Eli Cohen
JF-Expert Member
- Jun 19, 2023
- 11,191
- 35,870
Jumamosi yenye shughuli nyingi, Septemba 21, 2013, Mall ya Westgate lilikuwa imeshamili wanunuzi, familia, marafiki, na wafanyakazi. Majira ya saa 12:30 jioni, watu wanne wenye silaha waliojifunika nyuso zao kutoka kwa kundi la wanamgambo wa Kisomali al-Shabaab walivamia jumba hilo la maduka. Wakiwa na AK-47 na maguruneti, walirusha vilipuzi na kurusha risasi.
Wakiwalenga wanaume, wanawake na watoto. Huku pia wakiwa wanaruhusu Waislamu kuondoka huku wakiwachinja wengine, wakilenga kutuma ujumbe wa kikatili dhidi ya uwepo wa jeshi la Kenya nchini somalia. Jeshi la kenya 2011 lilifanya operation linda nchi ili kukabiliana na al shabab kutokana na muendelezo wa matukio ya kigaidi yaliyokuwa yakifanywa na al shabab kwa raia wake.
Shambulio hilo, lililopangwa kwa uangalifu na kitengo cha operesheni za nje cha al-Shabaab, liliua watu 67, wakiwemo raia 62 na wanajeshi watano wa Kenya, na kujeruhi zaidi ya 175 katika kash kash iliochukua masaa 80.
Wapiganaji hao, wakiongozwa na watu kama Mohamed Abdinur Said, walikuwa wamejipenyeza Nairobi miezi kadhaa iliyopita, wakitumia usalama uliolegea katika jengo hilo la maduka. Walianzisha kituo chao katika sehemu ya maegesho ya chini ya ardhi, wakiratibu kupitia simu za mkononi na hata kutuma propaganda kupitia idhaa za al-Shabaab.
Ukabiliaji wa Kenya ulikosa mpangilio mzuri. Polisi na vitengo vya kijeshi viliwasili ndani ya saa moja, lakini mapigano na uratibu duni vilitatiza juhudi. Kuanzia tukio la askari kuuana wao kwa wao kimakosa na askari wa Kenya baadaye walinaswa wakipora maduka kwenye CCTV.
Hapo awali, polisi wa kawaida wa Kenya walijibu ripoti za milio ya risasi, na kuchukua hatua ya kukabiliana na wizi wa silaha lakini haraka waligundua ukubwa wa shambulio hilo na kuita Kitengo cha GSU.
Hata hivyo, hali ilizorota kutokana na uratibu duni. Jeshi la Kenya lilisisitiza kuchukua udhibiti, na kusababisha kisa mbaya cha mwanajeshi mmoja kumuua afisa wa GSU, na kusababisha kitengo hicho maalum kuondoka. Hili liliacha mwitikio huo kugawanyika, na kuruhusu wanamgambo hao kujihami.
Katika siku chache zilizofuata, vikosi vya usalama vya Kenya, ikiwa ni pamoja na Kampuni ya Recce na Jeshi la Ulinzi la Kenya (KDF), walishirikiana na kuwakabilu wanamgambo hao katika mapigano ya hapa na pale.
Ukosefu wa mawasiliano kati ya vitengo ulionekana, huku ripoti za askari na polisi wakirushiana risasi, na hivyo kukwamisha juhudi. Al-Shabaab walitumia mkanganyiko huu kwa manufaa yao, wakikejeli mamlaka kupitia mitandao ya kijamii na kudai ushindi wa propaganda.
Siku ya Jumatatu, roketi ya jeshi la Kenya ilianguka sehemu ya jumba la maduka na kuwaua washambuliaji kwenye vifusi, ingawa hakuna miili iliyotambuliwa kwa ukamilifu. Kufikia Jumanne jioni, Septemba 24, maduka hayo yalitangazwa kuwa salama. Rais Uhuru Kenyatta alitangaza jumba hilo kuwa salama, akisema washambuliaji wote waliuawa.
Hata hivyo, akaunti zinazokinzana ziliibuka kuhusu idadi ya watu wenye silaha, hapo awali iliripotiwa kuwa 10-15, baadaye ikarekebishwa hadi wanne na kama kuna yeyote aliyetoroka, kwani ushahidi wa kitaalamu haukutolewa kikamilifu.
Idara ya Kitaifa ya Ujasusi nchini Kenya ilikuwa imeonya kuhusu uwezekano wa kutokea mashambulizi miezi kadhaa mapema, lakini taarifa hizo hazikusikilizwa. Kufikia Jumapili, umati wa watu ulikusanyika nje, wakitazama jinsi moshi ukiongezeka kutokana na milipuko.
Raia kama Abdul Haji, mmiliki wa bunduki aliyeidhinishwa, walikimbilia kwenye jumba la maduka baada ya ujumbe kutoka kwa kaka yake aliyenaswa, akijiunga na juhudi za uokoaji za dharura na maafisa wa polisi jasiri. Harish Patel, sehemu ya kikundi cha kujitolea, pia alijizatiti kusaidia kuwahamisha wanunuzi. FBI na timu za kimataifa baadaye zilisaidia na uchunguzi, kuthibitisha kwamba washambuliaji wanne walikuwa wamekufa.
Shambulio hilo lilifichua dosari za usalama wa Kenya lakini lilichochea mageuzi ya kiusalama