The Watchman
JF-Expert Member
- Nov 7, 2023
- 2,186
- 4,940
Hisa za Tanga Cement PLC (TCCL) ziliongoza shughuli za biashara katika Soko la Hisa la Dar es Salaam (DSE) wiki iliyopita baada ya dili kubwa la mabilioni ya shilingi kufanikisha Scancem International DA kukaribia lengo lake la kuongeza umiliki katika kampuni hiyo ya saruji.
Alhamisi, Agosti 7, 2025, biashara ya awali ya hisa zilizopangwa (pre-arranged block trade) yenye jumla ya hisa 5,852,926 zenye thamani ya Sh bilioni 13.3 ilitekelezwa katika soko la TCCL, kwa mujibu wa takwimu za soko.
Ripoti ya muhtasari wa wiki ya soko la hisa kutoka Tanzania Securities Limited inaonyesha kuwa muamala huo ulikuwa sehemu ya asilimia 6.67 ya hisa ambazo Scancem imekuwa ikizisaka kutoka kwa wawekezaji wadogo kufuatia ofa yake ya umma ya Julai.
Kampuni hiyo ya uwekezaji wa saruji kutoka Norway, inayomilikiwa kikamilifu na Heidelberg Materials AG, tayari inadhibiti asilimia 68.33 ya hisa zote zilizotolewa na Tanga Cement.
Mwanzo wa Julai, ilizindua ofa ya umma ya jumla, iliyopitishwa na Mamlaka ya Masoko ya Mitaji na Usalama (CMSA), kununua hadi hisa 4,248,881 kwa bei ya Sh 2,273 kwa kila hisa. Ofa hiyo, iliyofungwa Julai 22, ililenga kuongeza umiliki hadi kufikia kiwango cha juu cha asilimia 75.
Heidelberg Materials tayari inamiliki Tanzania Portland Cement Company (Twiga Cement), mzalishaji mkubwa zaidi wa saruji nchini. Kwa udhibiti mkubwa zaidi wa Tanga Cement, kundi hilo litakuwa na uwezo mkubwa wa uzalishaji kupitia kampuni mbili kubwa nchini Tanzania.
Wachambuzi wa sekta ya viwanda wanasema hatua hiyo ya kuunganisha nguvu inaweza kusaidia Heidelberg kudhibiti vyema pengo la usambazaji na mahitaji ya soko. Hata hivyo, pia inaimarisha ushindani dhidi ya wazalishaji wadogo, ambao watakabiliana na mpinzani mwenye rasilimali nyingi na mtandao mpana wa usambazaji.
Maendeleo haya yanakuja wakati sekta ya saruji ya ndani ikikabiliwa na ziada kubwa ya uzalishaji.
Kwa mujibu wa takwimu za bajeti ya 2024 zilizowasilishwa na Waziri wa Viwanda na Biashara, Dkt Seleman Jafo, Tanzania ilizalisha tani 10,929,567.60 za saruji mwaka jana, dhidi ya mahitaji ya ndani ya takriban tani milioni 8.5 kwa mwaka.
“Hii inaacha ziada ya tani 2,429,567.60, ambazo husafirishwa kwenda kwenye masoko ya Rwanda, Malawi, Msumbiji, Burundi, Uganda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) na Zambia,” Dkt Jafo aliieleza Bunge.
Alizitaja Dangote Industries Ltd, Tanzania Portland Cement PLC, Lake Cement Co. Ltd, Mbeya Cement Co. Ltd na Tanga Cement PLC kuwa miongoni mwa kampuni zinazozalisha kwa ajili ya kuuza nje.
Waziri alisema sekta ya saruji nchini inaajiri watu 12,500, kati ya hao 5,220 moja kwa moja na 17,280 kwa njia isiyo ya moja kwa moja.
Tanzania ina viwanda 14 vya saruji, ambapo saba kati yake huzalisha klinka na saruji, huku vingine vikizalisha saruji pekee. Viwanda vinavyozalisha klinka vina uwezo wa kuzalisha tani 8,096,375 kwa mwaka, huku uzalishaji halisi ukiwa tani 7,104,000.
Alhamisi, Agosti 7, 2025, biashara ya awali ya hisa zilizopangwa (pre-arranged block trade) yenye jumla ya hisa 5,852,926 zenye thamani ya Sh bilioni 13.3 ilitekelezwa katika soko la TCCL, kwa mujibu wa takwimu za soko.
Ripoti ya muhtasari wa wiki ya soko la hisa kutoka Tanzania Securities Limited inaonyesha kuwa muamala huo ulikuwa sehemu ya asilimia 6.67 ya hisa ambazo Scancem imekuwa ikizisaka kutoka kwa wawekezaji wadogo kufuatia ofa yake ya umma ya Julai.
Kampuni hiyo ya uwekezaji wa saruji kutoka Norway, inayomilikiwa kikamilifu na Heidelberg Materials AG, tayari inadhibiti asilimia 68.33 ya hisa zote zilizotolewa na Tanga Cement.
Mwanzo wa Julai, ilizindua ofa ya umma ya jumla, iliyopitishwa na Mamlaka ya Masoko ya Mitaji na Usalama (CMSA), kununua hadi hisa 4,248,881 kwa bei ya Sh 2,273 kwa kila hisa. Ofa hiyo, iliyofungwa Julai 22, ililenga kuongeza umiliki hadi kufikia kiwango cha juu cha asilimia 75.
Heidelberg Materials tayari inamiliki Tanzania Portland Cement Company (Twiga Cement), mzalishaji mkubwa zaidi wa saruji nchini. Kwa udhibiti mkubwa zaidi wa Tanga Cement, kundi hilo litakuwa na uwezo mkubwa wa uzalishaji kupitia kampuni mbili kubwa nchini Tanzania.
Wachambuzi wa sekta ya viwanda wanasema hatua hiyo ya kuunganisha nguvu inaweza kusaidia Heidelberg kudhibiti vyema pengo la usambazaji na mahitaji ya soko. Hata hivyo, pia inaimarisha ushindani dhidi ya wazalishaji wadogo, ambao watakabiliana na mpinzani mwenye rasilimali nyingi na mtandao mpana wa usambazaji.
Maendeleo haya yanakuja wakati sekta ya saruji ya ndani ikikabiliwa na ziada kubwa ya uzalishaji.
Kwa mujibu wa takwimu za bajeti ya 2024 zilizowasilishwa na Waziri wa Viwanda na Biashara, Dkt Seleman Jafo, Tanzania ilizalisha tani 10,929,567.60 za saruji mwaka jana, dhidi ya mahitaji ya ndani ya takriban tani milioni 8.5 kwa mwaka.
“Hii inaacha ziada ya tani 2,429,567.60, ambazo husafirishwa kwenda kwenye masoko ya Rwanda, Malawi, Msumbiji, Burundi, Uganda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) na Zambia,” Dkt Jafo aliieleza Bunge.
Alizitaja Dangote Industries Ltd, Tanzania Portland Cement PLC, Lake Cement Co. Ltd, Mbeya Cement Co. Ltd na Tanga Cement PLC kuwa miongoni mwa kampuni zinazozalisha kwa ajili ya kuuza nje.
Waziri alisema sekta ya saruji nchini inaajiri watu 12,500, kati ya hao 5,220 moja kwa moja na 17,280 kwa njia isiyo ya moja kwa moja.
Tanzania ina viwanda 14 vya saruji, ambapo saba kati yake huzalisha klinka na saruji, huku vingine vikizalisha saruji pekee. Viwanda vinavyozalisha klinka vina uwezo wa kuzalisha tani 8,096,375 kwa mwaka, huku uzalishaji halisi ukiwa tani 7,104,000.