30 June 2026
Kampala, Uganda
Serikali Yatetea Kifungo cha Kijeshi kwa Nation Media Group kwa kuwa 'Uchunguzi Unaoongozwa na vyombo vya Usalama'
Juni 30, 2026
Waziri wa TEHAMA na Mwongozo wa Kitaifa Justine Lumumba Kasule alifichua Jumanne kwamba kizuizi cha kijeshi kinachoendelea dhidi ya Nation Media Group Uganda (NMGU) ni sehemu ya "uchunguzi unaoongozwa na usalama" ulioanzishwa na Rais Yoweri Museveni.
Kulingana na taarifa iliyotolewa na Waziri Lumumba mnamo tarehe 30 Juni, uchunguzi huo wa mashirika mengi unahusisha Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Uganda (UPDF), Kurugenzi ya Upelelezi wa Jinai (CID), na wataalamu wengine wa usalama.
"Matukio ya tarehe 28 Juni 2026 yaliyosababisha kuvurugika kwa shughuli katika Nation Media Group yalisababishwa na Uchunguzi Unaoongozwa na Usalama... Serikali itaufahamisha umma mara tu uchunguzi utakapokamilika," Lumumba alisema.
Utetezi wa serikali unakuja huku wanajeshi waliovaa barakoa wakiwa na silaha wakiendelea na vizuizi vikali vya kimwili kwenye majengo ya NMGU kwa siku ya tatu mfululizo, na kuiponda nyumba kubwa zaidi ya habari huru nchini.
Utekaji wa majengo ulianza saa saba usiku (1:00 AM) siku ya Jumapili, tarehe 28 Juni 2026, wakati vikosi vya usalama vilipovamia na kuweka vizuizi katika makao makuu ya NMGU huko Namuwongo na vituo vyake vya utangazaji katika Hoteli ya Kampala Serena. Operesheni inayoendelea imelazimisha utitiri wa vyombo vikuu vya habari vya kitaifa vya NMG vikiwemo gazeti la Daily Monitor, NTV Uganda, Spark TV, KFM, na Dembe FM kutosambazwa kabisa na kutopatikana matangazo hewani.
Mkuu wa Majeshi ya Ulinzi (CDF) Jenerali Muhoozi Kainerugaba alithibitisha kufungwa kwa shughuli hiyo kulifanyika kwa idhini ya Rais Museveni.
Jenerali Muhoozi alibainisha kuwa kwa sasa yuko katika mazungumzo na mwandishi wa habari mkongwe Andrew Mwenda, kiongozi wa Chama cha Patriotic League of Uganda (PLU), ili kujadili uwezekano wa kufunguliwa tena kwa shughuli hiyo.
Licha ya miundombinu ya majengo ya NMG kuwa chini ya uvamizi wa kijeshi na wafanyakazi kunyimwa ruhusa ya kuingia katika majengo, uongozi wa NMGU ulisema kwamba kampuni hiyo inabadilika kimnyumuliko wa kidigitali.
Ili kuepuka vikwazo vya utangazaji na uchapishaji kukatika, media za habari za NMG zinaendelea kusambaza kikamilifu habari mpya, masasisho (updates), na matangazo ya kidijitali kupitia njia zake mbalimbali za mtandaoni.
Kuhamia kwenye majukwaa ya kidijitali kunaruhusu NMGU kuendelea kuwafikia hadhira yake, ingawa kufungwa kwa vituo vyake vya kawaida kunawakilisha pigo kubwa kwa uandishi huru wa habari nchini Uganda.
Kizuizi cha hivi karibuni si mara ya kwanza kwa shughuli za NMG Uganda kulengwa na maafisa wa serikali. Mnamo Mei 2013, polisi walivamia Daily Monitor na Dembe FM kuhusu kuchapishwa kwa barua inayodaiwa kuwaunganisha maafisa wakuu wa serikali na mpango wa urithi uliopewa jina la "Mradi wa Muhoozi." Mnamo Februari 2007, miezi miwili tu baada ya NTV Uganda kuzinduliwa, urushaji wa vipindi hewani vililazimishwa kuondolewa hewani na serikali.
Kwa miaka mingi, Rais Museveni amekuwa akiikosoa gazeti la Daily Monitor mara kwa mara, wakati mmoja akiliita "gazeti la adui na baya" kutokana na uandishi wake wa habari muhimu.
Serikali haijatoa ratiba ya uchunguzi au kuashiria ni lini kizuizi hicho kinaweza kuondolewa. Mazungumzo ya Jenerali Muhoozi na mpatanishi Andrew Mwenda yanaonyesha njia inayowezekana ya kupata suluhisho, lakini hakuna makubaliano yaliyotangazwa.
Kwa mamia ya wafanyakazi wa NMG walioathiriwa, kufungwa kwa huduma hiyo kunawakilisha tishio la moja kwa moja kwa maisha yao. Kwa umma, kunawakilisha kupungua kwa kiasi kikubwa kwa upatikanaji wa habari na taarifa huru.
The Chief of Defence Forces (CDF) and Senior Presidential Advisor for Special Operations, Gen. Muhoozi Kainerugaba, has met with the leadership of Nation Media Group (NMG) Uganda to discuss the ongoing closure of its outlets, which include NTV Uganda and the Daily Monitor.
