Hoja ya azimio la Bunge la Ulaya kuhusu kukamatwa na hatari ya kunyongwa kwa Tundu Lissu, Mwenyekiti wa Chadema, chama kikuu cha upinzani nchini Tanzania.
(2025/2690(RSP))
Bunge la Ulaya,
- kwa kuzingatia Kanuni ya 150(5) ya Kanuni zake za Uendeshaji,
- kwa kuzingatia Ibara ya 21 ya Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
- kwa kuzingatia Kifungu cha 13 cha Mkataba wa Afrika wa Haki za Binadamu na Watu
A. ambapo tarehe 9 Aprili 2025, Tundu Lissu, kiongozi wa Chama kikuu cha upinzani cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema) alikamatwa; ambapo tarehe 10 Aprili 2025, polisi walimshtaki kwa kosa la uhaini;
B. ambapo tarehe 12 Aprili 2025, Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi (INEC) iliizuia Chadema kushiriki uchaguzi wa Oktoba 2025;
C. ambapo kwa mujibu wa ripoti tofauti, wakosoaji wanne wa serikali walitoweka kwa nguvu na mmoja aliuawa kinyume cha sheria mwaka wa 2024;
D. ambapo katika utafiti wa 2022, uliochapishwa na Afrobarometer mnamo Oktoba 2023, Watanzania wengi wanaripoti kuwa wana uhuru wa kusema wanachofikiri na kujiunga na mashirika ya kisiasa wanayochagua; ambapo asilimia 76 ya Watanzania walionyesha kuunga mkono haki ya serikali ya kuweka mipaka ya habari au maoni yanayomkosoa au kumtusi rais na 71% waliidhinisha vikwazo vya kushiriki habari ambazo serikali inazikataa;
E. ambapo Tanzania 2025 idadi ya watu inakadiriwa kuwa watu 70,545,865 katikati ya mwaka na inatarajiwa kukua hadi takribani watu milioni 130 ifikapo mwaka 2050; ambapo mwaka 2025, Watanzania milioni 25.2 wanaishi kwa kima cha juu cha dola za Marekani 1.90 kwa siku;
F. ambapo Umoja wa Ulaya unaunga mkono maendeleo ya Tanzania kupitia Programu ya Global Europe Multi-annual Idicative Programme 2021-2027 yenye EUR 726 milioni; ambapo Nchi Wanachama wa EU msaada wa nchi mbili kwa Tanzania ulikuwa takriban EUR 1.2 bilioni kwa 2021-2024;
1. Ana wasiwasi wa kukamatwa kwa Tundu Lissu sambamba na kuenguliwa kwa chama cha Chadema kwenye uchaguzi wa 2025;
2. A
natoa wito kwa mamlaka za Tanzania kuhakikisha kwamba waliohusika na upotevu na mauaji kwa sababu za kisiasa wanafikishwa mahakamani;
3. Inaheshimu kikamilifu matakwa ya pamoja ya watu wa Tanzania na mchakato wa ndani wa uchaguzi wa Tanzania, ambao lazima uakisi matakwa ya watu wake;
4. Huhimiza vyama vyote vya siasa kushiriki katika chaguzi zijazo; kuhimiza chama tawala cha Chama Cha Mapinduzi kufanya mazungumzo na vyama vyote vya upinzani kuhusu madai yao; ina maoni kuwa kuachiwa kwa Tundu Lissu kungeweza kutoa chachu kwenye mazungumzo haya;
5. Anatoa wito kwa Umoja wa Afrika kushirikiana na serikali ya Tanzania kutafuta suluhu;
6. Inabainisha kuwa misaada ya maendeleo ya Umoja wa Ulaya imekuwa na athari ndogo tu kama ilivyodhihirishwa na mzozo wa kiafya unaozidi kuongezeka nchini Tanzania, unaochochewa na mtafaruku unaoendelea wa wataalamu wa afya;
7.
Ana wasiwasi kwamba viwango vya juu vya umaskini vinavyoendelea, pamoja na ongezeko kubwa la watu, vitasababisha uhamaji mkubwa;
8.
Inamuagiza Rais wake kupeleka azimio hili kwa Baraza, Tume, Makamu wa Rais wa Tume/Mwakilishi Mkuu wa Muungano wa Mambo ya Nje na Sera ya Usalama, Huduma ya Nje ya Umoja wa Ulaya, serikali na mabunge ya Nchi Wanachama, na Rais, Serikali na Bunge la Tanzania.
POV: NAONA WAZUNGU NI WATU WENYE AKILI, NAONA WAMEAMUA KUJADILI HATIMA YETU WENYEWE KWANI SISI HATUWEZI.