Habari za wakati huu,
Kwanza, nianze kwa kuweka mtazamo wangu wazi kwamba kazi lazima iendelee na maisha lazima yaendelee. Hata hivyo, pamoja na msimamo huo, nieleze wazi kusikitishwa kwangu na matukio yaliyojiri kabla, wakati na baada ya uchaguzi mkuu hadi kufikia wakati huu. Yaliyojiri na yanayoendelea kujiri ni mambo yanayotuhitaji, kama taifa, kutafakari kwa kina kuhusu mwelekeo wa taifa letu.
Waswahili husema, “Mwenda tezi na omo, marejeo ni ngamani.” Maana yake ni kwamba tunaweza kuzunguka na kuhangaika na mambo ya aina tofauti, lakini mwisho wa siku ni lazima turejee katika hali ya kawaida.
Moja ya taasisi zilizokuwa mstari wa mbele katika kukosoa, kukemea na kuyasemea masuala mbalimbali ya nchi yetu ni Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania (TEC), kupitia Katibu Mkuu wake, Padre Dkt. Kitima. Ilifika hatua Padre Kitima mwenyewe akawa hatarini, huku kukiwa na kurushiana maneno na vijembe vya hapa na pale.
Madai na kauli zilizokuwa zikitolewa na TEC zilikuwa za msingi sana. Hata hivyo, kwa kiasi fulani, TEC kupitia Padre Dkt. Kitima ilionekana kana kwamba imechagua kuwa taasisi ya ukosoaji yenye mwelekeo wa kiharakati za kisiasa. Jambo hili liliifanya TEC ionekane kama tawi la chama cha siasa au kisemeo cha wanaharakati mbalimbali.
Mwezi huu wa nane, hatimaye TEC ilibahatika na kufanikiwa kukutana na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Amiri Jeshi Mkuu, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, mzaliwa wa Kizimkazi, Zanzibar. Baada ya kikao hicho, Katibu Mkuu wa TEC, ambaye ndiye msemaji na mtendaji mkuu wa taasisi hiyo, alikutana na wanahabari na kutoa kauli kadhaa.
Kauli iliyonifanya niandike andiko hili ni ile iliyosema: “Si Ikulu iliyowaita maaskofu, bali ni maaskofu walioomba kwenda Ikulu.”
Ninamheshimu sana Padre Dkt. Kitima, lakini kauli kama hii haikupaswa kutoka kwake, hasa ikiwa wana nia ya kuingia katika mashauriano ya kuliponya taifa. Ni kauli inayoweza kutafsiriwa kama jaribio la kudogosha kilichotokea au kujenga hoja ya mapema—pre-emptive argument—ili kuzuia dhana kwamba labda Kanisa Katoliki limechukua uamuzi wa kubadili mwelekeo na msimamo wake. Jambo hilo si kweli.
Msimamo wa Kanisa uko wazi na ni imara. Hata hivyo, kiongozi msomi wa kiwango cha Padre Dkt. Kitima kujaribu kujenga hoja kwa namna hiyo ni dalili kwamba huenda ana msimamo wake binafsi, ambao unaweza kuwa tofauti na msimamo wa maaskofu wa TEC kwa ujumla. Huenda pia anatamani zaidi msimamo wake binafsi uwe ndio msimamo wa TEC, ilhali TEC ni baraza la watu wenye hadhi inayolingana na halifanyi kazi kwa mfumo wa kihierarkia katika maamuzi yake ya pamoja.
Hoja nyingine iliyonitafakarisha ni kuhusu kuitambua Serikali. Padre Dkt. Kitima aliliweka jambo hilo vizuri, ingawa pia alitafuta namna ileile ya kiharakati ya kupenyeza msimamo wake binafsi kwa kusema kwamba wanaitambua Serikali kwa sababu Rais ameapishwa, na akishaapishwa, hata kama amepatikana kwa njia haramu, bado ni Rais.
Sielewi lengo lake lilikuwa nini. Ninachofahamu ni kwamba kama unatambua Rais na mamlaka yake, huna sababu ya kujaribu kudogosha utambuzi wako kwake kwa kuongeza maneno yanayokinzana, kwa lengo la kuendelea kuweka mazingira ya mvutano.
Kumtambua Rais maana yake ni kumpa heshima, kufuata maelekezo halali na kuepuka majaribio ya kudogosha mamlaka yake. Kama taifa, tunataka tutoke tulipo na tusonge mbele. Ili tufanye hivyo, ni lazima tujenge kuaminiana—mutual trust. Kuaminiana hakujengwi kwa kuwa na ndimi mbili. Hata katika mafundisho tunaambiwa maneno yetu yawe “ndiyo” au “siyo”; mengine yote yanatoka kwa yule mwovu.
Sitaki kuamini kwamba TEC ina msimamo wa kuyumba-yumba. Ninaamini kabisa kwamba TEC imemtambua Rais na kwamba sasa iko tayari kufanya naye kazi ya kuliponya taifa—TEC ikiwa katika nafasi yake ya uongozi wa kiimani na Serikali ikiwa katika nafasi yake ya kisiasa. Kuongeza mitazamo binafsi na kujaribu kupindisha uhalisia si sifa ya Kanisa.
Katika mkutano wake na waandishi wa habari, Padre Dkt. Kitima alizungumza mambo mengi yenye masilahi kwa nchi na jamii kwa ujumla. Hata hivyo, kama mtu anayeitakia nchi yetu mema, ninafikiri katika hatua tunayotaka kuelekea sasa kama taifa, tunahitaji watu walio tayari kusikilizana na kufanya maridhiano au majadiliano—trade-offs and negotiations—kwa namna itakayowapatia Watanzania nchi bora zaidi bila kutuingiza katika matatizo mengine.
Ni maoni yangu kwamba, kama itampendeza Padre Dkt. Kitima, amkabidhi nafasi hiyo kwa Katibu Mkuu mwingine ili itakapofika hatua ya Kanisa kuhitajika kushiriki katika mchakato wa uponyaji wa taifa, hisia na mitazamo yake binafsi isiathiri maamuzi yake wala mchakato mzima.
Vivyo hivyo kwa CHADEMA, ambao ni wadau muhimu sana katika mchakato wa uponyaji wa taifa. Kutokana na waliyoyapitia na wanayoendelea kuyapitia, ni dhahiri kwamba sasa wanaelewa vyema aina ya taifa tulilonalo na changamoto zilizopo.
Wako katika nafasi nzuri ya kuamua kumchagua mwenyekiti mpya, au hata kufanya mabadiliko ya uongozi kwa ujumla, ili zipatikane sura mpya zenye utulivu kwa ajili ya kushiriki katika mchakato wa uponyaji wa taifa. Aina ya viongozi waliopo sasa na aina ya siasa walizokuwa wakifanya zinawanyima uhuru wa kufanya tafakuri huru na yenye uhalisia—objective reasoning—inayohitajika katika majadiliano na maridhiano.
Mtu kama Tundu Lissu, ambaye amewahi kunusurika kuuawa na ambaye kwa sasa yuko gerezani akikabiliwa na kesi anayoamini imebuniwa, anaweza kuwa na ugumu wa kuwa na utulivu wa kutosha wa fikra unaohitajika katika majadiliano, hasa katika mazingira ya kisiasa ya nchi yetu. Hata watu wengi walio nyuma yake tayari wana majeraha mengi. Wakisema wazungumze, kuna mambo yanayoweza kuwafanya waonekane kama wamesaliti misimamo yao. Katika siasa za nchi yetu, wanaweza kuitwa wasaliti “waliolamba asali.”
Mwisho, kwa wanaharakati wa kila upande: kuna baadhi yenu ambao misimamo na mitazamo yenu ndiyo inayofanya maisha yenu yawe na msisimko na maana. Hilo ni jambo la kawaida na linaeleweka. Hata hivyo, katika jitihada za kutaka taifa letu litoke lilipo, tujaribu kujizuia.
Nafasi za kukosoa na kuhoji zipo, zitakuwapo na zitaendelea kuwapo. Hakuna Serikali iliyokamilika. Lakini katika suala la uponyaji wa taifa, tunapaswa kutoka katika hali ya kushambuliana—attack mode—na badala yake tuwe tayari kusikiliza, kuelewa na kusameheana.
Fursa za kuwananga wapinzani wetu zitakuwapo nyingi sana, lakini mwisho wa yote, mambo lazima yaendelee.
Kuna mengi sana ambayo ningependa kuyaandika hapa, lakini ninafikiri kwa sasa tutafakari kwa pamoja kuhusu mustakabali wa nchi yetu.
Andiko hili nimelifanyia maboresho kupitia akili unde (AI) ili kuepuka makosa ya kiuandishi na kuhakikisha mtiririko wake unaeleweka vizuri.
