SankaraBoukaka
JF-Expert Member
- Jul 2, 2019
- 3,577
- 5,664
Historia ya Afrika imejaa simulizi za utajiri wa rasilimali, lakini pia simulizi za kuporwa kwa rasilimali hizo. Mara nyingi lawama zote hupelekwa kwa mabeberu wakoloni na makampuni ya kimataifa kwa sababu ya kuhodhi thamani ya dhahabu, almasi, mafuta na madini mengine. Lakini tukirudi nyuma, swali linabaki: je, wazee wetu walikuwa na mtazamo sahihi kuhusu thamani ya dhahabu na madini, au walikuwa wanayachukulia kama mawe ya kawaida ya kuchezea bao?
Katika simulizi nyingi za kihistoria, dhahabu na almasi zilikuwa zikichimbwa na kuuzwa kwa thamani ndogo sana. Wazee wetu walikuwa na dhahabu mikononi, lakini hawakuiona kama chanzo cha nguvu ya kiuchumi. Waliona thamani ya mifugo, ardhi na chakula zaidi kuliko madini. Hii haikuwa kosa lao, bali ilikuwa ni tafsiri ya maisha kwa wakati huo. Walikuwa wanacheza bao juu ya dhahabu, wakidhani ni mawe ya kawaida. Wakati huo, mabeberu walikuwa na macho ya kibiashara na walijua thamani ya madini haya katika masoko ya kimataifa.
Kwa mfano, dhahabu ya Afrika Kusini na almasi ya Botswana zilianza kuuzwa kwa thamani kubwa sana Ulaya na Marekani, huku wenyeji wakibaki maskini. Hii inatufundisha kuwa tatizo siyo tu uporaji, bali pia kutokujua thamani ya kile tulichokuwa nacho. Wazee wetu walikuwa na dhahabu, lakini hawakujua thamani yake katika mfumo wa soko la kimataifa.
Kwa hiyo, tukisema leo kwamba mabeberu ndio wa kulaumiwa pekee, tunasahau kuwa sehemu ya historia yetu inaonyesha tulikuwa tunashika dhahabu mikononi bila kujua thamani yake. Ni sawa na mtu kukalia mfuko wa fedha bila kujua ndani kuna mali. Hii inatufundisha kuwa tatizo la Afrika siyo tu uporaji, bali pia kutokujua thamani ya rasilimali.
Lakini tusisahau: mabeberu walikuja na mfumo wa soko, walikuja na teknolojia ya kuchimba, walikuja na masoko ya kimataifa. Wazee wetu hawakuwa na mfumo huo. Kwa hiyo, lawama siyo kwao pekee, bali pia kwa sisi wenyewe kwa kutokujua thamani ya dhahabu na madini tuliyokuwa nayo.
Leo hii, Afrika bado inakabiliwa na tatizo lile lile. Tuna cobalt ya Kongo inayotumika kwenye betri za magari ya umeme, tuna dhahabu ya Tanzania na Ghana, tuna mafuta ya Nigeria, lakini thamani yake bado inategemea masoko ya London, New York na Zurich. Hii ni ishara kwamba bado tunacheza bao juu ya dhahabu, tukisubiri mabeberu waje kutuambia thamani yake.
Katika simulizi nyingi za kihistoria, dhahabu na almasi zilikuwa zikichimbwa na kuuzwa kwa thamani ndogo sana. Wazee wetu walikuwa na dhahabu mikononi, lakini hawakuiona kama chanzo cha nguvu ya kiuchumi. Waliona thamani ya mifugo, ardhi na chakula zaidi kuliko madini. Hii haikuwa kosa lao, bali ilikuwa ni tafsiri ya maisha kwa wakati huo. Walikuwa wanacheza bao juu ya dhahabu, wakidhani ni mawe ya kawaida. Wakati huo, mabeberu walikuwa na macho ya kibiashara na walijua thamani ya madini haya katika masoko ya kimataifa.
Kwa mfano, dhahabu ya Afrika Kusini na almasi ya Botswana zilianza kuuzwa kwa thamani kubwa sana Ulaya na Marekani, huku wenyeji wakibaki maskini. Hii inatufundisha kuwa tatizo siyo tu uporaji, bali pia kutokujua thamani ya kile tulichokuwa nacho. Wazee wetu walikuwa na dhahabu, lakini hawakujua thamani yake katika mfumo wa soko la kimataifa.
Kwa hiyo, tukisema leo kwamba mabeberu ndio wa kulaumiwa pekee, tunasahau kuwa sehemu ya historia yetu inaonyesha tulikuwa tunashika dhahabu mikononi bila kujua thamani yake. Ni sawa na mtu kukalia mfuko wa fedha bila kujua ndani kuna mali. Hii inatufundisha kuwa tatizo la Afrika siyo tu uporaji, bali pia kutokujua thamani ya rasilimali.
Lakini tusisahau: mabeberu walikuja na mfumo wa soko, walikuja na teknolojia ya kuchimba, walikuja na masoko ya kimataifa. Wazee wetu hawakuwa na mfumo huo. Kwa hiyo, lawama siyo kwao pekee, bali pia kwa sisi wenyewe kwa kutokujua thamani ya dhahabu na madini tuliyokuwa nayo.
Leo hii, Afrika bado inakabiliwa na tatizo lile lile. Tuna cobalt ya Kongo inayotumika kwenye betri za magari ya umeme, tuna dhahabu ya Tanzania na Ghana, tuna mafuta ya Nigeria, lakini thamani yake bado inategemea masoko ya London, New York na Zurich. Hii ni ishara kwamba bado tunacheza bao juu ya dhahabu, tukisubiri mabeberu waje kutuambia thamani yake.