Soul21
JF-Expert Member
- Apr 8, 2017
- 210
- 351
Tanzania inazalisha maelfu ya wahitimu wenye vipaji katika fani za uhandisi, ujenzi, na usanifu majenzi kila mwaka. Hata hivyo, kuna changamoto mbili kubwa: uhaba wa ajira kwa vijana hawa na utegemezi mkubwa wa makampuni ya nje katika kutekeleza miradi ya miundombinu.
Pendekezo hili linaishauri Serikali kuanzisha mfumo wa kimkakati wa kuunganisha wahitimu hawa katika makundi ya kibiashara, kuwapa vifaa, na kuwapa kipaumbele katika tenda za ujenzi ili kukuza uchumi wa ndani.
2. Muundo wa Utekelezaji
Ili wazo hili liwe na tija, Serikali kupitia Wizara ya Ujenzi na Baraza la Wahandisi (ERB) inaweza kuanzisha utaratibu ufuatao:
* Uunganishaji wa Wahitimu: Wahitimu wa fani mbalimbali (Civil, Electrical, Mechanical, na Survey) wanaunganishwa kuunda kampuni za ndani zinazomilikiwa na vijana. Hii inatengeneza timu yenye mchanganyiko wa ujuzi unaohitajika katika mradi mzima.
* Uwezeshaji kupitia "Equipments Leasing": Badala ya kuwapa fedha taslimu ambazo zinaweza kutumika vibaya, Serikali inatengeneza mfumo wa kukodisha au kutoa mikopo ya vifaa vya kisasa (kama mitambo ya barabara na ujenzi). Vifaa hivi vinakuwa dhamana ya kampuni hizo.
* Sera ya Tenda za Upendeleo: Serikali inatenga asilimia fulani ya miradi ya ujenzi (mfano miradi ya TARURA au matengenezo ya majengo ya umma) kwa ajili ya makundi haya pekee. Hii inahakikisha kuwa kampuni hizi changa hazishindanishwi na makampuni makubwa yenye mitaji mirefu.
3. Faida za Kimkakati kwa Taifa
Kuzuia Uvujaji wa Fedha (Capital Flight):
Kwa sasa, sehemu kubwa ya bajeti ya maendeleo inakwenda kwa makampuni ya nje ambayo yanarudisha faida kwao. Kwa kuwatumia wahitimu wazalendo, fedha hizo zinabaki na kuzunguka ndani ya uchumi wa Tanzania, jambo linaloongeza nguvu ya sarafu yetu na kukuza biashara ndogondogo.
Uzalishaji wa Wataalamu Wabobezi:
Kuwapa vijana miradi wakiwa bado wabichi kunawajengea ujasiri na uzoefu wa vitendo mapema. Hili litaliondolea taifa uhaba wa makandarasi wazawa wenye uwezo wa kushika miradi mikubwa hapo baadaye, kwani watakuwa wamekulia katika miradi ya serikali.
Ufanisi na Gharama Nafuu:
Makampuni ya wahitimu hayana gharama kubwa za uendeshaji (overhead costs) kama makampuni ya kimataifa. Hii inamaanisha kuwa Serikali inaweza kutekeleza miradi mingi zaidi kwa gharama nafuu, huku ikipata ubora uleule kutokana na usimamizi wa karibu wa mamlaka za kisheria.
Usalama wa Miundombinu:
Ni rahisi zaidi kuwawajibisha wataalamu wazalendo wanaoishi nchini kuliko makampuni ya nje ambayo yanaweza kufunga ofisi na kuondoka pindi mradi unapokamilika au unapopata changamoto za kisheria.
Faida kwa Taifa
Pendekezo hili linaishauri Serikali kuanzisha mfumo wa kimkakati wa kuunganisha wahitimu hawa katika makundi ya kibiashara, kuwapa vifaa, na kuwapa kipaumbele katika tenda za ujenzi ili kukuza uchumi wa ndani.
2. Muundo wa Utekelezaji
Ili wazo hili liwe na tija, Serikali kupitia Wizara ya Ujenzi na Baraza la Wahandisi (ERB) inaweza kuanzisha utaratibu ufuatao:
* Uunganishaji wa Wahitimu: Wahitimu wa fani mbalimbali (Civil, Electrical, Mechanical, na Survey) wanaunganishwa kuunda kampuni za ndani zinazomilikiwa na vijana. Hii inatengeneza timu yenye mchanganyiko wa ujuzi unaohitajika katika mradi mzima.
* Uwezeshaji kupitia "Equipments Leasing": Badala ya kuwapa fedha taslimu ambazo zinaweza kutumika vibaya, Serikali inatengeneza mfumo wa kukodisha au kutoa mikopo ya vifaa vya kisasa (kama mitambo ya barabara na ujenzi). Vifaa hivi vinakuwa dhamana ya kampuni hizo.
* Sera ya Tenda za Upendeleo: Serikali inatenga asilimia fulani ya miradi ya ujenzi (mfano miradi ya TARURA au matengenezo ya majengo ya umma) kwa ajili ya makundi haya pekee. Hii inahakikisha kuwa kampuni hizi changa hazishindanishwi na makampuni makubwa yenye mitaji mirefu.
3. Faida za Kimkakati kwa Taifa
Kuzuia Uvujaji wa Fedha (Capital Flight):
Kwa sasa, sehemu kubwa ya bajeti ya maendeleo inakwenda kwa makampuni ya nje ambayo yanarudisha faida kwao. Kwa kuwatumia wahitimu wazalendo, fedha hizo zinabaki na kuzunguka ndani ya uchumi wa Tanzania, jambo linaloongeza nguvu ya sarafu yetu na kukuza biashara ndogondogo.
Uzalishaji wa Wataalamu Wabobezi:
Kuwapa vijana miradi wakiwa bado wabichi kunawajengea ujasiri na uzoefu wa vitendo mapema. Hili litaliondolea taifa uhaba wa makandarasi wazawa wenye uwezo wa kushika miradi mikubwa hapo baadaye, kwani watakuwa wamekulia katika miradi ya serikali.
Ufanisi na Gharama Nafuu:
Makampuni ya wahitimu hayana gharama kubwa za uendeshaji (overhead costs) kama makampuni ya kimataifa. Hii inamaanisha kuwa Serikali inaweza kutekeleza miradi mingi zaidi kwa gharama nafuu, huku ikipata ubora uleule kutokana na usimamizi wa karibu wa mamlaka za kisheria.
Usalama wa Miundombinu:
Ni rahisi zaidi kuwawajibisha wataalamu wazalendo wanaoishi nchini kuliko makampuni ya nje ambayo yanaweza kufunga ofisi na kuondoka pindi mradi unapokamilika au unapopata changamoto za kisheria.
Faida kwa Taifa
- Kukuza Uchumi: Fedha za miradi zinabaki nchini badala ya kwenda kwa makampuni ya nje.
- Ajira ya Kudumu: Inabadilisha wahitimu kutoka watafuta kazi kuwa waajiri na walipa kodi.
- Uzalendo na Ubora: Inajenga jeshi la wataalamu wazawa watakaotunza miundombinu ya nchi kwa gharama nafuu.
Usalama wa Mtaji (Urejeshaji wa Fedha)
- Makato ya Moja kwa Moja: Serikali itakata asilimia fulani ya malipo ya kila mradi (Contract deductions) ili kurejesha gharama za mitambo.
- Umiliki wa Masharti: Mitambo inabaki kuwa mali ya Serikali mpaka mkopo utakapokwisha kupitia kazi walizofanya.
- Mfuko wa Mzunguko: Fedha zinazorejeshwa zinatumiwa kununua vifaa kwa ajili ya vijana wapya, jambo linalofanya mpango huu kujitegemea bila kutegemea bajeti mpya.
