Mwenyekiti Rais Samia Hassan -"SADC inatoa wito kwa pande zote Mozambique kujizuia na kujiepusha na vitendo vinavyozidisha ghasia na machafuko"

CCM mliwafundisha Frelimo namna ya kuiba kura na namna ya kuharibu uchaguzi. Sasa Frelimo wanawafundesheni CCM madhara ya kuchafua uchaguzi.

Mafunzo kutoka kwa machafuko ya baada ya uchaguzi wa Msumbiji, wito wa kuziamsha nchi wanachama wa SADC ikiwemo Tanzania

Dec 26, 2024 Ephraim Mkali



Uchaguzi wa hivi majuzi wa Msumbiji, uliofanyika 9 Oktoba 2024, ulikumbwa na machafuko ya kisiasa, madai yaliyoenea ya udanganyifu ulioambatana na uchafuzi, kuteka mfumo mzima wa uchaguzi katika uchaguzi wa nchi hii mwanachama wa SADC , na maandamano, yakitoa mafunzo muhimu kwa nchi jirani za Tanzania, Malawi, Zimbabwe, South Africa n.k.

Wakati Msumbiji inakabiliwa na changamoto kubwa baada ya uchaguzi wake, nchi za SADC lazima izingatie maendeleo haya ili kuhakikisha mchakato wake wa uchaguzi unabakia kuwa wa haki, wa uwazi na wa amani.

Mgogoro wa Msumbiji

Kufuatia uchaguzi wa Oktoba 2024, vyama vya upinzani nchini Msumbiji viliibua hofu kuhusu ukandamizaji wa wapigakura, udanganyifu, na upendeleo unaoonekana kuwa wa mchakato wa uchaguzi.

Madai haya yalizua maandamano katika miji mikuu, kudai uwazi na uwajibikaji kutoka kwa tume ya uchaguzi. Katika kukabiliana na hali hiyo, makabiliano kati ya waandamanaji na vikosi vya usalama yalizuka, na hivyo kuharibu zaidi mazingira ya kisiasa.

Hali hiyo imeiacha serikali chini ya shinikizo kushughulikia maswala haya haraka ili kurejesha imani ya umma na kudumisha amani.

Masomo Muhimu kwa nchi za SADC Michakato ya Uwazi ya Uchaguzi

Uzoefu wa Msumbiji unasisitiza umuhimu muhimu wa mfumo wa uchaguzi wa haki na wa uwazi. Nchi hizi lazima zihakikishe kuwa uchaguzi wake hauna udanganyifu na ghiliba kwa kuimarisha mifumo kama vile tume huru za uchaguzi, mifumo salama ya usajili wa wapigakura, na ufuatiliaji wa kina wa waangalizi wa ndani na wa kimataifa.

Kukuza Umoja wa Kitaifa

Kipindi cha baada ya uchaguzi ni wakati muhimu kwa uwiano wa kitaifa. Mataifa ya SADC lazima yajifunze kutokana na mapambano ya Msumbiji kwa kukuza umoja kati ya vyama vya siasa na wananchi.

Viongozi wa kisiasa wanapaswa kukumbatia matokeo ya uchaguzi na kutumia njia za kisheria ikiwa wanataka kupinga matokeo. Kuepuka maneno ya uchochezi na mazungumzo ya kutia moyo kunaweza kusaidia kupunguza mgawanyiko na vurugu.

Kuimarisha Taasisi za Kidemokrasia

Uaminifu wa uchaguzi wowote unategemea nguvu za taasisi za kidemokrasia. Nchi za SADC zinahitaji kuwezesha mahakama, bunge, na vyombo vyake vya uchaguzi kufanya kazi kwa uhuru na bila upendeleo. Kwa kuhakikisha taasisi hizi zinafanya kazi bila upendeleo, mataifa huru ya kusini mwa Afrika yanaweza kudhibiti kwa ufanisi zaidi mizozo ya baada ya uchaguzi na kuzuia migogoro kuongezeka.

Soma Pia: Msumbiji: Waandamanaji wachoma Moto kituo cha Polisi, Majengo ya Maafisa na Ofisi za Frelimo

Utatuzi Bora wa Migogoro

Changamoto za Msumbiji zinaonyesha umuhimu wa mbinu za kutatua migogoro. Nchi moja moja zinaweza kuchukua hatua madhubuti kwa kuanzisha mifumo ya upatanishi kati ya vyama vya siasa na wadau wengine. Hatua hizi zinaweza kuzuia mvutano kutoka kwa kuongezeka hadi machafuko yaliyoenea.

Ushirikiano wa Umma na Elimu

Uhamasishaji wa umma una jukumu muhimu katika kudumisha uadilifu katika uchaguzi. Kuelimisha Wamalawi juu ya haki zao, mchakato wa uchaguzi na umuhimu wa maandamano ya amani kunaweza kusaidia kupunguza taarifa potofu na kupunguza mivutano. Wananchi wanapofahamishwa, wana uwezekano mkubwa wa kuamini na kujihusisha na mchakato wa uchaguzi.

Hitimisho

Kukosekana kwa utulivu wa kisiasa nchini Msumbiji ni onyo la wazi kwa mataifa yanayopakana na Msumbiji , iikionyesha haja ya mageuzi ya nguvu ya uchaguzi na usimamizi baada ya uchaguzi. Kwa kuhakikisha uwazi, kukuza umoja, kuimarisha taasisi za kidemokrasia, na kuweka kipaumbele katika utatuzi wa migogoro, nchi za SADC zinaweza kuepuka mitego inayoonekana nchini Msumbiji na kulinda mustakabali wake wa kidemokrasia.

Rufaa kwa Tume ya Uchaguzi

Kutokana na hali ilivyo nchini Msumbiji, vyama vya upinzani nchi SADC vitoe wito wa ukaguzi huru wa matokeo ya uchaguzi. Nafasi hii ya kukata rufaa haipaswi kupuuzwa au kukatwa.

Tume za Uchaguzi nchi za SADC lazima izingatie masuala haya kwa uzito na kuzingatia ukaguzi huru ili kudumisha uwazi na imani ya umma katika mchakato wa uchaguzi

Makala hii imehaririwa kutoka chanzo : makawi24.com
 
Chanzo cha vurugu huko Msumbiji ni wizi wa kura sasa Samia ana uhalali gani.
 
Huyu hafai kuongoza kapewa uongozi SADC lakini kashindwa kuratibu namna bora ya kuzuia machafuko yasitokee Msumbiji..........................eti 4R uzipeleke Msumbiji bila kuthibitisha wewe unaziishi
 
Huyu hafai kuongoza kapewa uongozi SADC lakini kashindwa kuratibu namna bora ya kuzuia machafuko yasitokee Msumbiji..........................eti 4R uzipeleke Msumbiji bila kuthibitisha wewe unaziishi

Ni mtihani kwake na wakati wa kujifunza kwa yanayotokea kwa jirani yanaweza kuifika Tanzania.

SADC walompa wadhifa huo, wametufanyia bahti kubwa sisi waTanzania kwa kiongozi wa Tanzania kuongoza mazingira ya kupata maridhiano, kukomesha ghasia, maandamano yasiyo na kikomo n.k

Somo la Mozambique litamsaidia yeye na chama fola kongwe CCM shoga wa FRELIMO wajifunze utawala bora, haki, demokrasia na mchakato huru wa uchaguzu unavyoweza kuinusuru Tanzania isitumbukie katika ghasia zinazoendelea Msumbiji baada ya uchafuzi wa uchaguzi nchini Mozambique.
 
HALI YA KISIASA TANZANIA, SIASA ZA VUVUGUGU YAANI MOVEMENT

Kinachoendelea ndani ya CHADEMA kuhusu chaguzi za ndani, chama cha people's power nguvu ya umma kitaingia mitaani siyo tena kama taasisi inayoongozwa na Freeman Mbowe au Tundu Lissu au wanasiasa wengine tajwa wajulikanao na umma bali kutatokea kundi la Movement.

Kundi hilo litaongozwa na mtu au kikundi nje ya Freeman Mbowe, nje ya Tundu Lissu wasiofuata mkondo uliozoeleka wa maandamano, matamko au press conference kibao kisha mikutano ya kuita vyama vyote vya siasa kuzungumza mustakhabali wa nchi, katiba mpya , uchaguzi huru n.k kupoteza muda ili watawala waendelee kidogo kubaki madarakani.


Movement hiyo mpya ya kihistoria itapa kwa mara ya kwanza kuungwa mkono na umma mpana, vyama vya kitaaaluma, viongozi wa kiimani, wanafunzi wa vyuo vya elimu ya juu, vijana wasio katika sekta rasmi za ajira n.k

Movement hii itaipa tabu sama serikali iliyopo madarakani iliyozoea kutumia msajili wa vyama, baraza la vyama vya siasa vilivyosajiliwa, viongozi wa kiroho.

Picha maktaba : Mkutano wa baraza la vyama vya siasa.

Movement hii itakuwa ina msimamo mkali wa kudai haki, demokrasia na uchaguzi huru haraka iwezekanavyo, kiasi utawala utatahayari na kukengeuka lipi lifanyike kuzima vuguvugu hili litakalo kuwa limejitokeza mitaani, mijini kwa wingi bila kuwa na hofu.

Vuguvugu la nchini Mozambique linaloongozwa na Venancio Mondlane ambaye hakuwa mmoja wa wanasiasa wa chama tajwa aliyeibuka na kuungwa mkono na PODEMOS ni mfano hai kuwa FRELIMO ilizoea siasa za kurubuni vyama vya RENAMO n.k kuzungumza yasiyoisha kila mwaka , na wananchi kubaini hilo ba kuamua kuunga mkono movement mpya ya Venancio Mondlane. Na tumeona matokeo ya yanayoendele Msumbiji kwa sasa.

Kazi kwa chama dola kilichodhibiti mihimili ya Bunge, Mahakama, mfumo wa haki jinai na mchakato wa uchaguzi kufanya maamuzi magumu sasa, kwa ajili ya kudumisha sifa ya taifa letu sote watanzania.
 
Samia hawezi kusuluhisha huu mzozo kwa sababu ni mmoja wa visababishi. FRELIMO iltuma watu wake TZ kuja kujifunza toka chama cha Chukua Chako Mapema, namna ya kuiba uchaguzi, wakiammini na huko hakuna wanadamu kama ivyo kwetu.
 
Movement hii itakuwa ina msimamo mkali wa kudai haki, demokrasia na uchaguzi huru haraka iwezekanavyo, kiasi utawala utatahayari na kukengeuka lipi lifanyike kuzima vuguvugu hili litakalo kuwa limejitokeza mitaani, mijini kwa wingi bila kuwa na hofu.

Dalili vuguvugu linamea nchini Tanzania baada ya kushoshwa na danadana za katiba mpya, uchaguzi huru, haki na ugumu wa maisha huku watawala wakiishi kifahari


View: https://m.youtube.com/watch?v=Xb1yvSUwDpM
 
"ya amani na yenye kujenga" waraka uliosainiwa na rais Rais Samia Suluhu Hassan kwa niaba ya SADC

Jopo la Wazee wa SADC kupatanisha mgogoro wa kisiasa wa Msumbiji - ripoti​

07 Januari 2025


Jumuiya ya Maendeleo ya Kusini mwa Afrika (SADC) imeazimia kushirikisha serikali ya Msumbiji na upinzani katika jitihada za kukabiliana na mzozo wa kisiasa na kiusalama unaoendelea kufuatia mzozo wa uchaguzi wa rais mwezi Oktoba 9, 2024.

Uamuzi huo ulifanywa wakati wa Mkutano wa dharura uliofanyika Januari 5, 2025, ulioongozwa na Rais wa Tanzania Dr. Samia Suluhu Hassan.


Mkutano huo umeazimia kukabiliana na machafuko ambayo yameikumba Msumbiji baada ya Daniel Chapo wa chama tawala cha FRELIMO kutangazwa mshindi wa uchaguzi wa Oktoba 2024. Upinzani umekataa matokeo hayo, na hivyo kuzua maandamano makubwa ambayo yamekabiliwa na majibu mazito kutoka kwa vikosi vya usalama, na kusababisha vifo na majeruhi.

Mkutano huo ulihudhuriwa na Rais wa Zambia mheshimiwa Hakainde Hichilema, Waziri wa Mambo ya Nje wa Malawi Nancy Gladys Tembo, Katibu Mtendaji wa SADC Elias Magosi, miongoni mwa wengine.


Rais Hassan alisisitiza athari za kikanda za ukosefu wa utulivu wa Msumbiji, akibainisha tishio lake kwa mfumo wa kijamii na kiuchumi wa kanda ya SADC. Rais Hichilema aliangazia usumbufu wa biashara ya kikanda, haswa katika nishati na usafirishaji, akitoa wito kwa hatua ya umoja kurejesha amani na utulivu.

Katibu mkuu wa SADC Bw. Magosi alisisitiza tena mshikamano wa SADC na Msumbiji na kusisitiza umuhimu wa ushirikiano kati ya nchi wanachama ili kukabiliana na mgogoro huo.


Kama sehemu ya azimio lake, Mkutano huo uliipa Jopo la Wazee wa SADC, likiungwa mkono na Kamati ya Mawaziri ya Nchi Wanachama wa Troika (MCO) na Sekretarieti ya SADC, jukumu la kupatanisha kati ya serikali ya Msumbiji na viongozi wa upinzani. Ripoti ya kina inatarajiwa kufikia Januari 15, 2025.


Mkutano huo pia uliiagiza Kamati ya Ulinzi na Usalama ya Nchi Kavu kuandaa mikakati ya kulinda njia kuu za biashara za kikanda, njia za kibinadamu, na miundombinu ya nishati, huku ikishughulikia changamoto za kimsingi za kisiasa na usalama nchini Msumbiji.


Mtazamo makini wa SADC unaonyesha udharura wa kuleta utulivu Msumbiji, nchi ambayo mgogoro wake unahatarisha kwa kiasi kikubwa amani na utulivu wa kiuchumi wa kanda hiyo.
Chanzo: The Zimbabwe Mail
 
JOPO LA WAZEE WA SADC WAPEWA JUKUMU ZITO MGOGORO WA "UCHAFUZI 'WA UCHAGUZI MOZAMBIQUE

View: https://m.youtube.com/watch?v=Auu8qLjI3wwJumuiya ya Maendeleo ya Kusini mwa Afrika (SADC) inajitahidi kuboresha hali ya kisiasa nchini Msumbiji kufuatia machafuko yaliyotokana na upinzani kukubali matokeo ya uchaguzi wa urais yenye utata kuanzia tarehe 9 Oktoba 2024.

Katika mkutano wa kawaida, viongozi wa SADC waliamua kushirikisha Jopo la Wazee wake kuzungumza na viongozi wa serikali na wa upinzani. Jopo litaripoti ifikapo Januari 15, 2025.
 

MWANAHARAKATI MUSIBA - TUNAHITAJI CHADEMA IMARA, RAIS WA TANZANIA INGILIA


View: https://m.youtube.com/watch?v=KyYv0AXEfME
Mwanaharakati Musiba ametoa maoni yake kuhusu umuhimi wa vyama upinzani kuendelea kuwepo visife kama TLP au NCCR MAGEUZI.

Serikali yoyote inahitaji vyama imara kama CHADEMA ...
 
Huyu mwenyekiti Samia Suluhu Hassan wapinzani wa Msumbiji wana imani naye kweli?
 
Hivi kwanini msumbiji waliamua kutumia mfumo wa serikali za majimbo wakati wao ni Taifa changa Kabisa aliyewashauri hivyo ndiye aliwadanganya naamini bila hivyo amani ingekuwepo

..tatizo la Mozambique halitokani na utawala wa majimbo.

..hakuna jimbo ambalo limejaribu kuasi, au limeataka kujitenga na serikali kuu.
 
..tatizo la Mozambique halitokani na utawala wa majimbo.

..hakuna jimbo ambalo limejaribu kuasi, au limeataka kujitenga na serikali kuuu
Sio Jimbo ila Hali ya maisha ni ngumu kusikia mtu amekamatwa kwenye kundi la ugaidi akawa ametokea Maputo.
Kwanza watu wa Maputo kuna baadhi hawajui hata Kama nchini mwao kuna machafuko.

Ila mgawanyo usio Sawa wa rasilimali kama vile gesi asilia iliyopo Cabo Delgado, na still wananchi wanaishi maisha magumu ni chanzo cha vurugu Kwani inakuwa rahisi mtu kushawishika kujiunga na ugaidi kwa msukumo binafsi,pia hata akishawishiwa na watu kutoka nje ni rahisi. Mfano mzuri askari aliyepo Maputo maisha yake ni tofauti na askari wa cabo degaldo,pale cabo degaldo mtumishi angalau anayelipwa vizuri ni mwalimu labda na madaktari kwa sababu wao wanalipwa na serikali kuu ila askari Hali zao ni ngumu kuanzia maisha mpaka vitendea kazi.
Imagine silaha Kama LMG ambayo jeshi letu(JWTZ) huwa anatembea nayo hata askari mmoja ila askari wa kule ndio wanaitegemea kulinda kikosi😂😂,mishahara ya askari waliopo cabo degaldo ni huzuni vifaa vyao vimechoka,Mwishoni mwa mwaka Jana tu kuna askari zaidi ya 120 waliacha kazi lakini Huwezi kusikia askari wa Maputo kaacha kazi kirahisi hivyo
 

..hapo tatizo ni viongozi wa serikali / frelimo hawana maono, na wamejaa ubinafsi.

..Raisi wa Msumbiji, Filipe Nyusi, kwao ni Cabo Delgado, sasa uongozi wake umeshindwa vipi kutambua changamoto za jimbo hilo na kuzitatua?
 
Hizi jumuiya za kikanda za Afrika niza kuzipuuzia maana zimejaa ujinga na upumbavu.
 
Cookies are required to use this site. You must accept them to continue using the site. Learn more…