Nani yupo nondo kati ya alie fanya Masters au aliesoma vitabu vingi kwenye eneo husika?

Nani yupo nondo kati ya alie fanya Masters au aliesoma vitabu vingi kwenye eneo husika?

Hili swala ni gumu sana hasa tukienda kwenye msingi wa kuwa nondo kama uelewa/maarifa na uwasilishaji vs uwezeshi/knowledge.

Ili kupima uelewa inabidi upime maeneo mengi kwani inahusisha:
1:Uwezo wa kurudia kitu husika
2: Uwezo wa kutafsiri kitu husika
3: Uwezo wa kutumia maarifa husika
4: Uwezo wa kuchakata/analysis

Hivyo, si jambo jepesi hata kwa mifumo ya elimu yenyewe kupima maarifa vizuri ndani ya mtu.
Wakati mwingine hatupimi vs hatupimwi vyema juu ya maarifa waliyonayo watu kwa kuangalia vipengele vichache sana.
Mkuu mi naona kama unachanganya maelezo, nakushauri upitie pitie utofauti kati IQ, Emotional, Creative, Practical, Adaptive na Spiritual Intelligencies.

Mtoa mada alitaka kujua nani ni Noma zaidi kati ya Msomi wa vitabu na aliyesomea saikolojia - Yaani Adaptive Intelligence.

Kumbuka, vitabu vya saikolojia vimeshapitia hatua ya kupimwa kitaalamu (IQ Test) maana yake ni kwamba kimeandikwa juu ya uelewa uliothibitishwa.

Lakini pia Mtu aliyebobea kwenye saikolojia pia amepitia mitihani migumu ya kiakili (IQ Test) kwa vitendo na kwa nadharia.
Kwa hiyo, maoni yake yana uzito wa kitaalamu pia.

Albert Einstein aliwahi kusema - The Measure of intelligence is the ability to change, Hapa alimaanisha kwamba akili ya mtu siyo kiasi cha mambo anayoyajua tu, bali ni uwezo wake wa kubadilika, kukua, na kubadilisha mazingira au kuwabadilisha watu wengine kwa ufanisi.

Sasa unasemaje maarifa hayapimiki?
Haijalishi umepataje hayo maarifa au uelewa wako ukoje, Haijalishi wewe ni msomi wa saikolojia au msomi wa vitabu.

Kinachozingatiwa ni namna unavyoweza kutumia hayo maarifa kuleta matokeo na siyo kuishia kupiga porojo tu.

Kumbuka mabadiliko ni hali, mabadiliko siyo mali.
 
Mkuu mi naona kama unachanganya maelezo, nakushauri upitie pitie utofauti kati IQ, Emotional, Creative, Practical, Adaptive na Spiritual Intelligencies.

Mtoa mada alitaka kujua nani ni Noma zaidi kati ya Msomi wa vitabu na aliyesomea saikolojia - Yaani Adaptive Intelligence.

Kumbuka, vitabu vya saikolojia vimeshapitia hatua ya kupimwa kitaalamu (IQ Test) maana yake ni kwamba kimeandikwa juu ya uelewa uliothibitishwa.

Lakini pia Mtu aliyebobea kwenye saikolojia pia amepitia mitihani migumu ya kiakili (IQ Test) kwa vitendo na kwa nadharia.
Kwa hiyo, maoni yake yana uzito wa kitaalamu pia.

Albert Einstein aliwahi kusema - The Measure of intelligence is the ability to change, Hapa alimaanisha kwamba akili ya mtu siyo kiasi cha mambo anayoyajua tu, bali ni uwezo wake wa kubadilika, kukua, na kubadilisha mazingira au kuwabadilisha watu wengine kwa ufanisi.

Sasa unasemaje maarifa hayapimiki?
Haijalishi umepataje hayo maarifa au uelewa wako ukoje, Haijalishi wewe ni msomi wa saikolojia au msomi wa vitabu.

Kinachozingatiwa ni namna unavyoweza kutumia hayo maarifa kuleta matokeo na siyo kuishia kupiga porojo tu.

Kumbuka mabadiliko ni hali, mabadiliko siyo mali.

Hapa suala kuu ni nondo/knowledge vs njia uwasilishaji mtu apokee na kutumia vyema.
Tunapimaje nondo/knowledge asseasment?

1: Je tunafikiri kila mtihani unabeba uzito/mantiki sawa?
Sikusema maarifa hayapimiki bali kupima kwa usawa ndo tatizo(topiki ipi, upime wapi, kwakiasi gani obejective na kiasi gani subjective).

2: Sina shaka juu ya vitabu kuandikwa kwa mfumo wa IQ kubwa, kufanya mitihani ya IQ kubwa.

Ina maana Kusoma vitabu vilivyoandikwa kwa IQ kubwa na Kufanya mitihani ya IQ kubwa inatosha kukupa uwezo mkubwa wa kutafsiri na kutawala mazingira?
Tujaribu kutofautisha IQ na Knowledge.

2: Kama ni ndivyo, kwani nini uweke mitihani au mjadala wa wanazuoni kutoka darasa moja na chuo kimoja lakini kila mmoja atakuwa na uwezo tofauti wa ku-deliver?

3: Je kuna sifa zozote juu ya aina ya kupeleka taaarifa na mapokeo ya mtu na matumizi ya maarifa ikawa utofauti?

4: Je kuna personal characters zinaweza kuleta utofauti?

5: Je aina ya tathmin/assessment za mitihani tofauti inaweza kutupa majibu tofauti kati ya hawa watu?

6: Tathmin za kijamii juu ya watu hawa zinaweza kuwa tofauti miongoni mwetu na kwa wanazuoni pia?

NB: Huwezi kuwa na mzani sawa wa kupima maarifa ila tunajitahidi kuutafuta usawa husika. Ndio maana unapotunga maswali unatakiwa kujua unapima nini kwa mhusika na je mtawanyiko wa upimaji wako uko ulinganifu? Na watu wana uwezo tofauti: kukariri, kuelewa, kutanabaisha na kutumia elimu husika.

Unaweza kufaulu mtihani wa kukariri na ukafeli vibaya kwenye uelewa au kutanabaisha au kwenye matumizi.
 
Kwa mfano mtu alie fanya Masters in Psychology vs mtu alie soma let's say vitabu elfu moja about psychology. Nani anakuwa nondo zaidi katika kwenye eneo husika la kitaaluma kwenye nyanja hiyo ya Psychology.
Masters ni nini ?
Kusoma vitabu ni nini?
Kuwa nondo ninini?
Kunatokana na ninini?
Nani anapima kuwa au kutokuwa nondo?
 
Mwenye maarifa ya fani husika. Usomaji vitabu wala ukusanyaji wa vyeti havimaanishi kuwa mtu husika yupo nondo (ana maarifa ya juu).
 
Joseph Mrindoko wa Wachokonozi hajafanya Masters ya Psychology wala hajasoma Psychology shuleni Ila kasoma vingi Sana vya Psychology. Watu wanasema jamaa ni nondo Sana kwenye Psychology kuliko haha Dr. Chris Mauki ambae ana PhD in Psychology.

Hilo unalisemaje?
Mbona ha practice hiyo Psychology kama huyo Mauki, tuuone unoma wake?

Unajua maana ya Psychology lakini?
 
Hapa suala kuu ni nondo/knowledge vs njia uwasilishaji mtu apokee na kutumia vyema.
Tunapimaje nondo/knowledge asseasment?
Nondo yoyote, popote duniani atapimwa kwa matokeo chanya.

Mwalimu mzuri si yule anayejua sana tu, bali anayefundisha kwa namna inayoleta matokeo kwa wanafunzi.

Je, si hivyo hivyo kwa psychologist au mwanafalsafa?
1: Je tunafikiri kila mtihani unabeba uzito/mantiki sawa?
Sikusema maarifa hayapimiki bali kupima kwa usawa ndo tatizo(topiki ipi, upime wapi, kwakiasi gani obejective na kiasi gani subjective).

2: Sina shaka juu ya vitabu kuandikwa kwa mfumo wa IQ kubwa, kufanya mitihani ya IQ kubwa.

Ina maana Kusoma vitabu vilivyoandikwa kwa IQ kubwa na Kufanya mitihani ya IQ kubwa inatosha kukupa uwezo mkubwa wa kutafsiri na kutawala mazingira?
Tujaribu kutofautisha IQ na Knowledge.

2: Kama ni ndivyo, kwani nini uweke mitihani au mjadala wa wanazuoni kutoka darasa moja na chuo kimoja lakini kila mmoja atakuwa na uwezo tofauti wa ku-deliver?

3: Je kuna sifa zozote juu ya aina ya kupeleka taaarifa na mapokeo ya mtu na matumizi ya maarifa ikawa utofauti?

4: Je kuna personal characters zinaweza kuleta utofauti?

5: Je aina ya tathmin/assessment za mitihani tofauti inaweza kutupa majibu tofauti kati ya hawa watu?

6: Tathmin za kijamii juu ya watu hawa zinaweza kuwa tofauti miongoni mwetu na kwa wanazuoni pia?

NB: Huwezi kuwa na mzani sawa wa kupima maarifa ila tunajitahidi kuutafuta usawa husika. Ndio maana unapotunga maswali unatakiwa kujua unapima nini kwa mhusika na je mtawanyiko wa upimaji wako uko ulinganifu? Na watu wana uwezo tofauti: kukariri, kuelewa, kutanabaisha na kutumia elimu husika.

Unaweza kufaulu mtihani wa kukariri na ukafeli vibaya kwenye uelewa au kutanabaisha au kwenye matumizi.
Tunaweza kujua nani ni nondo kwa kuangalia:

Hisia zako kama mpokeaji.
Unaweza kumuita mtu “nondo” kwa sababu unampenda au unamkubali, lakini uhalisia wake hauna impact yoyote.

Matumizi ya maarifa.
Je, aliyoyasema au kufundisha yamewahi kutumika sehemu yoyote na kuleta mabadiliko halisi?

Uwasilishaji wake.
Je, anatafuta attention tu au analenga kubadilisha maisha?

Impact baada ya kuwasilisha.
Kuna muamko? Kuna mabadiliko ya kiakili, kiroho, au kimazingira?


IQ, knowledge, na delivery -vyote vina uzito, lakini noma ni yule anayechanganya vyote na kuleta matokeo.


Kwanini unafikiri maarifa yasiyobadilisha maisha ni ya maana sana?

Kwa nini watu wanaojivunia wamesoma sana vitabu huishia kuwa watazamaji wa mabadiliko?

Je, ni kosa la nani mtu anapojua cha kufanya lakini hafanyi?

Kwa nini tunapima akili kwa mitihani, lakini heshima hupatikana kwa matendo baada ya kutumia maarifa?

Je, elimu bila madhara chanya kwa jamii ni elimu au kukamilisha ratiba?

Kama mtu anaweza kueleza kila kitu kwa uzuri lakini hawezi kutenda chochote, anapaswa kuitwa nani?

Je, ni ujuzi gani huo usio na results? Na ni maarifa gani hayo yasiyo na uelekeo?

Kama elimu yako haikuweza kukuokoa wewe mwenyewe, itasaidiaje wengine?

Kwanini unafikiri mtu anaweza kuitwa nondo ikiwa maisha yake hayajawahi kuleta hata badiliko kwa mmoja?

Je, tunahitaji wasemaji wengi zaidi au watendaji wachache wenye uthubutu?
 
Back
Top Bottom