simplemind
JF-Expert Member
- Apr 10, 2009
- 16,792
- 9,724
Jerry John Rawlings anabaki kuwa mmoja wa viongozi mashuhuri na wenye utata mkubwa katika historia ya kisasa ya Ghana. Uongozi wake ulidumu kwa zaidi ya miongo miwili — kuanzia utawala wa kijeshi hadi mfumo wa vyama vingi. Swali la kama aliimarisha au alidhoofisha demokrasia ya Ghana linaweza kujibiwa kwa kuchunguza hatua mbili za uongozi wake: kipindi cha utawala wa kiimla na kipindi cha mpito cha kidemokrasia kilichofuata.
1. Miaka ya Awali: Kudhoofisha Demokrasia (1979–1992)
Rawlings aliingia madarakani kwa mapinduzi ya kijeshi mwaka 1979, na tena mwaka 1981, akipindua serikali za kikatiba. Katika kipindi hiki alitawala chini ya Baraza la Ulinzi wa Kitaifa (PNDC), akisitisha katiba na kupiga marufuku vyama vya siasa.
Haki za kiraia zilipunguzwa; wapinzani walinyamazishwa.
Waandishi wa habari na wanaharakati walikamatwa na kufungwa.
Baadhi ya viongozi wa zamani waliuawa.
Vitendo hivi vilidhoofisha taasisi za kidemokrasia, na badala yake kuweka mfumo wa udhibiti wa kijeshi uliotawaliwa na hofu.
2. Kipindi cha Mpito: Kuimarisha Demokrasia (1992–2001)
Mwishoni mwa miaka ya 1980 na mwanzoni mwa 1990, kutokana na shinikizo la ndani na nje, Rawlings alianza mageuzi ya kisiasa ambayo yalibadilisha mwelekeo wa Ghana.
Alianzisha Katiba ya mwaka 1992, iliyorejesha utawala wa vyama vingi.
Alianzisha taasisi huru kama Tume ya Uchaguzi na Mahakama.
Aliunda Chama cha National Democratic Congress (NDC) na akashinda chaguzi za kidemokrasia za 1992 na 1996.
Jambo muhimu zaidi ni kwamba, baada ya kukamilisha mihula yake miwili kikatiba, alikabidhi madaraka kwa amani mwaka 2001 — jambo adimu barani Afrika wakati huo. Hatua hii iliimarisha hadhi ya Ghana kama mfano wa demokrasia thabiti barani Afrika.
3. Urithi: Matokeo Mseto lakini Chanya
Wataalamu wa historia na siasa wanaelezea urithi wa Rawlings kama wa kitatanishi (paradoxical):
Prof. E. Gyimah-Boadi anamweleza kama “mharibifu na mwanzilishi wa demokrasia ya Ghana.”
Prof. Kwame Boafo-Arthur anamwona kama mtawala wa “demokrasia iliyoongozwa,” lakini anamsifu kwa kuanzisha mfumo wa kikatiba.
Kwaku Baako Jr. alisema, “Rawlings aliingia madarakani kwa damu na chuma, lakini akaondoka kwa kura na makofi.”
1. Miaka ya Awali: Kudhoofisha Demokrasia (1979–1992)
Rawlings aliingia madarakani kwa mapinduzi ya kijeshi mwaka 1979, na tena mwaka 1981, akipindua serikali za kikatiba. Katika kipindi hiki alitawala chini ya Baraza la Ulinzi wa Kitaifa (PNDC), akisitisha katiba na kupiga marufuku vyama vya siasa.
Haki za kiraia zilipunguzwa; wapinzani walinyamazishwa.
Waandishi wa habari na wanaharakati walikamatwa na kufungwa.
Baadhi ya viongozi wa zamani waliuawa.
Vitendo hivi vilidhoofisha taasisi za kidemokrasia, na badala yake kuweka mfumo wa udhibiti wa kijeshi uliotawaliwa na hofu.
2. Kipindi cha Mpito: Kuimarisha Demokrasia (1992–2001)
Mwishoni mwa miaka ya 1980 na mwanzoni mwa 1990, kutokana na shinikizo la ndani na nje, Rawlings alianza mageuzi ya kisiasa ambayo yalibadilisha mwelekeo wa Ghana.
Alianzisha Katiba ya mwaka 1992, iliyorejesha utawala wa vyama vingi.
Alianzisha taasisi huru kama Tume ya Uchaguzi na Mahakama.
Aliunda Chama cha National Democratic Congress (NDC) na akashinda chaguzi za kidemokrasia za 1992 na 1996.
Jambo muhimu zaidi ni kwamba, baada ya kukamilisha mihula yake miwili kikatiba, alikabidhi madaraka kwa amani mwaka 2001 — jambo adimu barani Afrika wakati huo. Hatua hii iliimarisha hadhi ya Ghana kama mfano wa demokrasia thabiti barani Afrika.
3. Urithi: Matokeo Mseto lakini Chanya
Wataalamu wa historia na siasa wanaelezea urithi wa Rawlings kama wa kitatanishi (paradoxical):
Prof. E. Gyimah-Boadi anamweleza kama “mharibifu na mwanzilishi wa demokrasia ya Ghana.”
Prof. Kwame Boafo-Arthur anamwona kama mtawala wa “demokrasia iliyoongozwa,” lakini anamsifu kwa kuanzisha mfumo wa kikatiba.
Kwaku Baako Jr. alisema, “Rawlings aliingia madarakani kwa damu na chuma, lakini akaondoka kwa kura na makofi.”
