaada wa nchi za Ulaya zilizowakilishwa katika Mkutano wa Afrika huko Ufaransa, IMF, G7 na G20, kwa ugawaji mwingine wa SDR. Bwana Rais, mapato ya SDRs yaliyopelekwa yanapaswa kufadhili upatikanaji wa chanjo na utengenezaji, uwekezaji wa hali ya hewa na kijani kibichi, na Utaratibu wa Utulivu wa Afrika, kama Utaratibu wa Utulivu wa Ulaya, ambao utalinda utulivu wa kifedha barani.
Sehemu ya mgao inapaswa pia kusaidia kufadhili mtaji wa Benki ya Maendeleo ya Afrika na Afreximbank kusaidia ukuaji wa viwanda, uundaji wa ajira kwa wakala na mpango wa Biashara Huria ya Bara la Afrika. Tatu, lazima tuweke tena utaratibu mpya wa mashirika muhimu ya kimataifa na taasisi za kifedha za kimataifa kama Umoja wa Mataifa, Taasisi zingine za Bretton Woods, na G20 ili kuakisi ujumuishaji, kusaidia uwekezaji wa nchi katika bidhaa za umma za ulimwengu, na kuhakikisha msaada wa kifedha unaofuatiliwa haraka kwa jenga vizuri zaidi, na ujiandae kwa magonjwa ya mlipuko yajayo. Kwa mfano, siri ya ufanisi wa G20 ni kwamba inafanikisha uwakilishi wa idadi ya watu na uchumi wa ulimwengu na idadi anuwai ya viongozi kwenye meza, kuwezesha kasi na kubadilika kwa mazungumzo na uamuzi.
Kuingizwa kwa Umoja wa Afrika kwenye G21 iliyopanuliwa kutakuwa na matokeo chanya ndani ya Afrika kama ambavyo ushiriki wa EU ulivyo katika G20 ndani ya Uropa, utaimarisha uratibu wa sera na mshikamano katika uchumi wa Afrika wenye nchi hamsini na nne (54). Kuwepo kwa Umoja wa Afrika mezani, kundi hilo lingekuwa na uwakilishi wa nchi hamsini na nne (54) zaidi, watu bilioni 1.3 zaidi, na pato zaidi la $ trilioni 2.3. Ongezeko hili la ajabu la uwakilishi litaongeza kiti kimoja tu mezani, na kama dakika kumi zaidi kwa majadiliano, lakini, itapanua zaidi uratibu wa sera za ulimwengu ili kuwezesha ulimwengu wenye mafanikio zaidi, unaojumuisha na endelevu kuwahi kutokea.
Nne, sisi, Afrika, tumejitolea kama yoyote katika mapambano dhidi ya Mabadiliko ya Tabia nchi. Tunaamini, hata hivyo, kwamba vita ni bora zaidi ikiwa tutaweza kudumisha usawa kati ya umuhimu wa kiuchumi, kisiasa na mazingira - nafasi ambazo tutazungumza huko Glasgow, katika Mkutano wa COP 26, ambao unapaswa kuwa moja ya sehemu mpya ya Compact Global. Mwishowe, sasa zaidi ya hapo awali, lazima tulinde demokrasia, utawala wa kikatiba na haki za binadamu ulimwenguni. Katika miezi ishirini na nne (24) iliyopita, tumeshuhudia kushambuliwa kwa demokrasia ulimwenguni kote, wakati mwingine hata katika nchi zilizoendelea ambapo tulifikiri makubaliano juu ya mfumo wa kidemokrasia wa utawala ulikuwa umekomaa. Mheshimiwa Rais, Afrika Magharibi, matukio ya hivi karibuni nchini Mali na Guinea yamedhoofisha utawala wa kidemokrasia katika ukanda wetu.
ECOWAS, chombo cha kanda ambacho ninayo heshima ya kuwa Mwenyekiti wa sasa, kimejitolea bila dhamana kudumisha utawala wa kidemokrasia katika Jumuiya ya ECOWAS. Ndio sababu Guinea na Mali, wanachama wa msingi wa Jumuiya hiyo, wamesimamishwa, wakisubiri kurejeshwa kwa utawala wa kidemokrasia. Tunakaribisha msaada wa Umoja wa Mataifa kwa hatua zilizochukuliwa. ECOWAS imeipa Guinea miezi sita (6) kufanya hivyo, na imeomba kuachiliwa mara moja kwa Rais Alpha Conde. Katika ziara yangu huko Conakry Ijumaa iliyopita, viongozi wa jeshi walionyesha nia yao ya kuhakikisha anaachiliwa karibu, na ni matumaini yetu kwamba watatimiza ahadi yao.
Mamlaka pia imeweka wazi kwa serikali ya kijeshi nchini Mali, kwamba haijajiandaa kujadili kuongeza muda wa mwisho wa Februari wa kufanyika kwa uchaguzi wa kidemokrasia, kwani hatua muhimu zinazochukuliwa zinaweza kufanywa, pamoja na utashi wa kisiasa, ratiba iliyoidhinishwa na ECOWAS. Ni bora serikali, na mamlaka ya kidemokrasia, iwepo haraka iwezekanavyo, kutekeleza mageuzi muhimu kwa utulivu wa baadaye na ukuaji wa Mali, na hivyo kuongeza uwezo wa mapambano muhimu dhidi ya ugaidi nchini Mali na Sahel pana .
Sisi, huko Ghana, tumeamua sana kwamba tutaendelea kutetea demokrasia na utawala wa kikatiba, na kusimamia haki za binadamu. Tutafanya kazi kuimarisha taasisi zinazounga mkono demokrasia katika nchi yetu na katika ukanda wetu. Tutaendelea kuunga mkono Umoja wa Mataifa na mashirika mengine ya kimataifa kusaidia kutukumbusha kwamba, kwa kweli, hakuna mtu ambaye ni kisiwa. Ninakushukuruni kwa umakini wenu.
Soma Hotuba nzima kwa kiingereza hapa:
Speech By President Akufo-Addo At The 76th Session Of The United Nations’ General Assembly
ADDRESS BY THE PRESIDENT OF THE REPUBLIC OF GHANA, NANA ADDO DANKWA AKUFO-ADDO, AT THE 76TH SESSION OF THE UNITED NATIONS’ GENERAL ASSEMBLY, ON WEDNESDAY, 22ND SEPTEMBER 2021, IN NEW YORK, UNITED STATES OF AMERICA, ON THE THEME "BUILDING RESILIENC...
