Lissu Kuwaita IGP, DCI na CDF kwenyeUtetezi Ni Mbinu au Mtego?

[Bramo]

Wakuu JF amani iwe nanyi,

Baada ya Mahakama Kuu ya Tanzania kumkuta Mwenyekiti wa CHADEMA, Tundu Lissu, na kesi ya kujibu kwenye mashtaka ya uhaini, mjadala mkubwa umehamia kwenye orodha ya mashahidi wa utetezi.
Katika uamuzi wake kuhusu maombi ya utetezi, Mahakama Kuu imeridhia waitwe viongozi wakuu wa vyombo vya ulinzi na usalama, Mkuu wa Jeshi la Polisi (IGP), Mkurugenzi wa Upelelezi wa Makosa ya Jinai (DCI), na Mkuu wa Majeshi ya Ulinzi (CDF). Wakati huo huo, Mahakama imetupilia mbali maombi ya Lissu ya kutaka kuwaita viongozi wa kitaifa akiwemo Rais Samia Suluhu Hassan, Makamu wa Rais Mstaafu Dk. Philip Mpango, Waziri Mkuu Mstaafu Kassim Majaliwa, pamoja na Mkurugenzi Mkuu wa Idara ya Usalama wa Taifa (TISS).
≈===============

1. Potenshali na Faida za Kisheria kwa Upande wa Lissu (Advantages)

• Amri ya Kutoa Nyaraka Rasmi (Subpoena duces tecum): Kuwaita IGP, DCI na CDF kunazilazimisha taasisi hizi kuwasilisha mahakamani nyaraka za kiutendaji, amri za oparesheni, au taarifa za tathmini ya amani ili kuthibitisha kama kweli kauli za Lissu zilileta tishio la kijeshi au la kiusalama kiasi cha kufikia kiwango cha "Uhaini".
• Kudhihirisha Mapungufu ya Upelelezi: Kupitia uhojiaji atakaufanya mwenyewe dhidi ya DCI na IGP, Lissu ana fursa ya kuonyesha kuwa mchakato wa upelelezi na ukamataji ulikuwa wa kisiasa au ulikuwa na mapungufu makubwa ya kisheria.
• Tathmini ya Tishio la Kijeshi (Kwa CDF): Kumuita CDF kunaweza kumsaidia kulinganisha kauli zake na "Threat Alert" yoyote ya kijeshi. CDF akikiri kuwa Jeshi halikuwa kwenye tahadhari wala maandalizi yoyote ya kiulinzi, elementi ya kosa la Uhaini inakumbana na pigo kubwa la kisheria.

2. Hatari na Hasara za Kisheria kwa Upande wa Utetezi (Disadvantages)

• Mtego wa Examination inChief: Kwa sababu mashahidi hawa wameitwa na upande wa utetezi, Lissu anapaswa kuanza kuwahoji kwa maswali ya wazi tu. Hataruhusiwa kuwashambulia au kuwauliza maswali ya kuongoza (leading questions), labda tu pale Mahakama itakapowatangaza rasmi kuwa "Hostile Witnesses" (Mashahidi Wapinzani).
• Hatari ya Ushahidi Kupinduka (Backfire): Mashahidi hawa hawana wajibu wa kumtetea Lissu; wataapa kusema ukweli kwa mtazamo wa taarifa walizonazo. Majibu yao yakiwa imara na kupingana na utetezi, yataingia kwenye kumbukumbu kama "Ushahidi wa Utetezi", na Mahakama ina haki kisheria kuitumia kauli ya shahidi wa utetezi kumtia hatiani mshtakiwa mwenyewe.
• Fursa ya Jamhuri kwenye Cross Examination: Lissu akimaliza kuwahoji, Mawakili wa Serikali (Jamhuri) watapata fursa ya kuwahoji mashahidi hawa kwa njia ya Cross-Examination. Katika hatua hiyo, Jamhuri itakuwa na uwanja mpana wa kuwauliza maswali ya kuongoza ili kujenga hoja zao kwa kutumia mashahidi waliowekwa na utetezi.
• Kinga ya Usalama wa Taifa (State Privilege): Mashahidi hawa wanaweza kukataa kujibu baadhi ya maswali au kutoa nyaraka fulani kwa kukimbilia kigezo cha "Usalama wa Taifa" au "Ladha ya Umma" (Public Interest Immunity), jambo linaloweza kukwamisha malengo ya Lissu.

Maswali kwa Wanasheria na Wadau wa Legal Forum:

1. Hostile Witness Status: Ni viwango gani vya kisheria vinavyotakiwa kufikiwa ili Mahakama imtangaze shahidi kama IGP au CDF kuwa Hostile Witness wakati wa Examination in Chief inayoendeshwa na mshtakiwa anayejiwakilisha mwenyewe?
2. Ushahidi wa Kujikandamiza: Sheria ya Ushahidi (Law of Evidence) inachukuliaje pale ambapo ushahidi uliotolewa na shahidi aliyeitwa na Utetezi unapoenda moja kwa moja kuthibitisha mashtaka ya Jamhuri?
3. Mbinu Mbadala: Kwa mtazamo wa kisheria na mbinu za kimahakama (tactical maneuvering), je, uamuzi wa Lissu kuwaita viongozi hawa badala ya kubaki na mashahidi wa kawaida ni hatua ya kipekee ya kiufundi (masterstroke) au ni kujiingiza kwenye mtego wa kisheria?

Nawasilisha kwenu kwa ajili ya mchango na uchambuzi wa kisheria.

 

[b55]

Hapo ni mtego na pia atapata sababu ya kukata rufaa ikiwa atashindwa kesi

 

[sajosojo]

• Ikiwa utetezi wake umeonyesha kuwa matendo au kauli zake zilikuwa ni sehemu ya harakati za kisiasa na uhuru wa kikatiba, na sio njama za siri za kudhuru nchi, jaji anawajibika kisheria kuheshimu haki hizo za kikatiba.
  
  

 

[sysafiri]

Wasiwasi wangu hao mashahidi watakuja lini mahakamani?