KING MIDAS
JF-Expert Member
- Dec 1, 2010
- 8,589
- 16,936
Kwa nini vimbunga huzunguka kinyume cha saa ("anticlockwise") katika hemisifia ya kaskazini na kama saa inavyozunguka ("clockwise") katika hemisifia ya kusini? Au, kwa maneno mengine, kwa nini vimbunga huzunguka kinyume cha saa huko Marekani na kama saa nchini Tanzania?
Vimbunga huzunguka kinyume cha saa katika hemisifia ya kaskazini na kama saa katika hemisifia ya kusini kutokana na athari ya Nguvu ya Coriolis. Nguvu hii inatokea kutokana na mwendo wa Dunia kuzunguka mhimili wake, na inaathiri jinsi upepo na vimbunga vinavyozunguka.
Katika hemisifia ya kaskazini, Nguvu ya Coriolis hufanya vitu viende kulia (au kinyume cha saa) wakati vinapozunguka. Hivyo, kimbunga huzunguka kinyume cha saa. Katika hemisifia ya kusini, Nguvu ya Coriolis hufanya vitu viende kushoto (au kama saa) wakati vinapozunguka. Hivyo, kimbunga huzunguka kama saa.
Hii ina maana kuwa vimbunga huko Marekani (hemisifia ya kaskazini) na Tanzania (hemisifia ya kusini) huzunguka tofauti kutokana na tofauti katika athari ya Nguvu ya Coriolis katika maeneo hayo.
Je, hii ni nguvu ya namna gani? Nguvu ya Coriolis ni nguvu inayosababishwa na mwendo wa Dunia kuzunguka mhimili wake. Nguvu hii ina athari kubwa katika jinsi vitu vinavyosafiri kwenye uso wa Dunia vinavyoelekea upande fulani au vinavyozunguka.
Kwa kifupi, Nguvu ya Coriolis inafanya vitu vionekane kama vinakinzana na mwelekeo wa mwendo wa Dunia. Katika hemisifia ya kaskazini, inaonekana kana kwamba vitu vinavyosafiri kaskazini vinapulizwa upande wa kulia au kinyume cha saa, wakati vinavyosafiri kusini vinapulizwa upande wa kushoto au kama saa. Katika hemisifia ya kusini, hali ni tofauti; vitu vinavyosafiri kusini vinaonekana kana kwamba vinapulizwa upande wa kulia au kinyume cha saa, na vinavyosafiri kaskazini vinapulizwa upande wa kushoto au kama saa.
Hii ina athari kubwa katika mzunguko wa hewa, maji, na vimbunga duniani, na ndiyo sababu tunaona vimbunga vikizunguka kinyume cha saa katika hemisifia ya kaskazini na kama saa katika hemisifia ya kusini. Nguvu ya Coriolis pia ina athari kwenye mzunguko wa sayari, mifumo ya hali ya hewa, na mtiririko wa bahari.
—Enock Maregesi, mwandishi wa vitabu
Vimbunga huzunguka kinyume cha saa katika hemisifia ya kaskazini na kama saa katika hemisifia ya kusini kutokana na athari ya Nguvu ya Coriolis. Nguvu hii inatokea kutokana na mwendo wa Dunia kuzunguka mhimili wake, na inaathiri jinsi upepo na vimbunga vinavyozunguka.
Katika hemisifia ya kaskazini, Nguvu ya Coriolis hufanya vitu viende kulia (au kinyume cha saa) wakati vinapozunguka. Hivyo, kimbunga huzunguka kinyume cha saa. Katika hemisifia ya kusini, Nguvu ya Coriolis hufanya vitu viende kushoto (au kama saa) wakati vinapozunguka. Hivyo, kimbunga huzunguka kama saa.
Hii ina maana kuwa vimbunga huko Marekani (hemisifia ya kaskazini) na Tanzania (hemisifia ya kusini) huzunguka tofauti kutokana na tofauti katika athari ya Nguvu ya Coriolis katika maeneo hayo.
Je, hii ni nguvu ya namna gani? Nguvu ya Coriolis ni nguvu inayosababishwa na mwendo wa Dunia kuzunguka mhimili wake. Nguvu hii ina athari kubwa katika jinsi vitu vinavyosafiri kwenye uso wa Dunia vinavyoelekea upande fulani au vinavyozunguka.
Kwa kifupi, Nguvu ya Coriolis inafanya vitu vionekane kama vinakinzana na mwelekeo wa mwendo wa Dunia. Katika hemisifia ya kaskazini, inaonekana kana kwamba vitu vinavyosafiri kaskazini vinapulizwa upande wa kulia au kinyume cha saa, wakati vinavyosafiri kusini vinapulizwa upande wa kushoto au kama saa. Katika hemisifia ya kusini, hali ni tofauti; vitu vinavyosafiri kusini vinaonekana kana kwamba vinapulizwa upande wa kulia au kinyume cha saa, na vinavyosafiri kaskazini vinapulizwa upande wa kushoto au kama saa.
Hii ina athari kubwa katika mzunguko wa hewa, maji, na vimbunga duniani, na ndiyo sababu tunaona vimbunga vikizunguka kinyume cha saa katika hemisifia ya kaskazini na kama saa katika hemisifia ya kusini. Nguvu ya Coriolis pia ina athari kwenye mzunguko wa sayari, mifumo ya hali ya hewa, na mtiririko wa bahari.
—Enock Maregesi, mwandishi wa vitabu
