Nicolas J Clinton Gabone
JF-Expert Member
- Mar 13, 2014
- 897
- 559
SIASA ZA MAIGIZO HAZIFUTI DAMU, HESHIMA HAINUNULIWI KWA VIKAO VYA IKULU
Nianze na nukuu ya Baba wa Taifa Mwalimu Julius Nyerere "Mtu mwenye akili akikuambia jambo la kipumbavu, na wewe ukijua ni la kipumbavu ukamkubalia, anakudharau."
Kauli hii ya Mwalimu Nyerere siyo ya kutafakari kwa historia pekee, ni kioo cha kupimia matukio na hali yetu ya leo. Mitandao ya kijamii na vyombo vya habari vya Tanzania kuna taarifa zinazoeleza kuwa Mwenyekiti wa CCM amekutana Ikulu na viongozi wa vyama vya siasa kwa kile kinachoelezwa kuwa ni mazungumzo ya maridhiano na Katiba mpya, Mwenyekiti wa CCM yeye anasema siyo Katiba mpya bali ni maboresho, Makamu wa Rais anasema tupambane tupate Katiba mpya!
Nikajiuliza, Je, kweli yalikuwa mazungumzo au ni jina zuri lililobandikwa kwenye jambo tofauti?
Mazungumzo yanaanza pale ambapo pande zote zinaingia zikiwa huru kuzungumza, kusikilizana na kuathiriana na hoja za kila mmoja. Lakini upande mmoja unapoitisha, ukaamua mahali, ukadhibiti mazingira na mwelekeo wa kikao, je, bado tunaweza kuyaita mazungumzo ua maagizo ya Mwenyekiti wa CCM? Au ni hotuba iliyosikilizwa kwa heshima ya mamlaka na umma ukaletewa vipande vya hotuba hiyo.
Hoja yangu kubwa hapa siyo nani alialikwa, bali ni maridhiano ya nini, na kati ya nani?
Maridhiano hayawezi kujengwa juu ya ukimya kuhusu kilichosababisha mgogoro wa kisiasa. Hayajengwi kwa kupiga picha za pamoja wakati maswali ya msingi bado hayajajibiwa. Hayajengwi kwa tabasamu mbele ya kamera huku madai ya kesi za kubambika, utekaji na kupotea kwa wakosoaji wa serikali ya awamu ya 6 yakiendelea kuibua hofu kwa wananchi. Kama kweli dhamira ni kuponya Taifa, kwa nini chanzo cha majeraha kisitajwe? Kwa nini uwajibikaji uonekane kama adui wa maridhiano? Maridhiano yasiyoambatana na ukweli, haki na uwajibikaji yanazaa ukimya wa muda, siyo amani ya kudumu.
Kuna jambo jingine la kutafakari sana, kama CCM na uongozi wake wanaamini hawakukosea, kwa nini wanazungumzia maridhiano? Lakini kama wanajua kuna mambo yaliyolikosesha Taifa utulivu, kwa nini hatua za kurejesha haki zisiwe za kwanza kabla ya kutafuta picha ya umoja na kuihadaa Dunia pamoja na shinikizo la mataifa ya kigeni?. Na kama wao wenyewe wanafahamu historia inayowazunguka, wanawatazamaje wale wanaokwenda kuwapa uhalali bila kwanza kudai majibu ya maswali ya wananchi?
Binadamu ana tabia moja isiyobadilika kamwe, ukijua umefanya kosa, halafu akatokea mtu akakusafishia njia bila kukuhoji wala kukuwajibisha, mara nyingi hawezi kukuheshimu kwa dhati. Au anaanza kuona kwamba anaweza kukubali chochote unachomweleza. Hapo ndipo maneno ya Mwalimu Nyerere yanapata uzito wake. Kukubaliana na jambo unalojua halina msingi hakumshawishi aliyelisema kuwa yuko sahihi, mara nyingi humshawishi kwamba anaweza kukuaminisha lolote na ukakubali bila kuhoji, muda mwingine njaa zako tu ziko kichwani, ubinafsi na kukosa hali ya UTU.
Ndiyo maana viongozi wa vyama vinavyojipeleka kwa CCM katika mazingira ya sasa wanapaswa kujiuliza siyo namna wanavyoonekana mbele ya kamera, bali namna wanavyotafsiriwa nyuma ya pazia. Katika siasa, unaweza kupewa kiti cha mbele, ukasalimiwa kwa heshima na kupigwa picha nyingi, lakini moyoni mwa mwenye mamlaka ukaendelea kutazamwa kwa dharau. Maisha yanatufundisha jambo moja heshima ya kisiasa haipatikani kwa ukaribu na dola inapatikana kwa uaminifu kwa dhamira na ukweli hauhitaji mapambo ili ubaki kuwa ukweli.
Vyama vya siasa, hususani vile vilivyoitwa Ikulu na kuhutubiwa na Mwenyekiti wa CCM, vinapaswa kujifunza kuwa na viongozi wanaoanza kwa kuhoji uhalali kabla ya kusikiliza hotuba. Kabla ya maridhiano, swali la kwanza halipaswi kuwa tukutane lini?, bali haki na uwajibikaji viko wapi?
Nani anawajibika kwa damu ya Watanzania waliopoteza maisha wakati wa uchaguzi wa Oktoba 29? Kwa nini suala hilo lisitangulie kabla ya vikao vya picha za pamoja? Kwa nini vyama vya siasa viitwe kusikiliza maelekezo badala ya kushiriki mjadala unaoweka maslahi ya Taifa ya muda mrefu na kila upande kwenye mizani ya hoja?
Tangu lini Mwenyekiti wa CCM akawa Mwenyekiti wa vyama vyote vya siasa Nchini? Kama kila jambo la kisiasa linaanzia kwake, yeye ndiye anayeita, anayeandaa ajenda, anayeongoza kikao na wengine wanaitika, je, uhuru wa vyama uko wapi? au demokrasia ya mlinganyo wa fikra iko wapi kama viongozi wa vyama siasa wanaitwa Ikulu na kushurtuishwa kusikiliza mawazo ya Mwenyekiti wa CCM pekee? Au vyama hivyo havina viongozi wenye ujasiri wa kuuliza maswali magumu? Je, jukumu lao ni kumlinda Rais dhidi ya maswali ya wananchi, au ni kuwalinda wananchi dhidi ya matumizi mabaya ya mamlaka? Na wanatoka kwenye kikoa wanapongezana na kutabasamu huku mikono yao ikibeba bahasha za kaki zilizo jaa kodi ya wananchi hao hao wanaokandamizwa, kutekwa, kuuliwa na kuswekwa ndani kwenye vituo vya polisi kwa madai ya ugaidi, uhaini na ukosoaji dhidi ya serikali ya sasa. Kwa hiyo tusema serikali ya sasa inatokea mbinguni haifanyi makosa?
Kinachoumiza zaidi ni kuona hata viongozi wa vyama vinavyojijengea taswira ya kusimamia mageuzi wakitabasamu mbele ya kamera kana kwamba Taifa halijapitia majeraha makubwa. Tabasamu la kisiasa haliwezi kufuta machozi ya familia zilizopoteza wapendwa wao. Picha za pamoja haziwezi kuzika wajibu wa kuwajibisha waliohusika. Upinzani usipokuwa sauti ya wanaoumizwa, unabaki kivuli cha watawala. Na kiongozi wa upinzani anayeshindwa kuzuia tamaa ya kuketi mezani pa mwenye mamlaka, huishia kutetea maslahi ya meza kuliko maslahi ya wananchi. Mwenyekiti wa CCM hawezi kuwa msimamizi wa Chama chake, awe msimamizi wa dola, halafu tena ajiwekee nafasi ya kuwa mkusanyaji wa vyama vyote vya siasa Ikulu, wakati serikali anayoiongoza bado inadaiwa na wananchi majibu kuhusu vifo vya raia wa Oktoba 29. Huo siyo mjadala wa demokrasia, huo ni mpangilio unaopaswa kuhojiwa kwa nguvu zote. Taifa halihitaji viongozi vya vya siasa wanaozoea kuitwa Ikulu mara kwa mara. Linahitaji viongozi wanaoweza kusimama, kuhoji, kudai ukweli na kuwajibisha mamlaka bila kuyumbishwa na viti, picha za pamoja au posho za kila mara.
Imeandaliwa na,
Nicolas Jovin Clinton Gabone.
Bukoba, Kamachumu.
31 Julai 2026.
Nianze na nukuu ya Baba wa Taifa Mwalimu Julius Nyerere "Mtu mwenye akili akikuambia jambo la kipumbavu, na wewe ukijua ni la kipumbavu ukamkubalia, anakudharau."
Kauli hii ya Mwalimu Nyerere siyo ya kutafakari kwa historia pekee, ni kioo cha kupimia matukio na hali yetu ya leo. Mitandao ya kijamii na vyombo vya habari vya Tanzania kuna taarifa zinazoeleza kuwa Mwenyekiti wa CCM amekutana Ikulu na viongozi wa vyama vya siasa kwa kile kinachoelezwa kuwa ni mazungumzo ya maridhiano na Katiba mpya, Mwenyekiti wa CCM yeye anasema siyo Katiba mpya bali ni maboresho, Makamu wa Rais anasema tupambane tupate Katiba mpya!
Nikajiuliza, Je, kweli yalikuwa mazungumzo au ni jina zuri lililobandikwa kwenye jambo tofauti?
Mazungumzo yanaanza pale ambapo pande zote zinaingia zikiwa huru kuzungumza, kusikilizana na kuathiriana na hoja za kila mmoja. Lakini upande mmoja unapoitisha, ukaamua mahali, ukadhibiti mazingira na mwelekeo wa kikao, je, bado tunaweza kuyaita mazungumzo ua maagizo ya Mwenyekiti wa CCM? Au ni hotuba iliyosikilizwa kwa heshima ya mamlaka na umma ukaletewa vipande vya hotuba hiyo.
Hoja yangu kubwa hapa siyo nani alialikwa, bali ni maridhiano ya nini, na kati ya nani?
Maridhiano hayawezi kujengwa juu ya ukimya kuhusu kilichosababisha mgogoro wa kisiasa. Hayajengwi kwa kupiga picha za pamoja wakati maswali ya msingi bado hayajajibiwa. Hayajengwi kwa tabasamu mbele ya kamera huku madai ya kesi za kubambika, utekaji na kupotea kwa wakosoaji wa serikali ya awamu ya 6 yakiendelea kuibua hofu kwa wananchi. Kama kweli dhamira ni kuponya Taifa, kwa nini chanzo cha majeraha kisitajwe? Kwa nini uwajibikaji uonekane kama adui wa maridhiano? Maridhiano yasiyoambatana na ukweli, haki na uwajibikaji yanazaa ukimya wa muda, siyo amani ya kudumu.
Kuna jambo jingine la kutafakari sana, kama CCM na uongozi wake wanaamini hawakukosea, kwa nini wanazungumzia maridhiano? Lakini kama wanajua kuna mambo yaliyolikosesha Taifa utulivu, kwa nini hatua za kurejesha haki zisiwe za kwanza kabla ya kutafuta picha ya umoja na kuihadaa Dunia pamoja na shinikizo la mataifa ya kigeni?. Na kama wao wenyewe wanafahamu historia inayowazunguka, wanawatazamaje wale wanaokwenda kuwapa uhalali bila kwanza kudai majibu ya maswali ya wananchi?
Binadamu ana tabia moja isiyobadilika kamwe, ukijua umefanya kosa, halafu akatokea mtu akakusafishia njia bila kukuhoji wala kukuwajibisha, mara nyingi hawezi kukuheshimu kwa dhati. Au anaanza kuona kwamba anaweza kukubali chochote unachomweleza. Hapo ndipo maneno ya Mwalimu Nyerere yanapata uzito wake. Kukubaliana na jambo unalojua halina msingi hakumshawishi aliyelisema kuwa yuko sahihi, mara nyingi humshawishi kwamba anaweza kukuaminisha lolote na ukakubali bila kuhoji, muda mwingine njaa zako tu ziko kichwani, ubinafsi na kukosa hali ya UTU.
Ndiyo maana viongozi wa vyama vinavyojipeleka kwa CCM katika mazingira ya sasa wanapaswa kujiuliza siyo namna wanavyoonekana mbele ya kamera, bali namna wanavyotafsiriwa nyuma ya pazia. Katika siasa, unaweza kupewa kiti cha mbele, ukasalimiwa kwa heshima na kupigwa picha nyingi, lakini moyoni mwa mwenye mamlaka ukaendelea kutazamwa kwa dharau. Maisha yanatufundisha jambo moja heshima ya kisiasa haipatikani kwa ukaribu na dola inapatikana kwa uaminifu kwa dhamira na ukweli hauhitaji mapambo ili ubaki kuwa ukweli.
Vyama vya siasa, hususani vile vilivyoitwa Ikulu na kuhutubiwa na Mwenyekiti wa CCM, vinapaswa kujifunza kuwa na viongozi wanaoanza kwa kuhoji uhalali kabla ya kusikiliza hotuba. Kabla ya maridhiano, swali la kwanza halipaswi kuwa tukutane lini?, bali haki na uwajibikaji viko wapi?
Nani anawajibika kwa damu ya Watanzania waliopoteza maisha wakati wa uchaguzi wa Oktoba 29? Kwa nini suala hilo lisitangulie kabla ya vikao vya picha za pamoja? Kwa nini vyama vya siasa viitwe kusikiliza maelekezo badala ya kushiriki mjadala unaoweka maslahi ya Taifa ya muda mrefu na kila upande kwenye mizani ya hoja?
Tangu lini Mwenyekiti wa CCM akawa Mwenyekiti wa vyama vyote vya siasa Nchini? Kama kila jambo la kisiasa linaanzia kwake, yeye ndiye anayeita, anayeandaa ajenda, anayeongoza kikao na wengine wanaitika, je, uhuru wa vyama uko wapi? au demokrasia ya mlinganyo wa fikra iko wapi kama viongozi wa vyama siasa wanaitwa Ikulu na kushurtuishwa kusikiliza mawazo ya Mwenyekiti wa CCM pekee? Au vyama hivyo havina viongozi wenye ujasiri wa kuuliza maswali magumu? Je, jukumu lao ni kumlinda Rais dhidi ya maswali ya wananchi, au ni kuwalinda wananchi dhidi ya matumizi mabaya ya mamlaka? Na wanatoka kwenye kikoa wanapongezana na kutabasamu huku mikono yao ikibeba bahasha za kaki zilizo jaa kodi ya wananchi hao hao wanaokandamizwa, kutekwa, kuuliwa na kuswekwa ndani kwenye vituo vya polisi kwa madai ya ugaidi, uhaini na ukosoaji dhidi ya serikali ya sasa. Kwa hiyo tusema serikali ya sasa inatokea mbinguni haifanyi makosa?
Kinachoumiza zaidi ni kuona hata viongozi wa vyama vinavyojijengea taswira ya kusimamia mageuzi wakitabasamu mbele ya kamera kana kwamba Taifa halijapitia majeraha makubwa. Tabasamu la kisiasa haliwezi kufuta machozi ya familia zilizopoteza wapendwa wao. Picha za pamoja haziwezi kuzika wajibu wa kuwajibisha waliohusika. Upinzani usipokuwa sauti ya wanaoumizwa, unabaki kivuli cha watawala. Na kiongozi wa upinzani anayeshindwa kuzuia tamaa ya kuketi mezani pa mwenye mamlaka, huishia kutetea maslahi ya meza kuliko maslahi ya wananchi. Mwenyekiti wa CCM hawezi kuwa msimamizi wa Chama chake, awe msimamizi wa dola, halafu tena ajiwekee nafasi ya kuwa mkusanyaji wa vyama vyote vya siasa Ikulu, wakati serikali anayoiongoza bado inadaiwa na wananchi majibu kuhusu vifo vya raia wa Oktoba 29. Huo siyo mjadala wa demokrasia, huo ni mpangilio unaopaswa kuhojiwa kwa nguvu zote. Taifa halihitaji viongozi vya vya siasa wanaozoea kuitwa Ikulu mara kwa mara. Linahitaji viongozi wanaoweza kusimama, kuhoji, kudai ukweli na kuwajibisha mamlaka bila kuyumbishwa na viti, picha za pamoja au posho za kila mara.
Imeandaliwa na,
Nicolas Jovin Clinton Gabone.
Bukoba, Kamachumu.
31 Julai 2026.