OMKEIT 93
JF-Expert Member
- May 12, 2026
- 294
- 442
Miongoni mwa sifa ambazo Mwenyezi Mungu amezitaja kuhusu mwanadamu katika Qur'an ni tabia ya kusahau neema na kupunguza shukrani kwa Muumba wake. Allah amesema:
﴿إِنَّ الْإِنسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ وَإِنَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٌ وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ﴾
"Hakika mwanadamu ni mwingi wa kukufuru neema za Mola wake. Na hakika yeye mwenyewe ni shahidi juu ya jambo hilo. Na hakika yeye ni mwenye kupenda mali kwa mapenzi makubwa."
(Al-'Adiyat: 6-8)
Mwanadamu Anajua Ukweli Lakini Mara Nyingi Huuacha
Aya hizi zinatufundisha jambo la ajabu sana. Allah hasemi tu kwamba mwanadamu ni mtovu wa shukrani, bali anasema pia:
﴿وَإِنَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٌ﴾
Yaani mwanadamu mwenyewe anajua kuwa amepungukiwa na shukrani kwa Mola wake. Anajua amepata neema nyingi zisizohesabika, lakini mara nyingi huzoea neema hizo mpaka huziona kuwa ni jambo la kawaida.
Anapougua kidogo tu ndipo anakumbuka thamani ya afya. Anapopoteza mali ndipo anakumbuka neema ya riziki. Anapofiwa ndipo anakumbuka thamani ya wapendwa wake.
Neema Tunazoishi Ndani Yake Kila Siku
Tunavuta pumzi bila kulipa gharama.
Tunanywa maji safi.
Tunaona kwa macho.
Tunasikia kwa masikio.
Tunatembea kwa miguu.
Tunapata usingizi na kuamka.
Lakini mara nyingi tunakumbuka kile tulichokosa kuliko vile tulivyopewa.
Allah amesema:
﴿وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا﴾
"Na mkizihesabu neema za Allah hamtaweza kuzidhibiti."
(Surat Ibrahim: 34)
Chanzo Kikubwa Cha Kusahau Shukrani
Allah ametaja sababu moja kubwa:
﴿وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ﴾
Yaani mwanadamu anapenda mali na dunia kwa mapenzi makubwa.
Anapopewa milioni moja anataka milioni kumi.
Anapopata nyumba anataka kubwa zaidi.
Anapopata gari anataka bora zaidi.
Hivyo moyo wake hushughulika na kile ambacho hana na kusahau kile ambacho Allah amemneemesha.
Shukrani Ni Njia Ya Kuongeza Neema
Allah amesema:
﴿لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ﴾
"Mkishukuru hakika nitawaongezea."
(Surat Ibrahim: 7)
Shukrani si maneno tu ya "Alhamdulillah". Shukrani ya kweli ni:
Kumtambua Allah kuwa ndiye mtoaji wa neema.
Kuzitaja neema zake.
Kuzitumia neema hizo katika utiifu Wake.
Kuepuka kuzitumia katika maasi.
Tujihoji Leo
Ni lini mara ya mwisho ulikaa ukahesabu neema za Allah?
Je, unamshukuru Allah kwa afya yako?
Je, unamshukuru kwa Uislamu?
Je, unamshukuru kwa familia yako?
Je, unamshukuru kwa uwezo wa kusoma na kuelewa?
Mara nyingi tunamlilia Allah atuongezee neema, lakini hatutoi shukrani kwa neema tulizonazo tayari.
Hitimisho
Aya hizi za Suratul-'Adiyat zinatukumbusha ukweli ambao kila mmoja wetu anaujua moyoni mwake: Allah ametuneemesha sana, lakini mara nyingi tunapungukiwa na shukrani. Muumini mwenye akili ni yule anayezikumbuka neema za Mola wake kila siku, akizitumia katika utiifu na akimshukuru Allah kwa ulimi, moyo na matendo.
اللَّهُمَّ أَعِنَّا عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ
"Ewe Allah, tusaidie kukukumbuka, kukushukuru na kukuabudu kwa ibada njema." Aa
﴿إِنَّ الْإِنسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ وَإِنَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٌ وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ﴾
"Hakika mwanadamu ni mwingi wa kukufuru neema za Mola wake. Na hakika yeye mwenyewe ni shahidi juu ya jambo hilo. Na hakika yeye ni mwenye kupenda mali kwa mapenzi makubwa."
(Al-'Adiyat: 6-8)
Mwanadamu Anajua Ukweli Lakini Mara Nyingi Huuacha
Aya hizi zinatufundisha jambo la ajabu sana. Allah hasemi tu kwamba mwanadamu ni mtovu wa shukrani, bali anasema pia:
﴿وَإِنَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٌ﴾
Yaani mwanadamu mwenyewe anajua kuwa amepungukiwa na shukrani kwa Mola wake. Anajua amepata neema nyingi zisizohesabika, lakini mara nyingi huzoea neema hizo mpaka huziona kuwa ni jambo la kawaida.
Anapougua kidogo tu ndipo anakumbuka thamani ya afya. Anapopoteza mali ndipo anakumbuka neema ya riziki. Anapofiwa ndipo anakumbuka thamani ya wapendwa wake.
Neema Tunazoishi Ndani Yake Kila Siku
Tunavuta pumzi bila kulipa gharama.
Tunanywa maji safi.
Tunaona kwa macho.
Tunasikia kwa masikio.
Tunatembea kwa miguu.
Tunapata usingizi na kuamka.
Lakini mara nyingi tunakumbuka kile tulichokosa kuliko vile tulivyopewa.
Allah amesema:
﴿وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا﴾
"Na mkizihesabu neema za Allah hamtaweza kuzidhibiti."
(Surat Ibrahim: 34)
Chanzo Kikubwa Cha Kusahau Shukrani
Allah ametaja sababu moja kubwa:
﴿وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ﴾
Yaani mwanadamu anapenda mali na dunia kwa mapenzi makubwa.
Anapopewa milioni moja anataka milioni kumi.
Anapopata nyumba anataka kubwa zaidi.
Anapopata gari anataka bora zaidi.
Hivyo moyo wake hushughulika na kile ambacho hana na kusahau kile ambacho Allah amemneemesha.
Shukrani Ni Njia Ya Kuongeza Neema
Allah amesema:
﴿لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ﴾
"Mkishukuru hakika nitawaongezea."
(Surat Ibrahim: 7)
Shukrani si maneno tu ya "Alhamdulillah". Shukrani ya kweli ni:
Kumtambua Allah kuwa ndiye mtoaji wa neema.
Kuzitaja neema zake.
Kuzitumia neema hizo katika utiifu Wake.
Kuepuka kuzitumia katika maasi.
Tujihoji Leo
Ni lini mara ya mwisho ulikaa ukahesabu neema za Allah?
Je, unamshukuru Allah kwa afya yako?
Je, unamshukuru kwa Uislamu?
Je, unamshukuru kwa familia yako?
Je, unamshukuru kwa uwezo wa kusoma na kuelewa?
Mara nyingi tunamlilia Allah atuongezee neema, lakini hatutoi shukrani kwa neema tulizonazo tayari.
Hitimisho
Aya hizi za Suratul-'Adiyat zinatukumbusha ukweli ambao kila mmoja wetu anaujua moyoni mwake: Allah ametuneemesha sana, lakini mara nyingi tunapungukiwa na shukrani. Muumini mwenye akili ni yule anayezikumbuka neema za Mola wake kila siku, akizitumia katika utiifu na akimshukuru Allah kwa ulimi, moyo na matendo.
اللَّهُمَّ أَعِنَّا عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ
"Ewe Allah, tusaidie kukukumbuka, kukushukuru na kukuabudu kwa ibada njema." Aa