Kwa Taarifa Tu: ICC hawaingii hadi majibu ya maswali 5 yafuatayo yatolewe...

Kwa Taarifa Tu: ICC hawaingii hadi majibu ya maswali 5 yafuatayo yatolewe...

Nimesoma kwa haraka na kimuhemuhe kingi.. NIMEELEWA!
Nimesoma taratibu kwa utulivu ! NIMEELEWA ZAIDI!

ITOSHE TU KUSEMA MASHTAKA YAPO NA USHAHIDI UPO WA KUTOSHA
Ni suala la muda tu kabla kibali rasmi hakijatoka!
Kilichotokea Oktoba 29 -Novemba 4 kina ushahidi mwingi sana na ambao haupingiki.

Ni moja ya kesi zilizo dhahiri kabisa kuhusu makosa ya waliotenda uovu.
 
Kwa Uzi huu ni dhahiri ICC wako njiani
Waje kufanya nini wakati Chande kishamaliza kazi!

Sijui matumaini ya wao kuja yanaleta ahueni gani kwa waTanzania!

Atakayefaidika na kuja kwao hapa ni huyo huyo mhalifu Samia.

Hii ni kazi ya waTanzania, tuache kuwatwisha wengine mzigo ambao ni wetu. Kama hatuwezi, acha tuendelee hivyo hivyo na hilo zigo linalotulemea hadi hapo watakapopatikana mashujaa wa kulitua zigo hilo mabegani mwetu.
 
Kwa watu wasioheshimu utaratibu hawawezi kuelewa maana ya kufuata utaratibu.
"Utaratibu". Kama huo ulioueleza kwenye mada?
Sina mfano uliotumia utaratibu huo katika kesi zote walizowahi kushughulika nazo hao ICC.

Pengine huu utakuwa ni maalum kwa Tanzania!
 
Na. M. M. Mwanakijiji

Kwa wanaokumbuka nilitoa taarifa mwezi wa kumi na mbili mwaka jana hapa kuwa nilipata nafasi ya kufanya "utalii" pale The Hague Uholanzi. Sikuwahi kufikiria naweza kufika mahali hapo kiutalii na kuweza kujifunza mambo mbalimbali. Matukio ya Oktoba 29-Nov. 4, 2025 yalinifanya nitafute kujipendekeza hapo kidogo. Nilijifunza kidogo jinsi ICC (Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu) inavyofanya kazi hasa kuzingatia kile kilichotokea nchini kwetu wiki chache kabla ya utalii wangu.

Nilileta taarifa hapa kuwa ICC inafanya kazi kwa kuongozwa na Mkataba wa Roma ambao uliunda taasisi hiyo. Tanzania ni mtiaji sahii wa mkataba huo. Baada ya miezi kadhaa kupita watu wamekuwa wakiuliza mbona ICC hawaji, mbona kama wamepuuzia, mbona wako kimya. Kwa uelewa wangu mdogo naomba kupendekeza majibu yafuatayo ili kuwatoa wasiwasi wahanga na waathirika wa vitendo vya umwagikaji damu vilivyotokea kufuatia jaribio la Uchaguzi Mkuu wa 2025.

ICC wameshapata taarifa zote za awali za matukio ya Oktoba 29. Wanazo picha za video, picha mgando, maandishi na ushahidi mwingine wa kidigitali. Picha na video nyingi tulizoziona na ambazo hazikurushwa hadharani zimekusanywa na taasisi hiyo. Hata hivyo hawaji isipokuwa mambo yafuatayo yawe yamekamilika. Mara zote ICC inaingia kwenye nchi na kutoa mashtaka (Indictments) baada tu ya mazingira fulani kukamilika. Kwa Tanzania jambo moja linasubiriwa kwanza kabisa.

Taarifa ya Tume ya Jaji Chande
Ikumbukwe kuwa kwa Tanzania hakuna chombo kingine chochote kilichoundwa na serikali au mamlaka yoyote ya kisheria (ikiwemo Ofisi ya DPP au AG) ambao imeanzisha uchunguzi huru wa matukio yale. Chombo kilichoundwa ni Tume ya Jaji Othman Chande ambayo kama wengi mnavyojua imekuja ikiwa imejaa shuku za kila namna. Baadhi ya mambo ambayo yameulizwa kuhusu Tume hiyo ni pamoja na uhuru wake, wajumbe wake, mamlaka yake na upeo wa mamlaka hayo.

Ili ICC iingie ni lazima ionekane kuwa vyombo vya ndani havijakidhi utaratibu wa kimataifa wa uchunguzi na hivyo kuonekana kuwepo kwa dosari katika uchunguzi wa ndani. Ili ICC ije Tume ya Jaji Chande lazima ishindwe kufanya mambo yafuatayo:

1. Ishindwe Kumtaja/Kuwataja waliohusika na kufanyika mauaji ya Watanzania siku ile. Tume ishindwe kuwataja kwa majina watu hao au kwa nyadhifa zao au vikundi vilivyohusika. Kwa mfano, kule DRC wahusika mbalimbali walitajwa na baadaye kushtakiwa (wapo waliokutwa na hatia na wale waliochaliwa au kufutiwa mashtaka kwenye rufaa). Miiongoni ni watu kama Bosco Ntaganda na Thomas Lubanga.

2. Ishindwe kuwatambua watendaji wa serikali au taasisi nyingine walioagiza au kusimamia matukio yale na kufuata mnyororo wa amri (chain of command) ya utekelezaji wa amri zile. Ni wazi kuwa kuna suala zima la kutumika kwa vyombo vya dola kuzima maandamano yale ya vijana. Tume ya Chande ni lazima ioneshe ni nanni alitoa amri ya kuvunja maandamano kwa risasi badala ya kutumia vyombo vya kawaida vya kuzuia vurugu (kama FFU).

3. Ishindwe kuwahoji viongozi wa juu wa serikali na vyombo vya dola. Hadi hivi sasa (kwa jinsi ninavyojua) hatujaona mahojiano yoyote ya Tume ya Chande na viongozi wajuu wa majeshi, vyombo vya usalama n.k. Lakini pia hatujaona Rais Samia, aliyekuwa Waziri Mkuu (Kassim Majaliwa) na Mawaziri waliosimamia vyombo vya dola (Polisi, Jeshi, na Usalama) wakihojiwa. Mmoja wa waliokuwa mawaziri wakati wa matukio yale (Stergomena Tax) ni mjumbe wa Tume ya Chande. Kushindwa kuhojiwa kwa hawa ni alama ambayo inazua maswali kwa ICC.

4. Ishindwe kupendekeza mashtaka ya jinai kwa wote waliohusika (1-3) hapo juu. Ikumbukwe kuwa tume hii haikupewa madaraka yoyote ya kuleta mashtaka kwa mtu yeyote; yenyewe ni ya uchunguzi tu na baadaye kumpa taarifa Rais (mtu ambaye anaweza kuwa amehusika na mambo ya 1-3). Ikumbukwe kuwa taarifa mbalimbali ambazo zilitolewa na serikali (akiwemo na Rais mwenyewe) baada ya matukio yale zilileta lawama kwa watu mbalimbali na taasisi mbalimbali kuwa zilihusika. Kama hili ni kweli, tutarajie Tume ya Chande kuweka wazi wahusika na hatua gazi zichukuliwe dhidi yao.

5. Ishindwe kujibu baadhi ya maswali ambayo yamekuwepo kabla na baada ya matukio yale ya kutisha yaliyoacha majeraha kwenye fikra na hisia za Watanzania. Baadhi ya maswali hayo ni haya:
- Ni kweli kuna silaha ziliingizwa nchini kabla ya uchaguzi mkuu
- Ni kweli mtoto wa Rais Samia Bw. Abdul anahusika au alihusikaje na matukio ya Oktoba 29
  • Ni kweli vikosi vya mamluki kutoka nje ya nchi (hasa Uganda) viliingia nchini kupitia ziwa Victoria na kuhusika na mauaji au udhibiti wa waandamanaji sehemu yoyote nchini?
  • Je, vikosi vya KMKM kutoka Zanzibar viliingia Tanzania bara na kama vilifanya hivyo, viliingizwa kwa utaratibu gani wa kikatiba au sheria, vilipokuwa bara (kama vilikuwa huko) vilikuwa chini ya mamlaka ya nani?
  • Je, ni watu wangapi waliuawa na kujeruhiwa; miili mingapi imepatikana na mingapi haijapatikana hadi sasa na ile ambao haijapatikana ipo wapi au ilikuwa disposed(kuzikwa) vipi na wapi na kwa utaratibu gani?
  • Je, ni familia ngapi hadi hivi sasa hazijui ndugu zao wako wapi
  • Je, kuna watu wangapi wanashikiliwa mikononi mwa serikali hadi hivi sasa kufuatia matukio yale ya Oktoba 29 na baadaye na wangapi ya hao wamefunguliwa mashtaka mahakamani.

Kwa hiyo mambo haya matano majibu yake ndiyo yataamua ICC ina nafasi gani. Kama majibu yatakayotolewa na Chande na timu yake hayataridhisha mfumo wa ICC ni wazi itaonekana na itafungua ukurasa kwa ICC kuamua kuanzisha mashtaka yake ili watu hao wote waje kutoa majibu mbele ya jamii ya kimataifa. Kutopatikana kwa majibu yoyote ya kuridhisha itakuwa ni ishara ya kutojitosheleza kwa utaratibu wetu wa ndani wa kufanya uchunguzi na hivyo kuhitaji msaada wa Mahakama hii ya Kimataifa.

Kama baada ya ripoti ya Chande tutakachoambiwa ni kuwa "yaliyopita si ndwele tugange yajayo" na kama baada ya ripoti hiyo hakuna mtu yeyote atakayepigwa pingu basi tujue kuwa ICC wataingia kati na kuamua kushughuulikia kilichotushindwa sisi. Suala la muda lisiwatishe au kuwakatisha tamaa watu. Kesi za ICC zinaweza kuchukua muda kidogo na mara nyingi miaka ikibidi. Kwa hiyo, kama alivyosema Komredi Kipepe - Tusubiri Vitu!!
Vipi kama huu muendelezo wa kuiongezea muda tume usipokua na mwisho, ICC wataendelea kusubiri majibu kama ujio wa Yesu?
 
Kwa wanaokumbuka nilitoa taarifa mwezi wa kumi na mbili mwaka jana hapa kuwa nilipata nafasi ya kufanya "utalii" pale The Hague Uholanzi. Sikuwahi kufikiria naweza kufika mahali hapo kiutalii na kuweza kujifunza mambo mbalimbali.
Naikumbuka hii taarifa yako Mkuu
 
4. Ishindwe kupendekeza mashtaka ya jinai kwa wote waliohusika (1-3) hapo juu. Ikumbukwe kuwa tume hii haikupewa madaraka yoyote ya kuleta mashtaka kwa mtu yeyote; yenyewe ni ya uchunguzi tu na baadaye kumpa taarifa Rais (mtu ambaye anaweza kuwa amehusika na mambo ya 1-3).
Mama Maduro alikiri kwamba nguvu waliyotumia ndiyo sawa sawa na nguvu ya waandamanaji ,na hawakutaka kusubiri mpaka serikali ipinduliwe.
 
Na. M. M. Mwanakijiji

Kwa wanaokumbuka nilitoa taarifa mwezi wa kumi na mbili mwaka jana hapa kuwa nilipata nafasi ya kufanya "utalii" pale The Hague Uholanzi. Sikuwahi kufikiria naweza kufika mahali hapo kiutalii na kuweza kujifunza mambo mbalimbali. Matukio ya Oktoba 29-Nov. 4, 2025 yalinifanya nitafute kujipendekeza hapo kidogo. Nilijifunza kidogo jinsi ICC (Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu) inavyofanya kazi hasa kuzingatia kile kilichotokea nchini kwetu wiki chache kabla ya utalii wangu.

Nilileta taarifa hapa kuwa ICC inafanya kazi kwa kuongozwa na Mkataba wa Roma ambao uliunda taasisi hiyo. Tanzania ni mtiaji sahii wa mkataba huo. Baada ya miezi kadhaa kupita watu wamekuwa wakiuliza mbona ICC hawaji, mbona kama wamepuuzia, mbona wako kimya. Kwa uelewa wangu mdogo naomba kupendekeza majibu yafuatayo ili kuwatoa wasiwasi wahanga na waathirika wa vitendo vya umwagikaji damu vilivyotokea kufuatia jaribio la Uchaguzi Mkuu wa 2025.

ICC wameshapata taarifa zote za awali za matukio ya Oktoba 29. Wanazo picha za video, picha mgando, maandishi na ushahidi mwingine wa kidigitali. Picha na video nyingi tulizoziona na ambazo hazikurushwa hadharani zimekusanywa na taasisi hiyo. Hata hivyo hawaji isipokuwa mambo yafuatayo yawe yamekamilika. Mara zote ICC inaingia kwenye nchi na kutoa mashtaka (Indictments) baada tu ya mazingira fulani kukamilika. Kwa Tanzania jambo moja linasubiriwa kwanza kabisa.

Taarifa ya Tume ya Jaji Chande
Ikumbukwe kuwa kwa Tanzania hakuna chombo kingine chochote kilichoundwa na serikali au mamlaka yoyote ya kisheria (ikiwemo Ofisi ya DPP au AG) ambao imeanzisha uchunguzi huru wa matukio yale. Chombo kilichoundwa ni Tume ya Jaji Othman Chande ambayo kama wengi mnavyojua imekuja ikiwa imejaa shuku za kila namna. Baadhi ya mambo ambayo yameulizwa kuhusu Tume hiyo ni pamoja na uhuru wake, wajumbe wake, mamlaka yake na upeo wa mamlaka hayo.

Ili ICC iingie ni lazima ionekane kuwa vyombo vya ndani havijakidhi utaratibu wa kimataifa wa uchunguzi na hivyo kuonekana kuwepo kwa dosari katika uchunguzi wa ndani. Ili ICC ije Tume ya Jaji Chande lazima ishindwe kufanya mambo yafuatayo:

1. Ishindwe Kumtaja/Kuwataja waliohusika na kufanyika mauaji ya Watanzania siku ile. Tume ishindwe kuwataja kwa majina watu hao au kwa nyadhifa zao au vikundi vilivyohusika. Kwa mfano, kule DRC wahusika mbalimbali walitajwa na baadaye kushtakiwa (wapo waliokutwa na hatia na wale waliochaliwa au kufutiwa mashtaka kwenye rufaa). Miiongoni ni watu kama Bosco Ntaganda na Thomas Lubanga.

2. Ishindwe kuwatambua watendaji wa serikali au taasisi nyingine walioagiza au kusimamia matukio yale na kufuata mnyororo wa amri (chain of command) ya utekelezaji wa amri zile. Ni wazi kuwa kuna suala zima la kutumika kwa vyombo vya dola kuzima maandamano yale ya vijana. Tume ya Chande ni lazima ioneshe ni nanni alitoa amri ya kuvunja maandamano kwa risasi badala ya kutumia vyombo vya kawaida vya kuzuia vurugu (kama FFU).

3. Ishindwe kuwahoji viongozi wa juu wa serikali na vyombo vya dola. Hadi hivi sasa (kwa jinsi ninavyojua) hatujaona mahojiano yoyote ya Tume ya Chande na viongozi wajuu wa majeshi, vyombo vya usalama n.k. Lakini pia hatujaona Rais Samia, aliyekuwa Waziri Mkuu (Kassim Majaliwa) na Mawaziri waliosimamia vyombo vya dola (Polisi, Jeshi, na Usalama) wakihojiwa. Mmoja wa waliokuwa mawaziri wakati wa matukio yale (Stergomena Tax) ni mjumbe wa Tume ya Chande. Kushindwa kuhojiwa kwa hawa ni alama ambayo inazua maswali kwa ICC.

4. Ishindwe kupendekeza mashtaka ya jinai kwa wote waliohusika (1-3) hapo juu. Ikumbukwe kuwa tume hii haikupewa madaraka yoyote ya kuleta mashtaka kwa mtu yeyote; yenyewe ni ya uchunguzi tu na baadaye kumpa taarifa Rais (mtu ambaye anaweza kuwa amehusika na mambo ya 1-3). Ikumbukwe kuwa taarifa mbalimbali ambazo zilitolewa na serikali (akiwemo na Rais mwenyewe) baada ya matukio yale zilileta lawama kwa watu mbalimbali na taasisi mbalimbali kuwa zilihusika. Kama hili ni kweli, tutarajie Tume ya Chande kuweka wazi wahusika na hatua gazi zichukuliwe dhidi yao.

5. Ishindwe kujibu baadhi ya maswali ambayo yamekuwepo kabla na baada ya matukio yale ya kutisha yaliyoacha majeraha kwenye fikra na hisia za Watanzania. Baadhi ya maswali hayo ni haya:
- Ni kweli kuna silaha ziliingizwa nchini kabla ya uchaguzi mkuu
- Ni kweli mtoto wa Rais Samia Bw. Abdul anahusika au alihusikaje na matukio ya Oktoba 29
  • Ni kweli vikosi vya mamluki kutoka nje ya nchi (hasa Uganda) viliingia nchini kupitia ziwa Victoria na kuhusika na mauaji au udhibiti wa waandamanaji sehemu yoyote nchini?
  • Je, vikosi vya KMKM kutoka Zanzibar viliingia Tanzania bara na kama vilifanya hivyo, viliingizwa kwa utaratibu gani wa kikatiba au sheria, vilipokuwa bara (kama vilikuwa huko) vilikuwa chini ya mamlaka ya nani?
  • Je, ni watu wangapi waliuawa na kujeruhiwa; miili mingapi imepatikana na mingapi haijapatikana hadi sasa na ile ambao haijapatikana ipo wapi au ilikuwa disposed(kuzikwa) vipi na wapi na kwa utaratibu gani?
  • Je, ni familia ngapi hadi hivi sasa hazijui ndugu zao wako wapi
  • Je, kuna watu wangapi wanashikiliwa mikononi mwa serikali hadi hivi sasa kufuatia matukio yale ya Oktoba 29 na baadaye na wangapi ya hao wamefunguliwa mashtaka mahakamani.

Kwa hiyo mambo haya matano majibu yake ndiyo yataamua ICC ina nafasi gani. Kama majibu yatakayotolewa na Chande na timu yake hayataridhisha mfumo wa ICC ni wazi itaonekana na itafungua ukurasa kwa ICC kuamua kuanzisha mashtaka yake ili watu hao wote waje kutoa majibu mbele ya jamii ya kimataifa. Kutopatikana kwa majibu yoyote ya kuridhisha itakuwa ni ishara ya kutojitosheleza kwa utaratibu wetu wa ndani wa kufanya uchunguzi na hivyo kuhitaji msaada wa Mahakama hii ya Kimataifa.

Kama baada ya ripoti ya Chande tutakachoambiwa ni kuwa "yaliyopita si ndwele tugange yajayo" na kama baada ya ripoti hiyo hakuna mtu yeyote atakayepigwa pingu basi tujue kuwa ICC wataingia kati na kuamua kushughuulikia kilichotushindwa sisi. Suala la muda lisiwatishe au kuwakatisha tamaa watu. Kesi za ICC zinaweza kuchukua muda kidogo na mara nyingi miaka ikibidi. Kwa hiyo, kama alivyosema Komredi Kipepe - Tusubiri Vitu!!
Kwa maelezo haya, sioni namna ambayo Samuya na genge lake la mauaji litasalimika na mashtaka ktk mahakama ya ICC. Huyu mama akienda jela, kwa umri wake huu, lazima atafia huko hata kabla hajamaliza kifungo.
 
Ishindwe kuwahoji viongozi wa juu wa serikali na vyombo vya dola. Hadi hivi sasa (kwa jinsi ninavyojua) hatujaona mahojiano yoyote ya Tume ya Chande na viongozi wajuu wa majeshi, vyombo vya usalama n.k. Lakini pia hatujaona Rais Samia, aliyekuwa Waziri Mkuu (Kassim Majaliwa) na Mawaziri waliosimamia vyombo vya dola (Polisi, Jeshi, na Usalama) wakihojiwa. Mmoja wa waliokuwa mawaziri wakati wa matukio yale (Stergomena Tax) ni mjumbe wa Tume ya Chande. Kushindwa kuhojiwa kwa hawa ni alama ambayo inazua maswali kwa ICC
Aisee kumbe hili swala ni zito Sana kiasi hiki?
 
Na. M. M. Mwanakijiji

Kwa wanaokumbuka nilitoa taarifa mwezi wa kumi na mbili mwaka jana hapa kuwa nilipata nafasi ya kufanya "utalii" pale The Hague Uholanzi. Sikuwahi kufikiria naweza kufika mahali hapo kiutalii na kuweza kujifunza mambo mbalimbali. Matukio ya Oktoba 29-Nov. 4, 2025 yalinifanya nitafute kujipendekeza hapo kidogo. Nilijifunza kidogo jinsi ICC (Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu) inavyofanya kazi hasa kuzingatia kile kilichotokea nchini kwetu wiki chache kabla ya utalii wangu.

Nilileta taarifa hapa kuwa ICC inafanya kazi kwa kuongozwa na Mkataba wa Roma ambao uliunda taasisi hiyo. Tanzania ni mtiaji sahii wa mkataba huo. Baada ya miezi kadhaa kupita watu wamekuwa wakiuliza mbona ICC hawaji, mbona kama wamepuuzia, mbona wako kimya. Kwa uelewa wangu mdogo naomba kupendekeza majibu yafuatayo ili kuwatoa wasiwasi wahanga na waathirika wa vitendo vya umwagikaji damu vilivyotokea kufuatia jaribio la Uchaguzi Mkuu wa 2025.

ICC wameshapata taarifa zote za awali za matukio ya Oktoba 29. Wanazo picha za video, picha mgando, maandishi na ushahidi mwingine wa kidigitali. Picha na video nyingi tulizoziona na ambazo hazikurushwa hadharani zimekusanywa na taasisi hiyo. Hata hivyo hawaji isipokuwa mambo yafuatayo yawe yamekamilika. Mara zote ICC inaingia kwenye nchi na kutoa mashtaka (Indictments) baada tu ya mazingira fulani kukamilika. Kwa Tanzania jambo moja linasubiriwa kwanza kabisa.

Taarifa ya Tume ya Jaji Chande
Ikumbukwe kuwa kwa Tanzania hakuna chombo kingine chochote kilichoundwa na serikali au mamlaka yoyote ya kisheria (ikiwemo Ofisi ya DPP au AG) ambao imeanzisha uchunguzi huru wa matukio yale. Chombo kilichoundwa ni Tume ya Jaji Othman Chande ambayo kama wengi mnavyojua imekuja ikiwa imejaa shuku za kila namna. Baadhi ya mambo ambayo yameulizwa kuhusu Tume hiyo ni pamoja na uhuru wake, wajumbe wake, mamlaka yake na upeo wa mamlaka hayo.

Ili ICC iingie ni lazima ionekane kuwa vyombo vya ndani havijakidhi utaratibu wa kimataifa wa uchunguzi na hivyo kuonekana kuwepo kwa dosari katika uchunguzi wa ndani. Ili ICC ije Tume ya Jaji Chande lazima ishindwe kufanya mambo yafuatayo:

1. Ishindwe Kumtaja/Kuwataja waliohusika na kufanyika mauaji ya Watanzania siku ile. Tume ishindwe kuwataja kwa majina watu hao au kwa nyadhifa zao au vikundi vilivyohusika. Kwa mfano, kule DRC wahusika mbalimbali walitajwa na baadaye kushtakiwa (wapo waliokutwa na hatia na wale waliochaliwa au kufutiwa mashtaka kwenye rufaa). Miiongoni ni watu kama Bosco Ntaganda na Thomas Lubanga.

2. Ishindwe kuwatambua watendaji wa serikali au taasisi nyingine walioagiza au kusimamia matukio yale na kufuata mnyororo wa amri (chain of command) ya utekelezaji wa amri zile. Ni wazi kuwa kuna suala zima la kutumika kwa vyombo vya dola kuzima maandamano yale ya vijana. Tume ya Chande ni lazima ioneshe ni nanni alitoa amri ya kuvunja maandamano kwa risasi badala ya kutumia vyombo vya kawaida vya kuzuia vurugu (kama FFU).

3. Ishindwe kuwahoji viongozi wa juu wa serikali na vyombo vya dola. Hadi hivi sasa (kwa jinsi ninavyojua) hatujaona mahojiano yoyote ya Tume ya Chande na viongozi wajuu wa majeshi, vyombo vya usalama n.k. Lakini pia hatujaona Rais Samia, aliyekuwa Waziri Mkuu (Kassim Majaliwa) na Mawaziri waliosimamia vyombo vya dola (Polisi, Jeshi, na Usalama) wakihojiwa. Mmoja wa waliokuwa mawaziri wakati wa matukio yale (Stergomena Tax) ni mjumbe wa Tume ya Chande. Kushindwa kuhojiwa kwa hawa ni alama ambayo inazua maswali kwa ICC.

4. Ishindwe kupendekeza mashtaka ya jinai kwa wote waliohusika (1-3) hapo juu. Ikumbukwe kuwa tume hii haikupewa madaraka yoyote ya kuleta mashtaka kwa mtu yeyote; yenyewe ni ya uchunguzi tu na baadaye kumpa taarifa Rais (mtu ambaye anaweza kuwa amehusika na mambo ya 1-3). Ikumbukwe kuwa taarifa mbalimbali ambazo zilitolewa na serikali (akiwemo na Rais mwenyewe) baada ya matukio yale zilileta lawama kwa watu mbalimbali na taasisi mbalimbali kuwa zilihusika. Kama hili ni kweli, tutarajie Tume ya Chande kuweka wazi wahusika na hatua gazi zichukuliwe dhidi yao.

5. Ishindwe kujibu baadhi ya maswali ambayo yamekuwepo kabla na baada ya matukio yale ya kutisha yaliyoacha majeraha kwenye fikra na hisia za Watanzania. Baadhi ya maswali hayo ni haya:
- Ni kweli kuna silaha ziliingizwa nchini kabla ya uchaguzi mkuu
- Ni kweli mtoto wa Rais Samia Bw. Abdul anahusika au alihusikaje na matukio ya Oktoba 29
  • Ni kweli vikosi vya mamluki kutoka nje ya nchi (hasa Uganda) viliingia nchini kupitia ziwa Victoria na kuhusika na mauaji au udhibiti wa waandamanaji sehemu yoyote nchini?
  • Je, vikosi vya KMKM kutoka Zanzibar viliingia Tanzania bara na kama vilifanya hivyo, viliingizwa kwa utaratibu gani wa kikatiba au sheria, vilipokuwa bara (kama vilikuwa huko) vilikuwa chini ya mamlaka ya nani?
  • Je, ni watu wangapi waliuawa na kujeruhiwa; miili mingapi imepatikana na mingapi haijapatikana hadi sasa na ile ambao haijapatikana ipo wapi au ilikuwa disposed(kuzikwa) vipi na wapi na kwa utaratibu gani?
  • Je, ni familia ngapi hadi hivi sasa hazijui ndugu zao wako wapi
  • Je, kuna watu wangapi wanashikiliwa mikononi mwa serikali hadi hivi sasa kufuatia matukio yale ya Oktoba 29 na baadaye na wangapi ya hao wamefunguliwa mashtaka mahakamani.

Kwa hiyo mambo haya matano majibu yake ndiyo yataamua ICC ina nafasi gani. Kama majibu yatakayotolewa na Chande na timu yake hayataridhisha mfumo wa ICC ni wazi itaonekana na itafungua ukurasa kwa ICC kuamua kuanzisha mashtaka yake ili watu hao wote waje kutoa majibu mbele ya jamii ya kimataifa. Kutopatikana kwa majibu yoyote ya kuridhisha itakuwa ni ishara ya kutojitosheleza kwa utaratibu wetu wa ndani wa kufanya uchunguzi na hivyo kuhitaji msaada wa Mahakama hii ya Kimataifa.

Kama baada ya ripoti ya Chande tutakachoambiwa ni kuwa "yaliyopita si ndwele tugange yajayo" na kama baada ya ripoti hiyo hakuna mtu yeyote atakayepigwa pingu basi tujue kuwa ICC wataingia kati na kuamua kushughuulikia kilichotushindwa sisi. Suala la muda lisiwatishe au kuwakatisha tamaa watu. Kesi za ICC zinaweza kuchukua muda kidogo na mara nyingi miaka ikibidi. Kwa hiyo, kama alivyosema Komredi Kipepe - Tusubiri Vitu!!
Sioni ni namna gani Tume ya Jaji Chande itatimiza haya
 
Na. M. M. Mwanakijiji

Kwa wanaokumbuka nilitoa taarifa mwezi wa kumi na mbili mwaka jana hapa kuwa nilipata nafasi ya kufanya "utalii" pale The Hague Uholanzi. Sikuwahi kufikiria naweza kufika mahali hapo kiutalii na kuweza kujifunza mambo mbalimbali. Matukio ya Oktoba 29-Nov. 4, 2025 yalinifanya nitafute kujipendekeza hapo kidogo. Nilijifunza kidogo jinsi ICC (Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu) inavyofanya kazi hasa kuzingatia kile kilichotokea nchini kwetu wiki chache kabla ya utalii wangu.

Nilileta taarifa hapa kuwa ICC inafanya kazi kwa kuongozwa na Mkataba wa Roma ambao uliunda taasisi hiyo. Tanzania ni mtiaji sahii wa mkataba huo. Baada ya miezi kadhaa kupita watu wamekuwa wakiuliza mbona ICC hawaji, mbona kama wamepuuzia, mbona wako kimya. Kwa uelewa wangu mdogo naomba kupendekeza majibu yafuatayo ili kuwatoa wasiwasi wahanga na waathirika wa vitendo vya umwagikaji damu vilivyotokea kufuatia jaribio la Uchaguzi Mkuu wa 2025.

ICC wameshapata taarifa zote za awali za matukio ya Oktoba 29. Wanazo picha za video, picha mgando, maandishi na ushahidi mwingine wa kidigitali. Picha na video nyingi tulizoziona na ambazo hazikurushwa hadharani zimekusanywa na taasisi hiyo. Hata hivyo hawaji isipokuwa mambo yafuatayo yawe yamekamilika. Mara zote ICC inaingia kwenye nchi na kutoa mashtaka (Indictments) baada tu ya mazingira fulani kukamilika. Kwa Tanzania jambo moja linasubiriwa kwanza kabisa.

Taarifa ya Tume ya Jaji Chande
Ikumbukwe kuwa kwa Tanzania hakuna chombo kingine chochote kilichoundwa na serikali au mamlaka yoyote ya kisheria (ikiwemo Ofisi ya DPP au AG) ambao imeanzisha uchunguzi huru wa matukio yale. Chombo kilichoundwa ni Tume ya Jaji Othman Chande ambayo kama wengi mnavyojua imekuja ikiwa imejaa shuku za kila namna. Baadhi ya mambo ambayo yameulizwa kuhusu Tume hiyo ni pamoja na uhuru wake, wajumbe wake, mamlaka yake na upeo wa mamlaka hayo.

Ili ICC iingie ni lazima ionekane kuwa vyombo vya ndani havijakidhi utaratibu wa kimataifa wa uchunguzi na hivyo kuonekana kuwepo kwa dosari katika uchunguzi wa ndani. Ili ICC ije Tume ya Jaji Chande lazima ishindwe kufanya mambo yafuatayo:

1. Ishindwe Kumtaja/Kuwataja waliohusika na kufanyika mauaji ya Watanzania siku ile. Tume ishindwe kuwataja kwa majina watu hao au kwa nyadhifa zao au vikundi vilivyohusika. Kwa mfano, kule DRC wahusika mbalimbali walitajwa na baadaye kushtakiwa (wapo waliokutwa na hatia na wale waliochaliwa au kufutiwa mashtaka kwenye rufaa). Miiongoni ni watu kama Bosco Ntaganda na Thomas Lubanga.

2. Ishindwe kuwatambua watendaji wa serikali au taasisi nyingine walioagiza au kusimamia matukio yale na kufuata mnyororo wa amri (chain of command) ya utekelezaji wa amri zile. Ni wazi kuwa kuna suala zima la kutumika kwa vyombo vya dola kuzima maandamano yale ya vijana. Tume ya Chande ni lazima ioneshe ni nanni alitoa amri ya kuvunja maandamano kwa risasi badala ya kutumia vyombo vya kawaida vya kuzuia vurugu (kama FFU).

3. Ishindwe kuwahoji viongozi wa juu wa serikali na vyombo vya dola. Hadi hivi sasa (kwa jinsi ninavyojua) hatujaona mahojiano yoyote ya Tume ya Chande na viongozi wajuu wa majeshi, vyombo vya usalama n.k. Lakini pia hatujaona Rais Samia, aliyekuwa Waziri Mkuu (Kassim Majaliwa) na Mawaziri waliosimamia vyombo vya dola (Polisi, Jeshi, na Usalama) wakihojiwa. Mmoja wa waliokuwa mawaziri wakati wa matukio yale (Stergomena Tax) ni mjumbe wa Tume ya Chande. Kushindwa kuhojiwa kwa hawa ni alama ambayo inazua maswali kwa ICC.

4. Ishindwe kupendekeza mashtaka ya jinai kwa wote waliohusika (1-3) hapo juu. Ikumbukwe kuwa tume hii haikupewa madaraka yoyote ya kuleta mashtaka kwa mtu yeyote; yenyewe ni ya uchunguzi tu na baadaye kumpa taarifa Rais (mtu ambaye anaweza kuwa amehusika na mambo ya 1-3). Ikumbukwe kuwa taarifa mbalimbali ambazo zilitolewa na serikali (akiwemo na Rais mwenyewe) baada ya matukio yale zilileta lawama kwa watu mbalimbali na taasisi mbalimbali kuwa zilihusika. Kama hili ni kweli, tutarajie Tume ya Chande kuweka wazi wahusika na hatua gazi zichukuliwe dhidi yao.

5. Ishindwe kujibu baadhi ya maswali ambayo yamekuwepo kabla na baada ya matukio yale ya kutisha yaliyoacha majeraha kwenye fikra na hisia za Watanzania. Baadhi ya maswali hayo ni haya:
- Ni kweli kuna silaha ziliingizwa nchini kabla ya uchaguzi mkuu
- Ni kweli mtoto wa Rais Samia Bw. Abdul anahusika au alihusikaje na matukio ya Oktoba 29
  • Ni kweli vikosi vya mamluki kutoka nje ya nchi (hasa Uganda) viliingia nchini kupitia ziwa Victoria na kuhusika na mauaji au udhibiti wa waandamanaji sehemu yoyote nchini?
  • Je, vikosi vya KMKM kutoka Zanzibar viliingia Tanzania bara na kama vilifanya hivyo, viliingizwa kwa utaratibu gani wa kikatiba au sheria, vilipokuwa bara (kama vilikuwa huko) vilikuwa chini ya mamlaka ya nani?
  • Je, ni watu wangapi waliuawa na kujeruhiwa; miili mingapi imepatikana na mingapi haijapatikana hadi sasa na ile ambao haijapatikana ipo wapi au ilikuwa disposed(kuzikwa) vipi na wapi na kwa utaratibu gani?
  • Je, ni familia ngapi hadi hivi sasa hazijui ndugu zao wako wapi
  • Je, kuna watu wangapi wanashikiliwa mikononi mwa serikali hadi hivi sasa kufuatia matukio yale ya Oktoba 29 na baadaye na wangapi ya hao wamefunguliwa mashtaka mahakamani.

Kwa hiyo mambo haya matano majibu yake ndiyo yataamua ICC ina nafasi gani. Kama majibu yatakayotolewa na Chande na timu yake hayataridhisha mfumo wa ICC ni wazi itaonekana na itafungua ukurasa kwa ICC kuamua kuanzisha mashtaka yake ili watu hao wote waje kutoa majibu mbele ya jamii ya kimataifa. Kutopatikana kwa majibu yoyote ya kuridhisha itakuwa ni ishara ya kutojitosheleza kwa utaratibu wetu wa ndani wa kufanya uchunguzi na hivyo kuhitaji msaada wa Mahakama hii ya Kimataifa.

Kama baada ya ripoti ya Chande tutakachoambiwa ni kuwa "yaliyopita si ndwele tugange yajayo" na kama baada ya ripoti hiyo hakuna mtu yeyote atakayepigwa pingu basi tujue kuwa ICC wataingia kati na kuamua kushughuulikia kilichotushindwa sisi. Suala la muda lisiwatishe au kuwakatisha tamaa watu. Kesi za ICC zinaweza kuchukua muda kidogo na mara nyingi miaka ikibidi. Kwa hiyo, kama alivyosema Komredi Kipepe

Sioni ni namna gani Tume ya Jaji Chande itatimiza haya
Hakuna chochote kitachozuia ujio wa ICC
 
Na. M. M. Mwanakijiji

Kwa wanaokumbuka nilitoa taarifa mwezi wa kumi na mbili mwaka jana hapa kuwa nilipata nafasi ya kufanya "utalii" pale The Hague Uholanzi. Sikuwahi kufikiria naweza kufika mahali hapo kiutalii na kuweza kujifunza mambo mbalimbali. Matukio ya Oktoba 29-Nov. 4, 2025 yalinifanya nitafute kujipendekeza hapo kidogo. Nilijifunza kidogo jinsi ICC (Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu) inavyofanya kazi hasa kuzingatia kile kilichotokea nchini kwetu wiki chache kabla ya utalii wangu.

Nilileta taarifa hapa kuwa ICC inafanya kazi kwa kuongozwa na Mkataba wa Roma ambao uliunda taasisi hiyo. Tanzania ni mtiaji sahii wa mkataba huo. Baada ya miezi kadhaa kupita watu wamekuwa wakiuliza mbona ICC hawaji, mbona kama wamepuuzia, mbona wako kimya. Kwa uelewa wangu mdogo naomba kupendekeza majibu yafuatayo ili kuwatoa wasiwasi wahanga na waathirika wa vitendo vya umwagikaji damu vilivyotokea kufuatia jaribio la Uchaguzi Mkuu wa 2025.

ICC wameshapata taarifa zote za awali za matukio ya Oktoba 29. Wanazo picha za video, picha mgando, maandishi na ushahidi mwingine wa kidigitali. Picha na video nyingi tulizoziona na ambazo hazikurushwa hadharani zimekusanywa na taasisi hiyo. Hata hivyo hawaji isipokuwa mambo yafuatayo yawe yamekamilika. Mara zote ICC inaingia kwenye nchi na kutoa mashtaka (Indictments) baada tu ya mazingira fulani kukamilika. Kwa Tanzania jambo moja linasubiriwa kwanza kabisa.

Taarifa ya Tume ya Jaji Chande
Ikumbukwe kuwa kwa Tanzania hakuna chombo kingine chochote kilichoundwa na serikali au mamlaka yoyote ya kisheria (ikiwemo Ofisi ya DPP au AG) ambao imeanzisha uchunguzi huru wa matukio yale. Chombo kilichoundwa ni Tume ya Jaji Othman Chande ambayo kama wengi mnavyojua imekuja ikiwa imejaa shuku za kila namna. Baadhi ya mambo ambayo yameulizwa kuhusu Tume hiyo ni pamoja na uhuru wake, wajumbe wake, mamlaka yake na upeo wa mamlaka hayo.

Ili ICC iingie ni lazima ionekane kuwa vyombo vya ndani havijakidhi utaratibu wa kimataifa wa uchunguzi na hivyo kuonekana kuwepo kwa dosari katika uchunguzi wa ndani. Ili ICC ije Tume ya Jaji Chande lazima ishindwe kufanya mambo yafuatayo:

1. Ishindwe Kumtaja/Kuwataja waliohusika na kufanyika mauaji ya Watanzania siku ile. Tume ishindwe kuwataja kwa majina watu hao au kwa nyadhifa zao au vikundi vilivyohusika. Kwa mfano, kule DRC wahusika mbalimbali walitajwa na baadaye kushtakiwa (wapo waliokutwa na hatia na wale waliochaliwa au kufutiwa mashtaka kwenye rufaa). Miiongoni ni watu kama Bosco Ntaganda na Thomas Lubanga.

2. Ishindwe kuwatambua watendaji wa serikali au taasisi nyingine walioagiza au kusimamia matukio yale na kufuata mnyororo wa amri (chain of command) ya utekelezaji wa amri zile. Ni wazi kuwa kuna suala zima la kutumika kwa vyombo vya dola kuzima maandamano yale ya vijana. Tume ya Chande ni lazima ioneshe ni nanni alitoa amri ya kuvunja maandamano kwa risasi badala ya kutumia vyombo vya kawaida vya kuzuia vurugu (kama FFU).

3. Ishindwe kuwahoji viongozi wa juu wa serikali na vyombo vya dola. Hadi hivi sasa (kwa jinsi ninavyojua) hatujaona mahojiano yoyote ya Tume ya Chande na viongozi wajuu wa majeshi, vyombo vya usalama n.k. Lakini pia hatujaona Rais Samia, aliyekuwa Waziri Mkuu (Kassim Majaliwa) na Mawaziri waliosimamia vyombo vya dola (Polisi, Jeshi, na Usalama) wakihojiwa. Mmoja wa waliokuwa mawaziri wakati wa matukio yale (Stergomena Tax) ni mjumbe wa Tume ya Chande. Kushindwa kuhojiwa kwa hawa ni alama ambayo inazua maswali kwa ICC.

4. Ishindwe kupendekeza mashtaka ya jinai kwa wote waliohusika (1-3) hapo juu. Ikumbukwe kuwa tume hii haikupewa madaraka yoyote ya kuleta mashtaka kwa mtu yeyote; yenyewe ni ya uchunguzi tu na baadaye kumpa taarifa Rais (mtu ambaye anaweza kuwa amehusika na mambo ya 1-3). Ikumbukwe kuwa taarifa mbalimbali ambazo zilitolewa na serikali (akiwemo na Rais mwenyewe) baada ya matukio yale zilileta lawama kwa watu mbalimbali na taasisi mbalimbali kuwa zilihusika. Kama hili ni kweli, tutarajie Tume ya Chande kuweka wazi wahusika na hatua gazi zichukuliwe dhidi yao.

5. Ishindwe kujibu baadhi ya maswali ambayo yamekuwepo kabla na baada ya matukio yale ya kutisha yaliyoacha majeraha kwenye fikra na hisia za Watanzania. Baadhi ya maswali hayo ni haya:
- Ni kweli kuna silaha ziliingizwa nchini kabla ya uchaguzi mkuu
- Ni kweli mtoto wa Rais Samia Bw. Abdul anahusika au alihusikaje na matukio ya Oktoba 29
  • Ni kweli vikosi vya mamluki kutoka nje ya nchi (hasa Uganda) viliingia nchini kupitia ziwa Victoria na kuhusika na mauaji au udhibiti wa waandamanaji sehemu yoyote nchini?
  • Je, vikosi vya KMKM kutoka Zanzibar viliingia Tanzania bara na kama vilifanya hivyo, viliingizwa kwa utaratibu gani wa kikatiba au sheria, vilipokuwa bara (kama vilikuwa huko) vilikuwa chini ya mamlaka ya nani?
  • Je, ni watu wangapi waliuawa na kujeruhiwa; miili mingapi imepatikana na mingapi haijapatikana hadi sasa na ile ambao haijapatikana ipo wapi au ilikuwa disposed(kuzikwa) vipi na wapi na kwa utaratibu gani?
  • Je, ni familia ngapi hadi hivi sasa hazijui ndugu zao wako wapi
  • Je, kuna watu wangapi wanashikiliwa mikononi mwa serikali hadi hivi sasa kufuatia matukio yale ya Oktoba 29 na baadaye na wangapi ya hao wamefunguliwa mashtaka mahakamani.

Kwa hiyo mambo haya matano majibu yake ndiyo yataamua ICC ina nafasi gani. Kama majibu yatakayotolewa na Chande na timu yake hayataridhisha mfumo wa ICC ni wazi itaonekana na itafungua ukurasa kwa ICC kuamua kuanzisha mashtaka yake ili watu hao wote waje kutoa majibu mbele ya jamii ya kimataifa. Kutopatikana kwa majibu yoyote ya kuridhisha itakuwa ni ishara ya kutojitosheleza kwa utaratibu wetu wa ndani wa kufanya uchunguzi na hivyo kuhitaji msaada wa Mahakama hii ya Kimataifa.

Kama baada ya ripoti ya Chande tutakachoambiwa ni kuwa "yaliyopita si ndwele tugange yajayo" na kama baada ya ripoti hiyo hakuna mtu yeyote atakayepigwa pingu basi tujue kuwa ICC wataingia kati na kuamua kushughuulikia kilichotushindwa sisi. Suala la muda lisiwatishe au kuwakatisha tamaa watu. Kesi za ICC zinaweza kuchukua muda kidogo na mara nyingi miaka ikibidi. Kwa hiyo, kama alivyosema Komredi Kipepe - Tusubiri Vitu!!
Kuweka mawazo sawasawa
 
Back
Top Bottom