Mmh mbona uzi utaleta balaa huu.
Unataka kumaanisha kwamba mungu tunayemuabudu yupo ktk hali ya mwili anayetafsiriwa ktk jinsia Kike mkuu?
Encyclopedia of World Religions:(Great Faiths)Judaism, Christianity, Islam, Buddhism, Zen, Hinduism, Prehistoric & Primitive Religions
Encyclopedia of World Religions:(Great Faiths)Judaism, Christianity, Islam, Buddhism, Zen, Hinduism, Prehistoric & Primitive Religions
- Thread starter Artificial intelligence
- Start date
Unataka kumaanisha kwamba mungu tunayemuabudu yupo ktk hali ya mwili anayetafsiriwa ktk jinsia Kike mkuu?
Good Luci
JF-Expert Member
- Dec 4, 2016
- 494
- 641
Huyo bikira Maria amekuja miaka 2000 iliyopita lakini huyu ufunuo 12:1(Nafsi ya mwanamke) alikuwepo teyari na ndiye aliyemwangusha Kerubi wengi wakaishia kujua ibilisi au shetani kumbe nyuma yake kuna mkubwa zaidi yake.
Hata waandishi wa kitabu walikuwa chini yake ndo maana kweny biblia kuna sehem kajiita mke wa Mungu Isaya 50:1 “Bwana asema hivi, Iko wapi hati ya talaka ya mama yenu, ambayo kwa hiyo naliachana naye? Au nimewauza ninyi kwa nani katika watu wanaoniwia? Ninyi mliuzwa kwa sababu ya maovu yenu; tena mama yenu ameachwa kwa sababu ya makosa yenu.”
Good Luci
JF-Expert Member
- Dec 4, 2016
- 494
- 641
Sijamaanisha yupo katika mwili bali yeye kwakuwa ni roho na nafsi isiyoonekana kwa macho alikuwa anakaa ndani ya atendae kwa haki ilikutimiza adhima yake. Marko 7:21-23 yote yaliyoandika katika iyo mistari ni huyo ufunuo na mengine mengi.
Aisee! Kwani unaposema nafsi ya mwanamke maana yake nini, si ndiyo kumaanisha Mungu ktk hali ya mwili au, hebu nieleweshe vizuri hapo.
Good Luci
JF-Expert Member
- Dec 4, 2016
- 494
- 641
Labda niweke sawa upate kuelewa sio kila nafsi au roho ina mwili. Huyo ufunuo 12:1 alichipuka ikiwa ni roho na nafsi ya uharibifu ndo maana ukaona imeandikwa mwezi ulikuwa chini ya miguu yake ikimaanisha uumbaji ulikuwa chini yake.
Hata Yesu katika Luka 4:5…. anapoambiwa na ibilisi amsujudie atampa miliki za ulimwengu kwa maana ziko chini yake hakubisha sababu ni kweli uumbaji ulikuwa umetekwa nyara na miduara mitatu mbinguni yaani ufunuo 12:1, Nyoka (ufunuo 12:3-5) na vita (ufunuo 12:7-9)
Katika theologia ya dini wengi walifundishwa ni bikira mariamu ila kuna zaidi ya hapo.
Saad30
JF-Expert Member
- May 26, 2020
- 2,737
- 5,464
Mkuu nipo pamoja na wewe...huwezi kutambua jinsia bila kuwa na umbo...au tuseme mwili wa mwanaume ila una nafsi ya kike....
Kwahiyo huyo mungu mwanamke ndio kaleta mambo ya ushoga.
Sawa lakini mkuu nafsi bila mwili haikamiliki.
Inawezekana, maana ukisoma hiyo sehemu ya pili jamaa kagusia hili suala la ushoga na mungu mwanamke.
Sasa huyo naye sielewi anaposema nafsi inakamilika bila mwili.
Artificial intelligence
JF-Expert Member
- Jan 28, 2021
- 1,265
- 2,252
- Thread starter
- #29
SEHEMU YA TATU
Sababu mbili zimepanga kuipa Misri ya kale rufaa yake ya kipekee: dini yake na ukweli kwamba hali yake ya hewa imehifadhi kwa ajabu sana mabaki ya dini. Dini ilienea maisha yote ya mtu binafsi wa Misri na jamii ya Misri. Ilipata usemi katika aina nyingi za dini ambazo dini ya Misri hutoa utangulizi bora kwa utafiti wa kihistoria na kulinganisha wa dini.
Karibia kila kipengele cha imani ya kidini na mazoezi hupatikana katika dini hii ya kale: ushirikina, henotheism (ibada ya mungu mmoja), monotheism (amini kwamba kuna Mungu mmoja tu), hadithi, uchawi, ibada, ufalme wa Mungu, mahekalu yenye nguvu na makaburi ya ajabu, ukuhani wa kitaalam, maandishi ya kidini yaliyoonyeshwa, fasihi ya hekima na wasiwasi wa kidini.
Pia ilikubali ibada ya funerary, ufufuo wa kichawi na maisha magumu ya baadaye, na dhana ya kwanza ya hukumu baada ya kifo. Ingawa sasa imetoweka, dini ya Misri ilikuwa dini iliyoishi kwa muda mrefu zaidi na bado imerekodiwa; ilikuwa tayari katika 3000 BC na ilinusurika na ukandamizaji wa ibada za kipagani na Mfalme wa Kikristo Theodosius mnamo 384 .
Dini ya Misri imeandikwa vizuri. Kuna maandishi mengi yaliyoandikwa kwenye kuta za makaburi, mahekalu, obelisks, sanamu na stelae(slabs za kumbukumbu za mawe), au kupakwa kwenye majeneza au kuandikwa kwenye vitabu vya papyrus. Zinaanzia tarehe kutoka Maandishi ya Piramidi ya c 2400 BC, au Kitabu cha Wafu, hadi maandishi ya karne ya 4 AD. Monuments kama vile piramidi, mahekalu na makaburi mara nyingi zimehifadhiwa vizuri sana kwamba matumizi yao ya ibada yanaweza kufuatiliwa kwa urahisi.
Mahekalu na makaburi yalipambwa na matukio ya ibada, na makaburi yenye picha za ulimwengu, ambayo yote hutoa picha ya wazi juu ya miungu ya Misri, ibada na imani juu ya ulimwengu ujao. Historia ya dini ya Misri hufanya kuwa muhimu kujua kitu cha historia ya Misri, hasa kwa kuwa wanafizikia hutumia mpangilio katika kutaja vipindi mbalimbali.
Mpangilio huo umejengwa kwa mfumo wa dynastic; nasaba zinazohusika ni za kifalme, lakini haijulikani kwa nini makundi mbalimbali ya wafalme yanahusiana sana na kila mmoja. Tarehe zilizotolewa ni zakukadria, kwani ni nadra sana tarehe ya Misri kuanzishwa kwa uhakika.
Kipindi cha Utatu (3200-2780 KK), kinachojumuisha Enzi 1-2, kinaashiria mwanzo wa ufalme wa Muungano wa Misri ya Juu na Chini chini ya utawala wa pharao. Ufalme wa Kale (2780-2280 KK), unaojumuisha Enzi 3-6, ulikuwa kipindi cha upainia cha ustaarabu wa Misri, unaojulikana kama Enzi ya Piramidi.
Kipindi cha Kwanza cha Kati (2280-2052 KK), kinachojumuisha Enzi 7 -10, kilikuwa kipindi cha mapinduzi ya kijamii
wakati nguvu za kifalme zilidhoofishwa sana. Wakati wa Ufalme wa Kati (2052-17 78 BC), inayojumuisha Enzi 11-12, kituo cha kisiasa kilikuwa kimehamia Thebes huko Misri ya Juu; Hiki kilikuwa kipindi cha shughuli kubwa ya fasihi katika historia ya dini ya kale.
Kipindi cha pili cha kati (1778-1567 BC), Dynasties 13-17, ilikuwa wakati wa kupatwa wa kitaifa, wakati Misri ilipotawaliwa na wavamizi wa Asia. Ufalme Mpya (1567-1085BC), Enzi 18-20, ulikuwa kipindi cha upanuzi mkubwa wa kifalme wa Misri; Tutankhamen alikuwa mfalme mdogo wa Enzi ya 18.
Kipindi cha Marehemu (1085-330 KK), Enzi 21-30, kilikuwa kipindi cha kupungua kwa kitaifa, wakati Misri ilipoteseka kutokana na uvamizi wa Ashuru na Uajemi; Farao wa mwisho wa Misri alikuwa Nectanebo (359-341 KK). Wakati wa kipindi cha Ptolemaic au Hellenistic (330-30 BC), Misri ilitawaliwa na wafalme wa Kigiriki (Macedonian), wa mwisho wao alikuwa Cleopatra maarufu. Baada ya kifo chake, Misri iliingizwa katika Dola ya Kirumi; Hii ilikuwa kipindi cha Kirumi (30 BC-641 AD).
Mfano mkuu wa dini yake uliendelea, na wafalme wa Kirumi wakichukua nafasi ya mafarao, hadi hatimaye ilikandamizwa kwa ajili ya Ukristo mnamo 384 AD. Vipengele fulani vya imani ya kale vilipita katika Ukristo wa Coptic, ambao ulinusurika ushindi wa Kiislamu wa Misri mnamo 641 AD na uongofu uliofuata wa watu wa Misri.
Vipengele viwili vya asili, daima vimetawala maisha nchini Misri, yaani, Mto Nile na jua; kutoka kwao kulitokana na mada mbili za msingi za dini ya kale ya Misri. Misri imeelezewa kwa usahihi kama nchi yenye urefu lakini hakuna upana. Maelezo sio sahihi kabisa, kwa sababu eneo la Delta hakika ni pana ; lakini kusini mwa Cairo, Misri kweli ina vipande viwili vya ardhi ya umwagiliaji kwenye ukingo wote wa Nile, na jangwa linaenea kila upande.
Kwa hivyo ardhi inagawanyika katika sehemu mbili tofauti: Misri ya Chini. Kulinganisha eneo la Delta, na Misri ya Juu, iliyoundwa na bonde refu la Nile. Uzazi wa ardhi unategemea mafuriko ya kila mwaka ya Nile na udhibiti makini na uhifadhi wa maji yake. Hii ni pamoja na ujenzi na matengenezo ya umwagiliaji wa kina. Kwa hiyo serikali yenye nguvu, kuunganisha Misri ya Juu na ya Chini chini ya utawala mmoja na uwezo wa kuelekeza rasilimali za kazi za hesabu, daima imekuwa muhimu kwa ustawi wa kiuchumi na kijamii wa watu wa Misri. Serikali kama hiyo ilianzishwa kwanza karibu 3000 BC' na katika Misri ya Juu, na mafanikio yalikuwa muhimu sana kwamba Wamisri waliangalia nyuma kwa muungano huu wa Misri ya Juu na ya Chini kama mwanzo wa maisha yao ya kitaifa na sifa kama watu.
Kwa sababu Farao (jina lililotokana na maana ya 'nyumba' na aa maana ya 'kubwa') lilikuwa muhimu sana kwa ustawi wa nchi, alikuja kuonekana kama Mungu. Kulingana na mila iliyoibuka katika Ufalme wa Kale, aliaminika kuwa mwana wa mungu wa jua, na kwa hivyo mwakilishi wa mungu duniani.
Farao alichukuliwa kama mmiliki wa Misri (katika Kemi ya Misri, 'nchi nyeusi'), na mpatanishi kati ya watu na mungu wa jua. Alama ya kifalme na ibada ilitangaza hadhi yake ya kipekee. Alipokufa, au badala yake akapaa mbinguni ili
kuungana na baba yake wa kiungu, mwili wake ulipaswa kuwekwa katika kaburi kubwa lililohudumiwa na hekalu la chumba cha kuhifadhia maiti.
Piramidi zilikuwa makaburi ya kipekee ya mafarao wa Ufalme wa Kale. Kwa sababu jua linatawala sana eneo la kila siku huko Misri, liliheshimiwa chini ya jina la Re (Misri-Coptic kwa 'sun') kama mungu mkuu wa serikali, aliyehusishwa kwa karibu na ufalme. Inajulikana kama 'Mungu Mkuu', Re ilitungwa chini ya aina mbalimbali za kufikiri.
Kama Re-Horakhti, falcon ya zamani au falcon iliyoongozwa na mungu wa anga inayoitwa 'Horus ya upeo wa macho' ilihusishwa na mungu wa jua. ReHorakhti aliwakilishwa katika sanaa kama mtu aliyeongozwa na falcon, aliyevikwa taji na diski ya jua; Wakati mwingine aina hii ya mungu ilionyeshwa kama diski ya jua, iliyozungukwa na nyoka wawili, kati ya mabawa yaliyonyoshwa ya falcon.
Kama jua wakati wa asubuhi. Re aliwakilishwa kama beetle (Khepri) au mtu aliyeongozwa na beetle. Dhana hii ya ajabu ilikuwa na umuhimu wa hila. 'Khepri' inayotokana na neno kheper, lenye maana ya 'kuwa au kuwepo', ili Re-Khepri ionyeshe jua linalochomoza na jua kama muumbaji wa ulimwengu. Jua lililopungua lilikuwa Re-Atum, lililoonyeshwa kama mtu mzee wa ushauri wa busara; neno 'Atum' liliwasilisha wazo fulani la 'kukamilisha'.
Atum alikuwa mungu wa Heliopolis, kituo cha zamani cha ibada ya jua. Kwa kuwa Re, kama mungu wa serikali, kimsingi alikuwa na uhusiano na ufalme wa mafarao, ilikuwa ni lazima ibada yake iathiriwe na mabadiliko ya kisiasa nchini Misri. Wakati wa kipindi cha Ufalme wa Kale, aliabudiwa kama Re-Atum katika nyumba yake ya zamani huko Heliopolis, ambapo hekalu lake lilipaswa kuashiria kilima cha kwanza ambapo alianza kazi ya uumbaji. Wakati mji mkuu wa kisiasa ulihamishwa hadi Thebes huko Misri ya Juu, wakati wa Ufalme wa Kati, Re alihusishwa na mungu wa eneo la Thebes, Amun.
Amun-Re aliwakilishwa katika sanaa kama mtu aliyevaa kofia, iliyofunikwa na mabomba mawili na diski ya jua. Mafarao wakuu wa Ufalme Mpya walijitolea kwa bidii kwa Amun, wakijenga huko Thebes kwa ajili ya ibada yake mahekalu makubwa yaliyojaliwa sana, ili Amun awe mungu pekee wa serikali.
Kuinuliwa huku kwa Amun hatimaye kulizalisha moja ya matukio ya kuvutia zaidi, ingawa hayajulikani katika historia yote ya Misri. Inaonekana kwamba makuhani wa Heliopolis, kituo cha ibada cha kale cha Re-Atum, walijaribu kupambana na kuinuliwa kwa Amun kwa kukuza ibada ya Re untrammeled kwa kushirikiana na mungu mwingine.
Kwa hiyo walitangaza Aten, diski ya jua, kama ishara ya mungu mkuu. Wakati huo huo huko Thebes nguvu kubwa iliyopatikana na ukuhani wa Amun ilikuwa imeanza kupinga nguvu ya kifalme. Wakati Amenhotep IV (1372- 1354 BC ) alipopanda kiti cha enzi, hatua kwa hatua aliweka juu kupandikiza Amun kama mungu mkuu. Mfalme huyu, ambaye alibadilisha jina lake kuwa Akhenaten ('Pleasing to the Aten'), alikuwa mtu wa ajabu ambaye kujitolea kwake kwa Aten kulipakana na ushabiki.
Alihamisha mji wake mkuu kutoka Thebes, ngome ya Amun, hadi mji mpya unaoitwa Akhetaten ('Horizon of the Aten') , ambapo alijenga hekalu kubwa kwa mungu wake, sawa na mpango wa Heliopolis. Alionyesha kujitolea kwake katika nyimbo kwa Aten na yeye mwenyewe alikuwa ameonyeshwa mara kwa mara, pamoja na mke wake mzuri Nefertiti na watoto wao, wakiabudu Aten ambaye miale yake ya kushuka, iliishia mikononi na kubariki familia ya wachamungu.
Alichukua hatua za kukandamiza ibada ya Amun. hata kufikia hatua ya kusababisha jina la mungu kuondolewa kutoka kwa makaburi. Hostoned, jaribio la kurekebisha dini ya Misri halikuishi mfalme wa kizushi, na mrithi wake
Tutankhamen (1354-1345 BC) alilazimika kuwasilisha kwa ukuu wa Amun na kuirudisha mahakama kwa Thebes.
Kumbukumbu ya Akhenaten iliondolewa na makaburi yake kuharibiwa. Upandaji wa ukuhani wa Amun ulifikia hitimisho lake lisiloepukika mnamo 1080 BC wakati Herihor, 'Mtume wa Kwanza wa Amun',alichukua mamlaka ya kifalme huko Thebes.
Mada kuu ya tatu ya dini ya Misri iliundwa na ibada ya funerary ambayo ilizingatia mungu Osiris. Hii kimsingi ilihusika na mahitaji ya kiroho ya watu binafsi, ambayo hayakutumiwa na dini ya serikali. Osiris, shujaa wa kimungu ambaye alikufa na kufufuka tena, alikuwa na rufaa ya kibinafsi ya karibu na, kwa kuwa iliaminika kwamba ufufuo wa uzima wa milele unaweza kupatikana kwake kupitia ibada, alikuja kuzidi kutawala dini ya Misri; ibada yake ilikuwa ya muda mrefu zaidi ya wale miungu wote wa Misri.
Maandishi ya kwanza yanarekodi wingi wa miungu. Wengi walikuwa miungu ya ndani lakini wengine walipata kutambuliwa kitaifa. Amun: ukuu wa kisiasa wa Thebes ulimfanya kuwa mungu mkuu wa serikali. Miungu mingi ya ndani, kama Bast, mungu wa paka wa Bubastis, na Sebek, mungu wa mamba wa Faiyum, alikuwa na patakatifu pao pa asili yao, ambayo walibaki kimsingi kuhusishwa; Wakati mwingine ibada yao inaweza kupewa utunzaji mdogo katika sehemu moja au mbili.
Asili ya miungu hii ya ndani haijulikani. Ukweli ni kwamba wengi wao walikuwa ni aina za wanyama au vichwa vya wanyama vimependekeza nadharia ya uharibifu wao kutoka kwa totems za zamani; lakini hakuna ushahidi fulani kwamba totemism ilikuwepo kama taasisi katika Misri ya mapema, na miungu mingine mingi ya ndani haiwezi kuelezewa kwa njia hii.
Kati ya miungu mikubwa baada ya Re, Osiris na Amun, ambao ibada yao kwa ujumla ilizingatiwa katika nchi, Horus na Isis walifurahia kutambuliwa kwa upana. Horus alikuwa mungu mgumu. Kipengele chake cha jua kama Re-Horakhti, ambacho alihusishwa na Re mungu wa jua, kilifanana na kingine cha umuhimu sawa lakini cha umuhimu wa kutatanisha, haswa kwa kuwa vipengele viwili viliunganishwa katika mungu mmoja.
Katika hadithi ya Osirian Horus ni mwana wa baada ya Osiris, ambaye analipiza kisasi kifo cha baba yake na kurithi ufalme wake. Kwa kuwa Wamisri walimtambua mfalme aliyekufa na Osiris, na mwanawe na mrithi wake na Horus, mwisho alikuja kuonekana kama mfano wa Mungu wa pharaoh anayetawala.
Katika hadithi ya Osirian mungu Seth takwimu kama muuaji wa Osiris na mpinzani wa Horus, ambaye hatimaye kumpindua. Mungu huyu, ambaye anaonekana awali kuwa amehusishwa na dhoruba na jangwa, na hivyo kuonekana kama kiumbe mwenye nguvu na mkali, hatua kwa hatua akawa mungu wa Misri wa uovu. Seth kwa ujumla huonyeshwa kama mtu anayeongozwa na wanyama.
Mnyama huyo hajawahi kutambuliwa; Ina muzzle ndefu, macho ya mlozi na masikio yenye ncha kali. Wagiriki baadaye walimtambua Seth na monster Typhon. Mungu mwingine mkuu wa hadithi ya Osirian ambaye anaweza kudai kuwa, na Osiris, mmoja wa miungu miwili maarufu ya dini ya Misri, na baadaye ya jamii ya Graeco-Roman, alikuwa mungu wa Isis, mke wa Osiris na mama wa Horus, binti wa Geb na Nut.
Ptah, mungu wa Memphis, daima alifurahia nafasi ya heshima katika pantheon ya Misri, kwa sababu Memphis alikuwa mji mkuu wa zamani wa nchi na iliendelea kuwa mji muhimu. Anawakilishwa katika sanaa kwa namna ya kibinadamu, amefungwa kwa vazi kama mummy; Anavaa kofia ya fuvu na anashikilia wafanyikazi wenye umbo la kushangaza au fimbo.
Makuhani wa Memphis walihusisha yeye uumbaji wa vitu vyote, ikiwa ni pamoja na miungu mingine. Memphis pia alikuwa kituo cha ibada cha ng'ombe wa Apis, ishara ya zamani ya uhai wa procreative, ambayo ilihusishwa na Ptah kama udhihirisho wa 'nafsi yake iliyobarikiwa'; Baadaye Apis pia ilihusishwa na Osiris.
Wamisri waliifanya dunia kuwa na mungu wa kiume, Gebu; lakini mara nyingi aliwakilishwa kama goose. Katika hadithi ya Heliopolitan ya uumbaji, Geb awali alikumbatiana kwa karibu na Nut, mungu wa angani, hadi kutengwa na Shu, mungu wa anga, na hivyo uumbaji ulianza. Maandiko ya Piramidi yanaonyesha kwamba Geb mara moja aliheshimiwa kama mzee zaidi wa miungu, na mafarao walichukuliwa kama warithi wake, wakiwa wamekaa kwenye 'kiti cha Geb'.
Mungu tofauti sana alikuwa Thoth, ambaye alihusishwa na mji wa Hermopolis lakini alipata sifa ambazo zilimfanya kuwa muhimu kwa Wamisri wote. Kuonekana kwake ni moja ya ajabu kati ya miungu mingi ya ajabu ya Misri, kwa kuwa juu ya mwili wa binadamu ana kichwa cha ndege wa ibis. Thoth alichukuliwa kama mungu wa hekima na mwandishi wa Mungu; kwa ujumla anawakilishwa akishikilia kalamu ya reed na palette ya rangi ya mwandishi wa Misri.
Alichukua jukumu muhimu katika hukumu ya wafu, ambapo aliandika hukumu wakati moyo wa marehemu ulipopimwa. Wagiriki walimtambua Thoth na Hermes kama Hermes Trismegistus ('Thricegreat Hermes'), alikuwa chanzo cha ufunuo wa fumbo ulioingizwa katika kile kinachoitwa fasihi ya Hermetic ya kipindi cha Graeco-Roman.
Mungu ambaye anastahili kutajwa maalum, ingawa hakuhesabiwa miongoni mwa miungu mikubwa ya Misri, ni Bes. Aliwakilishwa kama mtu wa kuchuchumaa, mwenye sura ya dwarf na uso mkubwa wa kupendeza. Anaweza kuitwa 'mungu wa mtu maskini' kwa sababu ya umaarufu wake mkubwa, licha ya kutokuwa na kituo cha ibada.
Bes alikuwa mlinzi wa furaha na muziki, na aliwasaidia wanawake wakati wa kujifungua. Kwa njia nyingi angeweza kuonekana kama mungu wa bahati nzuri; Vijikaratasi vingi vilivyotengenezwa katika picha yake vimepatikana. Wamisri walikuwa wazi washirikina; lakini pia kuna ushahidi wa tabia ya henotheism, ikiwa sio monotheism, kati yao.
Maarufu zaidi ni matumizi ya usemi 'Mungu Mkuu' katika fasihi yao ya hekima na maandishi fulani. Matumizi ya usemi huu, bila sifa zaidi, ni muhimu; inaonyesha kwamba Wamisri walitambua mungu mmoja mkuu ambaye hakuhitaji jina la kutofautisha. Inaonekana kuwa na hakika kwamba katika kipindi cha awali jina 'Mungu Mkuu' lilirejelea Re, mungu wa jua; baadaye Osiris wakati mwingine inaweza kuwa imeteuliwa hivyo. Dhana ya Akhenaten ya Aten hakika inastahili maelezo 'monotheistic'.
Lakini inaonekana kwamba ibada ya mungu yeyote maalum wa Misri katika patakatifu pa mahali pake ilikuwa aina ya henotheism; Wakati wa huduma, mungu anayehusika alitungwa kama Mungu 'mmoja', huko na wakati huo. Dini ya Misri haionekani kuwa tajiri sana katika hadithi kama ilivyokuwa dini ya ustaarabu wa kisasa wa Mesopotamia.
Ni ukweli kwamba hadithi zake za uumbaji ni hadithi muhimu ya Osirian. Hadithi zingine tatu zinajulikana ambazo zinahusika Re na miungu fulani. Mmoja alielezea jinsi Re alikua mzee na wanadamu waliasi dhidi yake. Ili kuwaadhibu, akatuma jicho lake katika umbo la binti yake Hathor.
Toleo la lahaja la hadithi hii lilihusu mungu wa mkali Tefnut, ambaye alidanganya kama lioness katika jangwa la Nubian. Re, ambaye binti yake alikuwa, alitaka arudi kwake na akatuma Shu na Thoth, kwa kujificha, kumshawishi arudi. Katika safari ya kurudi alijigeuza kuwa mungu mzuri wa huko Philae, na akajifunua kama Hathor huko Dendera, ambayo ilikuwa kituo chake kikuu cha ibada.
Hadithi ya tatu ilielezea jinsi mungu wa Isis alivyopata nguvu zake za kichawi. Alitengeneza nyoka na kusababisha kuumwa Re. Hakuna mungu anayeweza kuponya Re katika uchungu wake; kisha Isis akatokea na akajitolea kumfariji kwa sharti kwamba alimfunulia jina lake la siri. Mungu wa jua aliyeteswa alilazimika kufuata na maarifa aliyopata yalimpa Isis nguvu zake kuu.
Kuna hadithi kadhaa, kama vile zile za Ndugu Wawili, ambazo zimejaa maelezo ya kawaida, lakini sio hadithi za kweli. Dini zinahusika sio tu na miungu ambao huainisha na kuelezea maonyesho mbalimbali ya nguvu ambayo wanadamu hukutana nayo ulimwenguni, lakini pia na asili ya kibinadamu na hatima.
Wasiwasi wa Wamisri wa kale na hatima yao ya kibinafsi ulipata usemi katika ibada yao ya chumba cha kuhifadhia maiti. Ibada hii ilitangulia mtazamo mgumu sana wa asili ya binadamu. Mtu binafsi alitungwa kama mchanganyiko wa kimwili na kiroho, ulioundwa na wapiga kura kadhaa. ka ilikuwa aina ya ego ya kubadilisha au mara mbili, iliyoundwa wakati wa mimba pamoja na mtu ambaye ka yake ilikuwa.
Maandishi ya Misri yanatoa habari zinazokinzana kuhusu asili ya ka na mahali ilipokuwepo wakati wa maisha ya mtu anayehusika. Katika sanaa ilionyeshwa kama mfano halisi wa mtu binafsi, ambaye alijulikana na ishara ya ka iliyoonyeshwa kama mikono miwili iliyopanuliwa juu ambayo iliwekwa juu ya kichwa chake.
Utoaji ulipaswa kufanywa kwa ka wakati wa kifo; kaburi liliitwa Het Ka, 'Nyumba ya Ka', na ilikuwa na sanamu ya Ka ambayo Ka aliishi. 'Kuenda kwa ka ya mtu' ilikuwa ni euphemism kwa kifo. Haijulikani ikiwa Wamisri walifikiri juu ya ka kama chombo kisicho cha material; inaonekana kuashiria nguvu fulani muhimu kwa kuwepo kwa mtu binafsi.
Ka haiwezi kuelezewa vizuri kama roho. Ba, mwingine wa asili ya binadamu, alikuwa na madai zaidi kwa maelezo haya, ingawa si kwa maana ya 'nafsi' kama ndani muhimu binafsi kulingana na wazo la Kigiriki la psyche au Hindu atman. Katika dhana yao ya ha, Wamisri walionyesha imani yao kwamba wakati wa kifo chombo huru cha kusonga kilijitenga na mwili lakini kilibaki karibu na mwili huo.
Waliwakilisha ha kama ndege mwenye kichwa cha binadamu, akiipa uso wa kiume au wa kulingana na jinsia ya marehemu. Katika papyri ya funerary ha mara nyingi huonyeshwa kama imeingizwa kwenye lango la kaburi au kuruka chini ya shimo la kaburi ili kukagua tena mwili uliotiwa alama uliolala kwenye chumba cha sepulchral.
Sehemu nyingine muhimu ya mtu huyo ilikuwa ni ib au moyo. Hii wakati mwingine ilijulikana kama'mungu ndani ya mwanadamu', kwani ilionekana kama aina ya ushuhuda au mdhibiti wa mwenendo wa mtu ambaye ndani yake aliishi. Moyo ulikuwa na jukumu muhimu katika hukumu baada ya kifo.
Kivuli na jina la mtu huyo pia vilikuwa muhimu kwa kuwa kwake, ingawa ni muhimu sana ikilinganishwa na vyombo
vingine. Wakati wa kifo, Mmisri aliamini kwamba utendaji sahihi wa ibada ya chumba cha kuhifadhia maiti basi
utambadilisha moja kwa moja kuwa akh au nafsi iliyotukuzwa.
Mwili ulionekana wa muhimu kwa maisha: hii ndiyo sababu ilikuwa makini sana kuihifadhi kutokana na kuvunjika kwa sababu ya kifo. Kwa dhana yao ya kina ya asili ya binadamu na utunzaji uliotolewa ili kuhakikisha ustawi wa milele baada ya kifo, ni ajabu kwamba Wamisri hawaonekani kuwa na hamu ya kujua juu ya kusudi la maisha ya binadamu katika ulimwengu huu.
Katika ukosefu huu wa wasiwasi, wanatofautiana hasa na Mesopotamia, ambao hadithi zao asili na kusudi la
wanadamu lilikuwa mada ya msingi. Mawazo ya Misri ya jinsi na wapi wafu walitumia maisha yao ya baadaye kimsingi yana mkanganyiko.
Mkanganyiko huu tayari upo katika Maandishi ya Piramidi (c 2400 BC). Bila shaka ilirudi kwa nyakati za predynastic na ilitokana na mila tofauti za mitaa. Dhana tatu za maisha ya baadaye zinaweza kutofautishwa. Kile ambacho pengine ni cha kale zaidi kiliwafikiria wafu kama kuishi katika makaburi yao, kilicho na mahitaji mbalimbali ya kila siku na kulishwa kwa sadaka za chakula za kila siku zilizofanywa na jamaa zao.
Katika Maandiko ya Piramidi kuwepo kwa ulimwengu wa selestia wa wafu umeelezewa. Wazo hilo linachukua aina mbili: ile ya kupaa mbinguni kujiunga na mungu wa jua Re katika mashua yake ya jua kwenye safari yake ya kila siku angani; au ya kupanda ili kujiunga na 'Imperishable Ones', nyota za mzingo.
Wazo la kuandamana na mungu wa jua likawa mtazamo unaokubalika zaidi. Dhana ya tatu ilihusishwa na Osiris na eneo lake, ambalo liliitwa Duat au Ament (Magharibi). Eneo lilikuwa chini ya ardhi na lilikuwa chini ya upeo wa magharibi, ambao huko Misri uliundwa na jangwa la magharibi.
Wafu walipaswa kusafiri huko, kukutana na IQ, monsters yoyote ya kujificha na vikwazo vya kutisha njiani. Nchi hii ya wafu ilifikiriwa kama Misri iliyoboreshwa, ambapo wafu waliobarikiwa waliishi kwa furaha aina ile ile ya maisha kama katika bonde la uongo. Vitabu maalum vya mwongozo kwa ulimwengu unaofuata vilitolewa kwa wafu: Kitabu cha Wavs Mbili kilielezea ardhi mbadala na maji ya routthropentors, zote mbili hatari sawa; Kitabu cha Gates kiligawanya Duat kwa milango 12; Kitabu cha Duat kilisimulia kuhusu mgawanyiko wa mara 12 uliochukuliwa na mungu wa jua katika safari yake ya usiku kupitia ulimwengu huu.
Kilicho muhimu hasa, katika picha na mazoezi haya yote tata kuhusu wafu, ni kwamba Wamisri waliendelea, karne baada ya karne, ili kupaka wafu wao na kutoa makaburi yao kana kwamba wafu waliishi ndani yao, mara tu walipokuwa wamepita muda fulani.
Muda mkubwa wa dini ya Misri na mwendelezo wa kuvutia wa muundo wake wa jadi wa imani na mazoezi, unaonyesha kwamba Wamisri bila kufikiria walikubali mila ya kale ya ukuhani, kizazi baada ya kizazi. Lakini kuna ushahidi kwamba hii haikuwa hivyo kabisa, na kwamba kulikuwa na wale ambao wangeweza kuangalia kwa makini imani yao ya mababu, hasa ibada ya funerary.
Maneno ya hisia kama hayo ni muhimu; kwani inaonyesha kwamba kulikuwa na angalau wachache ambao wangeweza kutilia shaka ukweli wa dini yao ya jadi na ufanisi wa mbinu yake ya ibada kwa ajili ya kufanikisha kutokufa kwa heri.
Hata hivyo imani hii iliweza kuendelea na mila yake tulivu bila ukandamizaji wa wasiwasi wa uzushi kama huo. Kwamba ilifanya hivyo inathibitisha nguvu ya vitu viwili: kuridhika kiroho ambayo wastani Misri ilitokana na imani yake katika Osiris, na asili ya vitendo ya falsafa yake ya maisha.
Mwanahistoria wa Kigiriki Herodotus, ambaye alitembelea Misri katika karne ya 5 KK, anaandika desturi ya Misri katika karamu za kuwaonyesha wageni mfano wa mummy na maonyo: 'Gaze hapa, na kunywa na kuwa na furaha; Kwa maana wakati wa kufa, ndivyo utakavyokuwa.
Desturi hii ya kushangaza ilichochewa na hakuna roho ya cynicism au umuhimu; iliakisi tathmini ya maisha ya vitendo ambayo iliwatambulisha Wamisri. Waliogopa kifo, lakini waliamini kwamba walikuwa na njia ya kubadilisha tishio lake la kutoweka kwa kibinafsi na kwa hivyo walifanya utoaji wa kupata kinga hii.
Lakini kabla ya kifo na maisha ya baadaye hayakusababisha pessimism au kuchochea mtazamo huu wa kukataa ulimwengu. Wamisri walitaka kutoa furaha zaidi iwezekanavyo kutoka kwa maisha, wakati wakijiandaa kwa kifo na kukumbuka hukumu ambayo iliwakabili baadaye.
Urithi wa dini ya kale ya Misri hauwezi kutathminiwa kwa usahihi. Mwanasaikolojia maarufu wa Marekani J. H. Breasted aliamini kwamba monotheism ya Akhenaten ilimshawishi Musa na kupata matunda yake katika dhana ya Kiebrania ya Mungu mmoja, ambaye ni muumbaji na mtunzaji wa ulimwengu.
Uhusiano hauwezi kuthibitishwa na dhana kwamba ilikuwepo haijakubaliwa kwa ujumla na wasomi. Kwa hakika zaidi ni ushawishi wa fasihi ya hekima ya Misri kwenye Kitabu cha Wayahudi cha Mithali.
Mambo ya dini ya Misri ambayo yalipita katika Ukristo wa Coptic yalihusiana hasa na ulimwengu baada ya kifo; Mambo kama hayo yalijumuisha wazo la hukumu mara tu baada ya kifo na tathmini kama kufanywa kwa kupima nafsi kwa mizani.
Ulimwengu wa kale
1. Misri
1. Misri
Sababu mbili zimepanga kuipa Misri ya kale rufaa yake ya kipekee: dini yake na ukweli kwamba hali yake ya hewa imehifadhi kwa ajabu sana mabaki ya dini. Dini ilienea maisha yote ya mtu binafsi wa Misri na jamii ya Misri. Ilipata usemi katika aina nyingi za dini ambazo dini ya Misri hutoa utangulizi bora kwa utafiti wa kihistoria na kulinganisha wa dini.
Karibia kila kipengele cha imani ya kidini na mazoezi hupatikana katika dini hii ya kale: ushirikina, henotheism (ibada ya mungu mmoja), monotheism (amini kwamba kuna Mungu mmoja tu), hadithi, uchawi, ibada, ufalme wa Mungu, mahekalu yenye nguvu na makaburi ya ajabu, ukuhani wa kitaalam, maandishi ya kidini yaliyoonyeshwa, fasihi ya hekima na wasiwasi wa kidini.
Pia ilikubali ibada ya funerary, ufufuo wa kichawi na maisha magumu ya baadaye, na dhana ya kwanza ya hukumu baada ya kifo. Ingawa sasa imetoweka, dini ya Misri ilikuwa dini iliyoishi kwa muda mrefu zaidi na bado imerekodiwa; ilikuwa tayari katika 3000 BC na ilinusurika na ukandamizaji wa ibada za kipagani na Mfalme wa Kikristo Theodosius mnamo 384 .
Dini ya Misri imeandikwa vizuri. Kuna maandishi mengi yaliyoandikwa kwenye kuta za makaburi, mahekalu, obelisks, sanamu na stelae(slabs za kumbukumbu za mawe), au kupakwa kwenye majeneza au kuandikwa kwenye vitabu vya papyrus. Zinaanzia tarehe kutoka Maandishi ya Piramidi ya c 2400 BC, au Kitabu cha Wafu, hadi maandishi ya karne ya 4 AD. Monuments kama vile piramidi, mahekalu na makaburi mara nyingi zimehifadhiwa vizuri sana kwamba matumizi yao ya ibada yanaweza kufuatiliwa kwa urahisi.
Mahekalu na makaburi yalipambwa na matukio ya ibada, na makaburi yenye picha za ulimwengu, ambayo yote hutoa picha ya wazi juu ya miungu ya Misri, ibada na imani juu ya ulimwengu ujao. Historia ya dini ya Misri hufanya kuwa muhimu kujua kitu cha historia ya Misri, hasa kwa kuwa wanafizikia hutumia mpangilio katika kutaja vipindi mbalimbali.
Mpangilio huo umejengwa kwa mfumo wa dynastic; nasaba zinazohusika ni za kifalme, lakini haijulikani kwa nini makundi mbalimbali ya wafalme yanahusiana sana na kila mmoja. Tarehe zilizotolewa ni zakukadria, kwani ni nadra sana tarehe ya Misri kuanzishwa kwa uhakika.
Kipindi cha Utatu (3200-2780 KK), kinachojumuisha Enzi 1-2, kinaashiria mwanzo wa ufalme wa Muungano wa Misri ya Juu na Chini chini ya utawala wa pharao. Ufalme wa Kale (2780-2280 KK), unaojumuisha Enzi 3-6, ulikuwa kipindi cha upainia cha ustaarabu wa Misri, unaojulikana kama Enzi ya Piramidi.
Kipindi cha Kwanza cha Kati (2280-2052 KK), kinachojumuisha Enzi 7 -10, kilikuwa kipindi cha mapinduzi ya kijamii
wakati nguvu za kifalme zilidhoofishwa sana. Wakati wa Ufalme wa Kati (2052-17 78 BC), inayojumuisha Enzi 11-12, kituo cha kisiasa kilikuwa kimehamia Thebes huko Misri ya Juu; Hiki kilikuwa kipindi cha shughuli kubwa ya fasihi katika historia ya dini ya kale.
Kipindi cha pili cha kati (1778-1567 BC), Dynasties 13-17, ilikuwa wakati wa kupatwa wa kitaifa, wakati Misri ilipotawaliwa na wavamizi wa Asia. Ufalme Mpya (1567-1085BC), Enzi 18-20, ulikuwa kipindi cha upanuzi mkubwa wa kifalme wa Misri; Tutankhamen alikuwa mfalme mdogo wa Enzi ya 18.
Kipindi cha Marehemu (1085-330 KK), Enzi 21-30, kilikuwa kipindi cha kupungua kwa kitaifa, wakati Misri ilipoteseka kutokana na uvamizi wa Ashuru na Uajemi; Farao wa mwisho wa Misri alikuwa Nectanebo (359-341 KK). Wakati wa kipindi cha Ptolemaic au Hellenistic (330-30 BC), Misri ilitawaliwa na wafalme wa Kigiriki (Macedonian), wa mwisho wao alikuwa Cleopatra maarufu. Baada ya kifo chake, Misri iliingizwa katika Dola ya Kirumi; Hii ilikuwa kipindi cha Kirumi (30 BC-641 AD).
Mfano mkuu wa dini yake uliendelea, na wafalme wa Kirumi wakichukua nafasi ya mafarao, hadi hatimaye ilikandamizwa kwa ajili ya Ukristo mnamo 384 AD. Vipengele fulani vya imani ya kale vilipita katika Ukristo wa Coptic, ambao ulinusurika ushindi wa Kiislamu wa Misri mnamo 641 AD na uongofu uliofuata wa watu wa Misri.
Vipengele viwili vya asili, daima vimetawala maisha nchini Misri, yaani, Mto Nile na jua; kutoka kwao kulitokana na mada mbili za msingi za dini ya kale ya Misri. Misri imeelezewa kwa usahihi kama nchi yenye urefu lakini hakuna upana. Maelezo sio sahihi kabisa, kwa sababu eneo la Delta hakika ni pana ; lakini kusini mwa Cairo, Misri kweli ina vipande viwili vya ardhi ya umwagiliaji kwenye ukingo wote wa Nile, na jangwa linaenea kila upande.
Kwa hivyo ardhi inagawanyika katika sehemu mbili tofauti: Misri ya Chini. Kulinganisha eneo la Delta, na Misri ya Juu, iliyoundwa na bonde refu la Nile. Uzazi wa ardhi unategemea mafuriko ya kila mwaka ya Nile na udhibiti makini na uhifadhi wa maji yake. Hii ni pamoja na ujenzi na matengenezo ya umwagiliaji wa kina. Kwa hiyo serikali yenye nguvu, kuunganisha Misri ya Juu na ya Chini chini ya utawala mmoja na uwezo wa kuelekeza rasilimali za kazi za hesabu, daima imekuwa muhimu kwa ustawi wa kiuchumi na kijamii wa watu wa Misri. Serikali kama hiyo ilianzishwa kwanza karibu 3000 BC' na katika Misri ya Juu, na mafanikio yalikuwa muhimu sana kwamba Wamisri waliangalia nyuma kwa muungano huu wa Misri ya Juu na ya Chini kama mwanzo wa maisha yao ya kitaifa na sifa kama watu.
Kwa sababu Farao (jina lililotokana na maana ya 'nyumba' na aa maana ya 'kubwa') lilikuwa muhimu sana kwa ustawi wa nchi, alikuja kuonekana kama Mungu. Kulingana na mila iliyoibuka katika Ufalme wa Kale, aliaminika kuwa mwana wa mungu wa jua, na kwa hivyo mwakilishi wa mungu duniani.
Farao alichukuliwa kama mmiliki wa Misri (katika Kemi ya Misri, 'nchi nyeusi'), na mpatanishi kati ya watu na mungu wa jua. Alama ya kifalme na ibada ilitangaza hadhi yake ya kipekee. Alipokufa, au badala yake akapaa mbinguni ili
kuungana na baba yake wa kiungu, mwili wake ulipaswa kuwekwa katika kaburi kubwa lililohudumiwa na hekalu la chumba cha kuhifadhia maiti.
Piramidi zilikuwa makaburi ya kipekee ya mafarao wa Ufalme wa Kale. Kwa sababu jua linatawala sana eneo la kila siku huko Misri, liliheshimiwa chini ya jina la Re (Misri-Coptic kwa 'sun') kama mungu mkuu wa serikali, aliyehusishwa kwa karibu na ufalme. Inajulikana kama 'Mungu Mkuu', Re ilitungwa chini ya aina mbalimbali za kufikiri.
Kama Re-Horakhti, falcon ya zamani au falcon iliyoongozwa na mungu wa anga inayoitwa 'Horus ya upeo wa macho' ilihusishwa na mungu wa jua. ReHorakhti aliwakilishwa katika sanaa kama mtu aliyeongozwa na falcon, aliyevikwa taji na diski ya jua; Wakati mwingine aina hii ya mungu ilionyeshwa kama diski ya jua, iliyozungukwa na nyoka wawili, kati ya mabawa yaliyonyoshwa ya falcon.
Kama jua wakati wa asubuhi. Re aliwakilishwa kama beetle (Khepri) au mtu aliyeongozwa na beetle. Dhana hii ya ajabu ilikuwa na umuhimu wa hila. 'Khepri' inayotokana na neno kheper, lenye maana ya 'kuwa au kuwepo', ili Re-Khepri ionyeshe jua linalochomoza na jua kama muumbaji wa ulimwengu. Jua lililopungua lilikuwa Re-Atum, lililoonyeshwa kama mtu mzee wa ushauri wa busara; neno 'Atum' liliwasilisha wazo fulani la 'kukamilisha'.
Atum alikuwa mungu wa Heliopolis, kituo cha zamani cha ibada ya jua. Kwa kuwa Re, kama mungu wa serikali, kimsingi alikuwa na uhusiano na ufalme wa mafarao, ilikuwa ni lazima ibada yake iathiriwe na mabadiliko ya kisiasa nchini Misri. Wakati wa kipindi cha Ufalme wa Kale, aliabudiwa kama Re-Atum katika nyumba yake ya zamani huko Heliopolis, ambapo hekalu lake lilipaswa kuashiria kilima cha kwanza ambapo alianza kazi ya uumbaji. Wakati mji mkuu wa kisiasa ulihamishwa hadi Thebes huko Misri ya Juu, wakati wa Ufalme wa Kati, Re alihusishwa na mungu wa eneo la Thebes, Amun.
Amun-Re aliwakilishwa katika sanaa kama mtu aliyevaa kofia, iliyofunikwa na mabomba mawili na diski ya jua. Mafarao wakuu wa Ufalme Mpya walijitolea kwa bidii kwa Amun, wakijenga huko Thebes kwa ajili ya ibada yake mahekalu makubwa yaliyojaliwa sana, ili Amun awe mungu pekee wa serikali.
Kuinuliwa huku kwa Amun hatimaye kulizalisha moja ya matukio ya kuvutia zaidi, ingawa hayajulikani katika historia yote ya Misri. Inaonekana kwamba makuhani wa Heliopolis, kituo cha ibada cha kale cha Re-Atum, walijaribu kupambana na kuinuliwa kwa Amun kwa kukuza ibada ya Re untrammeled kwa kushirikiana na mungu mwingine.
Kwa hiyo walitangaza Aten, diski ya jua, kama ishara ya mungu mkuu. Wakati huo huo huko Thebes nguvu kubwa iliyopatikana na ukuhani wa Amun ilikuwa imeanza kupinga nguvu ya kifalme. Wakati Amenhotep IV (1372- 1354 BC ) alipopanda kiti cha enzi, hatua kwa hatua aliweka juu kupandikiza Amun kama mungu mkuu. Mfalme huyu, ambaye alibadilisha jina lake kuwa Akhenaten ('Pleasing to the Aten'), alikuwa mtu wa ajabu ambaye kujitolea kwake kwa Aten kulipakana na ushabiki.
Alihamisha mji wake mkuu kutoka Thebes, ngome ya Amun, hadi mji mpya unaoitwa Akhetaten ('Horizon of the Aten') , ambapo alijenga hekalu kubwa kwa mungu wake, sawa na mpango wa Heliopolis. Alionyesha kujitolea kwake katika nyimbo kwa Aten na yeye mwenyewe alikuwa ameonyeshwa mara kwa mara, pamoja na mke wake mzuri Nefertiti na watoto wao, wakiabudu Aten ambaye miale yake ya kushuka, iliishia mikononi na kubariki familia ya wachamungu.
Alichukua hatua za kukandamiza ibada ya Amun. hata kufikia hatua ya kusababisha jina la mungu kuondolewa kutoka kwa makaburi. Hostoned, jaribio la kurekebisha dini ya Misri halikuishi mfalme wa kizushi, na mrithi wake
Tutankhamen (1354-1345 BC) alilazimika kuwasilisha kwa ukuu wa Amun na kuirudisha mahakama kwa Thebes.
Kumbukumbu ya Akhenaten iliondolewa na makaburi yake kuharibiwa. Upandaji wa ukuhani wa Amun ulifikia hitimisho lake lisiloepukika mnamo 1080 BC wakati Herihor, 'Mtume wa Kwanza wa Amun',alichukua mamlaka ya kifalme huko Thebes.
Mada kuu ya tatu ya dini ya Misri iliundwa na ibada ya funerary ambayo ilizingatia mungu Osiris. Hii kimsingi ilihusika na mahitaji ya kiroho ya watu binafsi, ambayo hayakutumiwa na dini ya serikali. Osiris, shujaa wa kimungu ambaye alikufa na kufufuka tena, alikuwa na rufaa ya kibinafsi ya karibu na, kwa kuwa iliaminika kwamba ufufuo wa uzima wa milele unaweza kupatikana kwake kupitia ibada, alikuja kuzidi kutawala dini ya Misri; ibada yake ilikuwa ya muda mrefu zaidi ya wale miungu wote wa Misri.
Maandishi ya kwanza yanarekodi wingi wa miungu. Wengi walikuwa miungu ya ndani lakini wengine walipata kutambuliwa kitaifa. Amun: ukuu wa kisiasa wa Thebes ulimfanya kuwa mungu mkuu wa serikali. Miungu mingi ya ndani, kama Bast, mungu wa paka wa Bubastis, na Sebek, mungu wa mamba wa Faiyum, alikuwa na patakatifu pao pa asili yao, ambayo walibaki kimsingi kuhusishwa; Wakati mwingine ibada yao inaweza kupewa utunzaji mdogo katika sehemu moja au mbili.
Asili ya miungu hii ya ndani haijulikani. Ukweli ni kwamba wengi wao walikuwa ni aina za wanyama au vichwa vya wanyama vimependekeza nadharia ya uharibifu wao kutoka kwa totems za zamani; lakini hakuna ushahidi fulani kwamba totemism ilikuwepo kama taasisi katika Misri ya mapema, na miungu mingine mingi ya ndani haiwezi kuelezewa kwa njia hii.
Kati ya miungu mikubwa baada ya Re, Osiris na Amun, ambao ibada yao kwa ujumla ilizingatiwa katika nchi, Horus na Isis walifurahia kutambuliwa kwa upana. Horus alikuwa mungu mgumu. Kipengele chake cha jua kama Re-Horakhti, ambacho alihusishwa na Re mungu wa jua, kilifanana na kingine cha umuhimu sawa lakini cha umuhimu wa kutatanisha, haswa kwa kuwa vipengele viwili viliunganishwa katika mungu mmoja.
Katika hadithi ya Osirian Horus ni mwana wa baada ya Osiris, ambaye analipiza kisasi kifo cha baba yake na kurithi ufalme wake. Kwa kuwa Wamisri walimtambua mfalme aliyekufa na Osiris, na mwanawe na mrithi wake na Horus, mwisho alikuja kuonekana kama mfano wa Mungu wa pharaoh anayetawala.
Katika hadithi ya Osirian mungu Seth takwimu kama muuaji wa Osiris na mpinzani wa Horus, ambaye hatimaye kumpindua. Mungu huyu, ambaye anaonekana awali kuwa amehusishwa na dhoruba na jangwa, na hivyo kuonekana kama kiumbe mwenye nguvu na mkali, hatua kwa hatua akawa mungu wa Misri wa uovu. Seth kwa ujumla huonyeshwa kama mtu anayeongozwa na wanyama.
Mnyama huyo hajawahi kutambuliwa; Ina muzzle ndefu, macho ya mlozi na masikio yenye ncha kali. Wagiriki baadaye walimtambua Seth na monster Typhon. Mungu mwingine mkuu wa hadithi ya Osirian ambaye anaweza kudai kuwa, na Osiris, mmoja wa miungu miwili maarufu ya dini ya Misri, na baadaye ya jamii ya Graeco-Roman, alikuwa mungu wa Isis, mke wa Osiris na mama wa Horus, binti wa Geb na Nut.
Ptah, mungu wa Memphis, daima alifurahia nafasi ya heshima katika pantheon ya Misri, kwa sababu Memphis alikuwa mji mkuu wa zamani wa nchi na iliendelea kuwa mji muhimu. Anawakilishwa katika sanaa kwa namna ya kibinadamu, amefungwa kwa vazi kama mummy; Anavaa kofia ya fuvu na anashikilia wafanyikazi wenye umbo la kushangaza au fimbo.
Makuhani wa Memphis walihusisha yeye uumbaji wa vitu vyote, ikiwa ni pamoja na miungu mingine. Memphis pia alikuwa kituo cha ibada cha ng'ombe wa Apis, ishara ya zamani ya uhai wa procreative, ambayo ilihusishwa na Ptah kama udhihirisho wa 'nafsi yake iliyobarikiwa'; Baadaye Apis pia ilihusishwa na Osiris.
Wamisri waliifanya dunia kuwa na mungu wa kiume, Gebu; lakini mara nyingi aliwakilishwa kama goose. Katika hadithi ya Heliopolitan ya uumbaji, Geb awali alikumbatiana kwa karibu na Nut, mungu wa angani, hadi kutengwa na Shu, mungu wa anga, na hivyo uumbaji ulianza. Maandiko ya Piramidi yanaonyesha kwamba Geb mara moja aliheshimiwa kama mzee zaidi wa miungu, na mafarao walichukuliwa kama warithi wake, wakiwa wamekaa kwenye 'kiti cha Geb'.
Mungu tofauti sana alikuwa Thoth, ambaye alihusishwa na mji wa Hermopolis lakini alipata sifa ambazo zilimfanya kuwa muhimu kwa Wamisri wote. Kuonekana kwake ni moja ya ajabu kati ya miungu mingi ya ajabu ya Misri, kwa kuwa juu ya mwili wa binadamu ana kichwa cha ndege wa ibis. Thoth alichukuliwa kama mungu wa hekima na mwandishi wa Mungu; kwa ujumla anawakilishwa akishikilia kalamu ya reed na palette ya rangi ya mwandishi wa Misri.
Alichukua jukumu muhimu katika hukumu ya wafu, ambapo aliandika hukumu wakati moyo wa marehemu ulipopimwa. Wagiriki walimtambua Thoth na Hermes kama Hermes Trismegistus ('Thricegreat Hermes'), alikuwa chanzo cha ufunuo wa fumbo ulioingizwa katika kile kinachoitwa fasihi ya Hermetic ya kipindi cha Graeco-Roman.
Mungu ambaye anastahili kutajwa maalum, ingawa hakuhesabiwa miongoni mwa miungu mikubwa ya Misri, ni Bes. Aliwakilishwa kama mtu wa kuchuchumaa, mwenye sura ya dwarf na uso mkubwa wa kupendeza. Anaweza kuitwa 'mungu wa mtu maskini' kwa sababu ya umaarufu wake mkubwa, licha ya kutokuwa na kituo cha ibada.
Bes alikuwa mlinzi wa furaha na muziki, na aliwasaidia wanawake wakati wa kujifungua. Kwa njia nyingi angeweza kuonekana kama mungu wa bahati nzuri; Vijikaratasi vingi vilivyotengenezwa katika picha yake vimepatikana. Wamisri walikuwa wazi washirikina; lakini pia kuna ushahidi wa tabia ya henotheism, ikiwa sio monotheism, kati yao.
Maarufu zaidi ni matumizi ya usemi 'Mungu Mkuu' katika fasihi yao ya hekima na maandishi fulani. Matumizi ya usemi huu, bila sifa zaidi, ni muhimu; inaonyesha kwamba Wamisri walitambua mungu mmoja mkuu ambaye hakuhitaji jina la kutofautisha. Inaonekana kuwa na hakika kwamba katika kipindi cha awali jina 'Mungu Mkuu' lilirejelea Re, mungu wa jua; baadaye Osiris wakati mwingine inaweza kuwa imeteuliwa hivyo. Dhana ya Akhenaten ya Aten hakika inastahili maelezo 'monotheistic'.
Lakini inaonekana kwamba ibada ya mungu yeyote maalum wa Misri katika patakatifu pa mahali pake ilikuwa aina ya henotheism; Wakati wa huduma, mungu anayehusika alitungwa kama Mungu 'mmoja', huko na wakati huo. Dini ya Misri haionekani kuwa tajiri sana katika hadithi kama ilivyokuwa dini ya ustaarabu wa kisasa wa Mesopotamia.
Ni ukweli kwamba hadithi zake za uumbaji ni hadithi muhimu ya Osirian. Hadithi zingine tatu zinajulikana ambazo zinahusika Re na miungu fulani. Mmoja alielezea jinsi Re alikua mzee na wanadamu waliasi dhidi yake. Ili kuwaadhibu, akatuma jicho lake katika umbo la binti yake Hathor.
Toleo la lahaja la hadithi hii lilihusu mungu wa mkali Tefnut, ambaye alidanganya kama lioness katika jangwa la Nubian. Re, ambaye binti yake alikuwa, alitaka arudi kwake na akatuma Shu na Thoth, kwa kujificha, kumshawishi arudi. Katika safari ya kurudi alijigeuza kuwa mungu mzuri wa huko Philae, na akajifunua kama Hathor huko Dendera, ambayo ilikuwa kituo chake kikuu cha ibada.
Hadithi ya tatu ilielezea jinsi mungu wa Isis alivyopata nguvu zake za kichawi. Alitengeneza nyoka na kusababisha kuumwa Re. Hakuna mungu anayeweza kuponya Re katika uchungu wake; kisha Isis akatokea na akajitolea kumfariji kwa sharti kwamba alimfunulia jina lake la siri. Mungu wa jua aliyeteswa alilazimika kufuata na maarifa aliyopata yalimpa Isis nguvu zake kuu.
Kuna hadithi kadhaa, kama vile zile za Ndugu Wawili, ambazo zimejaa maelezo ya kawaida, lakini sio hadithi za kweli. Dini zinahusika sio tu na miungu ambao huainisha na kuelezea maonyesho mbalimbali ya nguvu ambayo wanadamu hukutana nayo ulimwenguni, lakini pia na asili ya kibinadamu na hatima.
Wasiwasi wa Wamisri wa kale na hatima yao ya kibinafsi ulipata usemi katika ibada yao ya chumba cha kuhifadhia maiti. Ibada hii ilitangulia mtazamo mgumu sana wa asili ya binadamu. Mtu binafsi alitungwa kama mchanganyiko wa kimwili na kiroho, ulioundwa na wapiga kura kadhaa. ka ilikuwa aina ya ego ya kubadilisha au mara mbili, iliyoundwa wakati wa mimba pamoja na mtu ambaye ka yake ilikuwa.
Maandishi ya Misri yanatoa habari zinazokinzana kuhusu asili ya ka na mahali ilipokuwepo wakati wa maisha ya mtu anayehusika. Katika sanaa ilionyeshwa kama mfano halisi wa mtu binafsi, ambaye alijulikana na ishara ya ka iliyoonyeshwa kama mikono miwili iliyopanuliwa juu ambayo iliwekwa juu ya kichwa chake.
Utoaji ulipaswa kufanywa kwa ka wakati wa kifo; kaburi liliitwa Het Ka, 'Nyumba ya Ka', na ilikuwa na sanamu ya Ka ambayo Ka aliishi. 'Kuenda kwa ka ya mtu' ilikuwa ni euphemism kwa kifo. Haijulikani ikiwa Wamisri walifikiri juu ya ka kama chombo kisicho cha material; inaonekana kuashiria nguvu fulani muhimu kwa kuwepo kwa mtu binafsi.
Ka haiwezi kuelezewa vizuri kama roho. Ba, mwingine wa asili ya binadamu, alikuwa na madai zaidi kwa maelezo haya, ingawa si kwa maana ya 'nafsi' kama ndani muhimu binafsi kulingana na wazo la Kigiriki la psyche au Hindu atman. Katika dhana yao ya ha, Wamisri walionyesha imani yao kwamba wakati wa kifo chombo huru cha kusonga kilijitenga na mwili lakini kilibaki karibu na mwili huo.
Waliwakilisha ha kama ndege mwenye kichwa cha binadamu, akiipa uso wa kiume au wa kulingana na jinsia ya marehemu. Katika papyri ya funerary ha mara nyingi huonyeshwa kama imeingizwa kwenye lango la kaburi au kuruka chini ya shimo la kaburi ili kukagua tena mwili uliotiwa alama uliolala kwenye chumba cha sepulchral.
Sehemu nyingine muhimu ya mtu huyo ilikuwa ni ib au moyo. Hii wakati mwingine ilijulikana kama'mungu ndani ya mwanadamu', kwani ilionekana kama aina ya ushuhuda au mdhibiti wa mwenendo wa mtu ambaye ndani yake aliishi. Moyo ulikuwa na jukumu muhimu katika hukumu baada ya kifo.
Kivuli na jina la mtu huyo pia vilikuwa muhimu kwa kuwa kwake, ingawa ni muhimu sana ikilinganishwa na vyombo
vingine. Wakati wa kifo, Mmisri aliamini kwamba utendaji sahihi wa ibada ya chumba cha kuhifadhia maiti basi
utambadilisha moja kwa moja kuwa akh au nafsi iliyotukuzwa.
Mwili ulionekana wa muhimu kwa maisha: hii ndiyo sababu ilikuwa makini sana kuihifadhi kutokana na kuvunjika kwa sababu ya kifo. Kwa dhana yao ya kina ya asili ya binadamu na utunzaji uliotolewa ili kuhakikisha ustawi wa milele baada ya kifo, ni ajabu kwamba Wamisri hawaonekani kuwa na hamu ya kujua juu ya kusudi la maisha ya binadamu katika ulimwengu huu.
Katika ukosefu huu wa wasiwasi, wanatofautiana hasa na Mesopotamia, ambao hadithi zao asili na kusudi la
wanadamu lilikuwa mada ya msingi. Mawazo ya Misri ya jinsi na wapi wafu walitumia maisha yao ya baadaye kimsingi yana mkanganyiko.
Mkanganyiko huu tayari upo katika Maandishi ya Piramidi (c 2400 BC). Bila shaka ilirudi kwa nyakati za predynastic na ilitokana na mila tofauti za mitaa. Dhana tatu za maisha ya baadaye zinaweza kutofautishwa. Kile ambacho pengine ni cha kale zaidi kiliwafikiria wafu kama kuishi katika makaburi yao, kilicho na mahitaji mbalimbali ya kila siku na kulishwa kwa sadaka za chakula za kila siku zilizofanywa na jamaa zao.
Katika Maandiko ya Piramidi kuwepo kwa ulimwengu wa selestia wa wafu umeelezewa. Wazo hilo linachukua aina mbili: ile ya kupaa mbinguni kujiunga na mungu wa jua Re katika mashua yake ya jua kwenye safari yake ya kila siku angani; au ya kupanda ili kujiunga na 'Imperishable Ones', nyota za mzingo.
Wazo la kuandamana na mungu wa jua likawa mtazamo unaokubalika zaidi. Dhana ya tatu ilihusishwa na Osiris na eneo lake, ambalo liliitwa Duat au Ament (Magharibi). Eneo lilikuwa chini ya ardhi na lilikuwa chini ya upeo wa magharibi, ambao huko Misri uliundwa na jangwa la magharibi.
Wafu walipaswa kusafiri huko, kukutana na IQ, monsters yoyote ya kujificha na vikwazo vya kutisha njiani. Nchi hii ya wafu ilifikiriwa kama Misri iliyoboreshwa, ambapo wafu waliobarikiwa waliishi kwa furaha aina ile ile ya maisha kama katika bonde la uongo. Vitabu maalum vya mwongozo kwa ulimwengu unaofuata vilitolewa kwa wafu: Kitabu cha Wavs Mbili kilielezea ardhi mbadala na maji ya routthropentors, zote mbili hatari sawa; Kitabu cha Gates kiligawanya Duat kwa milango 12; Kitabu cha Duat kilisimulia kuhusu mgawanyiko wa mara 12 uliochukuliwa na mungu wa jua katika safari yake ya usiku kupitia ulimwengu huu.
Kilicho muhimu hasa, katika picha na mazoezi haya yote tata kuhusu wafu, ni kwamba Wamisri waliendelea, karne baada ya karne, ili kupaka wafu wao na kutoa makaburi yao kana kwamba wafu waliishi ndani yao, mara tu walipokuwa wamepita muda fulani.
Muda mkubwa wa dini ya Misri na mwendelezo wa kuvutia wa muundo wake wa jadi wa imani na mazoezi, unaonyesha kwamba Wamisri bila kufikiria walikubali mila ya kale ya ukuhani, kizazi baada ya kizazi. Lakini kuna ushahidi kwamba hii haikuwa hivyo kabisa, na kwamba kulikuwa na wale ambao wangeweza kuangalia kwa makini imani yao ya mababu, hasa ibada ya funerary.
Maneno ya hisia kama hayo ni muhimu; kwani inaonyesha kwamba kulikuwa na angalau wachache ambao wangeweza kutilia shaka ukweli wa dini yao ya jadi na ufanisi wa mbinu yake ya ibada kwa ajili ya kufanikisha kutokufa kwa heri.
Hata hivyo imani hii iliweza kuendelea na mila yake tulivu bila ukandamizaji wa wasiwasi wa uzushi kama huo. Kwamba ilifanya hivyo inathibitisha nguvu ya vitu viwili: kuridhika kiroho ambayo wastani Misri ilitokana na imani yake katika Osiris, na asili ya vitendo ya falsafa yake ya maisha.
Mwanahistoria wa Kigiriki Herodotus, ambaye alitembelea Misri katika karne ya 5 KK, anaandika desturi ya Misri katika karamu za kuwaonyesha wageni mfano wa mummy na maonyo: 'Gaze hapa, na kunywa na kuwa na furaha; Kwa maana wakati wa kufa, ndivyo utakavyokuwa.
Desturi hii ya kushangaza ilichochewa na hakuna roho ya cynicism au umuhimu; iliakisi tathmini ya maisha ya vitendo ambayo iliwatambulisha Wamisri. Waliogopa kifo, lakini waliamini kwamba walikuwa na njia ya kubadilisha tishio lake la kutoweka kwa kibinafsi na kwa hivyo walifanya utoaji wa kupata kinga hii.
Lakini kabla ya kifo na maisha ya baadaye hayakusababisha pessimism au kuchochea mtazamo huu wa kukataa ulimwengu. Wamisri walitaka kutoa furaha zaidi iwezekanavyo kutoka kwa maisha, wakati wakijiandaa kwa kifo na kukumbuka hukumu ambayo iliwakabili baadaye.
Urithi wa dini ya kale ya Misri hauwezi kutathminiwa kwa usahihi. Mwanasaikolojia maarufu wa Marekani J. H. Breasted aliamini kwamba monotheism ya Akhenaten ilimshawishi Musa na kupata matunda yake katika dhana ya Kiebrania ya Mungu mmoja, ambaye ni muumbaji na mtunzaji wa ulimwengu.
Uhusiano hauwezi kuthibitishwa na dhana kwamba ilikuwepo haijakubaliwa kwa ujumla na wasomi. Kwa hakika zaidi ni ushawishi wa fasihi ya hekima ya Misri kwenye Kitabu cha Wayahudi cha Mithali.
Mambo ya dini ya Misri ambayo yalipita katika Ukristo wa Coptic yalihusiana hasa na ulimwengu baada ya kifo; Mambo kama hayo yalijumuisha wazo la hukumu mara tu baada ya kifo na tathmini kama kufanywa kwa kupima nafsi kwa mizani.
Artificial intelligence
JF-Expert Member
- Jan 28, 2021
- 1,265
- 2,252
- Thread starter
- #30
Madonna si mwingine ila Mama wa Yesu pia anaitwa Bikira Maria. Anaitwa Madonna katika maonyesho mengi ya kisanii. Kulingana na imani ya Kikristo, Maria ni mwanamke wa Kiyahudi wa Galilaya kutoka Nazareti na alichaguliwa na Mungu kumzaa mwanawe wa pekee, Yesu.
Picha ya Madonna ni moja ya picha zinazotambulika kwa urahisi, ambazo mara nyingi huzalishwa katika historia ya sanaa. Neno Madonna linatokana na 'ma donna' ya Kiitaliano, au 'mwanamke wangu' na hutumiwa kuelezea Maria, mama wa Kristo.
natufanye mtu
Member
- Feb 20, 2018
- 34
- 193
Kama muumini wa dini ya UBUDHHA, nimeweka kambi hapa kujibu maswali yatakayolenga UBUDHHA.
Naomba pia mwanzisha uzi aandike UBUDHHA badala ya UBUDHA.
Naomba pia mwanzisha uzi aandike UBUDHHA badala ya UBUDHA.
So inawezekana kabisa kuna maisha baada ya kifo.
Naomba ufafanuzi hapa madonna=Bikira Maria =mungu wa kike?
Artificial intelligence
JF-Expert Member
- Jan 28, 2021
- 1,265
- 2,252
- Thread starter
- #34
Naomba nikujibu hivi, ukitoa nadharia mbali mbali zinazo zungumza juu ya Bikira Maria, bado haijathibitishwa kama Bikira Maria ni mungu/Mungu, ila kwa uchache katika Ukristo anaelezewa kama ifuatavyo,
Bikira Maria, au Madonna, ni moja ya tropes maarufu katika sanaa ya dini ya Magharibi. Tangu mwaka 431 CE, wakati baraza la maaskofu wa Kikristo lilipokutana huko Efeso na kumtangaza Maria kama Theotokos, au mwenye Mungu.
Kuna ishara tofauti katika kuchora sanaa ya Madonna, yaani Madonna ya umoja inayo onyeshwa kwa ishara ya kuinama na sala kwa niaba ya ubinadamu, madonna na mtoto ambaye huonyeshwa kukumbatia kwa ubinadamu kwa mwana mtakatifu, Madonna wa unyenyekevu huketi chini kuonyesha uchaji wao wa unyenyekevu, madonna anayepamba magoti chini ya mtoto wa Kristo.
Madonna Lactans alimnyonyesha Yesu kijana ili kutoa hekima, Bikira Hodegetria anasema uungu wa Kristo kwa ubinadamu, Maandiko yanaonyesha Maria alitembelewa na malaika akitangaza mimba yake ya bikira, Dhana za Bikira zinaonyesha Maria akipanda mbinguni, na Madonna Mweusi anaonyesha Maria mwenye ngozi nyeusi, akiunganisha na imani za kitamaduni au za kitamaduni katika Mungu wa mama.
Vile vile tukizungumzia kuhusu ibada. Mtaguso wa Efeso ulikuwa na mengi kwenye maamuzi yao kuhusu Bikira Maria. Hadi mwaka wa 431, Nestorius, Askofu Mkuu wa Konstantinopoli, alishikilia kwamba Maria angeweza kuitwa Christotokos, au Kristo-mbebaji lakini si Mungu-mbebaji, akionyesha imani yake kwamba Kristo hakuwa kiumbe wa umoja, lakini uungu na ubinadamu ulionaswa katika mwili huo huo.
Hii ilipelekea mpasuko na maaskofu 250 walioitwa Efeso, hivyo Nestorius alishtakiwa kwa uzushi na kuondolewa madarakani, matokeo yasiyotarajiwa ya uamzi huo wa orthodox ilikuwa ni canonization ya kinachojulikana kama Cult ya Maria yaani "ibada ya Maria".
Saad30
JF-Expert Member
- May 26, 2020
- 2,737
- 5,464
Nani mwanzilishi wa budda na alikuwa anatokea inchi gani?
Saad30
JF-Expert Member
- May 26, 2020
- 2,737
- 5,464
Lete mambo mkuu ila hao miungu yote waliikuta hii dunia...kwahiyo kuna MUNGU MKUU....mwenye uwezo wa kila jambo na sio yule mwanamke aliyedandia tren kwa mbele....
Smart Gang
JF-Expert Member
- Nov 16, 2022
- 2,013
- 3,406
Ukisoma Comparative Religions utaona
Sema hujaweka ATR( African Traditions Religions)
Pia Arboligines ya Australia
Sema hujaweka ATR( African Traditions Religions)
Pia Arboligines ya Australia
natufanye mtu
Member
- Feb 20, 2018
- 34
- 193
Neno Buddha maana yake ni kiumbe ambaye ameamka( amepata ufahamu kamili). Nisemapo kiumbe nakusidia kundi la viumbe wenye uwezo wa kufikiri na kuhisi.
Hivyo Ubuddha ni asili yetu wala sio kitu ambacho kimeanzishwa na mtu japo kwa majibu ya historia ya hivi karibuni aliyokea mtu mmoja katika nchi ya Nepal ya sasa ambaye alifanikiwa kuamka( kupata ufahamu kamili).
Kwa sehemu kubwa bwana huyo ndo alitoa mafundisho mengi ya Ubudha na akachukuliwa kama muanzilishi japo kimsingi hakuwa muanzilishi.
natufanye mtu
Member
- Feb 20, 2018
- 34
- 193
Kwa majibu wa mafundisho ya kibuddha hakuna Mungu mmoja ila wapo wengi na hawaesabiki na katika hatua kumi ambazo viumbe wenye akili na hisia hupatikana Mungu yupo kwenye hatua ya sita.
Mungu pia hufa na kuzaliwa.
Saad30
JF-Expert Member
- May 26, 2020
- 2,737
- 5,464
Nani mwanzilishi wa ubuddha mkuu na alitokea wapi?