Kuna hatua wamechukuliwa hao magereza kwa kuvunja sheria? Kama hakuna hatua wamechukuliwa, ni kipi kitawazuia kuvunja tena sheria huko mbeleni?Ni kweli inaweza kuonekana kama imechelewa kwa sababu maelezo na ushahidi vimeshatolewa kwa shida, lakini kisheria hatua hii bado ina uzito mkubwa sana na inabidi aeleweshwe jinsi taratibu zinavyoenda.
Kwanza, kesi ya msingi bado haijaisha; ipo kwenye hatua ya utetezi. Mawakili wanahitaji uhuru na faragha ya asilimia mia moja na mteja wao ili kuandaa majumuisho ya mwisho ya kisheria (final submissions) kabla ya hukumu. Hapa ndipo sheria inapochambuliwa ili kushawishi majaji, na kama kukiwa na askari anayesikiliza, siri za kimkakati za utetezi zitavuja kwenda upande wa mashtaka na kuharibu kesi hata katika dakika za mwisho.
Pili, na jambo la msingi zaidi, uamuzi huu wa Mahakama Kuu si kwa ajili ya kesi hii pekee; umeweka rekodi ya kisheria (precedence/case law) [16 Oktoba 2026]. Hata kama Lissu alipita kwenye wakati mgumu, kuanzia leo Magereza wametambua kikomo chao cha kisheria na hawawezi tena kumfanyia mtuhumiwa mwingine yeyote ukiukwaji huu wa haki ya faragha. Hatua hii imelinda Katiba na kuweka kinga ya kudumu kwa ajili ya kesi zote zitakazofuata huko mbeleni, jambo ambalo ni ushindi mkubwa sana wa kisheria na si wa kupuuzwa.
Lengo la kumkomoa Lisu limeshatimia, na kesi iko kwenye hatua ya hukumu na sio usikilizwaji tena.Imekuaje leo mahakama imeshindwa kufuata maelekezo kutoka juu?
Anaweza agiza chapati kupitia wakili wake kabla ya hukumu.Hivi hiyo inasaidia Nini wakati huu ambapo kesi inasubiri hukumu?
Mkuu Tindo, natambua sana hisia zako za kiutu na jinsi unavyoumizwa na namna mambo yanavyoenda upande wa Magereza, lakini hebu tuliangalie hili kwa jicho la kisheria na kiweledi ili uone picha kubwa.Kuna hatua wamechukuliwa hao magereza kwa kuvunja sheria? Kama hakuna hatua wamechukuliwa, ni kipi kitawazuia kuvunja tena sheria huko mbeleni?
Ni kweli kabisa, kutoa maelekezo ni jambo moja na kuyaheshimu ni jambo lingine. Kwa sasa, jambo la msingi ni tuipongeze mahakama kwa kufanya kazi yake vizuri na kusimamia haki ipasavyo. Kuhusu kama mamlaka husika zitayapokea na kuyaheshimu maelekezo hayo, tusubiri tuone. Kama watapuuza amri hii ya Mahakama Kuu, watakuwa wamejiingiza kwenye kosa kubwa la kisheria (Contempt of Court), na hapo ndipo hatua nyingine kali zitakapofuata na tutakapopata picha halisi ya uhuru wa mahakama zetu nchini.Kutoa maelekezo ni rahisi, kazi maelekezo kupokelewa na kuheshimiwa.
Ukiona inalegezwa hivi mbeleni ni giza.Mashabiki jiandae kisaikolojia.
Mahakama Kuu ya Tanzania imeuagiza uongozi Gereza la Ukonga jijini Dar es Salaam kufuata taratibu za Kanuni za Uendeshaji wa Magereza kwa kutowanyima Mawakili na Washauri wa kisheria kuzungumza na mteja wao lakini pia maafisa magereza kusimamia maongezi hayo kwa kukaa umbali ambao wataweza kuona tu na sio kusikia mazungumzo.
Soma pia:
- Mawakili wa Lissu wamfungulia kesi Kamishna wa Magereza na Mkuu wa Gereza kuu la Ukonga
- Tundu Lissu kumhoji Kamishna Mkuu wa Magereza na Mkuu wa Gereza la Ukonga (Julai 1-3, 2026)
Maagizo hayo yametolewa leo Oktoba 16, 2026 katika kikao cha Mahakama hiyo Masjala Kuu ya Dodoa kilichoketi Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo ya Dar es Salaam katika shauri na 7300/2026 lililofunguliwa na Kulwa Maduhu na wenzake ambao ni Mawakili washauri wa Mwenyekiti wa CHADEMA Tundu Lissu wakidai kuzuiwa kuonana na mteja wao na wakati mwingine walipoonana nae kukosa usiri wakati wa mazungumzo.
Akisoma uamuzi huo Jaji Amir Mruma ambaye ni kiongozi wa Jopo la Majaji watatu waliokuwa wakisikilzia kesi hiyo amesema"Mamlaka ya magereza ya Ukonga wafuate kanuni kuhakikisa maafisa Maafisa Magereza wanaangalia usalama lakini wawe umbali wa kutosikia."
Pamoja na maagizo mengine yaliyotolewa katika uamuzi huo mahakama hiyo imetamka kuwa kitendo cha Maafisa Magereza kusikiliza mazungumzo ya Lissu na Mawakili wake au washauri wake wa kisheria ambao ni Paul Kisabo na Nashon Nkungu ni uvunjifu wa Kanuni ya 13 ya Uendeshaji wa Magereza.
"Tunatamka Kanuni 13 ya Uendeshaji wa Magereza ya mwaka 1968 inataka mashauriano kati ya mfungwa na mshauri au wakili wake yafanyike mahali ambapo Magereza wanaweza kuona lakini hawawezi kusikia."
Pamoja na hayo hukumu hiyo imetamka kuwa kuzuiliwa kwa Wakili Maduhu Oktoba 28, 2025 kuingia gereza la ukonga licha ya kuonyesha vitambulisho vyake vya uwakili sababu ikitajwa kuwa hayupo kwenye orodha ya Lissu aliyowasilisha gerezani sio sahihi na sio sababu inayojitosheleza kwani kama Wakili na mshauri wa kisheria alikuwa ana sababu za kutosha kuonana na mteja wake.
Hata hivyo pamoja na uamuzi mwingine Mahakama hiyo Mahakama imeagiza Mwanasheria Mkuu wa Serikali, Kamishna Jenerali wa Magereza na Mkuu wa Gereza la Ukonga kuhakikisha Mawakili wa Lissu watakapoenda gerezani hapo waweze kukutana na kufanya mazungumzo na mashauriano na mteja wao pasina kuingiliwa kwa vyovyote wala kusikilizwa.
Chanzo: Jambo TV
Sasa akina Mruma wasisahau kutenda HAKI wakati kesi waliyosikiliza ni ya uonevu mtupu.Hata hivyo pamoja na uamuzi mwingine Mahakama hiyo Mahakama imeagiza Mwanasheria Mkuu wa Serikali, Kamishna Jenerali wa Magereza na Mkuu wa Gereza la Ukonga kuhakikisha Mawakili wa Lissu watakapoenda gerezani hapo waweze kukutana na kufanya mazungumzo na mashauriano na mteja wao pasina kuingiliwa kwa vyovyote wala kusikilizwa.
Mkuu Tindo, hoja yako inaonyesha wazi uhalisia wa mazingira yaliyotokea, lakini kiweledi tunaangalia athari kubwa na za kudumu za uamuzi wa leo [16 Oktoba 2026]. Ni kweli kwamba usikilizwaji wa kesi ya msingi ulishakamilika na hukumu imepangwa tarehe 6 Novemba 2026, lakini uamuzi huu wa leo una uzito mkubwa kwa sababu unalinda faragha ya mteja na mawakili wake katika hatua hii ya mwisho wanapojiandaa na matokeo ya hukumu pamoja na mikakati ya rufaa.Lengo la kumkomoa Lisu limeshatimia, na kesi iko kwenye hatua ya hukumu na sio usikilizwaji tena.
Mkuu Kachankizi, mtazamo wa kisheria na kiharakati unahitaji ustahimilivu mkubwa; wapigania haki hawatakiwi kukata tamaa mapema hata kama mazingira yanaonekana kuwa na giza.Ukiona inalegezwa hivi mbeleni ni giza.Mashabiki jiandae kisaikolojia.
Itawasaidia mahabusu wengine watalajiwa kupata faragha, huu ndio muongozo wa mahakama kwa sasa.Hivi hiyo inasaidia Nini wakati huu ambapo kesi inasubiri hukumu?
Sihoji akili au uwezo wako wa kufikiri; lakini maneno haya uliyoandika hapa hayana maana yoyote.Kama watapuuza amri hii ya Mahakama Kuu, watakuwa wamejiingiza kwenye kosa kubwa la kisheria (Contempt of Court), na hapo ndipo hatua nyingine kali zitakapofuata na tutakapopata picha halisi ya uhuru wa mahakama zetu nchini.
Mkuu kama umefuatilia hii kesi, zaidi ya mara moja Lisu amekuwa akisema kunyimwa haki zake kama mahabusu, ikiwemo faragha na mawakili wake. Mahakama ilitoa agizo kuhusu utaratibu wa kisheria kufuatwa, lakini haukuwa unafuatwa. Na Lisu akarudia tena na tena kusema kuhusu tatizo hilo, lakini hakuna aliyejali. Hata hii hukumu imetoka sasa maana lengo la kumkomoa Lisu limeshatimia, na kesi iko kwenye hatua ya hukumu. Ndio maana nasema kama hakuna hatua hadi sasa kwa uvunjwaji wa sheria, hakuna atakayejali mahakama inasema nini.Mkuu Tindo, natambua sana hisia zako za kiutu na jinsi unavyoumizwa na namna mambo yanavyoenda upande wa Magereza, lakini hebu tuliangalie hili kwa jicho la kisheria na kiweledi ili uone picha kubwa.
Kwanza kabisa, tunapaswa kuelewa kuwa shauri hili lililopelekwa Mahakama Kuu halikuwa kesi ya jinai (criminal case) dhidi ya askari magereza. Maana yake ni kwamba, jaji hakuwa anasikiliza kesi ya kuwatia hatiani na kuwafunga au kuwapiga faini askari hao kama wahalifu. Lile lilikuwa shauri la Kikatiba au la maombi maalumu ambapo mahakama iliombwa itoe tamko la kisheria na amri kuzuia uvunjaji wa haki ya faragha kati ya mtuhumiwa na mawakili wake. Mahakama imefanya kazi yake vizuri na imetoa amri hiyo.
Sasa, hoja yako ya msingi kwamba "ni kipi kitawazuia kuvunja tena sheria huko mbeleni?" ina mashiko, lakini kisheria hatua za kuwadhibiti zinafuata mlolongo huu:
Kwa hiyo, kwa sasa mahakama imeshatimiza wajibu wake kikamilifu kwa kuweka zuio na kuweka rekodi ya kisheria (precedent) [16 Oktoba 2026]. Maswali yako yatakuwa na uzito mkubwa wa kuchukuliwa hatua ikiwa tu upande wa Magereza utashindwa kutekeleza amri hii halali. Hatua kwa hatua, sheria inachukua mkondo wake na huu ni ushindi mkubwa wa kiutaratibu!
- Amri ya Mahakama Ndiyo Kigingi: Kuanzia dakika jaji alipotoa uamuzi, amri ile imekuwa sheria (injunction/order). Magereza hawawezi tena kujitetea kwa kisingizio cha "taratibu za ndani" kwa sababu Mahakama Kuu imeshazibatilisha kwenye eneo hilo.
- Kosa la Kauli ya Dharau (Contempt of Court): Kama Magereza watakaidi na kuendelea kusikiliza mawakili wanapoongea na mteja wao, watakuwa wametenda kosa la dharau kwa mahakama. Hapo ndipo sasa mawakili wanafungua shauri lingine la Contempt of Court, na adhabu zake ni kali, ikiwemo viongozi wa Magereza au askari husika kufungwa jela kwa kukaidi amri ya chombo cha dola.
Wanaweza wasitii hayo maagizo
Mahakama Kuu ya Tanzania imeuagiza uongozi Gereza la Ukonga jijini Dar es Salaam kufuata taratibu za Kanuni za Uendeshaji wa Magereza kwa kutowanyima Mawakili na Washauri wa kisheria kuzungumza na mteja wao lakini pia maafisa magereza kusimamia maongezi hayo kwa kukaa umbali ambao wataweza kuona tu na sio kusikia mazungumzo.
Soma pia:
- Mawakili wa Lissu wamfungulia kesi Kamishna wa Magereza na Mkuu wa Gereza kuu la Ukonga
- Tundu Lissu kumhoji Kamishna Mkuu wa Magereza na Mkuu wa Gereza la Ukonga (Julai 1-3, 2026)
Maagizo hayo yametolewa leo Oktoba 16, 2026 katika kikao cha Mahakama hiyo Masjala Kuu ya Dodoa kilichoketi Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo ya Dar es Salaam katika shauri na 7300/2026 lililofunguliwa na Kulwa Maduhu na wenzake ambao ni Mawakili washauri wa Mwenyekiti wa CHADEMA Tundu Lissu wakidai kuzuiwa kuonana na mteja wao na wakati mwingine walipoonana nae kukosa usiri wakati wa mazungumzo.
Akisoma uamuzi huo Jaji Amir Mruma ambaye ni kiongozi wa Jopo la Majaji watatu waliokuwa wakisikilzia kesi hiyo amesema"Mamlaka ya magereza ya Ukonga wafuate kanuni kuhakikisa maafisa Maafisa Magereza wanaangalia usalama lakini wawe umbali wa kutosikia."
Pamoja na maagizo mengine yaliyotolewa katika uamuzi huo mahakama hiyo imetamka kuwa kitendo cha Maafisa Magereza kusikiliza mazungumzo ya Lissu na Mawakili wake au washauri wake wa kisheria ambao ni Paul Kisabo na Nashon Nkungu ni uvunjifu wa Kanuni ya 13 ya Uendeshaji wa Magereza.
"Tunatamka Kanuni 13 ya Uendeshaji wa Magereza ya mwaka 1968 inataka mashauriano kati ya mfungwa na mshauri au wakili wake yafanyike mahali ambapo Magereza wanaweza kuona lakini hawawezi kusikia."
Pamoja na hayo hukumu hiyo imetamka kuwa kuzuiliwa kwa Wakili Maduhu Oktoba 28, 2025 kuingia gereza la ukonga licha ya kuonyesha vitambulisho vyake vya uwakili sababu ikitajwa kuwa hayupo kwenye orodha ya Lissu aliyowasilisha gerezani sio sahihi na sio sababu inayojitosheleza kwani kama Wakili na mshauri wa kisheria alikuwa ana sababu za kutosha kuonana na mteja wake.
Hata hivyo pamoja na uamuzi mwingine Mahakama hiyo Mahakama imeagiza Mwanasheria Mkuu wa Serikali, Kamishna Jenerali wa Magereza na Mkuu wa Gereza la Ukonga kuhakikisha Mawakili wa Lissu watakapoenda gerezani hapo waweze kukutana na kufanya mazungumzo na mashauriano na mteja wao pasina kuingiliwa kwa vyovyote wala kusikilizwa.
Chanzo: Jambo TV
16 October 2026
LIVE : TUNDU LISSU 'WINS CASE', DEFEATS PRISON AUTHORITIES / CELEBRATIONS ERUPT IN PUBLIC GALLERY OF THE HIGH COURT OF TANZANIA 16 OCTOBER 2026
View: https://m.youtube.com/watch?v=pTglw4LzcDM
In the High Court of Tanzania (Main Registry at Dodoma), Miscellaneous Civil Cause No. 7300 of 2026 was filed by petitioners Kulwa William Maduhu, Nashon Nkungu, and Paul Kisabo versus the Attorney General, the Commissioner General of Prisons, and the Officer in Charge of Ukonga Main Prison
- Petitioners: Kulwa William Maduhu, Nashon Nkungu, and Paul Kisabo (acting as defense advocates for CHADEMA Chairman Tundu Lissu).
- Respondents: The Attorney General, the Commissioner General of Prisons, and the Officer in Charge of Ukonga Main Prison.
- Nature of the Case: A constitutional application filed by the legal team of opposition leader Tundu Lissu. The lawyers challenged the prison authorities for restricting their access to their client and compromising attorney-client confidentiality during their meetings at Ukonga Prison
Ni bellwether kuandaa njia ya hukumu ya tarehe 6. Vyovyote itakavyokua ila naamini iwe mahakama kuu au mahakama ya rufaa haitokubali kutumiwa na watawala kuweka precedence ya kunyonga yeyote anayekosoa (sio kupindua) serikali.Hivi hiyo inasaidia Nini wakati huu ambapo kesi inasubiri hukumu?
Kwako mkata viuno Bora nana wa Lumumba choka mbaya buku7fc inakudatisha sana kwenye 1&2 huchoki kuikatikia chademawell done mahakama huru za Tanzania kwa weledi wenu katika kuamua mashauri,
maelekezo yenu ya kisheria yatazingatiwa na kufanyiwa kazi kwa vitendo kwa kuzingatia mazingira na hali halisi ya kiusalama ya eneo husika. Hata hivyo, suala la usalama wa wafungwa na mahabusu ni muhimu zaidi ya maelekezo ya jumla jumla tu.
Lakini pia kama wananchi,,
tunashukuru sana mahakama huru ya Tanzania kwa namna mnavyofanya mambo yenu kwa mujibu wa sheria na katiba ya nchi.
Taasisi husika chini ya serikali sikivu ya CCM, itapokea maelekezo yenu kwa mikono miwili na kuona namna bora zaidi ya kuyatekeleza π
Jua tu hatudanganyiki .Mnachopanga kukifanya November 6 teyari tunakijuawell done mahakama huru za Tanzania kwa weledi wenu katika kuamua mashauri,
maelekezo yenu ya kisheria yatazingatiwa na kufanyiwa kazi kwa vitendo kwa kuzingatia mazingira na hali halisi ya kiusalama ya eneo husika. Hata hivyo, suala la usalama wa wafungwa na mahabusu ni muhimu zaidi ya maelekezo ya jumla jumla tu.
Lakini pia kama wananchi,,
tunashukuru sana mahakama huru ya Tanzania kwa namna mnavyofanya mambo yenu kwa mujibu wa sheria na katiba ya nchi.
Taasisi husika chini ya serikali sikivu ya CCM, itapokea maelekezo yenu kwa mikono miwili na kuona namna bora zaidi ya kuyatekeleza π
ok.πJua tu hatudanganyiki .Mnachopanga kukifanya November 7 teyari tunakijua