Club Mate
Member
- Aug 1, 2025
- 29
- 125
Kampuni ya Itel East Africa Limited ilijiandikisha rasmi tarehe 15 Februari 2013, ingawa inadai kuwa imekuwa ikifanya kazi tangu mwaka 2010. Kampuni hii, ambayo ofisi zake ziko Dar es Salaam, ofisi namba 27 katika jengo la Uhuru Heights, karibu na Mahakama ya Hakimu Mkazi Kisutu, ni kampuni inayomilikiwa na hisa 1000 zenye thamani jumla ya Tsh. 50M. 49% ya hisa hizi zinamilikiwa na raia wa India (chanzo).
Leseni ya BRELA
Kwa sura ya juu, wanajitokeza kama tawi la Tanzania la brand ya simu ya bajeti ya Kichina Itel, ambayo ni brand katika portfolio ya Transsion Holdings Pvt Ltd, ambao mbali na Itel pia wanamiliki Tecno, Infinix na Oraimo – hivyo unaweza kudhani hivyo. Hata hivyo, hakuna nyaraka wala vyanzo vingine vinavyotoa uthibitisho wa uhusiano rasmi kati ya Itel East Africa Limited na Itel Mobile Global. Kwa mujibu wa tovuti ya Itel East Africa Limited, portfolio ya bidhaa zao inajumuisha simu za brands za Samsung, Infinix, H2O, Apple, Nokia, Vivo, Oppo, Tecno na Itel pamoja na baadhi ya vifaa vya simu visivyo na brand na vifaa vya router. Bidhaa za washindani wa moja kwa moja katika portfolio ya tawi rasmi la brand inaonekana kuwa ya ajabu. Lakini hiyo siyo ya kipekee kuhusu kampuni hiyo.
Tangu mapema mwaka 2024, kampuni hii ilijulikana kwa kushiriki katika biashara tofauti, mbali na ile ya rejareja ya simu, kompyuta, vifaa vya ICT na vifaa vingine vya mawasiliano ambayo walijiandikisha kwa ajili yake awali:
Hivyo basi, tufanye uchambuzi wa kina katika maeneo tofauti ya biashara ya kampuni hii!
Sukari:
Mwaka 2024, wakati Tanzania ilikumbwa na upungufu wa upatikanaji wa sukari, Wizara ya Kilimo na Bodi ya Sukari ya Tanzania walikabidhi vibali kwa kampuni binafsi kuingiza jumla ya tani 410,000 za sukari. Hatua hii iliyojiweka wazi ilizua mashaka kwani pengo lililokadiriwa kati ya uzalishaji na matumizi ya sukari mwaka 2024 lilikuwa ni tani 140,000 hadi 150,000 tu na baadhi ya sauti za ukosoaji zikilalamikia udanganyifu na utengenezaji wa upungufu huu wa sukari.
Katika muktadha huu, Itel East Africa Limited ilipata leseni tatu za kuingiza sukari yenye jumla ya tani 110,000 za sukari yenye thamani ya Tsh. 300B. Ikilinganishwa, wazalishaji wakubwa watano wa sukari nchini Tanzania – Kagera, Bagamoyo, Kilombero na TPC – walipata leseni ya kuingiza tani 10,000 tu kila moja, kiasi ambacho hata kikijumlishwa hakifikii nusu ya kiasi cha Itel. Hali hii iliongeza mashaka zaidi, kwani Itel East Africa Limited ilikuwa tayari imeshamaliza kuagiza shehena ya sukari kutoka India na Thailand mwezi Novemba 2023, miezi miwili kabla ya kupokea barua kutoka Bodi ya Sukari (chanzo).
Takwimu za uingizaji kutoka tradedata.pro
Hii ilimfanya Mbunge wa Kisesa, Luhaga Mpina, kuitisha press na kuuliza kwa makali kuhusu uwezo wa kampuni ya vifaa vya umeme yenye mtaji wa Tsh 50M tu kutekeleza jukumu hili kwa usahihi. Akiona uwezekano wa utakatishaji pesa, udanganyifu na ukwepaji kodi pamoja na ushiriki wa viongozi wa serikali kama Waziri wa Kilimo Hussein Bashe, Mpina alifungua kesi mbele ya Mahakama Kuu ya Tanzania (chanzo). Lakini bila mafanikio, kesi ilipuuziliwa mbali kama sio jukumu la mashauri ya Mahakama Kuu (chanzo).
Uingizaji huu wa sukari uliachiliwa na kodi ya uingizaji (35%) na VAT (19%). Uingizaji wa Itel ulifika kiasi cha Tsh. 163B, ambayo ingekuwa zaidi ya 13% ya bajeti ya Wizara ya Kilimo ya mwaka 2025/26 ya Tsh. 1.24B.
Kwa tafsiri, kampuni ya vifaa vya umeme inachukua Tsh. 163B moja kwa moja kutoka kwenye mapato ya kodi ya taifa kupitia uingizaji sukari ambayo iliagizwa kabla hata ya kupata kibali cha kufanya hivyo (chanzo).
Kilimo:
Kidogo zaidi kinajulikana kuhusu maelezo ya ushiriki wa Itel East Africa Limited katika biashara ya mbolea na vifaa vya kilimo. Hata hivyo, wanapatikana katika orodha ya TFRA ya wauzaji wa mbolea na takwimu za uingizaji zinadokeza ushiriki wao katika ununuzi wa vifaa vya mashine kwa ajili ya chakula cha wanyama.
Ripoti ya leseni za TFRA
Takwimu za uingizaji kutoka tradedata.pro
Uhusiano wao unaosemekana na Waziri Hussein Bashe na rekodi ya mikataba ya shaka inaruhusu baadhi ya nadharia, na Titicomb akifanya uhusiano na mpango wa Mbolea ya Ruzuku wa Wizara ya Kilimo.
Uchimbaji wa Madini:
Inadhihirisha ‘diversification’ zaidi, portfolio ya Itel East Africa Limited imeonekana kujumuisha leseni kadhaa za utafutaji wa madini. Mnamo Juni 2, 2022, kampuni iliomba leseni za utafutaji kwa maeneo mawili Ruvuma yenye jumla ya kilomita za mraba 118. Lengo la utafutaji ni makaa ya mawe na itakuwa utafutaji unaendelea kwani leseni ilikubaliwa tarehe 23 Aprili 2024. Licha ya madai ya Mange Kimambi kwamba operesheni ya uchimbaji imeanza tayari, hakuna alama yoyote za shughuli za uchimbaji zinazopatikana kwenye picha za satelaiti. Shughuli yoyote ingekuwa vigumu kufichwa kwani makaa ya mawe Ruvuma yanachimbwa kwa njia ya migodi ya wazi na uchimbaji wa makaa ya mawe unahitaji miundombinu ya malori makubwa – yote haya huacha alama dhahiri.
Tanzania Mining Cadastre Portal
Baadaye, mnamo Desemba 13, 2022, Itel iliomba eneo la utafutaji la lithiamu katika Bahi, Dodoma. Ilikubaliwa Januari 2023 na kama maeneo yao ya utafutaji wa makaa ya mawe, hakuna dalili za uchimbaji zinazojitokeza bado. Shughuli zingine pia zingekuwa wazi kwani mbinu zote za uchimbaji wa lithiamu – uchimbaji wa miamba kwa migodi ya wazi na uchimbaji wa brine – huacha alama kubwa kama shimo au visiwa vya brine.
Tanzania Mining Cadastre Portal
Kwa sasa, Itel East Africa ina maombi manne mengine ya leseni za utafutaji yanayoendelea. Maeneo yote ya utafutaji yanalenga dhahabu na yanapatikana Mara, Geita na Kagera. Maeneo haya kwa jumla yanachukua jumla ya kilomita za mraba 49. Kama maombi ya leseni yote yamependekezwa kwa idhini, ni uwezekano kwamba leseni zitapatikana hivi karibuni.
Tanzania Mining Cadastre Portal
Ingawa hakuna operesheni kubwa za uchimbaji bado, ushiriki wa kampuni hii katika sekta ya uchimbaji unazidi kuongeza hali ya kutatanisha na kuongeza mashaka. Kama uvumbuzi wa Humphrey Polepole unavyodokeza, kuna mfumo wa kina wa udanganyifu katika sekta ya uchimbaji wa madini wa Tanzania, na madai ya ufisadi hasa katika uchimbaji wa makaa ya mawe ya Ruvuma, kuna uwezekano mkubwa kwamba operesheni za utafutaji wa Itel East Africa Limited haziko mbali na udanganyifu.
Ujenzi:
Itel East Africa Limited ilionekana mara ya kwanza katika nyaraka kama ‘main contractor’ katika mradi wa ujenzi wa jengo la kibiashara/kipangaji linalofadhiliwa na NHC katika Kariakoo mnamo Agosti 31, 2024 katika wito wa mshauri kwa mkutano wa site. Tangu wakati huo, NHC imetangaza kwa furaha kuwa Itel ni mshirika wao katika mradi wa ujenzi wa plot 9/28 na 10/28 kati ya barabara ya Uhuru, mtaa wa Kiswahili na mtaa wa Aggrey.
Rekodi za uingizaji wa kampuni hiyo pia zinaonyesha ununuzi wa vifaa mbalimbali vya ujenzi, ikielekeza ushiriki wao katika sekta hii. Zaidi ya vyanzo hivi, hakuna taarifa nyingine za maana kuhusu operesheni za ujenzi za Itel East Africa zinazopatikana mtandaoni kwa sasa.
Takwimu za uingizaji kutoka eximpedia.app
Ujenzi wa huko Kariakoo umekuwa ukikosolewa sana hivi karibuni. Majengo yanayoporomoka, ukosefu wa usalama kwenye maeneo ya ujenzi na moto unaotokea mara kwa mara unaohusishwa na udanganyifu wa bima – je, ni ajabu kweli kukutana na kampuni hii katika sekta hiyo? Lakini tena, vyanzo vichache vinavyojulikana vinatoa nafasi kwa dhana pekee.
Magari:
Magari, mada inayounganisha moja kwa moja familia ya rais na Itel East Africa Limited, ni sekta ya mwisho kutazama. Kama ilivyobainishwa hapo juu, kampuni hii imedaiwa kupokea mkopo wa Tsh. 30B kwa ajili ya ununuzi wa magari. Kwa mfano, hiyo ingekuwa takriban magari 120 ya Land Cruiser kama yale yaliyopatikana kwenye garage ya Abdul Ameir (chanzo). Na kweli "motor cars and other motor vehicles" yanaonekana kwenye takwimu za uingizaji wa Itel East Africa Limited.
Takwimu za uingizaji kutoka eximpedia.app
Tena, Itel East Africa inachangia katika jambo lililojaa lawama hivi karibuni – viongozi na familia zao kununua magari ya kifahari na kuyaweka katika majumba yao. Hiyo tabia, ni hatua ya mwisho ya wizi wa rasilimali za taifa: kuhamisha pesa zilizoibiwa kuwa mali za kudumu yaani ‘assets’, zinazoweza kuwa ‘liquidated’ haraka – ni kama viporo vya chakula vya maafisadi walivyovibeba wakirudi nyumbani kutoka kwa mgahawa wa ‘Jamhuri ya Muungano wa Tanzania’ baada ya kula kupita kushiba.
Taja sekta yoyote ya biashara ya mashaka hapa Tanzania, na Itel East Africa hakika haitakuwa mbali. Je, hilo kweli linaweza kuwa bahati tu? Watu tayari wameanza kuiita Itel kama IPTL mpya – ni jambo la kushangaza jinsi majina yao yanavyofanana.
Tukikomboa hii nchi moja ya hatua za kwanza iwe kukagua hii mitandao ya kibiashara ya maafisadi makuu ya nchi, kuivunja mitandao na kuweka kanuni zinazohakikisha maafisadi wakijaribu kushika mali ya nchi yetu tena wapigwe rungu – Takukuru na NAOT take note, mjiandae kabla hatujawaandalia.
Pia soma
- Je, Kampuni ya "ITEL EAST AFRICA LTD" inayodaiwa kumilikiwa na kiongozi mkubwa na mwanae INATUBANANGA?
Leseni ya BRELA
Kwa sura ya juu, wanajitokeza kama tawi la Tanzania la brand ya simu ya bajeti ya Kichina Itel, ambayo ni brand katika portfolio ya Transsion Holdings Pvt Ltd, ambao mbali na Itel pia wanamiliki Tecno, Infinix na Oraimo – hivyo unaweza kudhani hivyo. Hata hivyo, hakuna nyaraka wala vyanzo vingine vinavyotoa uthibitisho wa uhusiano rasmi kati ya Itel East Africa Limited na Itel Mobile Global. Kwa mujibu wa tovuti ya Itel East Africa Limited, portfolio ya bidhaa zao inajumuisha simu za brands za Samsung, Infinix, H2O, Apple, Nokia, Vivo, Oppo, Tecno na Itel pamoja na baadhi ya vifaa vya simu visivyo na brand na vifaa vya router. Bidhaa za washindani wa moja kwa moja katika portfolio ya tawi rasmi la brand inaonekana kuwa ya ajabu. Lakini hiyo siyo ya kipekee kuhusu kampuni hiyo.
Tangu mapema mwaka 2024, kampuni hii ilijulikana kwa kushiriki katika biashara tofauti, mbali na ile ya rejareja ya simu, kompyuta, vifaa vya ICT na vifaa vingine vya mawasiliano ambayo walijiandikisha kwa ajili yake awali:
- Uingizaji wa sukari
- Ujenzi wa majengo
- Uchimbaji na utafutaji wa madini
- Uingizaji wa magari
- Uingizaji na uuzaji wa mbolea na vifaa vya kilimo
Hivyo basi, tufanye uchambuzi wa kina katika maeneo tofauti ya biashara ya kampuni hii!
Sukari:
Mwaka 2024, wakati Tanzania ilikumbwa na upungufu wa upatikanaji wa sukari, Wizara ya Kilimo na Bodi ya Sukari ya Tanzania walikabidhi vibali kwa kampuni binafsi kuingiza jumla ya tani 410,000 za sukari. Hatua hii iliyojiweka wazi ilizua mashaka kwani pengo lililokadiriwa kati ya uzalishaji na matumizi ya sukari mwaka 2024 lilikuwa ni tani 140,000 hadi 150,000 tu na baadhi ya sauti za ukosoaji zikilalamikia udanganyifu na utengenezaji wa upungufu huu wa sukari.
Katika muktadha huu, Itel East Africa Limited ilipata leseni tatu za kuingiza sukari yenye jumla ya tani 110,000 za sukari yenye thamani ya Tsh. 300B. Ikilinganishwa, wazalishaji wakubwa watano wa sukari nchini Tanzania – Kagera, Bagamoyo, Kilombero na TPC – walipata leseni ya kuingiza tani 10,000 tu kila moja, kiasi ambacho hata kikijumlishwa hakifikii nusu ya kiasi cha Itel. Hali hii iliongeza mashaka zaidi, kwani Itel East Africa Limited ilikuwa tayari imeshamaliza kuagiza shehena ya sukari kutoka India na Thailand mwezi Novemba 2023, miezi miwili kabla ya kupokea barua kutoka Bodi ya Sukari (chanzo).
Takwimu za uingizaji kutoka tradedata.pro
Hii ilimfanya Mbunge wa Kisesa, Luhaga Mpina, kuitisha press na kuuliza kwa makali kuhusu uwezo wa kampuni ya vifaa vya umeme yenye mtaji wa Tsh 50M tu kutekeleza jukumu hili kwa usahihi. Akiona uwezekano wa utakatishaji pesa, udanganyifu na ukwepaji kodi pamoja na ushiriki wa viongozi wa serikali kama Waziri wa Kilimo Hussein Bashe, Mpina alifungua kesi mbele ya Mahakama Kuu ya Tanzania (chanzo). Lakini bila mafanikio, kesi ilipuuziliwa mbali kama sio jukumu la mashauri ya Mahakama Kuu (chanzo).
Uingizaji huu wa sukari uliachiliwa na kodi ya uingizaji (35%) na VAT (19%). Uingizaji wa Itel ulifika kiasi cha Tsh. 163B, ambayo ingekuwa zaidi ya 13% ya bajeti ya Wizara ya Kilimo ya mwaka 2025/26 ya Tsh. 1.24B.
Kwa tafsiri, kampuni ya vifaa vya umeme inachukua Tsh. 163B moja kwa moja kutoka kwenye mapato ya kodi ya taifa kupitia uingizaji sukari ambayo iliagizwa kabla hata ya kupata kibali cha kufanya hivyo (chanzo).
Kilimo:
Kidogo zaidi kinajulikana kuhusu maelezo ya ushiriki wa Itel East Africa Limited katika biashara ya mbolea na vifaa vya kilimo. Hata hivyo, wanapatikana katika orodha ya TFRA ya wauzaji wa mbolea na takwimu za uingizaji zinadokeza ushiriki wao katika ununuzi wa vifaa vya mashine kwa ajili ya chakula cha wanyama.
Ripoti ya leseni za TFRA
Takwimu za uingizaji kutoka tradedata.pro
Uhusiano wao unaosemekana na Waziri Hussein Bashe na rekodi ya mikataba ya shaka inaruhusu baadhi ya nadharia, na Titicomb akifanya uhusiano na mpango wa Mbolea ya Ruzuku wa Wizara ya Kilimo.
Uchimbaji wa Madini:
Inadhihirisha ‘diversification’ zaidi, portfolio ya Itel East Africa Limited imeonekana kujumuisha leseni kadhaa za utafutaji wa madini. Mnamo Juni 2, 2022, kampuni iliomba leseni za utafutaji kwa maeneo mawili Ruvuma yenye jumla ya kilomita za mraba 118. Lengo la utafutaji ni makaa ya mawe na itakuwa utafutaji unaendelea kwani leseni ilikubaliwa tarehe 23 Aprili 2024. Licha ya madai ya Mange Kimambi kwamba operesheni ya uchimbaji imeanza tayari, hakuna alama yoyote za shughuli za uchimbaji zinazopatikana kwenye picha za satelaiti. Shughuli yoyote ingekuwa vigumu kufichwa kwani makaa ya mawe Ruvuma yanachimbwa kwa njia ya migodi ya wazi na uchimbaji wa makaa ya mawe unahitaji miundombinu ya malori makubwa – yote haya huacha alama dhahiri.
Tanzania Mining Cadastre Portal
Baadaye, mnamo Desemba 13, 2022, Itel iliomba eneo la utafutaji la lithiamu katika Bahi, Dodoma. Ilikubaliwa Januari 2023 na kama maeneo yao ya utafutaji wa makaa ya mawe, hakuna dalili za uchimbaji zinazojitokeza bado. Shughuli zingine pia zingekuwa wazi kwani mbinu zote za uchimbaji wa lithiamu – uchimbaji wa miamba kwa migodi ya wazi na uchimbaji wa brine – huacha alama kubwa kama shimo au visiwa vya brine.
Tanzania Mining Cadastre Portal
Kwa sasa, Itel East Africa ina maombi manne mengine ya leseni za utafutaji yanayoendelea. Maeneo yote ya utafutaji yanalenga dhahabu na yanapatikana Mara, Geita na Kagera. Maeneo haya kwa jumla yanachukua jumla ya kilomita za mraba 49. Kama maombi ya leseni yote yamependekezwa kwa idhini, ni uwezekano kwamba leseni zitapatikana hivi karibuni.
Tanzania Mining Cadastre Portal
Ingawa hakuna operesheni kubwa za uchimbaji bado, ushiriki wa kampuni hii katika sekta ya uchimbaji unazidi kuongeza hali ya kutatanisha na kuongeza mashaka. Kama uvumbuzi wa Humphrey Polepole unavyodokeza, kuna mfumo wa kina wa udanganyifu katika sekta ya uchimbaji wa madini wa Tanzania, na madai ya ufisadi hasa katika uchimbaji wa makaa ya mawe ya Ruvuma, kuna uwezekano mkubwa kwamba operesheni za utafutaji wa Itel East Africa Limited haziko mbali na udanganyifu.
Ujenzi:
Itel East Africa Limited ilionekana mara ya kwanza katika nyaraka kama ‘main contractor’ katika mradi wa ujenzi wa jengo la kibiashara/kipangaji linalofadhiliwa na NHC katika Kariakoo mnamo Agosti 31, 2024 katika wito wa mshauri kwa mkutano wa site. Tangu wakati huo, NHC imetangaza kwa furaha kuwa Itel ni mshirika wao katika mradi wa ujenzi wa plot 9/28 na 10/28 kati ya barabara ya Uhuru, mtaa wa Kiswahili na mtaa wa Aggrey.
Rekodi za uingizaji wa kampuni hiyo pia zinaonyesha ununuzi wa vifaa mbalimbali vya ujenzi, ikielekeza ushiriki wao katika sekta hii. Zaidi ya vyanzo hivi, hakuna taarifa nyingine za maana kuhusu operesheni za ujenzi za Itel East Africa zinazopatikana mtandaoni kwa sasa.
Takwimu za uingizaji kutoka eximpedia.app
Ujenzi wa huko Kariakoo umekuwa ukikosolewa sana hivi karibuni. Majengo yanayoporomoka, ukosefu wa usalama kwenye maeneo ya ujenzi na moto unaotokea mara kwa mara unaohusishwa na udanganyifu wa bima – je, ni ajabu kweli kukutana na kampuni hii katika sekta hiyo? Lakini tena, vyanzo vichache vinavyojulikana vinatoa nafasi kwa dhana pekee.
Magari:
Magari, mada inayounganisha moja kwa moja familia ya rais na Itel East Africa Limited, ni sekta ya mwisho kutazama. Kama ilivyobainishwa hapo juu, kampuni hii imedaiwa kupokea mkopo wa Tsh. 30B kwa ajili ya ununuzi wa magari. Kwa mfano, hiyo ingekuwa takriban magari 120 ya Land Cruiser kama yale yaliyopatikana kwenye garage ya Abdul Ameir (chanzo). Na kweli "motor cars and other motor vehicles" yanaonekana kwenye takwimu za uingizaji wa Itel East Africa Limited.
Takwimu za uingizaji kutoka eximpedia.app
Tena, Itel East Africa inachangia katika jambo lililojaa lawama hivi karibuni – viongozi na familia zao kununua magari ya kifahari na kuyaweka katika majumba yao. Hiyo tabia, ni hatua ya mwisho ya wizi wa rasilimali za taifa: kuhamisha pesa zilizoibiwa kuwa mali za kudumu yaani ‘assets’, zinazoweza kuwa ‘liquidated’ haraka – ni kama viporo vya chakula vya maafisadi walivyovibeba wakirudi nyumbani kutoka kwa mgahawa wa ‘Jamhuri ya Muungano wa Tanzania’ baada ya kula kupita kushiba.
Taja sekta yoyote ya biashara ya mashaka hapa Tanzania, na Itel East Africa hakika haitakuwa mbali. Je, hilo kweli linaweza kuwa bahati tu? Watu tayari wameanza kuiita Itel kama IPTL mpya – ni jambo la kushangaza jinsi majina yao yanavyofanana.
Tukikomboa hii nchi moja ya hatua za kwanza iwe kukagua hii mitandao ya kibiashara ya maafisadi makuu ya nchi, kuivunja mitandao na kuweka kanuni zinazohakikisha maafisadi wakijaribu kushika mali ya nchi yetu tena wapigwe rungu – Takukuru na NAOT take note, mjiandae kabla hatujawaandalia.
Pia soma
- Je, Kampuni ya "ITEL EAST AFRICA LTD" inayodaiwa kumilikiwa na kiongozi mkubwa na mwanae INATUBANANGA?