Pamoja na ufafanuzi wa Dkt. Mwigulu, bado kuna shida kwenye deni la Taifa

Pamoja na ufafanuzi wa Dkt. Mwigulu, bado kuna shida kwenye deni la Taifa

Hakuna kitu umenikera kama kutumia mfano wa Dar as if ndio Mji pekee Unatakiwa kuwa na miundombinu Bora.

Mwisho hakuna awamu ambayo imewahi punguza deni Bali deni linakua.kila awamu.

Hamtaki Serikali ikope ni simple tuu lipa Kodi zaidi.

Upotevu wa Mapato unaotajwa na CAG in most cases ni hasara za mashirika ya Umma ambayo mnadai yanato Huduma .


Usiwe unaropoka mambo usiyo na uhakika nayo.

Uliyoyaongea ni uwongo mkubwa.

Yachukue haya maelezo yangu hapa chini ili siku nyingine usiseme uwongo:

1. Deni la Tanzania lilipanda sana wakati wa utawala ws Rais Mwinyi, mpaka tukawa hatukopesheki, na misaada ya kibajeti ikasimamishwa.

2. Rais Mkapa, alipoingia alikuta hazina ina zero balance, huku nchi hairuhusiwi kukopa. Mkapa akatengeneza mifumo ya kudhibiti matumizi ya pesa, na akaanzisha VAT, akaweka mifumo ya kusimamia nidhamu ya matumizi ya Serikali, na nchi ikaanza kupunguza deni.

3. Nidhamu ya matumizi na ulipaji wa deni la Taifa, Tanzania kupitia mpango HIPC, mwaka 2000 iliweza kufutiwa deni lake la nje. Tukabakiwa na deni dogo sana la ndani na kutoka kwa taasisi chache za nje. Mkapa aliondoka madarakani, hazina aliyoikuta na zero balance, akaondoka akiiacha na balance ya dollar bilioni 5 na deni la Taifa likiwa dola bilion 7.7.

4. Kikwete alipoingia na kuikuta hazina ina pesa, akanza mara moja kutapanya pesa kwa kutoa mikopo hewa iliyoitwa 'mabilioni ya Kikwete'; kiasi kikubwa cha hiyo pesa haikurudishwa na hao waliochukua. Kikwete alianza kukopa na kuanza kulikuza deni tena kwa haraka.
 
Usiwe unaropoka mambo usiyo na uhakika nayo.

Uliyoyaongea ni uwongo mkubwa.

Yachukue haya maelezo yangu hapa chini ili siku nyingine usiseme uwongo:

1. Deni la Tanzania lilipanda sana wakati wa utawala ws Rais Mwinyi, mpaka tukawa hatukopesheki, na misaada ya kibajeti ikasimamishwa.

2. Rais Mkapa, alipoingia alikuta hazina ina zero balance, huku nchi hairuhusiwi kukopa. Mkapa akatengeneza mifumo ya kudhibiti matumizi ya pesa, na akaanzisha VAT, akaweka mifumo ya kusimamia nidhamu ya matumizi ya Serikali, na nchi ikaanza kupunguza deni.

3. Nidhamu ya matumizi na ulipaji wa deni la Taifa, Tanzania kupitia mpango HIPC, mwaka 2000 iliweza kufutiwa deni lake la nje. Tukabakiwa na deni dogo sana la ndani na kutoka kwa taasisi chache za nje. Mkapa aliondoka madarakani, hazina aliyoikuta na zero balance, akaondoka akiiacha na balance ya dollar bilioni 5 na deni la Taifa likiwa dola bilion 7.7.

4. Kikwete alipoingia na kuikuta hazina ina pesa, akanza mara moja kutapanya pesa kwa kutoa mikopo hewa iliyoitwa 'mabilioni ya Kikwete'; kiasi kikubwa cha hiyo pesa haikurudishwa na hao waliochukua. Kikwete alianza kukopa na kuanza kulikuza deni tena kwa haraka.
Kama wewe ulivyoongea uongo hapa.

1.Nyerere alikimbia Uongozi baada ya Hali mbaya ya Uchumi wa Nchi na Nchi ikawa haikopesheki tena baada ya kuchukua mikopo Mingi kutoka Nchi kadhaa.

Baada ya kuelemewa na Uchumi kuharibika huku kisingizio kikiwa vita akaomba Mkopo Kwa Mabeberu na taasisi zake ndio hapo wakoha Hadi Mageuzi ya kiuchumi,kifedha na kisiasa yafanyike .

Akamuachia huo msala Mwinyi ndio hapo Nchi ikapata mikopo na ku survive.

Hiyo mikopo iliiva awamu ya Mkapa,akapewa masharti ya kubinafsisha (ambayo Leo mnaita kuuza Nchi) ndipo akasamehewa,anatakiwa aanzishe makusanyo ya Kodi Ili deni liwe linapikwa Kwa vigezo vya makusanyo ya Kodi nk nk.

Mwisho ni ujinga kusema unakusanya hela harafu hakuna unachofanya in terms of maendeleo.

Sikumbuki Mkapa alifanya kipi Cha zaidi kwenye maendeleo ya institution reforms na kuanzisha hizo taasisi.

2.Mara JK alitapanya sijui nini ni propaganda za kijinga wakati wote tunafahamu kwamba maendeleo ya ukweli Nchi hii yameanza kuknekana awamu ya Jakaya kuanzia shule,Umeme wa Rea,Vyuo Vikuu ,Barabara,Afya,Maji ,viwanja vya ndege nk nk.

3.Hata Sasa kinachoitwa deni kubwa mumepewa hoja na Mwigulu Je tuache kufanya maendeleo Kwa haraka Bali tusubirie kujikongoja Kwa kudunduliza makusanyo?

Tukienda hivyo hizo Sgr zenu white elephant zitaisha mwaka gani? Je population inayozidi Kukua itahudumiwa vipi?

Mwisho natoa wito Kwa Serikali ikope pesa za kutosha kufungua Uchumi wa Nchi hii hasa Barabara ,hii Nchi Hadi Leo hii Mikoa rundo haijaunganishwa na lami.
 
By the time GDP ya Tanzania itakuwa over 120Trilion.

Makusanyo ya TRA yatakuwa sawa na Bajeti ya Sasa.

Serikali Iendelee kukopa Nchi hii imejaa mabumbi Kila sehemu.

Usipokopa wakati wa amani ufanye maendeleo utakuja kukopa wakati wa vita na Maendeleo huna.
Hiyo 120 trillion itoke wapi ndani ya miaka mitano ijayo.? Kwa kupabdisha bei ya Energy drinks , smart gin na beer?
Lini makusanyo na kisemwacho kwenye bajeti vikashabiana.
Ujinga wako sawa na Hekaya za alfulela ulela kisa cha Ally Nacha.
 
Hiyo 120 trillion itoke wapi ndani ya miaka mitano ijayo.? Kwa kupabdisha bei ya Energy drinks , smart gin na beer?
Lini makusanyo na kisemwacho kwenye bajeti vikashabiana.
Ujinga wako sawa na Hekaya za alfulela ulela kisa cha Ally Nacha.
Hujui kitu Mzee , average growth ya mwaka 2023 ni 5.5%*80 bln dollar

2024= Dola 85bln

2025=Dola bln 90

Sasa unadhani miaka 5 ijayo tutakuwa wapi Kwa rate hii ya ukuaji? Maana tunaenda kuongeza zaidi ya Dola bln 30.
 
View attachment 3382776
Akihitimisha mjadala wa Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa mwaka 2025/26 Juni 24 bungeni jijini Dodoma, Waziri wa Fedha, Dk Mwigulu Nchemba alifafanunua kuhusu deni la Taifa akisema wanakosoa deni hilo kupanda wasijikite kwenye wingi wa fedha, bali waangalie matumizi.

Dk Maigulu alisema kinachoitofautisha Tanzania na mataifa mengine ni nidhamu ya fedha zilizokopwa, kwani zipo nchi zinazoingia kwenye matatizo ya madeni kwa sababu ya kukosa nidhamu ya matumizi ya fedha walizokopa kwa kutozingatia mapato na mikopo unayochukua.

Alitoa mifano ya matumizi ya fedha za mikopo kuwa ni pamoja na ujenzi wa barabara akiitaja inayotoka Dodoma kwenda Arusha akisema imepunguza mzunguko wa kwenda Morogoro na Tanga.

Kwa mujibu wa taarifa za Serikali, Deni la Taifa sasa lilifikia Sh107.7 trilioni kutoka Sh91.7 trilioni katika kipindi kama hicho mwaka 2024, sawa na ongezeko la asilimia 14.9. Kati ya hizo, deni la ndani ni Sh34.25 trilioni na lile la nje likiwa dola za Marekani 26.67 bilioni.

Deni hilo limeongezeka kutoka Sh60.9 trilioni, Aprili 2021, hivyo ni kama ongezeko la Sh46.8 trilioni kwa kipindi cha miaka minne.

Sasa tukiangalia matumizi kama anavyotaka Waziri Mwigulu, wala hakuna ubishi kwamba kuna miradi mingi ya maendeleo inaendelea nchini.

Soma Pia: Mwigulu afafanua utofauti wa deni la Serikali na deni la Taifa

Ipo miradi mikubwa ya kimkakati kama ujenzi wa mradi wa umeme wa Julius Nyerere Hydroelectric Power unaoelekea kukamilika, madaraka kama la Magufuli lililozinduliwa na Rais Samia Suluhu Hassan hivi karibuni, ujenzi wa reli ya kisasa na ununuzi wa ndege na miradi ya barabara.

Upotevu wa fedha

Pamoja na miradi hiyo, kuna upotevu wa fedha ambao kila mwaka Mdhibiti na Mkaguzi wa Hesabu za Serikali (CAG) amekuwa akiuzungumzia. Huo Dk Mwigulu hauzungumzii.

Uchambuzi wa ripoti ya CAG ya mwaka 2023/24 uliofanywa na Chama cha ACT Wazalendo hivi karibuni, umebainisha upotevu wa fedha zinazofikia Sh2.56 trilioni.

Ripoti hiyo imebainisha ubadhirifu wa fedha za umma unaofikia Sh1.116 trilioni, ambapo ubadhirifu katika Serikali Kuu ni 141.95 bilioni, ubadhirifu katika uiradi ya maendeleo ni Sh190 bilioni, ubadhirifu katika Serikali za Mitaa- Sh134.36 bilioni, ubadhirifu katika mashirika ya umma –Sh650.02 bilioni.

Katika ubadhirifu huo, ripoti ya CAG inaonesha ya kwamba takribani Sh506 bilioni pekee ya ubadhirifu unatokana na matumizi yasiyo na tija na ukusanyaji wa mapato nje ya mfumo wa kielektroniki.

Ripoti ya CAG inaendelea kubaini kwamba, jumla ya kiasi cha Sh1.446 trilioni kinatokana na upotevu wa fedha za umma; ambapo Sh1.34 trilioni pekee zinatokana na madeni ya mapato yasiyokusanywa [ada, faini na gharama za huduma] na hivyo kuwa sehemu ya fedha za umma zinazopotea.

Sasa pamoja na kukopa na kukusanya kodi, bado kuna upotevu wa fedha zote hizi, watu wataacha kulalamikia kukua kwa deni la Taifa? Nani amechukuliwa hatua kwa upotevu wa fedha za umma?

Hayo yote Dk Mwigulu hayazungumzii, bali anazungumzia miradi michache inayofadhiliwa na mikopo.

Mbali na upotevu wa mapato, kuna matumizi mabaya ya fedha za umma, ikiwemo ununuzi wa magari ya kifahari kwa viongozi.

Hilo limeshasemwa sana, lakini Serikali imeziba masikio na ndio kwanza imejikita kufanya anasa kwa kununua magari ya kifahari kila uchao.

Kwa mfano kwa mwaka wa fedha wa 2025/26, Ofisi ya Rais - TAMISEMI imepanga kutumia Sh204.90 bilioni kwa ajili ya ununuzi wa magari ya viongozi wa mikoa, wilaya na halmashauri na ujenzi, ukarabati na ukamilishaji wa miundombinu ya mikoa, wilaya, halmashauri na tarafa ikiwemo majengo ya utawala, ikulu ndogo na makazi ya viongozi.

Kumekuwa na hoja kwamba, bajeti ya ununuzi wa magari ya viongozi yaweza kupunguzwa kwa kuacha kununua magari ya kifahari ambayo mengine hugharibu hadi Sh500 milioni kwa kiongozi mmoja tu.

Mbali na kununua magari mapya ya gharama nafuu, Serikali inaweza ikarekebisha sheria ya ununuzi ikaruhusu ununuzi wa magari ya mitumba, ambayo kwa watu binafsi wamekuwa wakiyatumia kwa ufanisi mkubwa.

Kumekuwa na mifano ya nchi nyingine za Afrika na hata Ulaya, ambako viongozi wananunuliwa magari ya bei nafuu na hata nchi nyingine, viongozi hawanunuliwi magari bali wanakopeshwa na wanayalipia na kuyafanyia matengenezo wenyewe.

Kwa nini Tanzania tusifikie huko ili kubana matumizi ya Serikali?

Dk Mwigulu anasema fedha za mikopo haziendi kwenye matumizi ya kawaida, lakini kama tu kwenye ununuzi wa magari ya kifahari ambayo yananunuliwa kila mwaka, mabilioni ya fedha yanatumika, hiyo miradi ya maendeleo itakamilika lini?

Sio dhambi mtu kuendeshwa kwenye gari la kifahari linalofikia Sh500 milioni, lakini alinunue mwenyewe na alikarabati mwenyewe. Kwa nini Serikali itumie fedha nyingi kuhudumia viongozi kuliko kuhudumia wananchi waliowachagua?

Kingine ni mishahara na marupurupu ya wabunge wa Bunge la Jamhuri ya Muungano. Japo huwa hayawekwi wazi, lakini baadhi ya waliokuwa wabunge wanasimulia malipo manono wanayolipwa.

Kwa mfano, hivi kuna mantiki gani ya kumlipa mbunge mshahara na posho mbalimbali zinazofikia zaidi ya Sh15 milioni kwa mwezi, huku daktari anayehudumia Watanzania akiambulia mshahara wa Sh2 milioni kwa mwezi?

Huyu daktari amesoma miaka minne, amehangaika ili athibitike kuwa na viwango, lakini mshahara wake ndio huo. Matokeo yake sasa madaktari wa Serikali wanafanya kazi za nje katika hospitali za binafsi ili kufidia ukali wa maisha.

Lakini mbunge, tena wengine wameishia tu darasa la saba na kidato cha nne, ndio wanavuma mamilioni ya fedha kwa kuwa wabunge tu? Hii inaingia akilini kweli? Huo sio upotevu wa fedha za umma? Kwa nini tunaifanya siasa kuwa uwanja wa kujitajirisha?

Hali hii ndio imefanya siasa kuwa kama biashara na wanataaluma wengi sasa wanakimbilia kwenye siasa ili watajirike.

Kwa maoni yangu, Bunge ni kichaka cha upotevu wa fedha za umma, vinginevyo mishahara na marupurupu yao yaangaliwe upya.

Ukifuatilia nchi zilizoendelea ambazo ndio zinatupa misaada hiyo, siasa sio eneo la kutajirika. Ubunge kwao ni kama kazi ya kujitolea na kunakuwa na usawa wa kipato kwa taaluma zote.

Eneo lingine linalopoteza mapato ni misamaha ya kodi kwa wawekezaji na utoroshwaji wa fedha kwenda nje ya nchi.

Pamoja na kuvutia wawekezaji, misamaha hiyo na ulegevu wa sharia zetu unachangia upotevu wa mapato.

Haya ndio mambo yanayofanya wananchi waalamikie ongezeko la deni la Taifa na wanalalamika kwa sababu wanalipa kodi, halafu kuna maelfu ya vijana hawana ajira, hawana uhakika hata wa mlo mmoja kwa siku, hawawezi kuelewa ukisema matumizi ni mazuri.

Lazima mikopo na madeni ya Serikali yaakisi yaakisi maisha ya watu wa kawaida.

Deni linaweza likawa dogo na likawa himilivu, lakini matokeo yake hayaonekani kwa urahisi kwa wananchi.

Hata deni la Taifa lingekuwa limefika Sh150 trilioni, lakini kunakuwa na uwajibikaji wa hali ya juu, barabara za mitaani zipitike, maji yaonekane, umeme uwe wa uhakika.

Fikiria tu hapa Dar es Salaam, jiji la biashara, lakini barabara za mitaani hazipitiki, maji ya shida, usafiri ni mgumu, foleni kila mahali. Kuna mtu ataelewa ukisema tuna nidhamu ya matumizi ya mikopo?

Hivyo, Serikali itafute mikakati thabiti ya kukabiliana na upotevu wa mapato kwa kuongeza ukali wa sgeria kwa wabadhirifu wa fedha hizo.

Pia Serikali ipunguze matumizi ya anasa kwa viongozi ili fedha hizo ziende kwenye miradi ya maendeleo.
Hv wewe kwa Akili ya kawaida kabisa huyu Mwigulu anaweza kutuambia nn cha maana ss watanzania,Rais SAMIA aliyeruhusu rushwa anaweza kusimamia kitu kwa maendeleo mapana ya nchi hii,jibu ni hakuna,kila kitu ni hovyo hovyo tu.
 
In less than 4 years deni limeongezeka kutoka 60 trillion to 106 trillion 😂😩, si muda mrefu makusanyo yote ya TRA yatakuwa ni kulipia madeni tuu, tunaelekea kufilisika kama nchi
Debt financing is better than equit financing. Soma finance utaelewa hilo. Bahati mbaya mitanzania inabidha bila weledi wowote kama liwewe. Unaweza kuta ulisoma history au kaiswahili halafu unabisha
 
Debt financing is better than equit financing. Soma finance utaelewa hilo. Bahati mbaya mitanzania inabidha bila weledi wowote kama liwewe. Unaweza kuta ulisoma history au kaiswahili halafu unabisha
Dogo niko vizuri in finance😂,naweza kulipia school fees na kuwanunulia nyumba ukoo wako wote, acha ujinga
 
Mwingulu ni tatizo ambalo magufuli aliligundua akampiga chini cha kushangaza raisi aliekuj ndo kampa rungu huyu ndo mshauri wa masuala ya fedha kqa rais
 
Back
Top Bottom