Kiswahili kilibuniwa pia, sio lugha asili ya Mwafrika
Kiswahili kilibuniwa pia, sio lugha asili ya Mwafrika
- Thread starter MK254
- Start date
Shy land
JF-Expert Member
- Jul 28, 2013
- 6,208
- 2,767
Tatizo kubwa wewe linalokushumbua kwenye ubongo wako
ni kuchanganya kati ya watu waliosaidia kuenea kwa kiswahili, na asili lugha ya kiswahili,
kuna mifano mingi sana inayothibitisha kwamba kiswahili ni zao la kibantu.
lugha zote za kibantu zinafanana kimatumishi, kimantiki, kimaana, kimuundo, n.k.
lakn lugha ya kiaarabu ni tofouti kabisa na kiswahili
kimuundo,kimaana,kimuundo,na kimantiki. hata kimaandishi
multmandalin
JF-Expert Member
- Sep 8, 2012
- 2,034
- 577
Swala Kiswahili kutokana na kiarabu ni lugha za uzalilishaji tu wa Kiswahili chetu!
Bukya
Senior Member
- Apr 1, 2014
- 195
- 121
Kiswahili ni Kibantu.Hakuna lugha ambayo haijakopa maneno ya lugha nyingine. Hata hicho Kiingereza kina maneno mengi ya kilatini. Kiswahili nacho kina maneno toka Lugha mbalimbali. Kiswahili pia kina maneno ya Kiyahudi mf. Damu, mamlaka, maji nk. Lugha kuwa na maneno ya lugha nyingine ni kitu cha kawaida.
MK254
JF-Expert Member
- May 11, 2013
- 32,408
- 50,809
- Thread starter
- #45
Ukizidisha utoto na matusi nitakuacha na kuwasubiri watu wazima waje tujadili, jifunze kujadili mada bila matusi. Lugha yoyote ya jadi humu duniani huwa haikopi maneno hata ya msingi. Kiswahili chenyewe kimekopa hadi maneno mengi sana ya msingi kama majira na nyakati.
Soma hii taarifa hapa
[h=2]Introduction[/h]Swahili is a language that fuses African Bantu with Arabic. Arab sailors and traders have established links and ties with East Africa for centuries, their language strongly merged with the local language to produce a creole derivative.
The word Swahili itself is derived from Arabic Sawahili سواحلي which is plural for ساحل meaning [Language] of the Coast.
This article gives some examples of Arabic words still in today's Swahili.
Here are some words.
| Swahili | Arabic | Meaning |
|---|---|---|
| hatari | خطر | Danger. Also the title of a 1962 movie starring John Wayne, set in Africa. |
| Safari | سفر | Travel. Also: trip |
| mahali | محل | Place |
| vitabu | كتاب | Book |
| msumari | مسمار | Nail |
| kata | قطع | Cut, chop |
| habari | خبر | news |
| huru | حر | free |
| dhamiri | ضمير | conscience |
| kamusi | قاموس | dictionary |
| baridi | بارد | cold |
| samahani | سامحني | forgive me, excuse me |
| rafiki | رفيق | companion, friend |
| tafadhali | تفضل | please |
| furahi | فرح | happy |
| Swahili | Arabic | Meaning |
|---|---|---|
| asubuhi | صبح | morning |
| dakika | دقيقة | minute |
| saa | ساعة | hour |
| wakati | وقت | time |
| alasri | العصر | late afternoon |
| magharibi | المغرب | sunset |
| alfajiri | الفجر | dawn |
| karne | قرن | century |
| Swahili | Arabic | Meaning |
|---|---|---|
| alkhamisi | الخميس | Thursday |
| ijumaa | الجمعة | Friday |
| Swahili | Arabic | Meaning |
|---|---|---|
| Tausi | طاوس | Peacock, being non-native to Africa, it took the Arabic name, which in turn took it from Persian. |
[h=2]Numbers[/h]The number system is also heavily Arabic, although not exclusively so.
| Swahili | Arabic | Meaning |
|---|---|---|
| nusu | نص | Half. The proper classical Arabic word is نصف nisf. In many present day dialects it is "nus", like in Swahili. |
| robo | ربع | Quarter |
| sita | ستة | 6 |
| saba | سبعة | 7 |
| tisa | تسعة | 9 |
| ishrini | عشرين | 20 |
| thalathini | ثلاثين | 30 |
| arubaini | أربعين | 40 |
| hamsini | خمسين | 50 |
| sitini | ستين | 60 |
| sabini | سبعين | 70 |
| thamanini | ثمانين | 80 |
| tisini | تسعين | 90 |
| mia | مئة | 100. The middle letter in classical Arabic is Hamza, however, in present day dialects, like Swahili, it is a Y sound. |
| elfu | ألف | 1000 |
List of Swahili Words of Arabic Origin | The Baheyeldin Dynasty
Mphamvu
JF-Expert Member
- Jan 28, 2011
- 10,702
- 3,319
Maana ya neno hakufanyi kuwa jambo loote kuwa la Kiarabu, ndio Swahili ni neno lenye asili ya Arabuni, lakini vipi kuhusu lugha za pwani za kibantu ambazo ndizo zinazounda lahaja za Kiswahili? Mvita, Pate, Makunduchi, Unguja, Kilwa nayo ni maneno ya Kiarabu?
Kipimo cha ubantu wa Kiswahili hakiko kwenye jina la lugha hii, bali kwenye muundo na lahaja zake ambazo zinafanana na lugha zingine za kibantu.
Ingekuwa Kiswahili kina uhusiano walau wa 40% na Kiarabu basi wasemaji wa Kiarabu wangeelewa Kiswahili na kinyume chake.
Shy land
JF-Expert Member
- Jul 28, 2013
- 6,208
- 2,767
hakuna lugha, hapa duniani ambayo haina asili yake,
naomba unifahamishe lugha ya kiswahili asili yake ni wapi.?
kuna lugha gani hapa duniani ambayo inafafanana na lugha ya kiswahili, kimaandishi,kimuundo,kimatamushi,kimantiki na kimaana.
asante sana!
naomba unifahamishe lugha ya kiswahili asili yake ni wapi.?
kuna lugha gani hapa duniani ambayo inafafanana na lugha ya kiswahili, kimaandishi,kimuundo,kimatamushi,kimantiki na kimaana.
asante sana!
I challenge you to name ONE language which has not borrowed words from other languages. Lugha haziishi kipekee. Watu wanaosema lugha hizo wanawasiliana na watu wa lugha mbalimbali na hapo ndipo wanapokopa maneno. Kwa hivyo kuleta orodha ndefu ya maneno ya Kiarabu au Kireno si ushahidi kwamba Kiswahili ni mchanganyiko.
Ukitaka kuangalia nasaba ya lugha hasa angalia muundo wake wa maneno, sentensi na virai. Kwa muundo tu wa maneno utagundua kwa Kiswahili na Kiarabu havina nasaba moja kabisa. Vitenzi vya Kiarabu vina mizizi ya konsonant tatu kwa mafano drs, ktb, nk na uambishaji hufanywa kwa kutumia ruwaza fulani zenye vokali zinazochomekwa kwenye mizizi hiyo ukapata kitu kama <daras>,<katab>, <duris>, <kutib>, nk. Mfumo huo upo katika lugha zenye nasaba na Kiarabu kama Kiyahudi, Kihabeshi, nk. Kiswahili, kwa upande wake, vitenzi vyake vinaundwa kwa mizizi yenye irabu na konsonant km -andik-. Na ukitaku kuambisha au kunyambulisha unaongeza vipande kabla na baada ya mzizi, unavitunga kama ushanga vile. Kumbuka Kiarabu kinachomeka viambisho. Huu ndiyo muundo wa Kibantu.
Tena angalia kitu kinachoitwa ngeli. Hizo hazipo kabisa katika Kiarabu. Na katika lugha za mchanganyiko wa lugha za Kibantu, km Kilingala, utaona kwamba ngeli ni chache zaidi. Lugha zenye historia isiyo ya mchanganyiko unaousema zina mfumo complicated wa ngeli. Lugha wanazodai zinatokana na mchanganyiko mara zote zinarahisisha vitu kama. Lakini kwa Kiswahili sivyo.
Ushahidi wa wana isimu na wanaakiolojia unatuonesha kwamba chimbuko la Kiswahili ni lugha ya Kibantu iliyozungumzwa pwani ya Kenya. Ni kweli imechukua maneno mengi ya watu wa kuja. Lkn hiyo si nasaba yake. Chunguza usitegemee maneno ya mtaani tu kutoa hoja ya vitu ambavyo unajua kwamba wengine lazima watakuwa wamevichunguza kwa makini.
Vipi unaikana lugha yenu. Inatakiwa ujivunie. Au una kinyongo kwa sababu ina asili ya pwani nawe ni wa bara? Disclosure: Mimi pia ni mtu wa bara huko Tanzania. Lugha yangu ya kwanza si Kiswahili. Lakini nazipenda lugha zote na sijaona sababu nzuri ya kuipuuzia lugha yoyote.
Ukitaka kuangalia nasaba ya lugha hasa angalia muundo wake wa maneno, sentensi na virai. Kwa muundo tu wa maneno utagundua kwa Kiswahili na Kiarabu havina nasaba moja kabisa. Vitenzi vya Kiarabu vina mizizi ya konsonant tatu kwa mafano drs, ktb, nk na uambishaji hufanywa kwa kutumia ruwaza fulani zenye vokali zinazochomekwa kwenye mizizi hiyo ukapata kitu kama <daras>,<katab>, <duris>, <kutib>, nk. Mfumo huo upo katika lugha zenye nasaba na Kiarabu kama Kiyahudi, Kihabeshi, nk. Kiswahili, kwa upande wake, vitenzi vyake vinaundwa kwa mizizi yenye irabu na konsonant km -andik-. Na ukitaku kuambisha au kunyambulisha unaongeza vipande kabla na baada ya mzizi, unavitunga kama ushanga vile. Kumbuka Kiarabu kinachomeka viambisho. Huu ndiyo muundo wa Kibantu.
Tena angalia kitu kinachoitwa ngeli. Hizo hazipo kabisa katika Kiarabu. Na katika lugha za mchanganyiko wa lugha za Kibantu, km Kilingala, utaona kwamba ngeli ni chache zaidi. Lugha zenye historia isiyo ya mchanganyiko unaousema zina mfumo complicated wa ngeli. Lugha wanazodai zinatokana na mchanganyiko mara zote zinarahisisha vitu kama. Lakini kwa Kiswahili sivyo.
Ushahidi wa wana isimu na wanaakiolojia unatuonesha kwamba chimbuko la Kiswahili ni lugha ya Kibantu iliyozungumzwa pwani ya Kenya. Ni kweli imechukua maneno mengi ya watu wa kuja. Lkn hiyo si nasaba yake. Chunguza usitegemee maneno ya mtaani tu kutoa hoja ya vitu ambavyo unajua kwamba wengine lazima watakuwa wamevichunguza kwa makini.
Vipi unaikana lugha yenu. Inatakiwa ujivunie. Au una kinyongo kwa sababu ina asili ya pwani nawe ni wa bara? Disclosure: Mimi pia ni mtu wa bara huko Tanzania. Lugha yangu ya kwanza si Kiswahili. Lakini nazipenda lugha zote na sijaona sababu nzuri ya kuipuuzia lugha yoyote.
MK254
JF-Expert Member
- May 11, 2013
- 32,408
- 50,809
- Thread starter
- #50
Tatizo kaka naona umedandia bila kufuata majadala wote ama hujanielewa
- Kwanza mimi Kiswahili nakipenda na kujivunia ila ni muhimu kuelezeana ukweli sio kupondana
- Tayari nilisema lugha zote zimeomba maneno kutoka kwenye lugha zingine, ila utakuta maneno haya ni ya kuongezea tu na sio ya msingi. Kila lugha ina maneno ya msingi kwa mfano saa na majira ya siku, hesabu yaani ukiangalia maneno ambayo Kiswahili kimeomba utajiuliza kwani kabla ujio wa hizi lugha zingine, kilitumika vipi hadi hata neno "damu" ni la kuomba, hata jina "swahili" ni la kiarabu.
- Nimesema kabla ujio wa Kiswahili, watu wa Pwani walikua na lugha zao. Sijabisha kwamba Wabantu walihusika pakubwa kukibuni lakini ifahamike kunazo lugha zetu za jadi ambazo ndio za msingi. Watanzania wengi hutuponda sisi Wakenya kila tukiongea lugha zetu za jadi, wanataka kila mtu aongee Kiswahili. Sisi Wakenya huwa tunahimiza sana uwezo wa ku
ongea lugha nyingi, zikiwemo hata Kingereza na Kiswahili pamoja na zetu za jadi.
Dah mjadala mzuri kiswahili au maana yake ni lugha zinazofanana hivyo walipokuja waarabu walifananisha lugha zinazozungumzwa mwambao wa afrika ya mashariki na visiwa vyake ,wakakuta zinafanana hivyo kuita sawahili maanake sawasawa,
Labda nikuulize swali nn ufahamu wako kuhusiana na lahaja, je nazo aliumba au kutengeneza mwarabu
Naomba ufafanuzi kutoka kintang'anta, kiunguja, kingazija, kimakunduchi, kitumbatu, na nyinginezo,
Ibn batuta alikuja karne ya kwanza akakuta kiswahili kimeenea mwambao wa afrika ya mashariki ila kila sehemu na namna yake, unafiki dola kubwa ya azania iliongozwa na lugha gani.
Ni rahisi kufahamu hata hicho kilugha chako kwa mswahili mm.
Inaonyesha watu hawafahamu makundi ya watu hao wajiitao waafrika kuna wabantu, wahamiti, watu pori na wanegro nitakuja kuchambua
Ni kweli asilimia kubwa ya maneno ambayo ni nomino (noun) yametokana na kiarabu na lugha zingine zikiwemo lugha za wabantu lakini maneno mengi ambayo ni vitenzi (verb) yametokana na lugha za wabantu na kwa uelewa wangu uti wa mgongo wa lugha ni vitenzi ndo maana kibantu kinapewa asilimia kubwa kuwa ndo asili ya lugha ya kiswahili.
Shy land
JF-Expert Member
- Jul 28, 2013
- 6,208
- 2,767
"Kiswahihi Kilubuniwa, na siyo lugha asili ya afrika"
jamani naomba mtalamu mmoja tu, wa kiswahili anifafulize vizuri, maana ya hiyo sentesi,
maana kwa maana ya haraka haraka mleta uzi anamanisha
kuna lugha dunianin ambazo hazikubuniwa,
kiswahili kama siyo asili yake ni afrika, asili yake ni wapi?
ndugu yana lawmaina78 usipite bila kujibu hapa.
Last edited by a moderator:
Nadhani mtoa mada anachomaanisha ni kwamba ukilinganisha hizi lugha kwa umri basi lugha za kibantu na lugha ya kiarabu ni lugha kongwe kuliko kiswahili. Na kama inavyojulikana kiswahili ni matokeo ya muunganiko wa maneno ya kibantu pamoja na kiarabu na lugha zingine ndo maana ametumia neno kubuni.
Shy land
JF-Expert Member
- Jul 28, 2013
- 6,208
- 2,767
ukifuatilia majibu yake kuna sehemu nilimuuliza, maneno ya kingeni yana asilimia gapi? kwenye kiswahili ukilinanisha na maneno ya kibantu.,
akajibu maneno ya kibantu yako mengi
kwa maana hiyo kumbe ukichukua maji, ukachanganya kindogo na mafuta ya taa,
kwa hiyo maji yanakuwa mafuta ya taa, ili hali mafuta ya taa ni kindogo tu.
MK254
JF-Expert Member
- May 11, 2013
- 32,408
- 50,809
- Thread starter
- #56
Mfano unaotoa hauhusiani kabisa, maana kabla hujachukua maji na kuyachanganya na mfuta, ina maana maji ylikuwepo kwanza. Lakini hapa mimi nasema Kiswahili hakikuwepo tangu jadi, kimebuniwa kwa kutumia maneno toka kwenye lugha nyingi duniani zikiwemo za Kibantu na za kigeni.
Ila hata hivyo labda hatukuelewana, Kiswahili asili yake Afrika, yaani kilibuniwa Afrika kwa usaidizi wa Waarabu ila sio lugha yetu ya asili (native), tunazo lugha zetu zilizotumika kabla hakijabuniwa.
Shy land
JF-Expert Member
- Jul 28, 2013
- 6,208
- 2,767
wingi wa maneno ya kibantu yanasabishwa na nini?
kwa nini muundo,wa lugha ya kiswahili unafanana na lugha za kibuntu, kwa nini isiwe na muundo wa lugha zingine ulizozitaja?
Narudia tena, nasaba ya lugha haipimwi kwa idadi ya maneno yaliyotoka katika lugha moja au nyingine. Nitakubadilishia hoja ili uielewe. Ukiyakariri maneno ya lugha fulani bila kujua kanuni za kuyanyambulisha, jinsi ya kuunda sentensi, jinsi ya kuunda virai, nk huwezi kamwe kuzungumza lugha hiyo. Kachukue kamusi yoyote ya lugha yoyote anza kuyakariri maneno halafu uone kama ndiyo utaweza kuzungumza lugha hiyo na wasemaji wake. Umeshawahi kuwasikia watu waliofanya hivyo kujifunza Kiswahili? Ni kichekesho tu na completely unintelligible. Kitaalam, kipimo kikuu cha nasaba ya lugha ni muundo wake. Ndipo nikatoa mfano wa muundo wa maneno ulivyo tofauti kati ya Kiswahili na Kiarabu. Nikatoa pia mfano wa tofauti ya jinsi nomino zinavyoainishwa. Yeyote ambaye hajui lugha yoyote ya Kibantu atakapoanza kujifunza tu atapambana na mambo haya ambayo si ya kukopa.
Hoja yangu ni kwamba if you base your argument on the number of words borrowed from one language or the other in determining the genetic affiliation of a language, you have not taken into consideration the complex nature of language. Your conclusion is bound to be way off the mark.
Hata hivyo wataalamu wa lugha tena wanasema ukiangalia kwa asilimia, bado maneno yanayoitwa basic core vocabulary ya Kiswahili yanatokana na Kibantu. Huwezi kuweka mipaka na kuamua kwamba maneno haya tu ndiyo yatakopwa. Hata core vocab wakati mwingine hukopwa. Lkn ukiangalia kwa undani zaidi utaona ni nyanja fulani fulani za kisemantiki ndizo zilizosheheni maneno ya Kiarabu. Nasema, hujaliangalia jambo hili kwa kina.
Nikatoa pia hoja kwamba unapozungumzia mchanganyiko wa lugha, kuna mifano mingi duniani na yote inaonesha sifa moja kubwa, nayo ni urahishaji wa miundo. Nikasema uundaji wa vitenzi vya Kiswahili (agglutinative) ambao unapelekea kuwa na vipande hata 9 (ni-li-po-m-nyamaz-ish-i-a = 8), si kitu rahisi, lazima ni sehemu ya asili ya lugha hiyo. Nikatoa mfano mwingine wa Kilingala, ambacho ni mchanganyiko wa lugha za Kibantu lakini kutokana na mchanganyiko huo kimepunguza idadi ya ngeli (urahisishaji ninaousema).
Nikajiuliza kwa nini mtu asitake kutafuta hasa kwenye vyanzo vinavyoeleweka ili akafahamu mambo hayo vizuri. Jibu langu: ni lazima mtu anayedandia tu kwa sababu chanzo chake cha utaalamu huo ni kijiweni na pengine chuki tu kwa nini lugha fulani au lahaja fulani iwe na hadhi zaidi.
La hasha, sijadandia mjadala huu. Fuata hoja zangu. Na pia naona hujasema lolote juu ya hoja za kitaalamu ambazo nimeziweka hapa kwa lugha rahisi. Lugha chache sana ni za kubuniwa. Esperanto inakuja kwenye kumbukumbu yangu. Na kwa taarifa tena, mimi mpenzi wa lugha kwa jumla. Hata zile nisizopata fursa ya kujifunza. Na ninasema lugha tatu za kwetu kule kusini TZ, licha ya Kiswahili.
Hoja yangu ni kwamba if you base your argument on the number of words borrowed from one language or the other in determining the genetic affiliation of a language, you have not taken into consideration the complex nature of language. Your conclusion is bound to be way off the mark.
Hata hivyo wataalamu wa lugha tena wanasema ukiangalia kwa asilimia, bado maneno yanayoitwa basic core vocabulary ya Kiswahili yanatokana na Kibantu. Huwezi kuweka mipaka na kuamua kwamba maneno haya tu ndiyo yatakopwa. Hata core vocab wakati mwingine hukopwa. Lkn ukiangalia kwa undani zaidi utaona ni nyanja fulani fulani za kisemantiki ndizo zilizosheheni maneno ya Kiarabu. Nasema, hujaliangalia jambo hili kwa kina.
Nikatoa pia hoja kwamba unapozungumzia mchanganyiko wa lugha, kuna mifano mingi duniani na yote inaonesha sifa moja kubwa, nayo ni urahishaji wa miundo. Nikasema uundaji wa vitenzi vya Kiswahili (agglutinative) ambao unapelekea kuwa na vipande hata 9 (ni-li-po-m-nyamaz-ish-i-a = 8), si kitu rahisi, lazima ni sehemu ya asili ya lugha hiyo. Nikatoa mfano mwingine wa Kilingala, ambacho ni mchanganyiko wa lugha za Kibantu lakini kutokana na mchanganyiko huo kimepunguza idadi ya ngeli (urahisishaji ninaousema).
Nikajiuliza kwa nini mtu asitake kutafuta hasa kwenye vyanzo vinavyoeleweka ili akafahamu mambo hayo vizuri. Jibu langu: ni lazima mtu anayedandia tu kwa sababu chanzo chake cha utaalamu huo ni kijiweni na pengine chuki tu kwa nini lugha fulani au lahaja fulani iwe na hadhi zaidi.
La hasha, sijadandia mjadala huu. Fuata hoja zangu. Na pia naona hujasema lolote juu ya hoja za kitaalamu ambazo nimeziweka hapa kwa lugha rahisi. Lugha chache sana ni za kubuniwa. Esperanto inakuja kwenye kumbukumbu yangu. Na kwa taarifa tena, mimi mpenzi wa lugha kwa jumla. Hata zile nisizopata fursa ya kujifunza. Na ninasema lugha tatu za kwetu kule kusini TZ, licha ya Kiswahili.