Tukijadili kwa kina na kwa mapana yake.. Pengine wahusika wanaweza kuamka usingini na kuelewa
LAKINI kabla ya yote Polepole aliwahi kutuasa tusikubali MARIDHIANO YOYOTE baada ya uchaguzi mkuu wa 29 October 2025
Sasa wachambuzi wenye weledi na ufahamu mpana wanaweza kuja hapa na kutuchambulia, kutufafanunulia na kutupa tafsiri halisi ya neno maridhiano
Nasema hivyo kwakuwa naona ni kama ni neno linalopotoshwa ama kutumika tu kisiasa bila nia ya dhati ama wahusika wa upande mmoja kutolitilia maanani na kujua tafsiri yake halisi
Zaidi ya hapo kuna mkanganyiko ambao tusipoutatua basi hakuna haja kabisa ya kulizungumzia hili neno kwakuwa linaweza kutumika kama njia ya kutuzoeza uongo
Je tunardhiana ama wanaridhiana na akina nani?
Je tafsiri halisi ya neno maridhiano ni ipi?
Je wana uhalali wowote wa kutaka maridhiano
Je tunawatambua kwa nyadhfa zao?
Nknk
Sioni umakini wowote kwenye hili bali lugha nyepesi za kisiasa zilizokosa uhalisia, ukweli na uhalali.. Kinywa haramu hakiwezi kutamka neno halali
Kinachoendelea kwasasa ni malingalinga ya kisiasa kwa ajili ya kusogeza muda na kutuzoeza uwongo na kuvuta muda watu wasahau
Tusikubali kuzoezwa uongo wahuni bado wana nguvu
Hapa kuna
hatua za maridhiano (reconciliation) ili kuponya nchi.
1. Kukiri Ukweli na Uwajibikaji
a. Serikali
ikiri wazi uhalifu uliofanyika bila kuficha au kupotosha.
b. Kuanzishwa kwa
Tume Huru ya Ukweli na Maridhiano kusikiliza ushuhuda wa waathirika, familia zao, na mashahidi.
c. Ukweli uandikwe rasmi kama sehemu ya historia ya taifa ili kuepuka kurudia makosa.
2. Haki kwa Waathirika
a. Waliopoteza maisha, kutekwa, kuteswa au kudhulumiwa
watambuliwe kama waathirika halali.
b. Fidia (compensation), matibabu ya kimwili na kisaikolojia, na msaada wa kijamii utolewe.
c. Familia zipate haki ya kujua hatima ya wapendwa wao (hasa waliopotea).
3. Uwajibikaji wa Wahalifu
a. Waliotoa amri au kutekeleza mauaji, utekaji, mateso n.k.
wafikishwe mahakamani, bila kujali cheo chao.
b. Mahakama ziwe
huru na za haki, kitaifa au kimataifa ikiwa ni lazima.
c. Msamaha wa jumla (blanket amnesty)
uepukwe, isipokuwa pale unapohusishwa na ukweli kamili na toba ya dhati.
4. Mageuzi ya Taasisi za Dola
a.
Vyombo vya usalama (polisi, jeshi, intelijensia) vifanyiwe mageuzi:
Kuondoa wahusika wa ukiukwaji wa haki.
Kufundisha misingi ya haki za binadamu.
b.
Tume ya Uchaguzi huru kweli iundwe upya au kurekebishwa.
c. Mahakama ziimarishwe ili ziwe huru kutoka kwa siasa.
5. Uchaguzi wa Haki na Jumuishi
a. Kuandaa
uchaguzi huru, wa wazi, na unaosimamiwa kwa uangalizi wa ndani na wa kimataifa.
b. Vyama, wanahabari, na asasi za kiraia waruhusiwe kufanya kazi bila vitisho.
c. Katiba iandikwe upya kwa ushiriki wa wananchi.
6. Msamaha wa Kijamii na Maridhiano
a. Baada ya ukweli na haki,
majadiliano ya kitaifa yafanyike kati ya makundi yote.
b. Msamaha uwe
hiari, sio wa kulazimishwa, na uje baada ya ukweli na uwajibikaji.
c. Viongozi wa dini, mila, na jamii washirikishwe kuponya majeraha ya kijamii.
7. Kumbukumbu na Elimu
a. Kuwe na
makumbusho, siku za kumbukumbu, au alama za taifa kukumbuka waliopoteza maisha.
b. Historia ya ukandamizaji ifundishwe shuleni ili vizazi vijavyo
visirudie makosa.
8. Ulinzi wa Uhuru wa Raia
a. Kulinda
uhuru wa kujieleza, kukusanyika, na vyombo vya habari.
b. Kuhakikisha waandamanaji hawakabiliwi tena na risasi, utekaji au mateso.
Hitimisho
Maridhiano ya kweli
hayaanzi kwa kusahau, bali kwa:
Ukweli → Haki → Uwajibikaji → Mageuzi → Msamaha → Amani ya kudumu