Habari
Lupweko
Hapana, si lazima nchi A yenye fedha yenye thamani kubwa zaidi dhidi ya Dola ya Marekani (US$) iwe na uchumi bora kuliko nchi B yenye fedha ya thamani ndogo. Hili ni jambo linayochanganya watu wengi, Hebu tuelezee kwa lugha rahisi na kwa ufupi.
Thamani ya Fedha ya Nchi (Currency Value) si sawa na Nguvu au Ubora wa Uchumi
Thamani ya fedha ya nchi ikilinganishwa na US$ inategemea mambo mengi, lakini si kiashiria cha moja kwa moja cha uimara wa uchumi wa nchi hiyo.
Kwa Mfano :
Japan (Yen): Yen 1 = 0.0065 USD (takribani)
Kuwait (Dinar): 1 KWD = 3.25 USD (takribani)
Je, unaweza kusema kuwa uchumi wa Kuwait ni mkubwa kuliko wa Japan kwa sababu dinar ina thamani kubwa? Hapana. Uchumi wa Japan ni wa tatu kwa ukubwa duniani, wakati wa Kuwait ni mdogo zaidi. Hii inaonyesha kuwa thamani ya sarafu haimaanishi ukubwa au uimara wa uchumi.
Mambo Yanayoathiri Thamani ya Fedha:
1. Sera za Kibenki (monetary policy) – Ikiwa benki kuu ya nchi inachapisha fedha nyingi, thamani ya sarafu inaweza kushuka.
2. Mauzo ya Nje (Exports) – Nchi inayouza sana nje inaweza kuwa na mahitaji ya juu ya sarafu yake.
3. Mfumuko wa Bei (Inflation) – Mfumuko wa bei mkubwa unapunguza thamani ya fedha.
4. Riba (Interest Rates) – Riba ya juu huvutia wawekezaji na inaweza kuongeza thamani ya sarafu.
5. Akiba ya Fedha za Kigeni na Dhahabu – Nchi zenye akiba kubwa huwa na sarafu imara.
6. Imani ya wawekezaji – Ikiwa nchi ina utulivu wa kisiasa na uchumi unaotabirika, sarafu yake huwa imara zaidi.
Kwa Nini Fedha ya Nchi Inaweza Kuwa "Dhaifu" Makusudi?
Baadhi ya nchi huamua kuweka sarafu yao kuwa ya thamani ya chini kimakusudi ili:
1. Kuvutia watalii (gharama huwa nafuu kwa wageni)
2. Kuwezesha mauzo ya nje kuwa nafuu hivyo kuongeza uuzaji bidhaa nje.
Kwa kumalizia hapa, kwa maelezo niliyotoa hapo juu
Kuwa na sarafu ya thamani ya juu si lazima iwe alama ya uchumi bora, na kuwa na sarafu ya thamani ya chini si lazima iwe alama ya uchumi duni. Lazima tuchunguze mambo kama:
Pato la Taifa (GDP)
Mfumuko wa bei
Ajira
Miundombinu
Usalama wa kisiasa na kiuchumi.
Ukumbuke kuna sababu za sarafu kuwa chini ambazo nimezitaja hapo juu kama nchi kuishusha thamani yake kwa makusudi, Bank kuu ku-print pesa zaidi, Nk. Kwahiyo sarafu pekee sio kitu kinachosimama kama isharq au alama ya uchumi wa nchi.