Slim5
JF-Expert Member
- Jan 7, 2014
- 28,203
- 37,906
Usimwamini sana Mchonga
Nadhani ni Mkapa aliyeanzisha TRA! Kama unakumbuka hotuba ya Baba wa Taifa Nyerere 1995 aliwahi kuiponda serikali ya Mwinyi kuwa ni corrupt! Nchi zote ambazo ni corrupt HAZIKUSANYI KODI.
Wakati huo alikuwa akitaja sifa za mtu anayetakiwa kuwa Kiongozi wetu.Kwa hiyo ni dhahiri wakati wa Mzee Ruksa hakukuwa na ukusanyaji wa Kodi.
Baada ya Mkapa kuchaguliwa kuwa Rais ndipo TRA ilipoundwa katika kipindi chake cha Uongozi.
Niko tayari kukosolewa!
Mkuu wataalam wanaanzisha vitu lakini credit huwa zinaenda kwa viongozi wa kisiasa; ukihangaika na hayo mambo utapata kiharusi bure tukukose.Ni vizuri kukawepo na ukweli zinapoandikwa historia za Viongozi wetu na historia ya nchi yetu Kwa ujumla..
Nimesikia mara kadhaa watu wakisema Rais Magufuli kajenga daraja la Kigambon na nabaki na maswali mengi..
Sasa hili la Mkapa kuunda TRA pia linanitatiza sana ..kivipi?
Nimemsikia mara kadhaa Rais mstaafu Kikwete akisema aliunda TRA alipokuwa waziri wa fedha wakati Rais ni Mwinyi..
Na alisema alienda Uganda nafikiri kupata uzoefu wao WA URA..na wapo waliokuwa wanamshauri vinginenevyo..
Ifahamike wakati Rais Mwinyi anamteua Kikwete kuwa waziri wa Fedha hata uchaguzi wa ndani wa CCM wa mgombea ulikuwa bado na hakuna aliekuwa anajua kama Mkapa au anyone atakuja kuwa Rais wa Tanzania miezi michache baadae...
Binafsi nafikiri kuna 'watu wanaostahili' credit za kuunda TRA lakini hawatajwi..
Hata Kikwete probably alikuta 'process' IPO tayari akafanya kuiongeza nguvu..
Na Mkapa alipokuwa Rais miezi michache later 'ikawa rasmi'...
Kusema Mkapa aliunda TRA sio sawa..
Na hata Kusema Kikwete aliunda TRA pia sio Sahihi..labda tuseme Mwinyi? Au
'wataaalam wetu wa wizara ya Fedha'
Ambao hawatajwi na kuacha wanasiasa kubeba credits ambazo sio zao?..
Ni Sawa na kusema Mkapa alianzisha DSE
Au UTT wakati nimewahi msikia Mtaalam mbobezi na first CEO wa DSE na first CEO wa UTT akisema alikuwa anaenda waeleza
Viongozi kuhusu UTT hawaelewi kitu..wanamshangaa..hata DSE walikuwa wanasema nchi bado haipo tayari...
Sijui Yuko wapi Hamis Kibola Leo hii na kama kuna mtu hata anamtaja kama
'The brain behind DSE na UTT....
Swali linabaki pale pale je Mkapa ndo aliunda TRA?
Kuunda, kuanzisha, ....nafikiri tunachanganya hapo. Sheria peke yake haifanyi kitu au jambo litokee....ni mpaka mtu atende. Kuunda TRA maana yake nini? Kwangu mimi ni kule kuteua Bodi ya TRA pamoja na Commissioner General kama sheria inavyotaka. Haya mawili alifanya Mkapa, sio Mwinyi. Angeweza kuacha kufanya, kama ambavyo Mamlaka kadhaa ambazo zimetungiwa sheria lakini bado hazijaundwa mpaka leo....nimetoa mfano wa Mamlaka ya kushughulikia Madawa ya Kulevya.....again, "imeundwa" chini ya Rais Magufuli ingawa sheria yake ilipitishwa chini ya JK.
Wote Mkapa na Kikwete hawasemi ukweli ulio kamili. Nitaeleza chimbuko la TRA na mchango wa kila mmoja katika nafasi aliyokuwa nayo wakati huo.Ni vizuri kukawepo na ukweli zinapoandikwa historia za Viongozi wetu na historia ya nchi yetu Kwa ujumla..
Nimesikia mara kadhaa watu wakisema Rais Magufuli kajenga daraja la Kigambon na nabaki na maswali mengi..
Sasa hili la Mkapa kuunda TRA pia linanitatiza sana ..kivipi?
Nimemsikia mara kadhaa Rais mstaafu Kikwete akisema aliunda TRA alipokuwa waziri wa fedha wakati Rais ni Mwinyi..
Na alisema alienda Uganda nafikiri kupata uzoefu wao WA URA..na wapo waliokuwa wanamshauri vinginenevyo..
Ifahamike wakati Rais Mwinyi anamteua Kikwete kuwa waziri wa Fedha hata uchaguzi wa ndani wa CCM wa mgombea ulikuwa bado na hakuna aliekuwa anajua kama Mkapa au anyone atakuja kuwa Rais wa Tanzania miezi michache baadae...
Binafsi nafikiri kuna 'watu wanaostahili' credit za kuunda TRA lakini hawatajwi..
Hata Kikwete probably alikuta 'process' IPO tayari akafanya kuiongeza nguvu..
Na Mkapa alipokuwa Rais miezi michache later 'ikawa rasmi'...
Kusema Mkapa aliunda TRA sio sawa..
Na hata Kusema Kikwete aliunda TRA pia sio Sahihi..labda tuseme Mwinyi? Au
'wataaalam wetu wa wizara ya Fedha'
Ambao hawatajwi na kuacha wanasiasa kubeba credits ambazo sio zao?..
Ni Sawa na kusema Mkapa alianzisha DSE
Au UTT wakati nimewahi msikia Mtaalam mbobezi na first CEO wa DSE na first CEO wa UTT akisema alikuwa anaenda waeleza
Viongozi kuhusu UTT hawaelewi kitu..wanamshangaa..hata DSE walikuwa wanasema nchi bado haipo tayari...
Sijui Yuko wapi Hamis Kibola Leo hii na kama kuna mtu hata anamtaja kama
'The brain behind DSE na UTT....
Swali linabaki pale pale je Mkapa ndo aliunda TRA?
Wote Mkapa na Kikwete hawasemi ukweli ulio kamili. Nitaeleza chimbuko la TRA na mchango wa kila mmoja katika nafasi aliyokuwa nayo wakati huo.
TRA ilitokana na makosa aliyofanya Profesa Kighoma malima wakati akiwa waziri wa fedha, na kikwete akiwa Naibu waziri wa fedha; Malima alikuwa akitoa misamaha mingi ya kodi, na vile vile akasemekana kuwa ana account maalumu ya Waziri wa Fedha huko London. Wakati huo Tanzania ilikuwa inapokea mikopo mingi sana kutoka IMF na World Bank. Mwaka 1993 World bank iksitoisha kutoa mikopo hadi kuhakikisha kuwa Tanzania insimamia kodi zake vizuri na vile vile inatumia fedha za mikopo na misaada vizuri; mojawapo ya masharti yalikuwa ni kumwondoa Malima kutoka Wizara ya fedha, na vile vile kufanya kazi ya ukusanyaji kodi isiingiliewe na wanasiasa, bali kuwa na chombo huru cha kukusanya mapato ya serikali.
Hatua ya kwanza katika kutekeleza masharti hayo ilikuwa ni Mwinyi kumfukuza kazi Profesa malima, ndipo Kikwete akapanda kuwa waziri wa fedha, nadhani mwishoni mwa mwaka 1993 au mwanzoni mwa mwaka 1994. Through process hiyo, ile account ya Waziri wa fedha iliyokuwa London ambayo ilikuwa na signatory mmoja tu (Prof malima) nayo ikawa frozen. Inasemekana sababu kubwa ya ya kifo cha profesa ilikuwa ni ule mshituko alipokwenda London na kukuta hana pesa; wakati huo hakukuwa na mtandao kama leo.
Hatua ya pili ilikuwa ni kuundwa kwa Taasisis ya kukusanya pesa na vile vile kujenga utaratibu wa kukusanya kodi kwa mfumo wa computer. World Bank ililtea wataalamu katika kusaidia uundwaji wa TRA na vile vile kufundisha maafisa wa kodi namna ya kukusanya kodi kwa njia ya Computer. hayo yalianza mwishoni mwa mwaka 1994 na muundo wa TRA ukakamilika mwihoni mwa mwaka 1995. Baada ya maandalizi ilipofika mwishoni mwaka huo wa 1995 au mwanzoni mwa 1996 ndipo TRA ikazinduliwa.
Kwa hiyo muasisi mkubwa wa TRA siyo kikwete wala Mkapa bali ni World Bank. Kikwete alikuwapo kama waziri wa fedha mwaka 1994-95 wakati wa mchakato wa TRA unaendelea; halafu Mkapa aliizundua TRA akiwa rais mwishoni mwa mwaka 1995 au mwazoni mwa 1996
Sijelewa unachoongea au kupinga kwenye post yangu hiyo; elewa kuwa bila kuwapo kwa TRA World bank ilikuwa imekataa kutoa pesa kabisa. Viongozi wetu walishiriki katika unanzishwaji wa TRA lakini hilo ilikuwa ni brainchild ya World bank. Hakuna kiongozi anayeweza kusimama na kusema kuwa ndiye mwanzilishiwa TRA, wote walikuwa ni watekelezaji wa maagizo ya world bank.Worldbank ilishauri, ila wataalamu wa Mzee ruksa wakachukua ushauri wakatengeneza mifumo ya TRA, wakapeleka muswada bungeni, muswada ukapita na ukasainiwa na Mzee ruksa kuwa sheria mwaka 1995.
TRA ikaanza kufanya kazi rasmi, July mwaka 2016.
Kwa hiyo sidhani kama ni haki kumnyima rais aliyekuwepo madarakani mwezi August mwaka 1995 credit ya uanzishwaji chombo hicho wakati yeye ndo alitia saini sheria ya kuanzisha chombo hicho. Haijalishi wazo lilianzia wapi
Sawa mkuu. Mimi naamini tunazungumza jambo moja tu kwa namna tofauti. Hakukuwepo TRA kipindi cha Mwinyi (ilikuwepo sheria tu). Kama mlipa kodi, usingeweza kumshataki Commissioner General wala TRA mwaka 1995, maana hakuwepo/haikuwepo pamoja na kuwa sheria ilikuwepo tayari. Chombo (TRA) kiliundwa (kilianza kuwepo) mwaka 1996.Kuteua bodi na viongozi ni kazi rahisi kuliko kutengeneza taasisi kisheria.
Sheria ndo inaweka mifumo yote ya tasisi iweje.
Unapoteua hizo bodi, unakuwa unatekeleza tu hiyo sheria.
Kwa mfano leo hii Magufuli akivunja bodi ya TRA na kuiunda upya, haitamaanisha kuwa JPM katengenza TRA nyingine, unless otherwise apeleke muswada bungeni aifumue hiyo mifumo ya TRA aunde nyingine tofauti kabisa
Kwani hapo nyuma kodi ilikuwa inakusanywa vp tufahamu jamaniSawa mkuu. Mimi naamini tunazungumza jambo moja tu kwa namna tofauti. Hakukuwepo TRA kipindi cha Mwinyi (ilikuwepo sheria tu). Kama mlipa kodi, usingeweza kumshataki Commissioner General wala TRA mwaka 1995, maana hakuwepo/haikuwepo pamoja na kuwa sheria ilikuwepo tayari. Chombo (TRA) kiliundwa (kilianza kuwepo) mwaka 1996.
Mkuu, Kichuguu ameweka pespective nyingine. Asante sana. Sio mjadala mbaya huku tukimsindikiza BWM.
You nailed It!Hapa kuna hisia za kidini zimejificha kwenye accusations and counteraccusations, I am sure.
Kabla ya TRA establishment kodi ilikuwa inakusanywa kwa mfumo upi labdaHata wewe huelewi vizuri, juna uhakika, kwa hiyo kubali yaishe
Labda tum tag Kikwete.
Lqkini sheria ya TRA ilitungwa na kupitishwa lini?
Je mamlaka huru ya kukusanya mapato ilianzishwa lini?
Zilikuwepo departments chini ya wizara ya fedha. TRA ni Mamlaka inayojitegemea kiutendaji (nje ya wizara) na pia ni corporate body (inaweza kushtaki na pia kushtakiwa kwa jina lake).Kwani hapo nyuma kodi ilikuwa inakusanywa vp tufahamu jamani
Tulisaidiwa sana na USA kuanzisha TRA.Ni kweli kabisa. Sheria ya kuanzisha TRA ilitungwa 1996 na TRA ikaanza kazi rasmi 1997 na kamishna mkuu wa kwanza alikuwa Melchizedeck Sanare!
Kodi ilikuwa inakusanywa.Kabla ya TRA establishment kodi ilikuwa inakusanywa kwa mfumo upi labda
Ina maana kuna baadhi ya mambo ambayo TRA imeboresha lakini mengine imechemka katika ukusanyaji ukilinganisha na hapo zamani sivyo?Zilikuwepo departments chini ya wizara ya fedha. TRA ni Mamlaka inayojitegemea kiutendaji (nje ya wizara) na pia ni corporate body (inaweza kushtaki na pia kushtakiwa kwa jina lake).
Sasa je kuna maboresho yoyote yenye tija ambayo TRA toka kuanzishwa kwake imeyatekeleza au ni bora awaliKodi ilikuwa inakusanywa.
Japo idara ya mapato, forodha haikuwa independent authority
Mengi yameboreka sana, sio kidogo.Ina maana kuna baadhi ya mambo ambayo TRA imeboresha lakini mengine imechemka katika ukusanyaji ukilinganisha na hapo zamani sivyo?
Lakini pia kuna baadhi ya changamoto zikiwemo kutoza kodi kubwa..Mengi yameboreka sana, sio kidogo.